Spor ps koloj s
Download
1 / 88

SPOR PSIKOLOJISI - PowerPoint PPT Presentation


  • 2432 Views
  • Uploaded on

SPOR PSİKOLOJİSİ. Yrd. Doç.Dr . Veysel KÜÇÜK M.Ü Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu. BAŞLARKEN…. BİRİSİNE YAPACAĞINIZ EN BÜYÜK İYİLİK; ZENGİNLİKLERİNİZİ ONUNLA PAYLAŞMAK DEĞİL, ONA KENDİSİNDE VAR OLAN ZENGİNLİKLERİ GÖSTERMEKTİR...

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SPOR PSIKOLOJISI' - race


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Spor ps koloj s l.jpg

SPOR PSİKOLOJİSİ

Yrd.Doç.Dr. Veysel KÜÇÜK

M.Ü Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu


Ba larken l.jpg
BAŞLARKEN…

BİRİSİNE YAPACAĞINIZ EN BÜYÜK İYİLİK;

ZENGİNLİKLERİNİZİ ONUNLA PAYLAŞMAK

DEĞİL, ONA KENDİSİNDE VAR OLAN ZENGİNLİKLERİ

GÖSTERMEKTİR...

Benjamin Disraelli

AYNI SÖZLERİ DEĞİL, AYNI DUYGULARI

PAYLAŞANLAR ANLAŞIR…

Mevlana


Spor ps koloj s3 l.jpg
SPOR PSİKOLOJİSİ

Spor psikolojisinin tanımı;

Spor faaliyeti öncesi, spor faaliyeti esnasında ve sonrasında insanlarda ortaya çıkan psikolojik değişikliklerin sebeplerini ve etkilerini araştıran ilim dalıdır.


Slide4 l.jpg

İNSAN PERFORMANSININ OLUŞUMU

P

E

R

F

O

M

A

N

S

FİZİKSEL

HAZIRLIK

TEKNİK

BECERİ ve

TAKTİK

PSİKOLOJİK

HAZIRLIK

=


Spor ps koloj s n n gel m n hizlandiran sebepler l.jpg
SPOR PSİKOLOJİSİNİN GELİŞİMİNİ HIZLANDIRAN SEBEPLER

  • Değişim Ve Uyum Sürecinin Süresi (10-15 Yıl)

  • Sporun Manasının Değişmesi

    ( Araçtan/ Amaca)

  • Performans Sporunun Doğuşu Ve Maksimal Performans Beklentisi

  • Spor politik bir araç haline gelmesi

  • Sporun ekonomik boyutunun artması

  • Sporculuk kariyerinin uzaması

  • Genç sporcu potansiyelinin artması ve performans yaşının düşmesi


Slide6 l.jpg

SPORDA İDEAL PERFORMANS DURUMU

SPORCU PSİKOLOJİSİ VE KONULARI

STRES YÖNETİMİ

ETKİLİ HEDEF BELİRLEMEK

KONSANTRASYON

MOTİVASYON

DOĞRU TAVIR - TUTUM

LİDERLİK VE EKİP ÇALIŞMASI

ÖZGÜVEN GELİŞTİRMEK

ZİHİNSEL ANTRENMAN TEKNİKLERİ


Spor ps koloj s nden beklent ler l.jpg
SPOR PSİKOLOJİSİNDEN BEKLENTİLER

PERFORMANSIN YÜKSELTİLMESİNDE SPOR PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Yetenek seçimi

  • Motivasyon

  • Antrenman

  • Yarışma

  • Grup dinamiği


Performansi engelleyen fakt rler n g der lmes nde spor ps koloj s n n rol l.jpg
PERFORMANSI ENGELLEYEN FAKTÖRLERİN GİDERİLMESİNDE SPOR PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Sürüp giden faktörler( Kişilik-Mot.)

  • Duruma bağlı faktörler(Kaygı-Stres)

  • Sürantrenman

  • Sorunlu sporcular


Bedensel performansin sinirlari l.jpg
BEDENSEL PERFORMANSIN SINIRLARI PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ


Yetenek kavrami l.jpg
YETENEK KAVRAMI PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Yetenek:Belli bir alanda normalin üzerinde, ancak henüz tam olarak gelişmemiş özellikler bütünüdür.

Spor psikolojisi açısından yetenek: Sporcunun kişilik özellikleri, motivasyon şekli ve düzeyi ve psikomotor becerilerinin performans sporuna uygunluğudur.

