Ro liny jako bioindykatory rodowiska
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 42

ROŚLINY JAKO BIOINDYKATORY ŚRODOWISKA PowerPoint PPT Presentation


  • 93 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ROŚLINY JAKO BIOINDYKATORY ŚRODOWISKA.

Download Presentation

ROŚLINY JAKO BIOINDYKATORY ŚRODOWISKA

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

ROLINY JAKO BIOINDYKATORY RODOWISKA


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

Roliny do prawidowego przebiegu procesw yciowych wymagaj oprcz skadnikw pokarmowych i wody, rwnie korzystnego ukadu czynnikw klimatycznych (np. temperatura, wiato). Sam fakt reagowania rolin na czynniki zewntrzne wskazuje na ich rolwskanikow,czyli bioindykacyjn. Na podstawie wystpowania odpowiednich gatunkw rolin w rodowisku mona oceni:

  • warunki klimatyczne,

  • chemiczne waciwoci gleby dotyczce jej kwasowoci,

  • czy zawartoci skadnikw pokarmowych (np. azotu czy wapnia)

  • zawartoci wody w glebie i stopnia jej przewiewnoci.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

Funkcja bioindykacyjna rolin jest rwnie coraz powszechniej wykorzystywana do kontroli zmian wywoanych skaeniem rodowiska. Przykady wykorzystywania rolin jako informatorw o zjawiskach zachodzcych w rodowisku znane s ju od bardzo dawna. Jako bioindykatorw uywa si najczciej tak zwanych gatunkw wskanikowych, tj. takich, ktre wykazuj bardzo specyficzny zakres tolerancji w stosunku do okrelonych czynnikw ekologicznych.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

Roliny potraficzu i widzieto, co jest czsto trudne do zauwaenia przez czowieka, czy przez techniczne urzdzenia pomiarowe. Mog one by wykorzystywane jako indykatory warunkw glebowych. Jedn z wanych cech charakterystycznych gleby jest jej kwasowo. Pomimo tego, e wartoci pH gleby ulegaj wahaniom w cigu roku, to jednak znane s gatunki rolin, ktre wskazuj na jej zakwaszenie niezalenie od waha sezonowych.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

Rolina wskanikowa togatunekroliny o wskim zakresietolerancji ekologicznejw odniesieniu do jakiego czynnika rodowiska.

Czynnikiem tym moe by np.:

  • rodzajpodoa,

  • odczyn gleby,

  • wilgotno,

  • nasonecznienie,

  • temperatura otoczenia,

  • zanieczyszczenia,

  • steniesoli mineralnych,

  • gboko wody (u rolin wodnych)

  • inne czynniki.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

W zwizku z wskim zakresem tolerancji roliny te rosn tylko w cile okrelonych warunkach rodowiska. Wystpowanie tych rolin w jakim miejscu umoliwia nam wic okrelenie wasnoci rodowiska odnonie tego czynnika rodowiska (czasami dwch lub wicej). Jest to metoda pewna, jednak trzeba przy badaniach zwrci uwag, czy wystpujce w danym miejscu roliny s prawidowo rozwinite i czy wystpuj masowo, gdy tylko w tym przypadku moemy wycign prawidowe wnioski. Wystpowanie pojedynczych okazw lub okazw skarlaych, a take nieprawidowo rozwinitych, jest niewystarczajcym kryterium i moe da ze wyniki.


Ro liny wskazuj ce gleby kwa ne ph 7

Roliny wskazujce gleby kwane (pH< 7):

Borwka czernica

(Vacciniummyrtillus)

Borwka brusznica

(Vacciniumvitisidaea)

Fioek trjbarwny

(Viola tricolor)


Ro liny wskazuj ce gleby kwa ne ph 71

Roliny wskazujce gleby kwane (pH< 7):

  • koniczyna polna(Trifolium arvense)

  • torfowiec(Sphagnum)

  • sporek wiosenny(Spergulavernalis, Spergulamorisoni)


Ro liny wskazuj ce gleby kwa ne ph 72

Roliny wskazujce gleby kwane (pH< 7):

