This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 48

# PAGTATALATA PowerPoint PPT Presentation

PAGTATALATA. Magkakaugnay Balangkas Layunin Pag-unlad ng kaisipang nakabase sa pinakapamaksang pangungusap. TALATA. LAYUNIN: Makapaghatid ng isang ganap na kaisipan sa tulong ng mga pangungusap na magkakaugnay. Kaganapan Kaisahan Kaayusan Tamang pagkasunud-sunod ng mga pangyayari .

PAGTATALATA

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

## PAGTATALATA

• Magkakaugnay

• Balangkas

• Layunin

TALATA

LAYUNIN: Makapaghatidngisangganapnakaisipansatulongngmgapangungusapnamagkakaugnay

• Kaganapan

• Kaisahan

• Kaayusan

• Tamangpagkasunud-sunodngmgapangyayari.

• Nagkukuwento

• Maayos o maanyongpaglalarawan.

Kalinawan base sa:

• Kaayusan

• tiyakpangkalahatan (Indaktibo)

• Dedaktibongparaan

• pangkalahatantiyak

Kalinawan base sa:

Kalinawan base sa:

• Kaayusan

• Tanong at Sagot? =

• Sanhi at Bunga / Bunga at Sanhi

• S  B | B  S

• Pagkakaugnay-ugnay

• Pangatnig: Kung gayon, dahildito, samakatwid, datapuwat, bagaman, kaya, atbp.

• PanimulangPangungusap

GitnangPangungusap

PangwakasnaPangungusap

3 BahagingTalata

• PanimulangPangungusap

• Katanungan

• Nakatatawagngpansin

• Analohiya

3 BahagingTalata

GitnangPangungusap

PangwakasnaPangungusap

(Nagbibigaybuod)

3 BahagingTalata

TALATA

## MGA URI NG TALATA

### Mgauringtalata

• PANIMULANG TALATA – itoanguna at kung minsan ay hanggangikalawangtalata. Layuninnitoangilahadanglayuninngisangteksto. Sinasaadrito kung anoangisasalaysay, ilalarawan, ipaliliwanag o bibigyang- katwiran. Maaringbuuinnghigitsaisangtalatasubalit kung maiksiangkomposisyon ay maaaringiiisalamang.

### PANIMULANG TALATA

Angtao ay natatangingnilalangngDiyos. Kung ihahambingnganamansaiba pang nilikhasadaigdig, walangpag-aalinlangangmasasabinaangtaoangnakahihigitsalahat. Angpaniniwalangang ay maibabataysamataasnaantasngpag-iisipngtao.

Bunganito, angiba pang tanging kakanyahanibinigayngDiyossatao, may mgatungkulinginiatangangDiyossabalikatngbawattao.

### Mgauringtalata

• TALATANG GANAP – matatagpuanitokalakhanggitnangbahagingkomposisyon. Tungkulinnitoangi-developangpangunahingpaksa. Binubuoitongngpaksangpangungusap at mgapangungusapnatumutulongupangmatalakaynangganapangbahagingngkomposisyonnanililinawngtalata.

### Mgauringtalata

• TALATANG PAGLILIPAT - DIWA – importanteitouypangmgakaroonngugnayan at kaisahanngmgapahayagsamgatalataanngkomposiyson. Ginagamittalatangitoupangpag-ugnayinangdiwangdalawangmagkasunodnatalata. Sinasalungatbangtalatangsinusunduan o dinaragdagannitoangisipanniyon? Ipinahihiwatig din nitoang development ngpaksangtinalakay.

### TALATAngpaglilipat -diwa

BakitnamansinabisaBibliana, “ibigaymokayCaezarangkayCaezar, angsa Akin sa Akin. AnoangnaisipahiwatigngDiyosdito?

Paanomaipamamalasangkabutihanngtaosakanyangkapwa? Kailangan bang magingmalakingbagayangmalaysakapwatao?

### Mgauringtalata

• TALATANG PABUOD – kadalasannaitoangpangwakasnatalata o mgatalatangkomposisyon. Ilalagayritoangmahahalagangkaisipan o pahayagnatinalakaysagitnangkomposisyon. Maaari ring gamitinangtalatangitoupangbigyannghigitnalinawanglayuninngawtor o may-akdangisangkomposisyon.

### TALATAngpabuod

Angmgaiyanangmgatungkulinngtao. Pansinin din angpagkakasunud-sunodngpagtalatakaysapagkatipinapahiwatigniyonanghalagangbawatisa: Una, tungkulinsaDiyos: Ikalawa, tungkulinsakapwatao; Ikatlo, tungkulinsabayan; at ikaapat: tungkulinsasarili.