“Yetenekli kişi ise bu özelliklere sahip kişidir”.


Yetenek se m l.jpg
YETENEK SEÇİMİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Çocukların mümkün olabilecek en erken yaşta başarılı olabilecekleri dala yönlendirmek üzere gruplandırılmasıdır.


Yetenek t rler l.jpg
YETENEK TÜRLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Statik yetenek kavramı

    2. Öğrenme teorisiyle ilgili yetenek anlayışı

    3. Dinamik yetenek anlayışı


Yetenekl sporcularin zell kler l.jpg
YETENEKLİ SPORCULARIN ÖZELLİKLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

1-Aynı kapsam ve büyüklükteki antrenman uyaranlarında büyük başarı elde eder.

2-Antrenmanda verilenlere daha çabuk uyum sağlar.

3-Daha önce edindiği deneyimleri yaratıcı bir şekilde geliştirir ve yeni durumlara uygular.

4-Kendine verilen zor görevleri bile başarıyla yerine getirir ve sorunları orijinal bir biçimde çözer.

5-Performansı gittikçe yükselmesi onun tipik özelliğidir.

6-Yetenekli sporcu çalışkan ve hırslıdır.

7-Stres altındayken bile doğru değerlendirme yapabilir.

8-Riski göze alabilir.

9-Başarısızlıklar karşısında gücünü kaybetmez. Bunu bir motivasyon gerekçesi yapabilir.


Yetenek se m n n yararlari l.jpg
YETENEK SEÇİMİNİN YARARLARI PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Kişilerin kısa zamanda istenilen yüksek performansa ulaşmasını sağlar.

  • Üstün yetenekli sporcularla çalışan antrenörün çalışma şevki ve isteği artar.

  • Sporcunun kendine güveni artar.

  • Sporcular sürekli kontrol altında oldukları için istenmeyen yöndeki gelişmelere karşı hemen önlem alınabilir.

    5. Çocuklar kendilerinin fiziksel ve psikolojik olarak özelliklerine en uygun branşa seçildiklerinden daha fazla hoşlanırlar.

    6. Yetenekli sporcuların yarışma kariyerleri sona erdikten sonra mesleki eğitimden geçirilerek o alandaki kaliteli antrenör sayısı artırılabilir.


Yetenek se m n n zararlari l.jpg
YETENEK SEÇİMİNİN ZARARLARI PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Belirli bir grup çocuk arasından ortalama yeteneğin üzerinde olanların seçilip bunların yoğun bir eğitime tabi tutulması.

  • “Yeryüzü Tanrılarının” yaratılmasına sebep olması...


Yetenekl sporcularin se m l.jpg
YETENEKLİ SPORCULARIN SEÇİMİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

DOĞAL SEÇİM

BİLİMSEL SEÇİM


Do al se m l.jpg
DOĞAL SEÇİM PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Bu seçimde kişi ya tesadüfen seçtiği spor dalına katılır yada başka bir spor dalında başarılı olamayacağını anlayarak dal değiştirmesi şeklinde antrenörün yada öğretmenin karşısına gelir.


B l msel se m l.jpg
BİLİMSEL SEÇİM PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Spor bilim adamlarının yardımıyla yapılan ve bilimsel testlerle desteklenen bu yöntemde yetenekli gençlerin kendilerine en uygun spor dalına yönlendirilmesi sağlanır.


Slide20 l.jpg

YETENEK SEÇİMİNDE ÖN ŞARTLAR PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Antropometrik Ön Şartlar : Sporcunun; boyu, kilosu, vücut yapısı,vücudunun ağırlık merkezi vb. özellikleri

  • Kondisyonel Ön Şartlar : Sporcunun; genel ve özel dayanıklılığı,statik ve dinamik kuvveti, sürat, reaksiyon yeteneği, beceri ve hareketlilik gibi özellikleri.  

  • Tekno-motorik özellikler : Sporcunun; denge yeteneği, yer mesafe ve tempo hissi, topa yatkınlığı, ritmik ve akıcılık gibi özellikleri


Slide22 l.jpg

  • Öğrenim yeteneği PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ : Sporcunun algılama, gözlem ve analiz etme özellikleri

  • Performans için önşartlar: Sporcunun, yüklenmelere dayanabilme özelliği, antrenman isteği, başarıya ulaşma arzusu gibi özellikleri

  • Zihinsel (Kognitif) Yetenekler : Dikkat, motorik akılcılık (oyun anlayışı), yaratıcılık, inisiyatif kullanabilme yeteneği, taktik yetenek gibi özellikler.

