Bo altim s stem f zyoloj s
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 64

BOŞALTIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ PowerPoint PPT Presentation


  • 1453 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

BOŞALTIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ. Öğr . Gör. Emine KILIÇ TOPRAK. Boşaltım sistemi böbrekler, üreterler, idrar kesesi ve üretradan ibarettir . Böbrekler, su, iyonlar ve küçük eriyebilen bileşiklerden ibaret olan idrarı oluştururlar. İdrarı böbreklerden idrar kesesine iki üreter taşır .

Download Presentation

BOŞALTIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Bo altim s stem f zyoloj s

BOALTIM SSTEM FZYOLOJS

r. Gr. Emine KILI TOPRAK


Bo alt m sistemi b brekler reterler idrar kesesi ve retradan ibarettir

Boaltm sistemi bbrekler, reterler, idrar kesesi ve retradan ibarettir.

  • Bbrekler, su, iyonlar ve kk eriyebilen bileiklerden ibaret olan idrar olutururlar.

  • drar bbreklerden idrar kesesine iki reter tar.

  • drar karlaca zaman idrar kesesi kaslr ve idrar retra yoluyla dar atlr.


B breklerin g revleri

Bbreklerin Grevleri

  • Su ve elektrolit dengesinin dzenlenmesi

  • Vcut svlarnn osmolalitesinin ve elektrolit younluunun dzenlenmesi

  • Asit baz dengesinin dzenlenmesi; asitleri uzaklatrr

  • Yabanc maddelerin ve metabolik artklarn atlmas

  • Arteryel basncn dzenlenmesi; su ve sodyumu atarak; vazoaktif faktr yapmna neden olan renin salglayarak

  • Hormonlarn salglanmas

  • Glukoneogenez; uzun sreli alkta aalerden glikoz sentezlenr

  • Eritrosit yapmnn dzenlenmesi; eritropoietin salglayarak

  • 1,25 dihidroksi vit D3 yapm; bbrekler bu vitni aktif vit Dye dntrr


B breklerin fizyolojik anatomisi

ki bbrek, periton boluunun dnda ve karn arka duvarnda yeralrlar

Her bir bbrein arl 150 grdr

Her bbrein medial ksmnda hilum denilen bbrek arter, ven, lenfatik, sinir ve reterin kt ukur bir blge bulunur

Dkortex

medulla

Medullada; bbrek piramitleri denilen koni biimli doku kitleleri bulunur

Piramitlerin tabanndan tepesine doru

Toplayc kanal papilla minor kaliks major kaliks renal pelvis reter mesane retra

Bbreklerin fizyolojik anatomisi


Nefron memeli b bre inde idrar olu turan en k k fonksiyonel birimdir

Nefron:Memeli bbreinde idrar oluturan en kk fonksiyonel birimdir.

  • Nefron, bir ucu kapal, dier ucu ile toplayc kanal zerinden bbrein pelvisine alan karmak yapl epitel tpten ibarettir.

  • Epitel tpn kapal ucu genileyerek bir taraftan ie km top grnts kazanmtr. Bu ksma Bowman kapsl denir.

  • Renal arterlerden ayrlarak Bowman kapslnn iine giren afferent dal bir klcal damar yuman meydana getirir. Bu yumaa glomerulus denir.

  • Bir Bowman kapsl ile bir glomerulustan ibaret olan yap renal korpskl (veya Malpighi cisimcii) adn alr. Bowman kapslnden sonra srasyla proksimal tp, Henlenin inici kolu, Henlenin kc kolu, distal tp ve toplayc kanal gelir.

  • Her toplayc kanala birok nefron alr.


Bo altim s stem f zyoloj s

Kortikal nefronlarn btn tbler sistemi youn bir peritbler kapiller ala evrelenmitir; jukstamedller nefronlarn glomerllerinden ayrlan uzun eff arteriyoller d medullaya kadar uzanrlar ve medullann derinliklerine doru henle kvrmyla yanyana seyreden vaza rektadenilen peritbler kapiller a oluturur

Henle gibi vaza rekta da kortekse doru dner ve kortikal venlere dklr

Medulladaki bu zel kapiller a, idrarn younlatrlmasnda nemli role sahiptir


B bre in i levsel birimi nefron

Her bbrek;1 MLYON nefrondan oluur

Bbrekler nefronlar yenilenemezler

Bbrek hasar ve normal yalanmayla nefron says azalr

40 ydan sonra fonksiyon gren nefron says, her 10 yl iin %10 azalr

Her nefron;

