epidemiolo ki podaci
Download
Skip this Video
Download Presentation
Epidemiološki podaci

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 28

Epidemiološki podaci - PowerPoint PPT Presentation


  • 115 Views
  • Uploaded on

Epidemiološki podaci. nakon II svj. rata učestalost: 3x  12% muškaraca, 5% žena ima litijazu (SAD) trošak liječenja 1,8 milijardi $ godišnje (SAD) sklonost recidivima 35%  5 g. > 50%  10 g. Podjela kamenaca prema sastavu. Anorganski

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Epidemiološki podaci' - reyna


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
epidemiolo ki podaci
Epidemiološki podaci
  • nakon II svj. rata učestalost: 3x
  • 12% muškaraca, 5% žena ima litijazu (SAD)
  • trošak liječenja 1,8 milijardi $ godišnje (SAD)
  • sklonost recidivima 35%  5 g.

> 50%  10 g.

podjela kamenaca prema sastavu
Podjela kamenaca prema sastavu

Anorganski

  • kalcij-oksalat monohidrat
  • kalcij-oksalat dihidrat
  • kalcij-hidrogenfosfat dihidrat (brušit)
  • kalcij-hidroksikarbonat fosfat (apatit)
  • trikalcij-fosfat
  • magnezij-amonij-fosfat heksahidrat (struvit)

Organski

  • mokraćna kiselina
  • mokraćna kiselina dihidrat
  • amonij-hidrogenurat
  • natrij-hidrogenureta monohidrat
  • cistin
proces stvaranja kamenaca
Proces stvaranja kamenaca

Produkt konc. iona

Linija satruracije= točka u kojoj počinje kristalizacija

Produkt stvaranja = točka spontane nukleacije kristala

promotori stvaranja kamenaca
Promotori stvaranja kamenaca
  • kalcij
  • natrij
  • oksalat
  • urat
  • cistin
  • nizak pH urina
  • Tamm-Horsfall-ov protein
  • malen volumen urina
  • bakterijski produkti
inhibitori stvaranja kamenaca
Inhibitori stvaranja kamenaca

Organski

  • nefrokalcin
  • Tamm-Horsfall-ov protein
  • urinarni protrombinski fragment 1
  • inhibitor proteaza:inter- inhibitor
  • glikozaminoglikani

Anorganski

  • magnezij
  • pirofosfat
  • citrat
cilj dijagnosti kog postupka
Cilj dijagnostičkog postupka
  • postoji li litijaza
  • utvrditi čimbenike koji pospješuju stvaranje kamenaca
  • analize sastava kamenaca
temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem
Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

A) Podaci iz anamneze

- litijaza u obitelji

- bolesti udružene s litijazom (sarkoidoza,

koštane i crijevne bolesti, recidivi uroinfekcija,

maligne bolesti)

- unos tekućine , način ishrane (unos animalnih

bjelančevina)

- uzimanje lijekova (vitamini D i C, triamteren,

diuretici Henleove petlje)

- profesija bolesnika, fizička aktivnost

temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem1
Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

B) Laboratorijska analiza

- pregled urina (pH, sediment)

- urinokultura

- kvalitativno testiranje na cistin

- serum: kalcij, fosfor, mokraćna kis. kalij,

kreatinin, ev . proteini plazme i acidobazna

ravnoteža)

temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem2
Temeljna evaluacija u bolesnika s kamencem

C) Ostali oblici evaluacije

- nativna snimka urotrakta

- UZV urotrakta

- ev. ekskrecijska urografija

-analiza kamenca infracrvenom spektroskopijom

indikacije za kompletnu metaboli ku evaluaciju
Indikacije za kompletnu metaboličku evaluaciju

- bolesnici s recidivnom litijazom

- djeca

- metabolički aktivna litijaza (rast kamenca, spontana eliminacija ili kirurška intervencija, recidiv unutar jedne godine)

- urična

- cistinska

- struvitna litijaza

glavni urinarni faktori nastanka kamenaca
Glavni urinarni faktori nastanka kamenaca
  • hiperkalciurija
  • hiperoksalurija
  • hiperurikurija
  • hipocitraturija
  • hipomagnezurija
  • malen volumen mokraće
kompletna metaboli ka evaluacija bolesnika s litijazom
Kompletna metabolička evaluacija bolesnika s litijazom

Bazična evaluacija

+

3 uzorka 24-satne mokraće

- volumen mokraće, pH

- kalcij, mokraćna kis, oskalat, citrat, natrij,

fosfor, magnezij, kreatinn

- cistin (ako je kvalitativni test pozitivan)

- ureja*, sulfat*

Ureja, sulfat=indirektni pokazatelji unosa proteina

shema evaluacije bolesnika s kalcijskom litijazom
Shema evaluacije bolesnika s kalcijskom litijazom

KALCIJSKI KAMENAC

hiperkalcemija (pHPT, nepolazma)

Serumski kalcij

Normokalcemija

Djeca/adolescenti

Odrasli

asimpt.kamenac (slučajno otkriven)

prvi kamenac sa spont. eliminacijom, nema recidiva, >45 godina

recidiv, ESWL, oper.rezidua

kompletna metab. evaluacija

kompletna metab. evaluacija

bazična evaluacija + dijetetske upute

dijetetske mjere u prevenciji litijaze
Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

A) Unos tekućine

Diureza > 2l/24 sata

Vrsta tekućine: voda (nema dokaza da je “tvrda” voda litogenija)

250 ml sa svakim obrokom+između obroka+ prije

spavanja i tijekom ustajanja noću

oranžada, limunada (citrat !)

