Тогтвортой хөгжил
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 16

Тогтвортой хөгжил PowerPoint PPT Presentation


  • 314 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Тогтвортой хөгжил. Лекц.14. Сэдвүүд. Тогтвортой хөгжлийн зарчмууд Тогтвортой хөгжлийн тодорхойлолтын агуулгын түүх. Áóöàõ ýåðýã ба сөрөг õîëáîîñ /Positive and negative feedback/-ын үр дагавар. Áóöàõ ýåðýã õîëáîîñ /Positive feedback/:

Download Presentation

Тогтвортой хөгжил

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


5312159

Тогтвортой хөгжил

Лекц.14


5312159

Сэдвүүд

  • Тогтвортой хөгжлийн зарчмууд

  • Тогтвортой хөгжлийн тодорхойлолтын агуулгын түүх


Positive and negative feedback

Áóöàõ ýåðýã ба сөрөг õîëáîîñ /Positive and negative feedback/-ын үр дагавар.

  • Áóöàõ ýåðýã õîëáîîñ /Positive feedback/:

    Ýêîëîãè,ýäèéí çàñàã, óëñ òºð, ñî¸ëûí ã.ì. äèíàìèê ñèñòåìä ýåðýã ýñâýë ñºðºã áóöàõ õîëáîîñ íèéòëýã áàéäàã.

    Ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ íü ººðèé㺺 íºõºí ¿ðæ¿¿ëýõ чàäàâõè á¿õèé ñèñòåìèéí øèíæ чàíàð þì. Øèíæëýõ óõààí, òåõíîëîãèéí äýâøèëä ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ íü øèíý íýýëò áóþó á¿òýýë á¿ð èë¿¿ áîëîâñðîíãóé íýýëò, á¿òýýë ãàðãàõ áîëîìæ îëãîäîã.


5312159

Ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ

  • Эåðýã áóöàõ õîëáîîñíû íýã æèøýý áîë àìæèëòòàé õºðºí㺠îðóóëàëòààñ îëñîí àøèã íü óëàì èë¿¿ õºðºí㺠îðóóëàõ áîëîìæ îëãîäîã. Õàðèí áèä òîãòâîðòîé, òýíöâýðòýé ñèñòåìèéã õ¿ñýõ íºõöºëä ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ сºðºã ¿ð äàãàâàðòàé áàéæ áîëíî. Õºðºíãèéí áîëîí õºðºí㺠îðóóëàëòûí áóñàä îáúåêò íü äàìûí íàéìààíû õýðýãñýë áîëñîí áîëîí òýäãýýð îáüåêòóóäûí ºðòºã íü óëàìæëàëò ãýõýýñýý ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòýýð òîäîðõîéëîãäîæ áóé íºõöºëä ¿íý íü òîãòâîðã¿é áîëíî.


5312159

Ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ

ªñºæ áóé ¿íý íü ýðýëòèéã íýìýãä¿¿ëñíýýð ¿íèéã öààøèä óëàì ºñãºíº. Õàðèí ¿íý áóóðâàë ýðýëòèéã áàãàñãàñíààð ¿íèéã öààøèä óëàì áóóðóóëíà. Èéíõ¿¿ ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ íü òîãòâîðã¿é áàéäëûã íýìýãä¿¿ëæ, çàõ çýýëä èõ õýìæýýíèé õýëáýëçýë áèé áîëãîäîã.

Óëñ òºð, ñî¸ëûí õ¿ðýýíä ч ýåðýã áóöàõ õîëáîîñ íèéòëýã òîõèîëääîã. Õ¿í àìûí èõýíõ õýñãèéí ñàíàë áîäîë îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñýë áîëîí íºëºº á¿õèéí ñàíàë ãàðãàãчäûí õýëñýí ¿ãýýð èëýðõèéëýãäýæ áàéäàã. Îëîíõè íü öººíõèéíõºº ¿çýë áîäëûã áóñàä õ¿ì¿¿ñ äàãàõã¿é áîëòîë øàõàëò ¿ç¿¿ëýõ áîëîìæòîé.