Kandan byk miktarda svnn filtre olduu glomerl denilen glomerl kapiller yuma,

Bbrek pelvisi iindeki yolu boyunca filtre edilen svnn idrara dnt uzun bir tbl ierir

Bbrein ilevsel birimi; NEFRON


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Bulunduklar yere gre nefronlarn yaps biraz farkldr. Bbrek korteksinin yzeysel ksmlarna yakn olanlara kortikal nefron denir. Btn nefronlarn %85ini oluturan kortikal nefronlarda henle kulpu medullann derinliklerine kadar uzanmaz. Nefronlarn %15i medullaya komu olan Jukstamedulla nefronlardr ki, bunlarda Henle kulpu renal piramitlerin derinliklerine kadar iner. Saylar az olmakla beraber, idrarn oluumunda jukstamedullar nefronlarn nemi ok byktr.

  • DRARIN OLUUMU

  • Metabolik artk maddeler idrarla dar atlr ve bylece kan hacmi ile kann yaps dzenlenir. En nemli organik artklar unlardr:

  • re: Gnde yaklak 1800 mg re oluturulur. Bu miktarn byk ksm amino asitler yklrken meydana gelir.

  • Kreatinin:skelet kaslarnda kreatin fosfat yklrken kreatinin meydana gelir. Gnde 150mg kadar kreatinin oluur ve hemen hepsi idrarla darya verilir.

  • rik asit: RNA moleklndeki azotlu bazlarn tekrar devreye girmesi esnasnda gnde yaklak 40 mg rik asit meydana gelir.

  • Bbrekler kanda bulunan eker ve amino asit gibi yararl maddelerin kaybn da nlerler.


De k maddeler n drarla atilma hizi b brekte 3 lem n toplamidir

DEK MADDELERN DRARLA ATILMA HIZI; BBREKTE 3 LEMN TOPLAMIDIR

  • Glomerler Filtrasyon

  • Maddelerin bbrek tbllerinden kana geri emilimi

  • Kandan maddelerin bbrek tbllerine sekresyonu

    drarla atlma hz =

    Filtrasyon Hz - Geri Emilim Hz + Sekresyon Hz


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Bbreklerde cereyan eden ve aada aklanan olay sayesinde bbrekler grevlerini yerine getirirler.

  • 1- Filtrasyon: Kan basnc, plazmay szc membrana doru zorlar.

  • Su moleklleri suda eriyen ve szlebilecek kadar kk olan moleklleri de beraber srkler.

  • 2- Reabsorpsiyon: Bbrek tbllerine geen filtrattaki su ve eriyen molekllerin geri emilmesine denir. Vcutta kullanlacak olan besin maddeleri de geri alnr. Svlarn emilimi basit difzyon ile veya tbllerin epitelindeki tayc proteinler yoluyla olur. Geri alnan maddeler peritbler svya, oradan da kana geri dner. Su osmoz yoluyla pasif olarak emilir.

  • 3- Sekresyon: Peritbler svdaki maddelerin tbler epitelden geerek, tbler svya ulamasna sekresyon ad verilir. Bylece, plazmada bulunan ve atlmas gereken ila gibi baz maddeler iyice temizlenmi olur.

  • Nefronun belli ksmlar aada sralanan grevleri yapar:

  • 1- Filtrasyon, renal korpsklde, glomerl eperlerinde oluur.

  • 2- Besinlerin geri emilmesi, esas olarak proksimal tpte gerekleir.

  • 3- Aktif sekresyonun ana merkezi distal tptr.

  • 4- Henle kulpu ile toplayc sistem su miktarn ve idrara verilecek sodyum ve potasyum miktarn dzenlemek zere etkileirler.


Bo altim s stem f zyoloj s

Glomerl Kapiller Membran

  • Dier kapiller membranlara benzer; 2 yerine 3 byk tabakadan oluur;

  • Kapiller endoteli, bazal membran ve epitelyal hcre tabakas (podosit)

  • Bu tabakalar birlikte filtrasyon bariyerini oluturur ve 3 katmana ramen nrm kapillerlerden birka yz kez daha fazla madde ve suyu filtre ederler


Bo altim s stem f zyoloj s

  • FLTRASYON

  • Filtrasyon renal korpsklde gerekleen bir olaydr. Glomerlde szlen maddeler ayr fiziki engeli geerler.

