Davran n psikodinamik temelleri
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 53

Davranışın Psikodinamik Temelleri PowerPoint PPT Presentation


  • 434 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Davranışın Psikodinamik Temelleri. Dr. Esin DOĞANTEKİN. Dersin Kazanımları. 1. Psikodinamik kuram ve özellikleri 2. Bilinç , bilinç öncesi ve bilinçaltı kavramları 3. İd, ego, süperego kavramları 4. Kişilik gelişiminin evreleri …. Psikodinamik Kuram-1.

Download Presentation

Davranışın Psikodinamik Temelleri

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


DavranışınPsikodinamikTemelleri

Dr. Esin DOĞANTEKİN


DersinKazanımları

  • 1. Psikodinamikkuramveözellikleri

  • 2. Bilinç, bilinçöncesivebilinçaltıkavramları

  • 3. İd, ego, süperegokavramları

  • 4. Kişilikgelişimininevreleri…


Psikodinamik Kuram-1

  • Her ne kadarbirnörologolanSigmund Freud ileözdeşleşmişse de Dr. J. Breuer in katkılarıyadsınamaz…

  • Anna ismindeki hasta.

  • Hiçbirfizikselnedenyokken belli olaylarınsonrasındaöncekonuşmamayasonrasındagünlükhayatındakullandığıAlmancayerineİngilizcekonuşmayabaşlamış

  • Elleriveayaklarıparalizeolmayabaşlamış


Psikodinamik Kuram-2

Bu belirtilerharicindepekçokfizikselbelirtigösteren Anna nındurumununhisteriolduğusöylenmiş

Breuer veFreud’unbuvakadanyolaçıkarakyaptıklarıçalışmalarPsikodinamikkuramıntemelhipotezlerininoluşmasınısağlamıştır


Topografik Model

  • Freud, insandoğasınıaçıklamaküzereiki model önermiştir.

  • Bu modellerdenilkiTopografik model olarakbilinmekteveinsanzihninitopografikolaraküçeayırmaktadır;

    __BİLİNÇ

    __BİLİNÇ ÖNCESİ

    __BİLİNÇALTI


Topografik Model-2

  • Bilinçkavramı, Freud tarafından da günlükhayattakikullanımımızauygunolarakfarkındaolduğumuzduyumlarvedeneyimleriifadeetmekiçinkullanılmıştır

  • Onagöredüşüncelerimizin, duyumlarımızınveanılarımızınsadeceküçükbirkısmıbilinçalanıiçerisindedir (Buzdağınıngörünenkısmı)

  • BilinçaltıiseFreud’untopografikmodelinde en büyükalanıkaplayan, davranışlarımızıdoğrudanetkileyeniçgüdülerin, arzuvedileklerinkaynağınınolduğuyerdir(Buzdağınıngörünmeyenkısmı)


Topografik Model -3


Topografik Model- 4

  • Bu ikiyapınınarasındakalanbilinçöncesiise o an içinbilinçteolmayanyanifarkındaolunmayananıların, algılarınvedüşüncelerindeposudur

  • Ancakbilinçaltınınaksineburadayeralananı, algıvedüşüncelerkolaycabilinçalanınaçağrılabilir


Yapısal Model

Freud’uninsandoğasınıanlamlandırabilmekiçinönerdiğiikinci model yapısalmodeldir.

Yapısalmodelegöreinsankişiliğiüçyapıyaayrılmıştır

__İD

__EGO

__SÜPEREGO


Yapısal Model-2

İD, tamamenbilinçdışındayeralangüdülervelibidonunbulunduğuzihinyapısıdır

Freud’unhazilkesidediğibirilkeyedayanarakçalışan id, bedenselihtiyaçlarladoğrudanilgilidir

Hazilkesinegöre id, hazzıartırıpacıdanuzakdurmanınpeşindedir


Yapısal Model-3

  • Ego, kişiliğinakılcıyönüdür.