## Mgaparaanngpagbuongmabisangtalata

• Makapangyarihanangwika. Maaaritiongmagingkasangkapanng pang-aalipin kung paanoginamitngmgaAmerikanoangwikang Ingles nangalipininnilaangatingbansamay ilangdekadanaangnakararaan. Ngunitangwika ay maaari ring magingwikangpagpapalaya kung paanongginamitngmgaIndonesangBahasa Indonesia at isigawnilaangSatuBangsa! SatuBahasa! SatuTunair! Sa layonnilangpalayainangkanilangsarilisakamayngmgamananakopnaOlandes.

• Dahilsapagsusulat, napanatilingbuhayangkultura at hindinababaonsalimotangkasaysayanngisangbansa. Angmganasulatnatala ay mababasangsalinlahikaya’tmalalamannilaangpinagdaananngkanilangbansa.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PASAKLAW NA PAHAYAG – angresulta o angkinalabasanmunaangsinasabibagoisa-isahin at pagsunud-sunurin di-gaanongmahalagahanggangsapinakamahalagangdetalye.

• Hal.

Isang vegetable nursery bawatbaranggayangpinagkakaabalahansa Rizal , Laguna ngayon.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• Halimbawa:

1. Angkinabukasanngbayan ay nasakasipaganngbawatmamamayan.

2. Kahibangannangangmatatawagangpagmamatuwidsapananatili pa ngmga base militarditosabansa.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGTATANONG - ibinabatoangisangkatanungan.

• Halimbawa:

Mahinabaangdisiplina o talgangwalangdisiplinaangmga Pilipino? Katanunganitong base sapagmamasidngbatastrapiko.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• TUWIRANG SABI - karaniwangnakapanipi (“ ”) at mulasapagsipisaisangtiyaknapahayagngbantog o kilalangtao, dalubhasa o otoridadnagagamitinglundayanngpaksa.

• Halimbawa

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PANLAHAT NA PAHAYAG - nagtataglayngkahalagahangunibersalnamaaaringahguinsamgasalawikain, samgakawikaan, at magingsamgapamilyar at pang-araw-arawnamakatotohanangkaalamannglahatnanagtataglayngdiwa o aral.

• Halimbawa

Walangpangalawangglorya, karaniwa’ypangalawangdusa. Ditobinasengisangbiyudaangnagingkaranasanniyasapag-aasawangmuli.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGLALARAWAN - ginagamitkapagnagtatampokngtao. Sapagkatnagbibigay- ngdeskripsyon, mgamalarawan at maaksyongsalitaangginagamit.

• Halimbawa

Baliwdawsi Mercy, angbabaeng may bigote’tbalbas. Marusingperohindimarumi. Nakataliangmanipisnabuhokna lampas balikatanghaba. Hanggangtuhodangpantalon kaya kapansin-pansinangmalago at kulotnabalahibongmgabinti.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PANGKALIGIRAN - ginagamit kung angilalarawan ay pook.

• Halimbawa

Namamayani pa angdilim , halos walanangpatlangangtilaukanngmgatandangsasilongngmgadampangnangakatiriksatabing-dagat .

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGSALUNGAT - binibigyang-diinangpagkakaiba.

• Halimbawa

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGSUSUMBI - bihiraangpanimulangito. Maiklilamangnakaraniwangbinubuongisangsalita.

• Halimbawa

Luha!

Salitang may apatnatitiklamangdatapwatnaglalamanngisanglibo’tisangkahuluagan.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGSUSUMBI - bihiraangpanimulangito. Maiklilamangnakaraniwangbinubuongisangsalita.

• Halimbawa

Luha!

Salitang may apatnatitiklamangdatapwatnaglalamanngisanglibo’tisangkahuluagan.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGSASALAYSAY - nasaanyongmalumanaynapagkukwento.

• Halimbawa

Bago pa man dumatingang acid jeans at Levi’s ay usonaangmaong.

Ika-9 pa lamangngumaga ay napauponaakosakamaparasagutinangtelepono.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• ANALOHIYA - panimulangnagtutulad o nagwawangis.

• Halimbawa

Hindi komalaman kung anong di-matiyaknakapanglawan, di – mawaringkalungkutanangumiinissakaluluwako, katuladngmalalimnakalungkutanngmgalungsodpagkataposangisangmagulongkasayahan, ngisanglungsodpagkaranngisangnapakaligayangpag-iisa.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• ANEKDOTA– panimulangnagkukwentongimaiklingistoryaparapasiglahinangbabasa o di kaya’ygamitingtularanglundayanangkaugnayan .