  • 1- Kapiler endoteli: Glomerldeki klcallar 60-100nm (0.06-0.1 mikron) apnda gzenekleri ihtiva eden pencereli klcallardr. Bu gzeneklerden kan hcreleri geemez, fakat plazma proteinleri bile geebilir.

  • 2- Bazal Membran:. Byk plazma proteinleri bu membrandan geemezken, kk proteinler ile besin ve iyonlar geebilir. Bazal membrann plazma proteinlerinin geiini etkin bir ekilde nlemesinin ksmen sebebi, bazal membrann yapsnda bulunan proteoglikanlarn gl negatif elektrik ykne sahip olmalardr.

  • 3-Filtrasyon Gzenekleri: Filtrasyon gzeneklerinin genilii 6.9 nmdir. Kk protein molekllerinin byk ounluu bu gzeneklerden geemez. Yani, normal artlarda Bowman kapslne byk plazma proteinleri geemezken, albumin gibi 7 nm olan kk proteinler ok az geebilir. Filtratta bulunan erimi iyon ve kk organik maddelerin konsantrasyonu, hemen hemen plazmadakiyle ayndr.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Glomerler Filtrasyon Hz

  • Bbreklerin bir dakikada rettii filtrat miktarna glomerler filtrasyon hz (GFH) denir.

  • Ortalama GFH da 125 ml/dakika kadardr.

  • 125 ml/dk (180 lt/gn) GFR

  • Kan akm kan debisinin%22(1100ml)

  • Glomerluslar gnde 180 litre filtrat (plazmann 60 kat kadar) olutururlar. Bunun %99u geri emilir.

  • GFHnin Dzenlenmesi

  • Filtrasyon olmaynca, artk maddeler atlamaz, pH dzenlenemez, kan hacmini ayarlayan nemli bir mekanizma devre d kalm olur.

  • GFHyi dzenleyen 3 nemli mekanizma vardr.

  • 1. Lokal seviyede otoreglasyon

  • 2. Bbreklerden balayan hormonal dzenleme

  • 3. Daha ok sempatiklerin kontrol ettii otonomik dzenleme


Glomer ler filtrasyon h z

Glomerler Filtrasyon Hz

  • GFRyi kolaylatran kuvvetler:

    - glomerler hidrostatik basn

    - bowman kapslnn onkotik basn

  • GFRye engel olan kuvvetler:

    - bowman kapslnn hidrostatik basn

    - glomerler onkotik basn


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Btn plazma hacmi 3lt; GFR gnde 180 lt yani plazma her gn bbrekler tarafndan 60 kez ileme tutulur

  • 1 gnde tm kan bbreklerden 350 kez geer


Bo altim s stem f zyoloj s

  • 1 GN24 SAATX60DK1440DK

  • DKDA 1.2 LT Bbrek Kan Akm

  • 1440X1.2 1728LT 1 GNDE Bbrek Kan Akm

  • Tm vcutta 5 lt kan var

  • 1728/5=350 kez

  • 1 gnde tm kan bbreklerden 350 kez geer


T b ler reabsorbsiyon h z trr 124 ml dk gfr 125 ml dk yani 99 u geri emilir

Peritbler hidrostatik basn 1360

Peritbler onkotik basn 3232

nterstisyel onkotik basn 1510

nterstisyel hidrostatik basn 618

38-28 = 60-50 = 10 mmHg

GFRyi dzenleyen basnlar; glomerler kapiller hidrostatik ve onkotik basncdr

TRRyi dzenleyen basnlar; peritbler kapiller hidrostatik ve onkotik basncdr

PKOB ARTARSA REABSORBSYON ARTAR

Filtrasyon fraksiyonu artarsa REABSORBSYON ARTAR

Tbler reabsorbsiyon hz=TRR 124 ml/dkGFR125 ml/dk;Yani %99u geri emilir

TRR

GFR


Bo altim s stem f zyoloj s

?

