Schrijf op een taakblad deze opgave over. Dan hoef je niet meer naar deze dia terug.
Download
1 / 17

Vertaal de Latijnse tekst in correct Nederlands. - PowerPoint PPT Presentation


  • 95 Views
  • Uploaded on

Schrijf op een taakblad deze opgave over. Dan hoef je niet meer naar deze dia terug. Ook als je met twee samenwerkt, dien je elk ‘n taak in. Geef die taak OP ‘T EIND VAN DE LES af aan je leerkracht. OPGAVE. Vertaal de Latijnse tekst in correct Nederlands.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Vertaal de Latijnse tekst in correct Nederlands.' - reese-morse


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Schrijf op een taakblad deze opgave over. Dan hoef je niet meer naar deze dia terug.Ook als je met twee samenwerkt, dien je elk ‘n taak in.

Geef die taak OP ‘T EIND VAN DE LES af aan je leerkracht.

OPGAVE

Vertaal de Latijnse tekst in correct Nederlands.

Vergelijk je vertaling met ‘n vertaling die je op scherm krijgt en verbeter je eigen vertaling (in ‘n andere kleur!)

Celsus: medisch advies

Voor het vocabularium bij de tekst: zie handboek Claviculae3 p.53.Raadpleeg ClaviculaeBasisvocabularium voor de andere woorden.


Tekstvoorbereiding
tekstvoorbereiding meer naar deze dia terug.

Per muisklik krijg je een hint te zien; bij volgende klik het antwoord.Antwoord eerst zelf voor je nogmaals klikt voor het antwoord.

Tekstvoorbereidingachterhaal de betekenis van deze 8 woorden

medicus

Hint: beroepsnaam

geneesheer

varius

Hint: denk aan een Nederlandse afleiding

gevariëerd

saepius

Hint: comparatief van het bijwoord saepe

vaker

navigare

Hint: denk aan een nederlandse of franse afleiding

varen

firmare

Hint: verwant met een adjectief

versterken

frigidus

Hint: verwant met een substantief

koud

neglegere

Hint: denk aan een franse afleiding

verwaarlozen

retrahere

Hint: let op de samenstelling

terugtrekken

terug:

verder:


Sanus
sanus meer naar deze dia terug.

egere + abl. = nodig hebben. welke zijn die abl.?

Per muisklik krijg je een vraag te zien; bij volgende klik het antwoord.Antwoord eerst zelf voor je nogmaals klikt voor het antwoord.

Sanus homo debet neque medico neque aliptâ egere.

Hunc oportet varium habere vitae genus: modo ruri esse, modo in urbe, saepiusque in agro; navigare, venari, quiescere interdum, sed frequentius se exercere.

medico en aliptâ

debet (‘moet’) is je pv. En wat is onderwerp?

Bij welk substantief hoort varium?

sanus homo

bij genus

l.v. v habere

op

wie

doelt

die

hunc?

Welke constructie verwacht je bij oportet?

functie van genus?

Wat betekent modo… modo?

nu eens… dan weer

‘n dat-zin, nl. infinitiefzin

Comparatief van bijwoord saepe; dus de betekenis is …?

Functie van hunc?

sanus homo

vaker

ond. v. infinitiefzin

Welke vorm is dit van frequens (‘veelvuldig’)?

hoe vertaal je se exercere hier best?

‘zich oefenen,’ dwz. ‘in beweging zijn’

terug:

vertaling:

Comparatief vh bijwoord: ‘vaker’


vert meer naar deze dia terug.

Verbeter je eigen voorstel (in een andere kleur!)

VERTALING

Een gezond mens moet geen arts of masseur raadplegen. Het is nodig dat hij er een gevariëerde levenswijze op nahoudt: nu eens buiten, dan in de stad, maar meest erbuiten. Hij moet varen, jagen, soms rusten maar nogal dikwijls lichaamsoefening hebben.

VERTALING

Klik hier voor de vertaling, nadat je zelf een voorstel op papier hebt gezet!

Bedenk: wie antwoorden en vertaling bekijkt vooraleer zelf een voorstel op papier te zetten, heeft veel weg van een slappe vod zonder ruggengraat. Misschien best eens informeren voor een jeugdpensioen.

Terug naar de Latijnse zin:

Tekstvervolg:


Siquidem
siquidem meer naar deze dia terug.

wat is onderwerp van hebetat ?

Per muisklik krijg je een vraag te zien; bij volgende klik het antwoord.Antwoord eerst zelf voor je nogmaals klikt voor het antwoord.