Negative feedback

Áóöàõ ñºðºã õîëáîîñ /Negative feedback/

  • Äèíàìèê ñèñòåì äýõ ñºрºã áóöàõ õîëáîîñ íü õî¸ð ººð ¿ð äàãàâàðòàé áàéæ áîëíî. Òóõàéëáàë, ñèñòåìèéã òîãòâîðòîé òýíöâýðèéí чèãëýëä õºäºëãºõ ýñâýë ñèñòåìèéã ñàâëàãààíä îðóóëíà. Ѻðºã áóöàõ õîëáîîñ á¿õèé ñèñòåìèéí òîãòâîðòîé áóþó òîãòâîðã¿é áàéäëûã óðüäчèëàí ìýäýõèéí òóëä ñèñòåìèéí ìàòåìàòèê çàãâàðûã ãàðãàí ò¿¿íèé äèôôåðåíöèàë òýãøòãýëèéã áîäîõ õýðýãòýé. Ýíý íü îíîëûí íààä çàõûí øààðäëàãà áîëîâч ïðàêòèêò íèéãýì, ñî¸ë, ýäèéí çàñãèéí öîãö ñèñòåìèéí ïàðàìåòð¿¿äèéã øààðäëàãàòàé íàðèéâчëàëòàéãààð òîäîðõîéëæ, òîîöîõ áîëîìæã¿é. Ãàãöõ¿¿ ýðõèé õóðóóíû ä¿ðìýýð, ñºðºã áóöàõ õîëáîîñ á¿õèé ñèñòåì íü õýðýâ ò¿¿íèé áóöàõ õîëáîîñ íü õ¿чòýé áîëîí ñààòàëòàé áîë òîãòâîðã¿é, ñàâàëãààòàé áîëíî ãýæ õýëæ áîëíî.


5312159

Сөрөг буцах холбоосын эерэг үр нөлөө

Ýäèéí çàñàãò ñºðºã áóöàõ õîëáîîñ ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí òýíöâýðýýð èëýðч áàéäàã. Èéì ñèñòåì èõýâчëýí òîãòâîðòîé áàéõ áîëîâч ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí àëü íýãýíä ñààòàëòàé áîë òîãòâîðã¿é áîëíî. Æèøýýëáýë çàëóóчóóä áîëîâñðîëûã èë¿¿ ñîíãîõ áîë àæèëëàõ õ¿чèí äóòàãäàõ áîëíî.


5312159

Тогтвортой хөгжил гэж юу вэ?

  • Хүний хэрэгцээг экосистемийн даацад тохируулан хангах зарчим.

  • явцуу утга ньэкосистемүүдэд нийцтэй үйл ажиллагаа

  • 1-рт : байгалийн нөөцийн хэрэглээний хэмжээ ба нөхөн сэргээлт

  • 2-рт : сэргээгдэхгүй эх үүсвэр

  • 3-рт : сав шимийн шингээх чадвар

  • 4-рт : байгалийн сэргээгдэх нөөцийн хэрэглээний өсөлтийг түүний хаягдлыг дахин боловсруулж ашиглах боломжоос хэтрүүлэхгүй байх

  • 5-рт : үйлдвэрлэл эдийн засгийн үр ашиг ба нийгэм экологийн үр дагавар

  • 6-рт : хөгжлийн аливаа үйл ажиллагааны стратегийг боловсруулахдаа эдүгээ үеийнхээ хамт ирээдүйн үеийнхнийхээ сонирхлыг давхар бодолцож байх зэрэг болно.


5312159

өргөн утга ньиргэншлийн оршин тогтнол

Босоо чиглэл: нь хувь хүн, нутгийн экосистем, улс үндэстэн, дэлхийн түвшинг хамруулан шаталсан судалгаа юм.

Хэвтээ чиглэл нь эдийн засгийн, нийгмийн, экологийн, технологийн, соёлын хэмжигдэхүүнийг босоо үе бүртэй холбох судалгаа юм. Явцуу болон аль ч утгаар нь авч түүний босоо хэвтээ ямар ч чиглэлээр судлахад бүгд харилцан уялдаатай байна. Эндээс үүдээд тогтвортой хөгжил аюулгүй байдлын холбоог харж болно. Аюулгүй байдал гэдэг нь хүн ба нийгэм, сав шимийн гадаад, дотоод нөлөөллөөс хэрхэн хамгаалагдсан болон тэр нь хүрээлэгч орчин ба нийгэмд сөрөг үр дагавар учруулж болзошгүй тухай ойлголт юм.

Аливаа системийн дотоод зөрчил нь байж болох эрсэдлийн хүрээнээс халихгүй зохицуулагдахаар байвал тийм системийг тогтвортой гэж үзэж болно. Эндээс аюулгүй байдал гэдэг ойлголт гарч ирнэ. Цэрэг, улс төрийн зөрчил, эдийн засгийн хямрал, улс төрийн тогтворгүй байдал, экосистемийн сэргэшгүй эвдрэл зэрэг нь бүгд тухайн системийн аюулгүй байдал алдагдасны илэрхийлэл.


5312159

Амьдралын чанар

Хүний дундаж наслалт, боловсролын, эрүүл мэндийн соёлын, амралтын хүнсний зэрэг зардлын хэмжээний үзүүлэлтийг хамааруулдаг. Үзүүлэлтүүд өсч байвал амьдралын чанар сайжирч байгаль орчны чанар сайн байна гэсэн үг.