  • İd’inaksinegerçekliğinfarkındaolan ego, id’inihtiyaçlarınınkarşılanabileceği en uygunkoşullarakararverir.

  • Gerçeklikilkesiyleçalışan ego, id ilegerçekdünyaarasındakiaracıvedüzenleyicidir

  • Her ikitarafındaistekvegerekliliklerinidengelervebiranlamdaortayolbulur


Yapısal Model-4

  • Süperegonunisebüyükbirçoğunluğubilinçdışındayeralırveçocuklukdönemindeedinilmişgerekliliklerveinançlarıiçindebarındırır(Günlükdildekişiliğinahlakitarafı )

  • Çoğunlukla 5-6 yaşlararasındaedinilir

  • Bakımverenler, çocuklarınaneyindoğruneyinyanlışolduğunuöğretirlerkibudasüperegonunoluşmasınakatkısağlar


Yapısal Model-5

  • Süperego, id gibihazilkesineya da ego gibigerçeklikilkesinegörehareketetmez

  • O sadeceahlakimükemmelinpeşindedir


PsikoseksüelGelişimDönemleri

  • Freud’agöreinsankişiliğininanlaşılmasınadairbilinmesigerekenbirdiğerönemlikatkısı da psikoseksüelgelişimdönemleridir

  • Onagöreinsanınkişiliğiningelişimibeşevredenoluşurve her birevredehazmerkezifarklılaşır.


  • 1) ORAL DÖNEM:

    --İlk evre

    --Doğumdansonra 18. ayakadardevameder

    --Hazmerkeziağızveçevresidir


  • 2) ANAL DÖNEM:

    --18 ile 36. aylararasındadır

    --Tuvaleteğitimininverildiğibudönemdehazmerkezi anal bölgevecivarıdır

    --Bu dönemdeçocukdışsalgerçekliğifarketmeyebaşlar


  • 3) FALLİK DÖNEM:

    -- 4 – 6 yaşcivarınıkapsar

    --Bu dönemdehazbölgesicinselorgandır

    --Süperegonungelişmeyebaşladığıdönemdir


  • 4) GİZİL EVRE:

    -- 5 – 6 yaşlarındanergenliğekadardevamedenevredir

    -- Bu dönemdecinseldürtülerbaskındeğildir


  • 5) GENİTAL EVRE:

    -- Ergenliktenyetişkinliğekadardevameder

    --Bu devredecinselkimlikşekillenir

    -- Yetişkinlereuygunsosyalilişkilerkurulur

  • Bu beşevredenbirindedoyumsağlayamamaya da aşırıdoyumsağlama o evreyesaplanmayanedenolurkibu da Freud’agörebazıpsikolojiksorunlarınkaynağıdır….


Freud’a göre ihtiyaçların giderilmemesinin iki temel nedeni bulunmaktadır.

Engellenme

Çatışma


Engelenme

Organizmanın amacına ulaşmasının engelenmesi durumudur.

Birey engellendiğinde amacına başka bir yoldan ulaşmaya çalışır.

Çocuk engellendiğinde gösterdiği en temel tepki saldırganlıktır.


Engellenme durumunda başka hangi tepkiler çıkar?

Öfke ve kızgınlık

Çevreden kaçınma

Aşırı duyarlılık

Aşırı bağlılık

Bencil tutum

Kompleksler


Engel

güdü

Öfke, Kaygı

Yılgınlık,

İç gerilimler


2. Çatışma

Çatışma, insanı birbirine zıt davranışlara sürükleyen ihtiyaçlar karşısında meydana gelen huzursuzluk hali.

Güdülerin tatminsiz kalmasının bir nedeni de, içimizde birbirine ters düşen iki güdünün rekabetidir.


Kütüphaneye mi gitsem?

Gelişme ihtiyacı

Eğlenme ihtiyacı

Sinemaya mı gitsem?


Kaç tür çatışma vardır?

Yaklaşma – Yaklaşma

Kaçınma – Kaçınma

Yaklaşma - Kaçınma


Yaklaşma - Yaklaşma

İkisi de aynı derecede çekici iki seçeneğin etkisinde kalma.