  • szczaw polny(Rumexacetosella)

  • widak jaowcowaty(Lycopodiumannotinum)

  • wrzos zwyczajny(Callunavulgaris)

  • urawina botna(Oxyococcuspalustris)


Ro liny wskazuj ce gleby zasadowe ph 7

Roliny wskazujce gleby zasadowe (pH> 7):

  • babka zwyczajna(Plantago major)

  • dymnica pospolita(Fumariaofficinalis)

  • jasnota biaa(Lamium album)

  • pokrzywa egawka(Urtica urens)

  • toboki polne(Thlaspiarvense)


Ro liny wskazuj ce gleby ubogie w wap

Roliny wskazujce gleby ubogie w wap:

  • chaber bawatek(Centaureacyanus)

  • czerwiec roczny(Scleranthusannuus)

  • fioek polny(Viola tricolor)

  • maruna bezwonna(Matricariaperforata)

  • piciornik srebrny(Potentillaargentea)

  • rumian polny(Anthemisarvensis)

  • rumianek pospolity(Matricariachamomilla)

  • szczaw polny(Rumexacetosella)


Ro liny wskazuj ce gleby zawieraj ce du o wapnia

Roliny wskazujce gleby zawierajce duo wapnia:

  • blekot pospolity(Aethusacynapium)

  • gorczyca polna(Synapisarvensis)

  • lucerna sierpowata(Medicagofalcata)

  • miek wiosenny(Adonis vernalis)

  • oset zwisy(Carduusnutans)

  • ostroe polny(Cirsiumarvense)

  • szawia kowa(Salviapratensis)

  • wierzbnica polna(Knautiaarvensis)


Ro liny wskazuj ce gleby piaszczyste

Roliny wskazujce gleby piaszczyste:

  • bodziszek drobny(Geranium pusillum)

  • fioek polny(Viola tricolor)

  • laz zaniedbany(Malvaneglecta)

  • zocie polny(Chrysanthemumsegetum)


Ro liny wskazuj ce na gleby gliniaste

Roliny wskazujce na gleby gliniaste:

  • oboda rozoysta(Atriplexpatula)

  • gorczyca polna(Sinapisarvensis)

  • opian wikszy(Arctiumlappa)

  • szawia kowa(Salviapratensis)


Ro liny wskazuj ce na gleby ilaste

Roliny wskazujce na gleby ilaste:

  • glistnik jaskcze ziele(Chelidoniummajus)

  • jaskier rozogowy(Ranunculusrepens)

  • ostreczka polna(Delphiniumconsolida)


Ro liny wskazuj ce na gleby pr chniczne

Roliny wskazujce na glebyprchniczne:

  • konwalijka dwulistna(Maianthemumbifolium)

  • marzanka wonna(Galiumodoratum)


Ro liny wskazuj ce na gleby bogate w azot

Roliny wskazujce na gleby bogate wazot:

  • cykoria podrnik(Cychoriumintybus)

  • pokrzywa zwyczajna(Urtica dioica)

  • rdest ostrogorzki(Polygonumhydropiper)

  • serdecznik pospolity(Leonoruscardiaca)

  • stulicha psia(Descurainiasophia)


Ro liny wskazuj ce na gleby ubogie w azot

Roliny wskazujce na gleby ubogie w azot:

  • fioek trjbarwny(Viola tricolor)

  • wrzos zwyczajny(Callunavulgaris)


Podmok ych

Podmokych

  • 1.Turzyca zaostrzona2. Knie botna3. Groszek botny4. Kozek dwupienny5. Jaskier rozogowy