29


Bo altim s stem f zyoloj s

  • GFHnin Otoreglasyonu: Nefron, afferent arteriollerin, efferent arteriollerin ve glomerl klcallarnn apn deitirerek nemli lde otoreglasyonu gerekletirebilir. Lokal kan akm ile lokal kan basnc deitiinde otoreglasyon devreye girer. Mesela, kan akm ve glomerldeki kan basnc azalnca u olay grlr.

  • 1 Aferent arteriol geniler

  • 2 Glomerl klcallar geniler ve mezengial hcreler gever

  • 3 Eferent arteriol daralr.

  • Bu olaylar kan akmn artrr ve glomerldeki kan basncn normal dzeye karr. Sonuta sistemik arter basnc dt halde filtrasyon hz nisbeten sabit kalr.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • GFHnin Hormonal Dzenlenmesi: Renin ve atrial natriretik peptit GFHyi dzenler.

  • Jukstaglomerl Aparat ve Renin Salgs: Jukstaglomerl aparat distal tbln balangcndaki makla densa hcreleri ile afferent ve efferent arteriyollerin duvarlarndaki jukstaglomerler hcrelerden oluur. Makula densa distal tblde afferent ve efferent arteriyollerle temas eden bir grup zellemi epitel hcresidir. Distal tbllerdeki svnn sodyum klorr konsantrasyonu azalnca makla densa hcreleri bunu alglar ve jukstaglomerler hcrelerden renin salglnmasn uyarr.


Bo altim s stem f zyoloj s

Makula densada NaCl Azalmas;

Aff arteriyollerde genilemeye sebep olur

renin salgs artar


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Kan hacmi azalnca, sistemik basn dnce veya renal arterde bloklama olunca jukstaglomerl aparattan (JGA) renin salglanr. Renin inaktif bir protein olan anjiyotensinojeni anjiyotensin Ie dntrr. Daha sonra, akcier kapillerlerinde bulunan bir dntrc enzim , anjiyotensin Ii aktif anjiyotensin IIye dntrr. Hormonlarn nemli etkileri yle zetlenebilir:

  • 1) Anjiyotensin II periferdeki klcal damar yatanda arteriol ve prekapiler sfinkterlerin ksa sreli fakat kuvvetlice daralmasna ve sonuta bbrek arterlerindeki basncn ykselmesine yol aar.

  • 2) Anjiyotensin II, proksimal tblden sodyum ve su geri emilimini dorudan doruya artrr.Aldosteron salgsn uyararak, distal tblden sodyum emilimini, dolayl olarak artrr.

  • 3) Anjiyotensin II, merkezi sinir sisteminde antidiretik hormon (ADH) salgsn balatarak distal tbln son ksmndan ve toplayc sistemden su geri emilimi hzlandrr ve susuzluk duyusuna neden olur.

  • 4) Anjiyotensin II, bbrekst bezinin korteksinden aldosteron, medullasndan da epinefrin salgsn uyarr. Aldosteron, distal tbllerde ve toplayc sistemin kortikal ksmlarnda sodyum geri emilimini hzlandrr. Epinefrin kalbin atm hzn ve kaslma gcn artrr; sonuta sistemik ve renal kan basnc ykselir.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Glomerl Filtrasyon Hzna Atrial Natriretik Peptidin (ANP) Etkisi:Kan hacmi veya kan basnc artnca kalbin atriumlar gerilir. Buna cevap olarak ANP salglanr. ANP, afferent arteriol geniletir, efferent arteriol ise daraltr. Sonuta, glomerl basnc ile glomerl filtrasyon hz (GFH) artar.

  • Glomerl Filtrasyon Hzna Otonom Sinir Sisteminin Etkisi:Bbrekleri esas olarak sempatik postgangliyonik lifler innerve eder. Bbreklere ulaan az saydaki parasempatik liflerin grevi bilinmemektedir. Sempatik lifler glomerl filtrasyon hzn dorudan doruya etkiler. Sempatik sistem afferent arteriollerde nemli lde daralmaya sebep olarak glomerl filtrasyon hzn azaltr ve filtrat oluumunu yavalatr.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • REABSORBSYON VE SEKRESYON

  • Bbreklerde geri emme ve salg olaylar difzyon, osmoz ve tayc araclyla olan geiler sonucu gerekleir.