Beğendiği iki gömlekten birini seçmekte zorlanma

+

+

Organizma


Yaklaşma - Kaçınma

İki zıt duygu arasında kalma

Sabah uykusunu çok seviyor ama işe geç kalmama gerekiyor.

+

Organizma

-


Kaçınma - kaçınma

İkisi de aynı oranda itici iki seçenek arasında kalma

Sevmediği bir dersin sınavına hazırlanmak.

-

-

Organizma


Ego Savunma Mekanizmaları

Freud’a göre ego işlevini sürdürürken üç ayrı tehlikeyle karşılaşmaktadır:

Engellenmeler ve dış dünyadan gelen saldırılar.

İd’in içgüdüsel ve gerçek dışı istekleri

Süper ego’nun cezalandırmaları.

Bu durumlar kaygı yaratır. Kaygı büyüyüp şiddetlendikçe ego bununla başa çıkmak için savunma mekanizmalarına başvurur.


Savunma mekanizmaları çok sık kullanılıyorsa bireyin gerçek hayattan kopmaya başladığını gösterir.

Savunma mekanizmaları bilinç dışı olarak işletilir.Farkına varılmadan kullanılır.


SAVUNMA

MEKANİZMALARI

Her sağlıklı insan ara sıra savunma mekanizmalarını kullanır

Eğer bu mekanizmalar çok kullanılırsa ve kişilik haline gelirse bireyde gerçeklik algısı kaybolur


Savunma mekanizmaları

Ödünleme (Telafi)

Yansıtma

Yön değiştirme

Neden bulma

Özdeşim kurma

Yüceltme

Bastırma

Karşıt tepki geliştirme

Gerileme

Saplanma

İnkar


Savunma mekanizmaları

Hayal kurma (düşlem/fantezi)

Pollyannacılık (tatlı limon)

Çarpıtma

Bedenselleştirme (organlaştırma)

Diğerkamlık (özgecilik)

Ketlenme (şoka girme)

Entellektüelleştirme

Bölünme

İlkel İdealleştirme

Dışsallaştırma

Soyut kavramlara bürüme


Ödünleme(Telafi)

Engellenen ve doyurulmayan istek ve davranışların yarattığı tedirginlik ve kaygıyı onların yerine geçebilecek diğer istek ve davranışlarla giderme şeklinde işleyen bir mekanizmadır.

Geçimsiz ve çirkin bir bayanın karşı cinsle olumlu ilişkiler kuramaması nedeniyle evlenememesi ancak bu eksikliğini akademik etkinliklerde telafi edip üstün başarı sağlayarak kısa zamanda profesör olması ödünlemedir.

Matematik dersinde başarısız olan birinin çok güzel kompozisyon yazması


Yansıtma (Projeksiyon)

Birey kendi güdü, düşünce ve duygularını başkalarına yükleyerek rahatlamaya çalışır.

Çok hırslı birey “işyerinde herkes çok hırslı kimseye güvenilmiyor” diyerek yansıtma yapabilir.

Sadece benim değil bütün arkadaşlarımın evliliği kötü gidiyor.

Sürekli içki içen birinin eşine beni sen bu hale getirdin demesi 


Yön (yer) Değiştirme

Engellenmesine neden olan insana türlü nedenlerle karışamayan insan kendisinin egemenlik kuracağı birinden veya eşyadan hırsını çıkartması.

Müdürüne kızıp eşine bağırması

Sınavdan düşük alan öğrencinin öğretmenine kızıp arkadaşına çıkışması.

Kızım sana söylüyorum gelinim sen anla

Pireye kızıp yorganı yakma 


Neden bulma (Rasyonalizim, Usa vurma, Akla uydurma, Mantığa büründürme)

Kabul edilmeyecek davranışı türlü bahaneler bularak haklı göstermeye çalışması.

Maçta yenilen takım oyuncunun sahadan şikayetçi olması.