Siquidem ignavia corpus hebetat,

labor firmat,

illa maturam senectutem,

hic longam adulescentiam reddit.

ignavia

siquidem betekent ‘omdat’; leidt dit een hoofdzin of een bijzin in?

Functie v corpus?

l.v.

Wat is onderwerp van firmat?

‘n bijzin natuurlijk

labor

Functie van maturam senectutem?

En welke pv. moet hier bijgedacht?

l.v.

reddit (‘verschaft’)

Wat is onderwerp van deze reddit?

Waarnaar verwijst illa?

Waarnaar verwijst hic?

hic

Functie van longam adulescentiam?

ignavia

labor

l.v. van reddit

En welke functie heeft die illa?

terug:

vertaling:

onderwerp


vert meer naar deze dia terug.

Verbeter je eigen voorstel (in een andere kleur!)

VERTALING

Aangezien luiheid het lichaam afstompt en arbeid het lichaam sterkt, maakt luiheid vroegtijdig oud, en houdt arbeid ons jong.

VERTALING

Klik hier voor de vertaling, nadat je zelf een voorstel op papier hebt gezet!

Bedenk: wie antwoorden en vertaling bekijkt vooraleer zelf een voorstel op papier te zetten, heeft veel weg van een slappe vod zonder ruggengraat. Misschien best eens informeren voor een jeugdpensioen.

Terug naar de Latijnse zin:

Tekstvervolg:


Prodest
prodest meer naar deze dia terug.

uti + abl. = gebruiken; waar vind je die abl.?

eo verwijst naar convivio

abl. na vz

Per muisklik krijg je een vraag te zien; bij volgende klik het antwoord.Antwoord eerst zelf voor je nogmaals klikt voor het antwoord.

Wat betekent prodest? En welke onderwerpen heeft deze pv?

balineo (‘bad’) & aquis frigidis (‘koud water’)

ungi is reflexief passief. Hoe vertaal je dat?

‘het is voordelig’; ond. zijn alle infinitieven hieronder

Prodest etiam:

interdum balineo, interdum aquis frigidis uti; modo ungi, modo id ipsum neglegere;

nullum genus cibi fugere,

quo populus utitur;

interdum in convivio esse,

interdum ab eo se retrahere;

modo plus iusto,

modo non amplius adsumere;

bis die potius quam semel cibum capere.

zich (laten) zalven

Ipse (zelf) benadrukt hier id. Hoe vertaal je dat id ipsum best?

‘dit precies’

Welke abl. hoort hier bij uti?

‘t betrekk. vnw. quo

Waarnaar verwijst die eo? En waarom is eo ablatief?

nu eens…

comparatief v bijwoord v amplusnon amplius (iusto): ‘niet meer dan nodig’

welke vorm v amplus (‘veel’)?

dan weer…

Welk quam?

terug:

vertaling:

quam na comp.: ‘dan’

Waarom is die ablatief?

die: BWB v tijd


vert meer naar deze dia terug.

Verbeter je eigen voorstel (in een andere kleur!)

VERTALING

Het is nuttig af en toe te baden en koud water te gebruiken, zich nu eens te laten zalven, dan weer precies dat (zalven) achterwege te laten. Geen enkele soort voedsel dat gewone mensen tot zich nemen, moet men vermijden. Men kan deelnemen aan een feestmaal, dan weer ervan afzien; nu eens meer dan nodig tot zich nemen, dan weer niet; men neemt beter tweemaal een maaltijd per dag dan eenmaal.

VERTALING

Klik hier voor de vertaling, nadat je zelf een voorstel op papier hebt gezet!

Bedenk: wie antwoorden en vertaling bekijkt vooraleer zelf een voorstel op papier te zetten, heeft veel weg van een slappe vod zonder ruggengraat. Misschien best eens informeren voor een jeugdpensioen.

Terug naar de Latijnse zin:

Tekstvervolg:


haec meer naar deze dia terug.

spookje

Per muisklik krijg je een vraag te zien; bij volgende klik het antwoord.Antwoord eerst zelf voor je nogmaals klikt voor het antwoord.

Haec firmis servanda sunt.

Welke vorm is dit van hic, haec, hoc? En welke is de functie?

Hoe omschrijf je zo’n gerundivum als Ndgezegde?

nom. o. mv. van hic (deze);(zelfstandig gebruikt als) onderwerp

Welke vorm is dit van het hier zelfstandig gebruikte firmus, a, um (gezond)? En welke is de functie?

Een koppelwerkwoord als pv! Wat is het Ndgezegde? En wat het onderwerp?

vervang ‘zijn moetende’ door ‘moeten’i.c. (die dingen, nl. die voorschriften) moeten behouden (nl. nageleefd) worden

ond. Is haec; Ndgez. Is servanda

terug:

vertaling:

datief v hand. pers. bij gerundivum


vert meer naar deze dia terug.