• Halimbawa

Kinagiwiannang mag-inaangpagsisimbatuwingLinggo. Ngunitminsan, nangorasnangpangungumunyon at hinihilananginaanganakparapumuntanasilasa altar at kakauntinalamangangnakapila, nagulatnalamanganginasapag-ayawnganak.

“Bakitanak?” tanongngina.

“Kasipohindiko gusto angginagawang paring iyan.” angsagotnganak.

Piningotnginaangwalongtaonganak.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• ANEKDOTA

• Halimbawa

“Bakitba?” galaitingina.

“Kasipo… swapangang paring iyan! Di nyopobanapapansin, parangsiyalangangnauuhaw! Di man langtayotirhanngkauntingtubig. Siyalangngsiyaangumiinom.

### MGA MABIBISANG PANIMULA

• PAGSASALITAAN - dinaraansausapan o dyalogo.

• Halimbawa

“Mabuhay! Mabuhay angPresidente! AngwalangkamayawangpagbatingnagsisisiksikangmadlasaharapngLuneta Grand Stand nanghumarapsakanilaangbagong halal napangulonaabot –taingaangmgangiting “Maramingsalamatmgakababayan! Maraming-maramingsalamatsapagtitiwalaninyo!”

### Diskusyon/gitna

• Ditomatatagpuanangkabuuangkalamnanngiyongpaksa. Angmgatalata ay kinapapaloobanng mg pangunahingkaisipan at mgapangtulongo pamunongkaisipan o detalyengmaayosangpagkakauri-uri at pagkakasama-sama, at makatwiranangpagkakahanay-hanay at pagkakasunud-sunodparasalubos at kalinawanngpaksa.

### Gitnangbahagi

• PAKRONOLOHIKAL – nakasaayosayonsatamangpagkakasunud-sunodmulasapinakamatagalhanggangsapinakakasalukuyan.

• PAANGGULO - nakasaayosbataysa personal namasasabi o reaksyonngbawattaotungkolsamgabagay-bagay o isyutungosaisangobhektibongpaglalagom. Tatlonganggulo ay sapatnaparamakabuongakda.

### Gitnangbahagi

• PAESPESYAL o PAAGWAT – maaaringkaparaanangsisimulansaparanginduktibo o deduktibo. Maaringpalamang, patiyak, o pasalimuot.

• PAGHAHAMBING at PAGTATAMBIS – pagbibigayngmgakatangiangmaaaringmagsimulasapagkakatulad at pagkakaiba o di kaya’yvice versa.

### PANGWAKAS NA BAHAGI

• Sa wakasnagtataposangkabuuanngkomposisyon. Ito ay sinasambitsailangpananalitanalamangdahil kung pahahabain pa , bukodsahindikasisiyahan, ay hindinamagigingmabisa. Dapat ay kasimhabalamangitongsimulaat naglalamanngpangkalahatangpalagaypasyaukolsapaksabataysamgakatibayan at katwiranginisa-isasagitna.

### MABISANG PANGWAKAS NA TALATA

• TUWIRANG SABI

• PANLAHAT NA PAHAYAG

• PAGBUBUOD

( mgaparaangnabanggitnasapanimulangtalata)

### MABISANG PANGWAKAS NA TALATA

• PAGPAPAHIWATIG NG AKSYON – tuwiran o di-tuwirangnagpapakilossamgamambabasaayonsahinahangadnainaakalangmahalagangikatatamongkabutihannglahat.

• Halimbawa

Angdapatsisihin ay hindiangbayangnagingbiktimangpanggagahiskundiangpinunongkasangkapansahukbongsandatahanupanggahisinangbayan.

### MABISANG PANGWAKAS NA TALATA

• MAHALAGANG INSIDENTE – madulangpangwakasnamaaaringmagpakitangpagbabagosatakbongmgapangyayari at sakatauhanngmganasangkotsakatha.

• Halimbawa

Sa wakas, nakamit din ng mag-asawaangkatahimikangnagingmailapnoongsila’ynagsasama pa, nangmagtagposilangmuli… sa morgue.

### MABISANG PANGWAKAS NA TALATA

• PAGSISIPI – pangwakasitongkumukopyangisangtaludtod o mahigit pa saisangakda, patula man o patuluyan, naangsinasabi ay angkopsatinatalakaynapaksa.

• Halimbawa