Ders:Avrupa Mimarisi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 42

Ders:Avrupa Mimarisi Konu:Ayasofya,Aya Irini Kilisesi,Aya Sergius ve Bacchus,K k Ayasofya Kilisesi,San Vitale Kilisesi PowerPoint PPT Presentation


  • 323 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Ayasofya. Bizans Imparatoru I. J?stinyen tarafindan M.S. 532 - 537 yillari arasinda Istanbul'un tarihi yarimadasindaki eski sehir merkezine insa ettirilmis bazilika planli bir patrik katedrali olup, 1453 yilinda Istanbul'un T?rkler tarafindan alinmasiyla Fatih Sultan Mehmet tarafindan camiye

Download Presentation

Ders:Avrupa Mimarisi Konu:Ayasofya,Aya Irini Kilisesi,Aya Sergius ve Bacchus,K k Ayasofya Kilisesi,San Vitale Kilisesi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Ders:Avrupa Mimarisi

Konu:Ayasofya,Aya rini Kilisesi,Aya Sergius ve Bacchus,Kk Ayasofya Kilisesi,San Vitale Kilisesi

Danman:Yrd.Do.Dr. Yasemin NCE GNEY

Hazrlayan:Nesrin POLAT


Ayasofya

Ayasofya

  • Bizans mparatoru I. Jstinyen tarafndan M.S. 532 - 537 yllar arasnda stanbul'un tarihi yarmadasndaki eski ehir merkezine ina ettirilmi bazilika planl bir patrik katedrali olup, 1453 ylnda stanbul'un Trkler tarafndan alnmasyla Fatih Sultan Mehmet tarafndan camiye dntrlmtr ve gnmzde mze olarak hizmet vermektedir. Ayasofya, mimari bakmdan, bazilika plan ile merkez plan birletiren, kubbeli bazilika tipinde bir yap olup kubbe geii ve tayc sistem zellikleriyle mimarlk tarihinde nemli bir dnm noktas olarak ele alnr.

  • 6. yzyln nl mimarlarndan Milet'lisidoros ve Tralles'liAnthemius'un ynettii Ayasofyann inaatnda yaklak 10.000 iinin alt ve Jstinyen'in bu i iin byk bir servet harcad belirtilir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • 1453de kilise camiye dntrldkten sonra Osmanl sultan Fatih Sultan Mehmetin gsterdii byk hogryle mozaiklerinden insan figrleri ierenler tahrip edilmemi (iermeyenler ise olduu gibi braklmtr), yalnzca ince bir svayla kaplanm ve yzyllarca sva altnda kalan mozaikler bu sayede doal ve yapay tahribattan kurtulabilmitir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Gnmzde grlen Ayasofya binas aslnda ayn yere nc kez ina edilen kilise olduundan nc Ayasofya olarak da bilinir. lk iki kilise isyanlar srasnda yklmtr. Dneminin en geni kubbesi olan Ayasofyann merkez kubbesi, Bizans dneminde birok kez km, Mimar Sinann binaya istinat duvarlarn eklemesinden itibaren hi kmemitir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Ayasofya Camiinin 1880lerdeki grnm


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Ayasofya, 1910-1915


Ay rt edici zellikleri

Ayrt edici zellikleri :

  • 15 yzyl boyunca ayakta duran bu yap sanat tarihi ve mimarlk dnyasnn ba yaptlar arasnda yer alr ve byk kubbesiyle Bizans mimarisinin bir simgesi olmutur. Ayasofya dier katedrallere kyasla u zellikleriyle ayrt edilir:

  • Dnyann en eski katedralidir.

  • Yapld dnemden itibaren yaklak bin yl boyunca (1520de spanyadaki Sevilla Katedralinin inaat tamamlanana dek) dnyann en byk katedrali nvanna sahip olmutur.Gnmzde yzlm bakmndan drdnc srada gelmektedir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Dnyann en hzl (5 ylda) ina edilmi katedralidir.

