Epidemiolo ki podaci
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 28

Epidemiološki podaci PowerPoint PPT Presentation


  • 74 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Epidemiološki podaci. nakon II svj. rata učestalost: 3x  12% muškaraca, 5% žena ima litijazu (SAD) trošak liječenja 1,8 milijardi $ godišnje (SAD) sklonost recidivima 35%  5 g. > 50%  10 g. Podjela kamenaca prema sastavu. Anorganski

Download Presentation

Epidemiološki podaci

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Epidemiolo ki podaci

Epidemiološki podaci

  • nakon II svj. rata učestalost: 3x

  • 12% muškaraca, 5% žena ima litijazu (SAD)

  • trošak liječenja 1,8 milijardi $ godišnje (SAD)

  • sklonost recidivima 35%  5 g.

    > 50%  10 g.


Podjela kamenaca prema sastavu

Podjela kamenaca prema sastavu

Anorganski

  • kalcij-oksalat monohidrat

  • kalcij-oksalat dihidrat

  • kalcij-hidrogenfosfat dihidrat (brušit)

  • kalcij-hidroksikarbonat fosfat (apatit)

  • trikalcij-fosfat

  • magnezij-amonij-fosfat heksahidrat (struvit)

    Organski

  • mokraćna kiselina

  • mokraćna kiselina dihidrat

  • amonij-hidrogenurat

  • natrij-hidrogenureta monohidrat

  • cistin


U estalost kamenaca u populaciji

Učestalost kamenaca u populaciji


Proces stvaranja kamenaca

Proces stvaranja kamenaca

Produkt konc. iona

Linija satruracije= točka u kojoj počinje kristalizacija

Produkt stvaranja = točka spontane nukleacije kristala


Promotori stvaranja kamenaca

Promotori stvaranja kamenaca

  • kalcij

  • natrij

  • oksalat

  • urat

  • cistin

  • nizak pH urina

  • Tamm-Horsfall-ov protein

  • malen volumen urina

  • bakterijski produkti


Inhibitori stvaranja kamenaca

Inhibitori stvaranja kamenaca

Organski

  • nefrokalcin

  • Tamm-Horsfall-ov protein

  • urinarni protrombinski fragment 1

  • inhibitor proteaza:inter- inhibitor

  • glikozaminoglikani

Anorganski

  • magnezij

  • pirofosfat

  • citrat


Shematski prikaz stvaranja bubre nih kamenaca

Shematski prikaz stvaranja bubrežnih kamenaca


Cilj dijagnosti kog postupka

Cilj dijagnostičkog postupka

  • postoji li litijaza

  • utvrditi čimbenike koji pospješuju stvaranje kamenaca

  • analize sastava kamenaca


Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

A) Podaci iz anamneze

- litijaza u obitelji

- bolesti udružene s litijazom (sarkoidoza,

koštane i crijevne bolesti, recidivi uroinfekcija,

maligne bolesti)

- unos tekućine , način ishrane (unos animalnih

bjelančevina)

- uzimanje lijekova (vitamini D i C, triamteren,

diuretici Henleove petlje)

- profesija bolesnika, fizička aktivnost


Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem1

Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

B) Laboratorijska analiza

- pregled urina (pH, sediment)

- urinokultura

- kvalitativno testiranje na cistin

- serum: kalcij, fosfor, mokraćna kis. kalij,

kreatinin, ev . proteini plazme i acidobazna

ravnoteža)


Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem2

Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

C) Ostali oblici evaluacije

- nativna snimka urotrakta

- UZV urotrakta

- ev. ekskrecijska urografija

-analiza kamenca infracrvenom spektroskopijom


Indikacije za kompletnu metaboli ku evaluaciju

Indikacije za kompletnu metaboličku evaluaciju

- bolesnici s recidivnom litijazom

- djeca

- metabolički aktivna litijaza (rast kamenca, spontana eliminacija ili kirurška intervencija, recidiv unutar jedne godine)

- urična

- cistinska

- struvitna litijaza


Glavni urinarni faktori nastanka kamenaca

Glavni urinarni faktori nastanka kamenaca

  • hiperkalciurija

  • hiperoksalurija

  • hiperurikurija

  • hipocitraturija

  • hipomagnezurija

  • malen volumen mokraće


Kompletna metaboli ka evaluacija bolesnika s litijazom

Kompletna metabolička evaluacija bolesnika s litijazom

Bazična evaluacija

+

3 uzorka 24-satne mokraće

- volumen mokraće, pH

- kalcij, mokraćna kis, oskalat, citrat, natrij,

fosfor, magnezij, kreatinn

- cistin (ako je kvalitativni test pozitivan)

- ureja*, sulfat*

Ureja, sulfat=indirektni pokazatelji unosa proteina


Shema evaluacije bolesnika s kalcijskom litijazom

Shema evaluacije bolesnika s kalcijskom litijazom

KALCIJSKI KAMENAC

hiperkalcemija (pHPT, nepolazma)

Serumski kalcij

Normokalcemija

Djeca/adolescenti

Odrasli

asimpt.kamenac (slučajno otkriven)

prvi kamenac sa spont. eliminacijom, nema recidiva, >45 godina

recidiv, ESWL, oper.rezidua

kompletna metab. evaluacija

kompletna metab. evaluacija

bazična evaluacija + dijetetske upute


Normalne vrijednosti izlu enih tvari u 24h mokra i

Normalne vrijednosti izlučenih tvari u 24h mokraći


Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

A) Unos tekućine

Diureza > 2l/24 sata

Vrsta tekućine: voda (nema dokaza da je “tvrda” voda litogenija)

250 ml sa svakim obrokom+između obroka+ prije

spavanja i tijekom ustajanja noću

oranžada, limunada (citrat !)