  • Sosyal Faktörler : Liderlik, sorumluluk taşıma, takım anlayışı gibi özellikler

  • Psikolojik Ön Şartlar : Sağlam psikolojik yapı, müsabakaya hazır olma, strese dayanabilme, zoru başarma isteği gibi özellikler.


Yetenek se m s rec l.jpg
YETENEK SEÇİMİ SÜRECİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

TAMAMI 4 – 6 YIL ARASINDADIR. 3 AŞAMADA GERÇEKLEŞİR.

1. Ön seçim

2. Ara seçim

3. Son seçim


N se m l.jpg
ÖN SEÇİM PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

  • GENEL SAĞLIK DURUMU

  • OKUL BAŞARISI

  • SOSYAL KOŞULLARI VE İLGİLERİ

  • VÜCUD YAPISININ SPORA UYGUNLUĞU

  • GENEL SPOR VERİMLİLİĞİ


Ara se m l.jpg
ARA SEÇİM PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

18 ay sonra yapılmalıdır

BU AŞAMADA;

  • Bir Defaya Mahsus Sportif Kontrol.

  • Spor Türüne Uygun Motorik Özellik Yeteneği.

  • Vücut tipinin spor türüne uygunluğu.

    SPORTİF OYUNLAR İÇİN;

  • Yeterli boy.

  • Koşu hızı 30-60m

  • Hareket koordinasyonu

  • Sıçrayış kuvveti ölçülür.


Son se m l.jpg
SON SEÇİM PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Birinci basamaktan 4 – 6 yıl sonra yapılmalı.

BURADA;

  • Özel spor dalında ulaşılan düzen,

  • Özel spor dalında ulaşılan gelişim oranı,

  • Performansta istikrar düzeyi,

  • Özel spora yönelik farklı test sonuçları,

  • Psikolojik test sonuçları,

  • Antrepometrik test sonuçları.

    Bütünüyle kişiliğin değerlendirilmesi ve problemlere bulduğu çözümler gözlenmeli.


Sporda mot vasyon l.jpg
SPORDA MOTİVASYON PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

Kişinin içinde yaşadığı biyolojik ve sosyal ortamda varlığını sürdürmeye yönelik davranışlarının nedenlerine motivasyon denir.

  • Davranışı başlatma işlevi

  • Davranışın enerji düzeyini ve şiddetini tayin işlevi

  • Davranışa yön verme işlevi

  • Davranışın devamlılığını sağlama işlevi


Sporda mot vasyon29 l.jpg
SPORDA MOTİVASYON PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • İki önemli soru;

  • Spora neden katılırız?

  • Sporu neden bırakırız?


Katilim nedenler l.jpg
KATILIM NEDENLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Eğlence; Hoşlanma,memnuniyet,psikolojik yararlar.

  • Yetenek; Beceri gelişimi,kişisel mücadele,meydan okuma.

  • Fiziksel uygunluk; Sağlık,kilo verme,fiziksel görünüm,kuvvet.

  • Bağlılık/bağlanma;Sosyal tecrübe,arkadaşlık.

  • Başarı; Yarışma veya kişisel gelişim.

    “Katılım nedenleri zaman içinde değişebilir”


Katilmama ayrilma nedenler l.jpg
KATILMAMA/AYRILMA NEDENLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Diğer ilgiler; Alternatif aktiviteler.

  • Beceri gelişiminde eksiklik/gelişmeme.

  • Eğlence eksikliği;Sıkılma,oyunun azlığı.

  • Zaman baskısı/Eksikliği:


Mot vasyon e tler l.jpg
MOTİVASYON ÇEŞİTLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

NİTELİK AÇISINDAN SPOR MOTİVASYONU

  • Genel Spor motivasyonu

  • Özel Spor motivasyonu

    NİCELİK AÇISINDAN SPOR MOTİVASYONU

  • Yeterli motivasyon

  • Yetersiz motivasyon ( Start tembelliği)

  • Aşırı motivasyon (Start telaşı)


Genel spor mot vasyonu l.jpg
GENEL SPOR MOTİVASYONU PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • Etkin olma arzusu

  • Kendini bulma,kanıtlama

  • Tanınma, ün kazanma gereksinimi.