B) Unos soli

Povećan unos - hiperkalciurija

- saturacija mononatrijevim uratom 

- ekskrecija citrata 

Cilj: smanjiti unos soli  100 mmol/ Na = 6 g. NaCl/dan

dijetetske mjere u prevenciji litijaze1
Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

C) Unos proteina

Povećan unos: - ekskrecija kalcija 

- ekskrecija oksalata 

- ekskrecija mokraćne kiseline 

- ekskrecija citrata 

- pH urina 

- glomerularna filtracija 

Cilj: unos proteina 0,8-1,0 g/kg/dan

D) Unos kalcija

Smanjen unos Ca  veći rizik litijaze (intest.apsorpcija Ox )

Cilj: 800-1000 mg Ca/d (mliječni proizvodi  s obrocima da se

smanji intest. apsorpcija Ox)

dijetetske mjere u prevenciji litijaze2
Dijetetske mjere u prevenciji litijaze

E) Unos alkohola

Povećan unos: - hiperkalciurija

- hiperfosfaturija

- hiperurikurija

- diureza 

F) Unos oksalata

Namirnice bogate oksalatom: špinat, čokolada, kikiriki, čaj, kava

Smanjen unos kalcija  intestinalna apsorpcija ox ;

hiperoksalurija

Restrikcija unosa oksalata ? (8-12% se apsorbira u crijevu !)

rizik nastanka kamenaca ovisno o dijetetskim imbenicima
Rizik nastanka kamenaca ovisno o dijetetskim čimbenicima

+

Ca

UH M alkohol tekućina

Rizik litijaze

bjelanč. sol ox.

-

farmakoterapija kalcijske litijaze
Farmakoterapija kalcijske litijaze

A) Diuretici -hidroklorotijazid 25-50 mg/dan

- klortalidon 25 mg/d

- indapamid 2,5 mg/d (efikasan kao 50 mg HCTZ)

- amilorid 5 mg + HCTZ 50 mg

Učinak: smanjenje kalciurije (40-60%)

smanjenje citraturije ! (HCTZ)

 hipokalemija (osim indapamida)

B) Alopurinol

 kod hiperurikozurične Ca-litijaze

 300 mg/d + smanjiti unos animalnih bjelančevina

farmakoterapija kalcijske litijaze1
Farmakoterapija kalcijske litijaze

C) Citrat

Terapijska doza K-citrata:

20 mmol/d (= 1 +1/2 tbl Kalinora)

1 tbl Kalinora = 40 mmol K + 13,3 mmol citrata

Cilj terapije: citraturija > 320 mg/d

pH urina 6,2-6,8

D) Ortofosforni spojevi

E) Celuloza fosfat

slide23

Kalijev citrat: - veže Ca ione i stvara topljivi Ca-citrat kompleks

- metabolizira se u bikarbonat alkalizacija

uri na litijaza metaboli ki poreme aji klju ni u nastanku litijaze
Urična litijaza-metabolički poremećaji ključni u nastanku litijaze
  • povećano stvaraje i izlučivanje mokraćne kiseline (endogenog ili egzogenog podrijetla)
  • stvaranje trajno kiselog urina
  • manjak makromolekulskih spojeva u mokraći koji utječu na topljivost mokraćne kiseline
  • malen volumen mokraće
uri na litijaza cilj lije enja
Urična litijaza-cilj liječenja
  • hidracija > 3 litre tekućine dnevno
  • smanjiti unos purina (meso, riba, perad) da urikurija bude < 600 mg/24 sata
  • alkalizacija mokraće pH 6,0-7,0 (K-citrat 20 mmol/l)
  • alopurinol (300 mg/dan)
cistinska litijaza
Cistinska litijaza
  • poremećaj transporta dibazičnih aminokiselina u proks. tubulu i sluznici crijeva (cistin, lizin, arginin, ornitin)

Terapijske smjernice

  • dijeta siromašna metioninom nepraktično
  • hidracija (volumen urina > 3 l/24h)
  • alkalizacija mokraće (pH~7 - K-citrat)
  • smanjen unos soli
  • vezanje cistina u mokraći
    • penicilamin (250 mg 1-4g/dnevno) - nuspojave !
    •  merkaptopropionilglicin (~ 1200 mg/d)
    • captopril (75-150 mg)
struvitna litijaza
Struvitna litijaza
  • urinarna infekcija bakterijama koje posjeduju ureazu (Proteus, Providencia, Klebsiela, Serratia marscensens)

Terapijski cilj

  • kirurško odstranjenje kamenca
  • sterilizacija mokraće
  • inhibitori ureaze (acetohidroksamična kiselina)
  • acidifikacija mokraće:
    • amonijev klorid
    • irigacija hemiacidrinom (toksičnost !)
ad