B) Unos soli

Povećan unos - hiperkalciurija

- saturacija mononatrijevim uratom 

- ekskrecija citrata 

Cilj: smanjiti unos soli  100 mmol/ Na = 6 g. NaCl/dan


Dijetetske mjere u prevenciji litijaze1

Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

C) Unos proteina

Povećan unos: - ekskrecija kalcija 

- ekskrecija oksalata 

- ekskrecija mokraćne kiseline 

- ekskrecija citrata 

- pH urina 

- glomerularna filtracija 

Cilj: unos proteina 0,8-1,0 g/kg/dan

D) Unos kalcija

Smanjen unos Ca  veći rizik litijaze (intest.apsorpcija Ox )

Cilj: 800-1000 mg Ca/d (mliječni proizvodi  s obrocima da se

smanji intest. apsorpcija Ox)


Dijetetske mjere u prevenciji litijaze2

Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

E) Unos alkohola

Povećan unos: - hiperkalciurija

- hiperfosfaturija

- hiperurikurija

- diureza 

F) Unos oksalata

Namirnice bogate oksalatom: špinat, čokolada, kikiriki, čaj, kava

Smanjen unos kalcija  intestinalna apsorpcija ox ;

hiperoksalurija

Restrikcija unosa oksalata ? (8-12% se apsorbira u crijevu !)


Rizik nastanka kamenaca ovisno o dijetetskim imbenicima

Rizik nastanka kamenaca ovisno o dijetetskim čimbenicima

+

Ca

UH M alkohol tekućina

Rizik litijaze

bjelanč. sol ox.

-


Farmakoterapija kalcijske litijaze

Farmakoterapija kalcijske litijaze

A) Diuretici -hidroklorotijazid 25-50 mg/dan

- klortalidon 25 mg/d

- indapamid 2,5 mg/d (efikasan kao 50 mg HCTZ)

- amilorid 5 mg + HCTZ 50 mg

Učinak: smanjenje kalciurije (40-60%)

smanjenje citraturije ! (HCTZ)

 hipokalemija (osim indapamida)

B) Alopurinol

 kod hiperurikozurične Ca-litijaze

 300 mg/d + smanjiti unos animalnih bjelančevina


Farmakoterapija kalcijske litijaze1

Farmakoterapija kalcijske litijaze

C) Citrat

Terapijska doza K-citrata:

20 mmol/d (= 1 +1/2 tbl Kalinora)

1 tbl Kalinora = 40 mmol K + 13,3 mmol citrata

Cilj terapije: citraturija > 320 mg/d

pH urina 6,2-6,8

D) Ortofosforni spojevi

E) Celuloza fosfat


Epidemiolo ki podaci

Kalijev citrat: - veže Ca ione i stvara topljivi Ca-citrat kompleks

- metabolizira se u bikarbonat alkalizacija


Epidemiolo ki podaci

Terapijski pristup u bolesnika s kalcijskom litijazom


Uri na litijaza metaboli ki poreme aji klju ni u nastanku litijaze

Urična litijaza-metabolički poremećaji ključni u nastanku litijaze

  • povećano stvaraje i izlučivanje mokraćne kiseline (endogenog ili egzogenog podrijetla)

  • stvaranje trajno kiselog urina

  • manjak makromolekulskih spojeva u mokraći koji utječu na topljivost mokraćne kiseline

  • malen volumen mokraće


Uri na litijaza cilj lije enja

Urična litijaza-cilj liječenja

  • hidracija > 3 litre tekućine dnevno

  • smanjiti unos purina (meso, riba, perad) da urikurija bude < 600 mg/24 sata

  • alkalizacija mokraće pH 6,0-7,0 (K-citrat 20 mmol/l)

  • alopurinol (300 mg/dan)


Cistinska litijaza

Cistinska litijaza

  • poremećaj transporta dibazičnih aminokiselina u proks. tubulu i sluznici crijeva (cistin, lizin, arginin, ornitin)

    Terapijske smjernice

  • dijeta siromašna metioninom nepraktično

  • hidracija (volumen urina > 3 l/24h)

  • alkalizacija mokraće (pH~7 - K-citrat)

  • smanjen unos soli

  • vezanje cistina u mokraći

    • penicilamin (250 mg 1-4g/dnevno) - nuspojave !

    •  merkaptopropionilglicin (~ 1200 mg/d)

    • captopril (75-150 mg)


Struvitna litijaza

Struvitna litijaza

  • urinarna infekcija bakterijama koje posjeduju ureazu (Proteus, Providencia, Klebsiela, Serratia marscensens)

    Terapijski cilj

  • kirurško odstranjenje kamenca

  • sterilizacija mokraće

  • inhibitori ureaze (acetohidroksamična kiselina)

  • acidifikacija mokraće:

    • amonijev klorid

    • irigacija hemiacidrinom (toksičnost !)


  • Login