  • Prestij,üstünlük sağlama ihtiyacı.

  • Egemen olma arzusu.

  • Macera hevesi.

  • Bir karar verme halinde olma arzusu.


Mot vasyon uygulama y ntemler l.jpg
MOTİVASYON UYGULAMA YÖNTEMLERİ PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

  • UYARARAK MOTİVASYON

  • KORKUTARAK MOTİVASYON

  • Ceza ile korkutma

  • Yaralanma tehlikesiyle korkutma

  • Prestij kaybına dikkat çekerek korkutma

  • ÖDÜLLENDİREREK MOTİVASYON


Ba ari veya ba arisizli a sebep olan fakt rler l.jpg
BAŞARI VEYA BAŞARISIZLIĞA SEBEP OLAN FAKTÖRLER PSİKOLOJİSİNİN ROLÜ

GÜÇLÜ VEYA ZAYIF RAKİP DEĞİL, RAKİP VARDIR.

ŞANS VE UĞUR YOKTUR ÇALIŞMA VE GAYRET VARDIR.



K l k l.jpg
KİŞİLİK FAKTÖRLER

  • Spor ve kişilik araştırmalarında iki ana soru?

  • Bir spor faaliyetinde bulunan insanın kişiliğinde değişiklik olur mu?

    - Toplumsallaşma hipotezi ( Kişilik bağımlı değişken)

  • Kişilik özellikleri bir spor türünü belirli bir düzeyde icra etmek için gereklilik midir?

    - Seçicilik hipotezi ( Spor bağımlı değişken)


K l k tanimlari l.jpg
KİŞİLİK TANIMLARI FAKTÖRLER

  • Bireyin kendine özgü olan,tek tek vasıfları toplayan ruhsal bir bütünlüktür ( Adasal). ( Genel fizik yapısı ve görünümü, zekası,duyguları,ilgileri)

  • Kişinin sabit, istikrarlı özel ve ayırıcı davranışlarıdır ( Morgan).

  • Kişilik değişmez bir gerçek değil, aksine bir görüntü, bir etkileşim ve algılama ürünü bir izlenimdir.( Başer)


Sporcu k l l.jpg
SPORCU KİŞİLİĞİ FAKTÖRLER

  • Sporcunun, sportif performans ile ilgili olarak sahip olduğu kişilik özellikler bütününün,spor dünyasında bıraktığı izlenimlerdir.

    - Ruhsal ve fiziksel bütün güçlerini kullanarak en yüksek performansa ulaşmaya hazır ve buna ulaşmak için gerekli fedakarlığı yapmaya uygun KİŞİLİK…


K l bel rleyen kr terler l.jpg
KİŞİLİĞİ BELİRLEYEN KRİTERLER FAKTÖRLER

  • Karakter

    - Moral değerlere bağlanma ve bu bağlanmada kararlılık ve ısrardır.

  • Mizaç

    - Bireyin birbirine zıt duyguları arasındaki değişmede görülen düzendir.

  • Fizik Yapı

    Güzellik/Çirkinlik, İrilik/Ufaklık, Uzunluk/Kısalık.

  • Yetenek ve Beceriler

    - Spor,müzik, resim yapma, güzel konuşma, hazır cevap olma.

  • Toplumsal Değerler ve İlgiler

    - Toplum olaylarına bakış açısı, özel hobiler, toplumsal ilişkiler

  • Anlatım ve Davranış Şekilleri

    - Duygu ve düşüncelerini kolayca paylaşabilme, kibarlık, kabalık vb.

  • Davranışlardaki Aşırılıklar

    - Yüksek sesle konuşmak, davranışları abartmak.


Sporun k l k zer ne etk ler l.jpg
SPORUN KİŞİLİK ÜZERİNE ETKİLERİ FAKTÖRLER

  • Spor karakteri şekillendirir

  • Takım sporları işbirliğini, bireysel sporlar kişisel disiplini geliştirir

  • Spor mücadeleyi öğretir

  • Kişinin sosyalleşme sürecini hızlandırır

  • Tehlikeli idmanlar cesareti arttırır

  • Spor, saldırganlık dürtülerini, doğal yolla ve sosyal kurallara uygun olarak boşaltmayı öğretir.