  • Tm ve renal Eik

  • Normalde, aminoasit ve glukoz gibi plazmadaki elemanlar aktif transport, kotransport veya kolaylatrlm difzyonla alnrlar. Eer bu maddelerin tbler svdaki konsantrasyonlar ykselirse, tayclarn doygunluk snrna ulancaya kadar reabsorpsiyon artar. Eer tbler svdan geri alnacak maddelerin konsantrasyonu, nefronun geri alma kapasitesini geerse, bu maddelerin bir ksm tbler svda kalacak ve idrarla darya atlacaktr. Bir maddenin idrarda belirmeye balad anda plazmadaki konsantrasyonuna renal eik denir.

  • Glukoz iin renal eik 180 mg/dldir.Plazmadaki glukoz konsantrasyonu bu seviyenin stne karsa, tbler svdaki glukoz konsantrasyonu maksimum transportu (Tm) geer ve idrarda glukoz grlr. Bu duruma glikozri ad verilir. Karbonhidrat bakmndan zengin bir yemekten sonra, plazmadaki glukoz konsantrasyonu 180 ml/dlyi geebilir. Ancak, karacier, dolamdaki glukoz seviyesini hzl bir ekilde drd iin idrara ok az miktarda eker ular.

  • Amino asitlerin plazmadaki konsantrasyonu 65 mg/dlyi geince idrarda amino asit grlr. Proteince zengin bir yemekten sonra bu eik deer alr ve idrarda amino asit grlebilir (aminoasidri).

  • Suda eriyen vitaminlerin Tm deerleri daha dktr. Bu nedenle bu vitaminler fazla alndklarnda idrara geerler.


Bo altim s stem f zyoloj s

Reabsorbsiyon ve sekresyon

A maddesinin atlma hz; filtre edildii hz eittir (kreatin gibi baz ykm rnleri)

B maddesinin atlma hz; glomerlerkapillerdenfiltrasyon hzndan daha azdr (pekok elektrolit).

C maddesi, glomerllerden serbeste filtre olur, ancak tm filtre edilen miktar tbllerden kana geri emildii iin idrarla atlmaz (kandaki aa, glikoz gibi besin maddelerinin vcut svlarnda korunmasn salar)

D maddesi; serbeste glomerlerkapillerden filtre edilir; geri EMLMEZ; ek olarak peritblerkapiller kandan bbrek tbl iine sekrete edilir. Organik asitlerin ve bazlarn atlmas. Bu maddelerin kandan kolayca uzaklatrlmalar salanr.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • NEFRON BOYUNCA MEYDANA GELEN OLAYLAR

  • Proksimal Tbl

  • Filtratn %60-70ini proksimal tbl hcreleri geri emer. Geri alnan maddeler tbl etrafndaki svya geer; oradan da tbl etrafndaki klcallara ular (difzyonla).

  • Proksimal tbln 5 nemli grevi vardr:

  • 1) Organik besinlerin geri emilmesi: Normal artlarda, tbler sv proksimal tble ulamadan glukoz, aminoasit ve dier organik besinlerin %99u geri emilir. Geri emme, kolaylatrc difzyon ve kotransport yoluyla olur.

  • 2) Aktif iyon geri alnm: Proksimal tbl sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bikarbonat, fosfat ve slfat gibi iyonlar aktif olarak geri alr. Dolamdaki iyon ve hormonlar aktif transportu etkiler. Parathormon kalsiyum ile fosfat iyonlarnn; anjiyotensin II ise sodyumun geri emilmesini uyarr.

  • 3) Suyun geri emilmesi: Proksimal tble giren svnn ozmotik konsantrasyonu tbl evresindeki svnnkiyle ayndr. Geri emilim devam edince, tbl svsndaki erimi madde konsantrasyonu der; tbl evresindeki ve komu klcallardaki svnn konsantrasyonu ykselir. Bu nedenle, ozmotik kuvvetler suyu tbler svdan tbl evresindeki svya ekerler. Proksimal tbl, bu yolla gnde 108 litre kadar suyu geri alr.

  • 4) yonlarn pasif geri emilmesi: Tbler svdan su ozmozla geri alnp, iyonlar aktif olarak tutulunca, tbler svdaki dier iyonlarn konsantrasyonu, tbl evresindeki konsantrasyonu geer. Eer tbl hcreleri bu iyonlara geirgen ise, bunlar pasif olarak tbler hcrelere oradan da tbl evresindeki svya geerler. re, klor iyonlar ve yada eriyen maddeler bu yolla proksimal tbln dna geebilirler. Sonuta, daha fazla suyun geri alnmas mmkn olur.