Дээрхийг нэгтгэн дүгнэвэл “ тогтвортой хэгжил гэдэг нь байгаль нийгмийн аль ч түвшиний , ямар ч төвөгтэй системийн хөгжлийг хангахдаа түүний аюулгүй байдлыг хадгалж, өнөөгийн болон хойч үеийнхээ амьдралын чанарыг хэвийн түвшинд байлгах үйл явцыг хэлнэ”


5312159

Тогтвортой хөгжлийн онолын түүхээс

1970 оны / Барбара Ворд, Рене Дюбы нар / “ Дэлхий ертөнцийг зөвхөн одоогийн хүмүүс төдийгүй ирээдүй үеийнхэн амьдрахад тохиромжтой газар байлгахын тулд юу хийх вэ? ” гэсэн асуулт. 20-р зууны сүүлийн 30-аад жилийн турш Стокгольмд / 1972 /, Рио – Де Жанейрод / 1992 /, Иоханнесбургт / 2002 / хуралдаж Дэлхийн хөгжлийн загварыг тогтвортой хөгжил гэж тогтоосон байна.

Риогийн уулзалтаар тогтвортой хөгжлийн 3 тулгуур баганыг эдийн засаг, хүрээлэгч орчин ба нийгэм гэж тодорхойлсон. Эдийн засаг нь бараа үйлчилгээгээр зах зээлийг хангаж эрүүл эдийн засгийг дэлхий дахинд бүрдүүлсэнээр тэр нь эргээд нийгэм болоод хүрээлэч орчинд үйлчлэх болно гэж үзсэн. Хүрээлэгч орчин нь үндсэн тулгуур болоыг хүлээн зөвшөөрч амьдралыг хангах системийг хамгаалах, нөхөн сэргээх, шинэ нөөцийг ашиглах, хог хаягдлыг шингээх экосистемийн боломжоос хэтрүүлэхгүй байх зарчмыг хүлээн зөвшөөрсөн. Нийгмийн хөгжилд маш өвөрмөц өөрчлөлтүүд гарч байна. Ядуурлыг эдийн засгийн өсөлтөөр бууруулах оролдлого барууны үйлдвэржсэн улсуудын эдийн засгийн уналттай давхацсан.

Эдийн засгийн либералчлах үйл явц эрчимжихийн хэрээр хүч чадлын ихэнх хэсэг нь үндэстэн дамжсан корпорацуудад шилжсэн байна.


5312159

Тогтвортой хөгжлийн 3 тулгуур багана


5312159

Тогтвортой хөгжлийн 4 үндсэн нөхцөл


5312159

Тогтвортой хөгжлийн хөрөнгийн талаар “Зөөлөн” ба “Хатуу” үзэл

  • “Зөөлөн” үзэл: байгалийн нөөц давуу байр эзэмшдэггүй бөгөөд хүрээлэгч орчин нь /биосфера+ноосфера/ хөрөнгийн нийлмэл хэлбэр болно.

  • “Хатуу” үзэл: хөрөнгийн хэлбэрүүд бие биенээ орлох боломжгүй гэж үздэг. Озоны давхарга, байгалийн төрөл зүйл зэрэг байгалийн хөрөнгийн зарим хэлбэр алдагдвал хүмүүний амьдралд хохирол учруулж болзошгүй.

  • “ Худалдаж авч болдоггүй ” эсвэл “ Худалдаж болдоггүй ” хөрөнгийн төрөл бас байдаг.

  • Хөрөнгийн хатуу ба зөөлөн үзлийг шийдвэр гаргахад яаж ашиглах талаар 3 янзын арга байна.

  • “ Хож-хож-бас дахин хожих ” агуулга шийдвэр: Шийдвэрийн давуу тал нь тогтвортой хөгжлийн зорилготой нийцэж дараах шаардлагыг хангасан байна.

    • Өнөө үеийнхний материаллаг хэрэгцээг сайжруулж. Улс шудрагаар өргөн дэлгэр болгох

    • Хүрээлэгч орчныг сайжруулж, аливаа асуудлыг шийдвэрлэх боломжийг нэмэгдүүлэх

    • Өсөн нэмэгдсэн хөрөнгийг ирээдүйд шилжүүлнэ.

  • Энд үнэхээр 3 давхар хожоо гарч шаардлагыг бүрэн хангаж байна.

  • “ Солилцоо ” – ны агуулгатай шийдвэр: Ашиг хонжоо алдагдлын аль алинаас нь хамаарна. Ашиг хонжоо нь хангалттай байвал алдагдлаа нөхөөд цааш үргэлжлэнэ. үүнийг солилцооны бүс гэх бөгөөд шийдвэр гаргахын тулд зөвшөөрөгдсөн бүс хэрэгтэй.

  • “ Явуургүй ” шийдвэр: Байгалийн нөөцийг сүйтгэх, хүний эрх зөрчих зэрэг хязгаарлалтын хүрээнд явагдахаар байвал хэрэгжих боломжгүй, явуургүй болж мухардалд орно.