K l n sport f performans zer ne etk ler l.jpg
KİŞİLİĞİN SPORTİF PERFORMANS ÜZERİNE ETKİLERİ FAKTÖRLER

  • Sporcu her türlü engellemelere rağmen,amaçladığı performansı sağlayabilmek için,bedensel ve ruhsal kapasitesini sonuna kadar zorlamak zorundadır

  • Bunun için gerekli ant.yapmak ve fedakarlıklara katlanmak zorundadır

  • Sporun kişiye bedensel ve ruhsal etkileri,ant. ve müsabaka da farklıdır

  • Sporcu üzerindeki baskı, siyasi,ekonomik,sosyal nedenlerle nitelik ve nicelik değiştirebilir.Dayanabilmelidir.

  • Sporcu kendisine düşman bir ortamda yarışır.


Spor yapan ve yapmayanlarin k l k zell kler l.jpg
SPOR YAPAN VE YAPMAYANLARIN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ FAKTÖRLER

  • Spor yapanlar, daha çalışkan,canlı,ilişkiye açık, sebatlı, zorluklara kolay uyum sağlayan (O.Neumann),

  • 57 tenisçi üzerinde yapılan bir araştırmada tenisçilerin daha dışa dönük olduğu, ama bunlar arasında en başarılılarının içe dönük olduğu, (Özbaydar)

  • Haltercilerin,duygusal olarak dengesiz,çabuk sinirlenen,toleranssız ve tepkisel olduğu,

  • Spor yapanların, dışa dönük ve duygusal olarak dengeli oldukları tespit edilmiştir(Tiryaki ve ark.).


Takim sporu ve b reysel spor yapanlar l.jpg
TAKIM SPORU VE BİREYSEL SPOR YAPANLAR FAKTÖRLER

  • Bireysel Spor yapanlar, daha az kaygılı,kendine daha yeterli, bağımsız (Craty-Vanek),

  • Tek başına antrenman yapmayı seven,daha gergin, öfkeli, tepkisel,ben merkezli ( James-Johnson),

  • İçedönük, maceraperest ( Koruç-Bayar), gösterişe düşkün,ilgi görmek isteyen ve kendilerini daha kolay suçlayan (Tiryaki)

    kişiler olduğunu belirlemişlerdir.


El t sporcu k l l.jpg
ELİT SPORCU KİŞİLİĞİ FAKTÖRLER

  • ELİT= Şampiyon olmuş, rekor kırmış veya uluslar arası düzeyde yarışan sporcu…

    ZİHİNSEL SAĞLIK MODELİ

    - Spilberger Durumluk-Sürekli kaygı envanteri

    - Eysenck kişilik envanterinin içedönüklük-dışadönüklük, nevrotiklik-dengelilik ölçeği

    AYSBERG PROFİLİ

    - Duygu durum profili



Aysberg prof l l.jpg
AYSBERG PROFİLİ FAKTÖRLER


Grup d nam l.jpg
GRUP DİNAMİĞİ FAKTÖRLER

Aynı amaç ve motiflere sahip, aralarında duygusal ve zihinsel etkileşim olan, değişik konum ve rollerdeki aynı türden birden fazla bireyin oluşturduğu topluluklara grup;

gruptaki iletişimin gücüne de grup dinamiği denir


Grup kalabalik farki l.jpg
GRUP- KALABALIK FARKI FAKTÖRLER

  • Serbestçe konuşabilme

  • Üyelerin birbirine yardım etmeye çalışması

  • Kendi grubunu “Biz” diğerlerini “ Onlar” şeklinde sunma

  • Temelde bireysel başarılarla ilgilenmeme

  • Grupta sık sık bulunmazlık yapmama

  • Grubun diğer üyelerini rakip olarak görmeme


Grup olu um evreler l.jpg
GRUP OLUŞUM EVRELERİ FAKTÖRLER

  • Keşfetme evresi ( Tanıma dönemi , rol ve statü belli değil)

  • Geçiş evresi ( Rol ve statülerin belirlenmesi- Beklentiler- Gerekçelerle açıklama)

  • Eylem, uygulama evresi ( Çatışma yok, işbirliği , takım menfaati ön planda)

  • Sonlanma ( Dağılma Evresi)


Grup d nam ara tirmalari l.jpg
GRUP DİNAMİĞİ ARAŞTIRMALARI FAKTÖRLER

  • SORUŞTURMA YÖNTEMLERİ

  • Seçim yöntemi

  • Yargılama yöntemi

  • GÖZLEMLEME YÖNTEMİ

  • Sporcunun belli davranışları belli koşullar altında gözlenir.