  • Dnyann en uzun sreyle (15 yzyl) ibadet yeri olmu yaplarndan biridir.

  • Kubbesi "eski katedral" kubbeleri arasnda ap bakmndan drdnc byk kubbe saylmaktadr.


Tarih e

Tarihe:

  • Birinci Ayasofya

  • ilk Ayasofya kilisesinin alnn 15 ubat 360ta Constantius II tarafndan gerekletirilmi olduudur. SocratesScholasticusun kaytlarndan gm kapl perdelerle ssl ilk Ayasofyann Artemis Tapna zerine ina edilmi olduu renilmektedir.

  • Eski bir tapnak zerine ina edildii belirtilen bu yapdan gnmze ulaan bir kalnt bulunmamaktadr.

  • Birinci Ayasofya geleneksel Latin mimarisi stilindeki bir stunlu bazilika olup, ats ahapt ve nnde bir atrium yer almaktayd. Bu ilk Ayasofya bile olaanst bir yapyd.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • kinci Ayasofya

  • Mimar Rufinos tarafndan ina edilen bu kinci Ayasofya da yine bazilika planl, ahap atl ve be nefliydi.

kinci Ayasofya kalntlar. Giri merdiveni, portik kalntlar ve vaktiyle cepheyi ssleyen iki mermer blok. Zemininin nc Ayasofya'nn zemininden daha aa seviyede olduu grlmektedir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

stteki mermer bloklardan birinin nden ve yakn plandan grn. Bloktaki kabartmada 12 havariyi temsilen yaplm 12 kuzudan bazlar ve yaam aac sembol grlmektedir.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • nc Ayasofya

  • nada kullanlacak malzemeleri retmek yerine, imparatorluk topraklarnda yer alan yap ve tapnaklardaki yontulmu hazr malzemelerden yararlanmak yoluna gidilmitir. Bu yntem, Ayasofyann ina sresinin ok ksa olmasn salayan etkenlerden biri olarak kabul edilebilir. Bylece binann yapmnda Efesteki Artemis Tapnandan,Msrdaki Gne Tapnandan (Heliopolis), Lbnandaki Baalbek Tapnandan ve daha birok tapnaktan getirtilen stunlar kullanlmtr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Bizans dnemindeki Ayasofya'nn kesiti


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • lgin bir nokta, Ayasofyann insan eliyle tahribat ya da yamalanmasnn bir baka dinden olanlar tarafndan deil de, yine Hristiyanlar tarafndan gerekletirilmi olmasdr. Drdnc Hal Seferi srasnda, Venedik Cumhuriyeti'nin kr hkmdar Dandolos komutasndaki Hallar stanbulu ele geirip Ayasofyay tam anlamyla yamalamlardr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Mze dnemi :

  • Ayasofya Trkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mustafa Kemal Atatrkn istei zerine, Bakanlar Kurulunun 24 Kasm 1934 tarih ve 7/1589 sayl kararyla mzeye evrilmitir. 1 ubat 1935te ziyarete alan mzeyi Atatrk 6 ubat 1935 tarihinde ziyaret etmitir


M mar

MMAR

  • Ayasofya, mimari bakmdan, bazilika plan ile merkez plan birletiren, kubbeli bazilika tipinde bir yap olup kubbe geii ve tayc sistem zellikleriyle mimarlk tarihinde nemli bir dnm noktas olarak ele alnr.