  • Үүнээс үндэслэн Тогтвортой хөгжил гэдэг ойлголт бол сав шимийн болон оюун шимийн экологийн тэнцвэрийг хангаж цэвэр ариун орчинд эрдэм боловсролтой, эрх чөлөөтэй, эрүүл саруул амьдрах үйлдвэрлэл хэрэглээний болон соёл иргэншлийн шинэ зарчим юм.


5312159

Мянганы тунхаглал2000 оны 9 дүгээр сард Нью-Йорк хотноо дэлхийн 191 үндэстний 147төр засгийн тэргүүнүүд Нэгдсэн үндэсний Мянганб Тунхаглалыг баталжээ. Мянганы хөгжлийн зорилтууд нь НҮБ, Дэлхийн банк, Олон улсын валютын сан, олон улсын эдийн засаг хөгжлийн байгууллагууд харилцан тохиролцсоны үндсэн дээр томъёолсон 8 зорилго, 18 зорилт тэдгээрийн хэрэгжилтийг хянах 48 шалгуур үзүүлэлттэй юм.

Мянганы хөгжлийн зорилтууд

Зорилго 1. Хэт ядуурал, өлсгөлөнг бууруулах

Зорилт 1: Амьжиргааны баталгаажих түвшнээс доогуур орлоготой иргэдийн

эзлэх хувь хэмжээг 1990-2015 онд 2 дахин бууруулах

Зорилт 2: Өлсгөлөнд нэрвэгдсэн хүмүүсийн тоог 1990-2015 онд  хоёр дахин бууруулах

Зорилго 2. Бүх нийтээр бага боловсрол эзэмших

Зорилт 3: 2015 он гэхэд бүх охид, хөвгүүдэд бага боловсрол олгох

Зорилго 3. Хүйсийн тэгш байдлыг дэмжин хөгжүүлж, эмэгтэйчүүдийн эрх мэдлийг нэмэгдүүлэх

Зорилт 4: Хүйсийн ялгааг 2005 он гэхэд бага болон дунд боловсролд,

2015 он гэхэд бүх шатны боловсролд арилгах

Зорилго 4. Хүүхдийн эндэгдлийг бууруулах

Зорилт 5: 1990-2015 онд 5 хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдлийг

гуравны хоёроор бууруулах

Зорилго 5. Эхчүүдийн эрүүл мэндийг сайжруулах

Зорилт 6: Нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн шаардлагатай  тусламж үйлчилгээг зохих насны хүн бүрт  хүргэж, 1990-2015 онд эхийн эндэгдлийг дөрөвний гурваар бууруулах


5312159

  • Зорилго 6. Хүнийдархлалынхалдвартвирус/Дархлалынолдмол

  • хамшинж (ХДХВ/ДОХ) болонбусадөвчинтэйтэмцэх

  • Зорилт 7:  2015 онгэхэд ХДХВ/ДОХ өвчнийтархалтыгзогсоож, бууруулжэхлэх

  • Зорилт 8: 2015 онгэхэдсүрьеэөвчнийтархалтыгзогсоож, бууруулжэхлэх

  • Зорилго 7. Байгальорчнытогтвортойбайдлыгхангах

  • Зорилт 9: Тогвортойхөгжлийнзарчмуудыгулсорныбодлого, хөтөлбөрүүдэдтусгаж, байгалийннөөцийнхомсдлыгарилгах

  • Зорилт 10: 2015 онгэхэдбаталгаатундныусхэрэглэжчадахгүй

  • хүмүүсийнхувьхэмжээг 2 дахинбууруулах

  • Зорилт 11: 2020 онгэхэдоронбайрнынөхцөлмуухүмүүсийнажбайдлыгмэдэгдэхүйцсайжруулахзорилтыгхангах

  • Зорилго 8. Хөгжлийнтөлөөдэлхийнийтийнтүншлэлийгхөгжүүлэх

  • Зорилт 12: Нээлттэй, дүрэмжурамдтулгуурласан, урьдчилантооцожболохуйц, үлялгаварлангадуурхаххудалдааныболонсанхүүгийнтогтолцоогцаашидхөгжүүлэх

  • Зорилт 13: ДалайдгарцгүйМонголорныонцгойхэрэгцээшаардлага

  • Зорилт 14:  Гадаадөрийгуртхугацаандтогтвортойболгохүүднээсүндэсний

  • болонолонулсынхэмжээндаргахэмжээавахзамаархөгжижбуйорнуудынөрийнасуудлыгижбүрнээршийдвэрлэх

  • Зорилт 15:  Хөгжижбуйорнуудтайхамтранзалуучуудадзориулсанаятай, бүтээмжөндөртэйажлынбайрбийболгохстратегиболовсруулж, хэрэгжүүлэх


  • Login