Verbeter je eigen voorstel (in een andere kleur!)

VERTALING

Deze raadgevingen moeten in acht genomen worden door gezonde mensen.

Weetjes

Terug:

Dien nu je (verbeterde!) taak in bij kvd

VERTALING

Klik hier voor de vertaling, nadat je zelf een voorstel op papier hebt gezet!

Bedenk: wie antwoorden en vertaling bekijkt vooraleer zelf een voorstel op papier te zetten, heeft veel weg van een slappe vod zonder ruggengraat. Misschien best eens informeren voor een jeugdpensioen.


Weetjes
weetjes meer naar deze dia terug.

dokter Hippo

nogmaals dokter Hippo

adviezen van Cato

homeopathie?

geneeskunde op het net

terug:


Hippo
hippo meer naar deze dia terug.

Bij longziektes schudde Hippocrates de patiënt door elkaar en luisterde dan naar het geklots van binnen.

Die goeie ouwe dokter Hippo was ook een beetje een zeurkous. Hij klaagde: ‘Als het slechter gaat met een patiënt, of als hij doodgaat… krijgt de dokter altijd de schuld!

Misschien was hij zo chagrijnig omdat hij soms vieze karweitjes moest doen. Hij nam bijvoorbeeld beetjes van…

…en onderzocht die dan. Maar hij kon ze niet, zoals moderne dokters dat doen, in een laboratorium testen en onderzoeken. Hoe deed hij dat dan? Wát is het juiste antwoord? Hij…

kotssnotoorsmeer

piestranenontstoken wonden

keuze 1: keek naar de kleurkeuze 2: kookte het spul met rabarbersapkeuze 3: proefde ervan

Antwoord

Uit: T. Deary, Die gave Grieken

terug: via deze ikoon


antw meer naar deze dia terug.

Antwoord: de dokter óf de patiënt moest het monster proeven.

Uit: T. Deary, Die gave Grieken

terug: via deze ikoon


Hippo1
hippo meer naar deze dia terug.

Enkele uitspraken van Hippocrates:

Wie honger heeft, moet liever niet werken.

Het drinken van wijn stilt ook de honger.

Iets-minder-voedzaam, maar lekker eten is te verkiezen boven eten, dat meer voedzaam, maar niet zo aantrekkelijk is.

Niezen neemt de hik weg.

Na een slag op het hoofd zijn verdoving en verwardheid ernstige symptomen.

Een vrouw kan nooit beide handen even goed gebruiken.

Uit: T. Deary, Die gave Grieken

terug: via deze ikoon


cato meer naar deze dia terug.

Je wil dat je baby blijft leven? Dan heeft de Romeinse schrijver Cato een paar nuttige adviezen:

baby’s moesten gewassen worden in de warme urine van een volwassene die kool had gegeten.

Als een kind slecht sliep, raadde hij aan om geitenkeutels in de luier te doen.

uit: T. Deary, Die rare Romeinen

terug: via deze ikoon


Homeopathie
homeopathie meer naar deze dia terug.

De leer van de humores, de lichaamssappen, huldigde onder meer het principe dat kwalen moeten worden bestreden met hun tegenovergestelde: heeft een patiënt het warm, dan moeten verkoelende middelen worden aangewend enzovoort. Na de Renaissance is hiervoor een kreupele, maar goed bekkende Latijnse formule bedacht: contraria contrariis curentur (‘men dient het tegenovergestelde met het tegenovergestelde te genezen’)

.

In 1796 formuleerde Hahnemann een nieuw medisch principe, dat hij later homeopathie zou noemen. Dit kwam erop neer dat zieken moeten worden behandeld met middelen – maar dan sterk verdund – die bij gezonde personen zoveel mogelijk dezelfde symptomen opwekken die zich bij de zieken voordoen. Simpel gezegd: koorts kan worden bestreden met een zeer lichte dosis van een stof die bij een gezond persoon juist koorts opwekt. Men noemt dit, met een formulering die in enigszins ander verband al in de 17e eeuw is gesignaleerd: similia similibus curentur (‘men dient het gelijksoortige met het gelijksoortige te genezen’. Vandaar ook homeopathie, uit Grieks homoios (‘gelijksoortig’) en pathos (‘ziekte’).

terug: via deze ikoon


Internet
internet meer naar deze dia terug.

Twee internetadressen met betrekking tot de antieke geneeskunde:

http://www.klascement.net/kt/beelden/daglevenstadmedicmenu.html (in het Nederlands!)

terug: via deze ikoon


ad