  • 5) Sekresyon: Proksimal tblde ok az miktarda aktif sekresyon olur.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Henle kulpu ve zt akmlarla deitoku

  • Tbler sv Henle kulpuna ulamadan nce, tm filtratn yaklak %60-70i geri emilmi olur. Henle kulpu tbl svsnda geri kalan suyun yarsndan ounu, sodyum ve klor iyonlarnn da te ikisini geri emer.

  • Zt akmlar mekanzimas

  • Henlenin inici kolu ile kc kolu birbirlerine olduka yakndr. Henlenin birbirine paralel olan iki kolu arasnda cereyan eden deitokua zt akmlar mekanizmas denir. nen koldaki tbl svs renal pelvise doru akarken, kan koldaki sv bbrein korteksine doru akar. ki koldaki sv ak devam ettike, deitoku ii de artan oranda devam eder.

  • nen kol, suya geirgen iken, erimi maddelere o kadar geirgen deildir.

  • Zt akmlar mekanizmasnn temel zellii yle ifade edilebilir:

  • 1 Sodyum ve klor kc koldan, tbl evresindeki svya pompalanr.

  • 2 Bu olay, inen kolun etrafndaki svnn ozmotik konsantrasyonunu artrr.

  • 3 Bylece, inen kolun, iindeki su ozmozla tbl evresindeki svya geer ve inen koldaki erimi madde konsantrasyonu artar.

  • 4 Sonuta, olduka konsantre bir svnn kan kola ulamas sodyum ile klorun tbl evresindeki svya gemesini hzlandrr.

  • Bu mekanizma basit bir pozitif geri besleme devresidir. yle ki; kan koldan pompalanan erimi maddeler, inen kolda erimi madde konsantrasyonunun artmasna, bu da kan koldan daha fazla erimi madde pompalanmasna neden olur.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Henlenin kaln kc kolu boyunca aktif transport sodyum, potasyum ve klor iyonlarn tbler svnn dna kartr. Taycya Na-K/2 Cl taycs ad verilir. nk, bu pompa her seferinde bir sodyum ve bir potasyum ve iki klor iyonunu tbl hcrelerine tar. Daha sonra, potasyum ve klor iyonlar hcrenin bazal membranndan darya verilir. Ancak, sodyum-potasyum pompas, potasyumu hcre iine geri alr, sodyumu darya verir. eriye alnan potasyum iyonlar difzyonla lmene geri dner. Sonu olarak, sodyum ve klor iyonlar medullada tbl etrafndaki svya geer.

  • kan koldaki svda bulunan sodyum ve klor iyonlarnn kayb, inen kolun evresindeki svnn ozmotik konsantrasyonunu ykseltir. nen kol suya geirgendir. Bu nedenle su, ozmozla tbl dna kar. Eriyen maddeler ieride kald iin, inen kolun son ksmndaki tbl ii sv, inen kolun balangcndakine gre daha yksek ozmolariteye sahiptir.

  • Kaln kc koldaki etkili pompa sistemi sodyum ile klor iyonlarnn te ikisini dar verir, bu durumda tbl ii sv distal tplere ular. Kaln kc kol suya geirgen olmadndan burada ozmoz olmaz. Sodyum ve klorn kaybeden tbler svda erimi madde miktar azalr.

  • Kaln kc kolun balangcnda, NaCl konsantrasyonu, son ksmndakinden (kortekse komu ksm) daha yksektir. Bu nedenle, medulla blgesinde dar verilen sodyum ve klor miktar fazladr. Distal tble ulaan svnn ozmotik konsantrasyonu 100 mOsmdur; yani korteksteki tbl evresi svnnkinin te biri kadardr.