  • Yapld dnemin dnyasnda hibir bazilika planl yap Ayasofya'nn kubbesinin boyutundaki bir kubbe ile rtlebilmi ve bylesine byk bir i mekana sahip deildi. Ayasofyann kubbesi Romadaki Panteon'un kubbesinden kk olmakla birlikte Ayasofyada uygulanan yarm kubbe, kemer ve tonozlardan oluan karmak ve sofistike sistem, kubbenin ok daha geni bir mekan rtebilmesini salayarak kubbeyi daha etkileyici klmaktadr. Tayc olarak beden duvarlarna oturtulmu nceki yaplarn kubbeleriyle kyaslandnda, sadece drt payeye oturtulmu bu denli byk bir kubbe mimarlk tarihinde gerek teknik, gerekse estetik bakmdan bir devrim saylmaktadr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Kubbeden drtgen biime geii salayan genimsi pandantifler

Orta nefin yarsn rten ana (merkez) kubbe, dou ve batsna eklenen yarm kubbelerle ok geni bir dikdrtgen biimli i mekan yaratacak ekilde ylesine geniletilmitir ki, zeminden bakldnda, gkyzne asl gibi duran, tm i mekana hakim bir kubbe olarak alglanr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Ayasofya'nn boyutlu kesiti:1. k 2.mparator kaps 3.Terleyen stun 4. Mihrap 5. Minber 6. Sultan Mahfili 7. Omphalion (dnyann merkezi) a. Vaftizhane ( sultan Mustafa Trbesi) b. II. Selim minarelerinden biri


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Dikdrtgen bina,atriumla birlikte 140x75 metre kaplar,i blm ise 66x75 metredir,i ve d nartexler vardr.2 katl i nartex60x9 metredir.15 metre genilikteki tonozlu yan neflerin st katnda , nartexten rampalarla ulalan kadnlar galerisi bulunur.Bunlar altta 5 stte 7 kemer gzyle orta mekandan ayrlrlar.Galerilerin yekpare mermer stunlar galeri ve kemerleri tarlar.Merkezi mekan 75x32 metre lsnde olup 56 metre ykseklikte bir kubbe ile rtldr.Merkezi kubbe douya ve batya doru birer yarm kubbeyle uzanr,her yarm kubbe er tane nile geniletilmitir.

  • Merkezi kubbe bir drtgen stnde olup,4 pandantif ve 4 kemere dayanr.Byk kemerlerin basnlar dou ve batya doru yarm kubbelerle ,gney ve kuzeye doru ise 4byk payandayla karlanr.18x7,5m.olan payandalar dardan grnrler.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Kuzeyde ve gneyde byk kubbenin dayand 4 merkezi masif ta paye 7,5x18 metredir.I kubbe kasnana alan kk pencereler salar.

  • Kubbenin altndaki bu pencerelerden baka kuzey ve gney duvarlarndaki kemerlerin altnda da alm 12 pencere vardr.

  • Yerler ta,btn tonoz ve kubbeler cam mozaiklerle kapldr.tonozlar 107 tane mermer stun tar.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Ayasofya'nn zemin plan: 1. Sbyan Mektebi 2. adrvan 3. Muvakkithane 4. Mtevelliler dairesi (Gnmzde Mze Mdrl'nce kullanlyor) 5. ehzadeler Trbesi 6. III. Murad Trbesi 7. II. Selim Trbesi 8. III. Mehmet Trbesi 9. Sebil 10. Mermer sarn 11. Trk payanda duvarlar 12. Ktphane 13. Vaftizhane (Gnmzde Sultan Mustafa ve Sultan brahim Trbesi) 14. Sebil 15. Minareler 16. Omphalion 17. kinci Ayasofya kalntlar 18. Ayasofya Medresesi (gnmzde mevcut deildir) 19. Ayasofya mareti (gnmzde mevcut deildir) 20. maret Kaps 21. Mihrap 22. Hnkar mahfili 23. Minber 24. Mezzin mahfili 25. IV. Murat'n yaptrd mermer krs 26. Bergama'dan getirilen kpler 27. Terleyen stun 28. st kata k rampas 29. Alt kata ini rampas 30. Hazine dairesi


Aya rini kilisesi

Aya rini Kilisesi


Aya rini kilisesi1

Aya rini Kilisesi

  • Bizansn ilk kilisesi olarak kabul edilen Aya rini Kilisesi, Konstantin tarafndan 330lu yllarda ina ettirilmitir.