Sınavda başarısız olan öğrencini sınav ortamının kötülüğünden bahsetmesi.

Kedi uzanamadığı ciğere mundar der 


Özdeşim Kurma (Özdeşleşme)

Hayatta türlü başarısızlıklar engellenmeler ve yılgınlıklar nedeniyle bireyin herhangi bir alanda başarılı bir kişi ya da kişilerle kendini bir sayması, kendini onlara yakın hissederek doyum sağlaması.

Başarısız bir öğrencinin sürekli babası ile övünmesi.

Fakir bir kişinin zengin akrabasıyla övünmesi

Çocuğun doktor babasının önlüğünü giyip evde dolaşması


Yüceltme

Bastırılmış güdü ve duyguların sosyal açıdan kabul edilebilir kanallara yöneltilmesidir.

Şiddet eğilimi olan bir birey boksör olarak bu ihtiyacını toplum tarafından kabul edilir hale getirebilir.


Bastırma (Yok sayma)

Uygun görülmeyen istek, duygu, düşünce ve anıların bilinçten uzaklaştırılması bastırmadır.

Bastırılmış duygular, düşünceler ve geçmiş yaşantılar çoğu kez rüyalarda ve dil sürçmelerinde gün yüzüne çıkar.

Kocası ölen kadının kocasının ölümünü hiç hatırlamaması.

Freud babasının cenazesine yetişememiştir. 


Karşıt tepki geliştirme

Toplumun hoşuna gitmeyecek davranışlarının yerine toplumun hoşuna gidecek davranışları sergilemek.

İçkiye çok düşkün olan birinin Yeşilay’a üye olması.

Arkadaşını çekemeyip ona kötülük düşünen birisinin aksine iyi davranması.


Gerileme

İnsanın erişmiş olduğu gelişim düzeyine göre daha ilkel olan davranış basamaklarına dönmesidir.

Yeni kardeşi doğan çocuğun tuvalet eğitimi almışken tekrar altını ıslatmaya başlaması.

Telefonda sevgiliyle çocukça konuşarak ilgi çekme 


Saplanma

Bireyin gelişimin herhangi bir noktasına takılıp ilerlememesi.

Annesine çok bağlı olduğu için evlenememek.


Hayal kurma veya Düşlem (fantezi/Avunma)

Birey iç ve dış nedenler yüzünden ihtiyaç ve güdülerini doyuramazsa, hayal kurarak doyum sağlama yoluna gider.

Çirkinin güzel, başarısızın başarılı olarak kendini hayal etmesi.

Aç tavuk kendini darı ambarında sanırmış 


Pollyannacılık

İçinde bulunulan olumsuz durumun iyi yönleri görülmeye çalışılır

Cana gelene mala gelsin

Ayak başa kurban olsun

Daha kötüsü de olabilirdi


Bireye acı veren bir durumu kabul etmeyi reddetmesi.

Eşini kaybeden kişinin onun öldüğünü kabullenememesi.

İnkar (yadsıma)


  • Çarpıtma

  • Bireyin yaşadığı olumsuzluğun nedenini olduğu gibi değil işine geldiği gibi anlaması ve değerlendirmesi

    • Bir gencin arkadaşça yaklaşan bir kızın kendinden hoşlandığını düşünmesi


Bedenselleştirme (organlaştırma)

Yaşanılan psikolojik durumun bedene yansıması

Sıkıntıdan ülser olma

Migren 

Okul korkusundan yaşanan karın ağrıları 


Entelektüelleştirme (düşünselleştirme)

Bireyin yoğun olarak yaşadığı dürtüyü doyuramaması halinde bu durumu bilimsel olarak açıklamaya çalışması

Anneler günü tüketim amaçlıdır (olaya iktisadi açıdan açıklamalar getiren Ayşe hanımın aslında çocuğu yoktur)

Ebeveynleriyle sorun yaşayan gencin kendi durumunu bilimsel açıklamaya çalışması. Eriksona göre…


  • Login