Bo altim s stem f zyoloj s

47


Bo altim s stem f zyoloj s

Henle kvrmndan znm madde ve su tanmas

Henle Kvrm, inen ince Henle, kan ince Henle ve kan Kaln Henle olarak 3 farkl fonksiyona sahip blgeden oluur

nce ksmlar; frams kenar olmayan, birka mitokondri ieren, ince epitel hc.den oluur

nce henlenin inen ksm suya ok fazla; re ve sodyum dahil soltlerin ouna orta derecede geirgendir ve maddeleri basit difzyonla geirir

Filtre olan suyun %20si inen ince henle kulpundan geri emilir

kan ince ve kaln henle; suya kar hi geirgen deildir ve bu ekilde idrar younlatrr


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Zt akmlar mekanizmasnn nemi

  • Zt akmcklar mekanizmas bbreklerde iki nemli grevi yerine getirir:

  • 1) Tbl svs distal tble ulamadan, filtrattaki su ve erimi maddeleri geri almann en etkili mekanizmasdr.

  • 2) Meydana getirdii konsantrasyon gradyan sayesinde, toplayc sistemdeki su pasif olarak geri emilir. Dolamdaki antidiretik hormon (ADH) bu olay dzenler.

  • Henlenin inici koluna ulaan filtratn 300mOsm civarnda olan ozmolaritesini, daha ok sodyum ve klor iyonlar salar. re gibi organik asitlerin konsantrasyonu nisbeten daha dktr. re ve dier organik artklar kan koldan darya verilmediinden, distal tblde bunlarn miktar nemli bir seviyeye ular.

Suyun %60

Erimi maddelerin % 65i

Suyun %20si

Erimi maddelerin % 25i


Bo altim s stem f zyoloj s

  • DSTAL TBL

  • Proksimal tbllerde suyun %60 eriyen maddelerin %65i geri emilir. Suyun %20si ile erimi maddelerin %25i kadar da henle kulpunda medullann tbl evresi svsna geer. Distal tp boyunca devam eden seici geri alma veya sekresyon sonucu tbl svsnn yapsnda son nemli dzenlemeler gerekletirilir.

  • Sodyum ve Klorn Geri Emilimi

  • Distal tbl hcreleri tbl svsndan sodyum ve klor iyonlarn aktif olarak alrlar. Distal tbln son ksmndaki tbl hcreleri aldosterona duyarl pompalar ihtiva ederler. Bu pompalar tbl ii sodyum ile tbl evresindeki potasyumu deitirirler.

  • Suyun Geri Alnmas

  • Su, henlenin inen kolu ile proksimal tblden ozmozla geri emilir. Bu ksmlarda su emilimi, tbl evresindeki svnn osmotik konsantrasyonu tbl svsndakini getiinde gerekleir. Suyun bu hareketi nlenemez olduundan zorunlu su emilimi adn alr.

  • Arka hipofizden salglanan ADH olmadnda, distal tbl suya geirgen deildir. Distal tbl gnde 9 litre, dier bir ifadeyle, henle kulpundan geen suyun %25ini geri alr. Bu miktar tm filtratn %5i kadardr. ADH seviyesi ykselince, distal tbln suya olan geirgenlii artar ve daha fazla su geri emilir. Burada, kontrol edilebilen su hareketine zorunlu olmayan su emilimi denir.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Sekresyon

  • Filtrasyon plazmadaki tm erimi maddeyi ayklayamaz. Tbl evresindeki klcallara giren kanda hala artk maddeler bulunur. Ancak, genel olarak dk konsantrasyonda olan bu maddeler fizyolojik adan bir sorun oluturmaz. Bununla birlikte tbl evresindeki klcallardan distal tbl evresindeki svya geen madde miktar ok artarsa, tbl hcreleri bu maddeleri emerek tbl ii svya sekresyonla verebilir.

  • Tbl evresindeki klcallarda bulunan potasyum ve hidrojen iyonlarnn konsantrasyonlarnda meydana gelecek deiimlere gre, bu iyonlarn sekresyonu artp azalabilir. Bu iki iyonun vcut svlarndaki miktar, dar snrlar iinde, ok hassas olarak dzenlenir.

  • TOPLAYICI SSTEM

  • Toplayc kanallara geen tbl svs artk idrar adn almaktadr. drarla atlacak su ve erimi maddelerin miktar iki ekilde dzenlenir:

  • 1) Aldosteron zerinden sodyumu geri alacak pompalar kontrol ederek,

  • 2 ) ADH zerinden, toplayc sistemden alnacak su miktarn dzenleyerek

  • .