  • Ayasofyann daha kk bir rneidir,zira burada daha uzun ve merkezi bina elemanlar birletirilmitir.

  • ki kubbeli ve absidli merkezi mekanda uzun bazilika hacmi belirtilmitir.Dou kubbesi alak bir tambur stndedir.

  • ki kubbeli merkezi mekann yanlarnda tonozlu nefler,douda absid ve batda atrium vardr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

Aya rini Kilisesi Plan


K k ayasofya camii sergius ve bacchus kilisesi

Kk Ayasofya Camii - Sergius ve Bacchus Kilisesi

  • mparator Jstiniaus tarafndan yaptrlmtr. Sergios ve Bakhos adl iki azize ithaf edilmitir.

  • Gnmzde stanbul'un kullanlabilir en eski yaps olan Kk Ayasofya Camii ya da eski adyla Ss. Sergius ve Bacchus kilisesi 527-536 yllar arasnda ina edilmitir.


Mimari tan m

Mimari Tanm

  • Yap bakent Konstantinopol'da merkezi planl, birinci dnem Bizans kiliselerinin tipik rneklerindendir. Dzgn olmayan dikdrtgen planl kilisenin batsnda narthex ksm, dousunda da yarm altgen biimindeki apsis ksm yer alr.

  • Dzgn olmayan dikdrtgenin iine yerletirilmi olan sekizgen planl orta mekan, kelerinde exedra denilen yarm daire biimli nilerle geniletilmitir. Bu orta mekann kelerine okgen biimli ayaklar ile apsis hari bunlarn arasna ikier stun yerletirilerek orta mekan ile apsis arasnda bir mekan btnl salanmtr.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Orta mekan zerinde kelerindeki sekiz byk ayak ile tanan 16 dilimli bir kubbe yer almaktadr.

  • Yap Malzemesi

  • Ss. Sergius ve Bacchus kilisesinde kullanlan yap malzemesi ta, tula ve hartr. Kuzey, bat ve dou cephelerindeki duvarlar, onarm grm ksmlar hari yma talann geni aralklarla dzenlenen ta sralaryla takviyelenmesi ile oluturulmutur. Ortalama olarak 70x35x5 cm. boyutlu tulalar 4-5 cm. kalnlnda har ile birbirine balanmtr. 19. yzyl yaps olan gney cephesinde ise dzensiz ta ve tula rgleri vard.

  • Yap iinde malzeme olarak ayaklarda zemin katta 4 cm. har ile balanm kavkl kalker, galeri katnda ise tula kullanlmtr.


San vitale kilisesi

San Vitale Kilisesi

  • Bu kilisede Bizansn ve bilhassa Kk Ayasofyann etkisi ok belirlidir.

  • Olduka kark planda iki tane i ie sekizgen vardr. 16.5m. apnda bir sekizgen,34.5m.apnda ikinci bir sekizgenin iine yarletirilmitir.

  • Orta mekan pandantifli fakat ii bo kil anaklarndan rldnden ok hafifletilmi bir kubbeyle rtlerek bas sorunu yok edilmitir.

  • mekanda ni ve kolonlar birbirini izleyerek ak ve kapal etkisi salarlar.


Ders avrupa mimarisi konu ayasofya aya irini kilisesi aya sergius ve bacchus k k ayasofya kilisesi san vitale kilisesi

  • Yzeyler mermer levhalar ve mozaiklerle kapldr.

  • Bu kilisenin en nemli zellii,mozaiklerle mermer stunlarn balklarnn ince oymalaryla k-glge etkisi yaratmalardr.

  • Bu sayede binaya kutsal bir hava salanm olurdu.

  • San Vitalenin sade d cephesi,paye,pencere ve kitle oyunlaryla ok ritmiktir.

  • Ayrca dou lkelerinde olduu gibi merkezi kubbe dardan grnmez piramit biiminde bir atyla rtldr.


  • Login