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Zastosowanie bioindykacji staje si szczeglnie pomocne w monitorowaniu, czyli badaniu i ocenianiu przeszego i biecego oraz prognozowaniu przyszego stanu rodowiska w kontekcie jego ochrony. Wi czowieka z przyrod jak nigdy dotd staa si obiektem refleksji i obaw, a take motorem napdowym wielu dziaa majcych na celu zniwelowanie zagroe wystpujcych w zdegradowanym rodowisku. wiadomo, e w niedalekiej przyszoci moe zabrakn wieego powietrza, zdrowej i czystej wody oraz nieskaonych produktw spoywczych, porusza nie tylko profesjonalistw, ale take coraz szersze rzesze spoeczestwa. Wspczesne spoeczestwo nie moe ju nie zauwaa problemw rodowiskowych.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Tam, gdzie zachowano wartoci naturalnego rodowiska, trzeba je ochrania. Tam z kolei, gdzie degradacja jest widoczna i wyrana, naley ratowa gince ekosystemy. Problem zagroe ekologicznych jest zagadnieniem, ktre w rozwinitych spoeczestwach nabiera coraz wikszego znaczenia. Roliny, jako organizmy osiade, stale s naraone na stres wywoany zanieczyszczeniami rodowiska. Dlatego te mog by wykorzystane jako roliny wskanikowe w stosunku do rnych substancji toksycznych. Do bioindykatorw rolinnych zaliczane s organizmy o wskim zakresie tolerancji w stosunku do okrelonego czynnika rodowiskowego. Jeli wiadomo, na jakie czynniki s wraliwe i jakie warunki preferuj, to na podstawie ich obecnoci w rodowisku mona wnioskowa o dziaaniu lub wystpowaniu okrelonego czynnika. Wykorzystujc specyficzne reakcje rolin na szkodliwe czynniki rodowiska, mona rwnie ilociowo okreli stopie ich zagroenia.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Bioindykatory rolinne w dosy szerokim zakresie wykorzystywane s do okrelenia zanieczyszcze powietrza, gleby i wd. Do oszacowania poziomu zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki stosuje si np. porosty. S one klasycznym przykadem gatunkw wskanikowych, na podstawie ktrych okrela si zanieczyszczenie powietrza. Wykorzystujc porosty w tym monitoringu, opracowano skal do oceny zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki. Ich gwn zalet jako indykatorw jest powtarzalno reakcji na rnych terenach. Pomimo daleko idcych rnic w skadzie gatunkowym, obraz dewastacji jest zwykle taki sam.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • W ostatnich latach zaobserwowa mona zainteresowanie wtrnymi zanieczyszczeniami pochodzenia komunikacyjnego, takimi jak ozon czy azotan peroksyacetylu. Do oceny poziomu zawartoci ozonu w powietrzu wykorzystuje si specjalne odmiany tytoniu, a take koniczyn bia. Na licie rolin wskanikowych dla ozonu i azotanu peroksyacetylu znajduj si midzy innymi: fasola zwyczajna, ziemniak, pomidor czy ogrek. Grupa gatunkw drzew posuya do opracowania skali dla oceny zanieczyszczenia emisjami przemysowymi. Do oceny wystpowania tzw. kwanych deszczy uywa si drzew iglastych, okrelajc ich stopie uszkodze i deformacji.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Jako wd ocenia si wystpowaniem rnych grup organizmw, w tym rwnie organizmw rolinnych np. glonw. W ocenie zanieczyszcze powietrza bioindykatory mona podzieli na dwie grupy, w zalenoci od ich pochodzenia. Pierwsz grup stanowi tak zwane pasywne bioindykatory - s to roliny, ktre naturalnie wystpuj w rodowisku. Szczeglnie czuym gatunkiem na zanieczyszczenia powietrza oprcz porostw jest joda pospolita. Organizmami podobnie reagujcymi na zatrucie atmosfery s inne popularne gatunki drzew iglastych - sosna zwyczajna i wierk pospolity. Drug grup stanowi organizmy wprowadzone do rodowiska w celu okrelenia stopnia zanieczyszczenia powietrza. S to tak zwane bioindykatory aktywne, ktre po wprowadzeniu do rodowiska z reguy wykazuj widoczne objawy obecnoci zanieczyszcze.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Szczeglny rodzaj bioindykatorw tworz organizmy, ktre kumuluj niektre zanieczyszczenia i dopiero analiza laboratoryjna pozwala okreli stopie zanieczyszczenia powietrza. Zdolno do kumulowania substancji toksycznych posiadaj mchy. Podobnie reaguj roliny naczyniowe: ycica, dziurawiec zwyczajny, kukurydza, tyto. Wykorzystuje si je gwnie przy szacowaniu zagroenia metalami cikimi.W ostatnich latach testuje si porosty nie tylko jako pasywne wskaniki dla dwutlenku siarki, ale rwnie jako bioindykatory kumulujce metale cikie. Pod tym wzgldem porosty stanowi idealn grup organizmw wskanikowych, w zwizku z tym, e nie posiadaj systemu korzeniowego i kumulowane w nich zanieczyszczenia mog pochodzi tylko z powietrza.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Zalety bioindykacji wynikaj przede wszystkim z tego, e pozwala na ocen rodowiska zgodn z wymogami i potrzebami organizmw, dostarcza przy tym informacji, ktr mona okreli mianem informacji syntetyzujcej.W skomplikowanej sytuacji, jak tworzy zanieczyszczone rodowisko, nie atwo o dokadn ocen. Konwencjonalne metody analizy wd, gleby i powietrza oparte na pomiarach fizykochemicznych, wykonywane przy uyciu aparatw pomiarowych lub caych zestaww laboratoryjnych posiadaj szereg istotnych ogranicze. Przede wszystkim naley posiada lub mie dostp do okrelonych miernikw lub zaplecza laboratoryjnego.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Czsto metodyka pomiaru jest na tyle skomplikowana, i dokona go mog jedynie stacje badawcze, a to wie si z bardzo wysokimi kosztami. Identyfikacja i pomiar skae praktycznie s bardzo rzadko realizowane, z uwagi na due koszty urzdze pomiarowych. Roliny wskanikowe dostarczaj informacji, ktre pozwalaj okreli tendencje zmian zachodzcych w rodowisku. Metoda ta pozwala okreli te cechy rodowiska, ktre s wane ekologicznie dla danej grupy organizmw. Bioindykacja stanowi wic dobr alternatyw lub uzupenienie fizykochemicznych metod analizy rodowiska