  • Sodyumun geri alnd en nemli iki blge distal tbl ile toplayc kanaln kortikal ksmdr. Suyun geri alnd en nemli blge ise, toplayc kanaln medulladaki ksmdr.


Bo altim s stem f zyoloj s

  • Toplayc kanallarn suya olan geirgenlii ADH tarafndan kontrol edilir. ADH varlnda suyun geri emilimi artar ve konsantre idrar karlr. ADH yokluunda idrar ile karlan su miktarnn artmas ile idrar dile edilir.


Mesanenin innervasyonu

S2-3 segmentleri arasnda balanty salayan pelvik sinirlerdir.Duysal lifler, mesane duvarndaki gerimi alglar,detrsr kas kasar

Pudental sinir; mesane d sfinkterin istemli kontroln salayan somatik sinir lifleridir

Gerim reseptrlerinden kalkan duysal sinyaller;

pelvik sinirlerle; medulla spinalisin sakral blgesine iletilir ve

refleks olarak ayn sinir iinde PS sinir lifleriyle mesaneye geri dnerler

Mesanenin innervasyonu


Bo altim s stem f zyoloj s

Mesanenin dolduu zaman boalma ilemidir. 2 basamaktan oluur;

Mesane duvar gerimi eik deerin stne kana kadar mesane giderek dolar, sonra artan gerim ieme refleksini ortaya karr ve mesane boalr

eme otonomik bir spinal kord refleksi olmasna karn, beyin korteksi ve beyin sap tarafndan basklanr veya kolaylatrlr

eme


Drar n b brekten reterler arac l yla mesaneye ta nmas

drarn bbrekten reterler araclyla mesaneye tanmas

Mesaneden dar atlan idrarn bileimi; toplayc kanallardan atlan svnnkiyle ayndr

Renal kalikse toplayc kanallardan akan idrar, kaliksleri gerer, bbrek pelvisinde dalan ve reterler boyunca aa doru ilerleyerek idrar bbrek pelvisinden mesaneye doru iten peristaltik kaslmalar balatr

reter duvar dz kas ierir ve S, PS sinirlerle innerve edilir

S uyar; reterdeki peristaltik kaslmalar inhibe ederken,

PS uyar; uyary arttrr


Drar yapma ve eme refleksi miksiyon

drar Yapma ve eme Refleksi (Miksiyon)

  • Mesanedeki idrar 200 mlye ulanca idrarn boaltlmasna ihtiya duyulur. Motor nronlar uyarlarak aksiyon potansiyeli oluturulur. Bu potansiyeller efferent liflerle mesane eperindeki dz kas hcrelerine ular. Mesanede srekli kaslma olur. Mesane ii basn artar. Ancak, hem internal hem de eksternal sfinkterler gevemedike idrar darya atlmaz. Eksternal sfinkter istemli olarak gever. Eksternal sfinkter geveyince internal sfinkter de alr. Eksternal sfinkter almadka internal sfinkter gevemez.

  • Mesanedeki idrar miktar 500 mlyi anca ieme refleksi internal sfinkteri aaak lde basn oluturabilir. nternal sfinkterin almas, eksternal sfinkterde refleks olarak gevemeye yol aar ve istenmese de idrar boaltlr. drarn normal olarak boaltlmasndan sonra mesanede 10 mlden az idrar kalr.


Asit ve baz metabolizmas

Asit ve Baz Metabolizmas


Bo altim s stem f zyoloj s

AST

  • Ortama proton veren

    H20H++ OH-

    H20 + CH3COOH

    H+ + H++ + CH3COO -+ OH-


Bo altim s stem f zyoloj s

BAZ

Ortama OH- veren ya da H+ balayan

H20 + NaOH H++ OH- + OH- + Na+


Kan ph s 7 35 7 45

Kan pHs 7.35-7.45

pH (power of hidrogen)

[H+] = 35 45 nmol/L

pHnn bu snrlar iinde olmas arttr !!!


Kan ph s n n d zenlenmesi

Kan pHsnn dzenlenmesi

  • Tampon sistemleri

  • Akcier

  • Bbrek


Tampon sistemleri

Tampon sistemleri

  • Asit ya da alkali eklendiinde ortam

    pHsnn deimesini engeller


Bo altim s stem f zyoloj s

Teekkr Ederim


  • Login