Bioindykatory ro linne stosowane w analizie czysto ci w d

Bioindykatory rolinne stosowane w analizie czystoci wd

  • Lemna minorLinneusz, wyizolowany w roku 1946 (A. Pirson i F. Seidel), Niemcy, Marburg, jezioro Mittelteich.

  • Klon:Lemna minorSt

  • Stanowisko systematyczne:

  • Typ: MagnoliophytaKlasa: LiliopsidaRzd: AralesRodzina:LemnaceaeRodzaj:Lemna


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Rolina jednolicienna, cho budow morfologiczn przypominajca organizm plechowy. Licie o ksztacie kolistym bd eliptycznym nazywane s czonami pdowymi. Ich rednica wynosi 23 mm. Dorosy osobnik skada si z 1020 czonw pdowych. Kady czon pdowy zaopatrzony jest w pojedynczy korze. W klimacie umiarkowanym dominuje rozmnaanie bezpciowe czony potomne powstaj wskutek intensywnych podziaw mitotycznych zachodzcych w dwch obszarach czonw macierzystych. W klimacie ciepym i tropikalnym zachodzi rozmnaanie generatywne (kwiaty biae, rozdzielnopciowe, o budowie silnie uproszczonej - mskie zbudowane z dwch prcikw, a eskie z jednego supka). Organizm kosmopolityczny, wystpuje w wodach sodkich i sonawych, eutroficznych i oligotroficznych, od rejonw tropikalnych a po strefy arktyczne. Wykorzystywany w procesie bioremediacji, a take jako pokarm dla ryb, kaczek oraz byda.


Ro liny jako bioindykatory rodowiska

  • Powysze organizmy s powszechnie uznanymi bioindykatorami (organizmami wskanikowymi) ze wzgldu na:- szeroki zasig wystpowania,- istotn rol w acuchu troficznym,- due znaczenie ekologiczne,- dobrze poznan taksonomi,- ma zmienno genotypow i fenotypow,- wraliwo na szerokie spektrum substancji toksycznych,- znane wymagania pokarmowe,- szybkie tempo wzrostu,- wzgldn atwo hodowli.


  • Login