  • Grup üyelerine belli görevler verilerek bu görevleri çözme şekilleri gözlenir.


De erlend rme l.jpg
DEĞERLENDİRME FAKTÖRLER

Bireysel

Grubun yıldızı; (En çok olumlu oyu alırlar)

Grubun şamar oğlanı;(Yalnız olumsuz oy alırlar)

Yalnızlar; (Çoğu kez oy kullanmaz, olumlu veya olumsuz oy da almazlar)

Unutulanlar; Olumlu-olumsuz oy almazlar,kendileri olumlu-olumsuz oy kullanır

Önemsizler; Olumlu-olumsuz oy almazlar,oylarını sadece grubun yıldızına verirler


Grup d zeyinde l.jpg
Grup düzeyinde FAKTÖRLER

  • Çiftler; Yalnız birbirine oy verirler

  • Zıtlar;Karşılıklı olarak birbirlerine olumsuz oy verirler

  • Zincir;Karşılık görmeyen tek taraflı seçimler oluşur

  • Klikler;Kendi içinde iletişimi yüksek,buna karşılık dışa kapalı alt gruplar

  • Yayılma grupları; Seçen ve seçilenlerin grup içinde geniş şekilde dağılması


Performansi engelleyen fakt rler l.jpg
PERFORMANSI ENGELLEYEN FAKTÖRLER FAKTÖRLER

  • Sürüp giden faktörler (Kişilik- motivasyon)

  • Duruma bağlı faktörler (stres-kaygı)

  • Sürantrenman hali

  • Sorunlu sporcular


Duruma ba li fakt rler stres l.jpg
DURUMA BAĞLI FAKTÖRLER STRES FAKTÖRLER

Tanım 1. Stres organizmanın bedensel ve ruhsal yönden sınırlarının tehdit edilmesi veya zorlanması ile ortaya çıkan bir durumdur.(Ertekin, 1993, s.43)

  • Tanım 2. Stres, bireylerin duygusal yada fiziksel durumuna karşı olması, bir tehdit sezdiğinde vücudunda yada beyninde oluşan bir tepkidir.(Hugher, 1997, s.97)

  • Tanım 3. Organizma bir etkiye uyum sağlamasından, mücadele gerektiren yada tehdit edici bir durumla karşılaştığında bu durumla başa çıkarak iç dengeyi (homoostosizi) korumaya çalışmasıdır.( Tiryaki, 2000, s.92)


Stresin fiziksel belirtileri l.jpg
Stresin Fiziksel Belirtileri FAKTÖRLER

  • _ Respirasyon Sıklığı

  • — Kan Basıncı Artması

  • — Kas Gerginliği

  • — Ter Bezi Faaliyetleri

  • — Pipullada Büyüme

  • — Sindirimde Yavaşlama

  • — Karın Ağrısı

  • — Ağız Kuruması

  • — Dikkatte Azalma

  • — Wc İhtiyacı


Stresin psikolojik belirtileri l.jpg
Stresin Psikolojik Belirtileri FAKTÖRLER

  • — Güvensizlik

  • — Şaşkınlık ve Konsantre Olamama

  • — Kendini Hasta veya Kötü Hissetme

  • — Karamsarlık

  • — Kendini Yetersiz Görme

  • — Huzursuzluk


Stresin davran sal belirtileri l.jpg
Stresin Davranışsal Belirtileri FAKTÖRLER

  • — Tırnak Yeme

  • — Esneme

  • — Göz Kırpmada Sıklık

  • — Kaşları Çatma

  • — Sinirli Tavırlar

  • — Hızlı Konuşma


Stres yaratan fakt rler l.jpg
STRESİ YARATAN FAKTÖRLER FAKTÖRLER

  • Dışsal Stres Yaratan Faktörler

  • a- Aşırı uyarmaya neden olan duyusal faktörler; ışık, ısı, ses veya görme, işitme, dokunma vb. duyulardan yoksunluk.

  • b- Mekanik uyaran veya doku bozukluklarının neden olduğu ağrı uyaranı

  • c- Tehlikenin gerçek olduğu yada sezildiği durumlar ( kavga, kaza, ameliyat )


Sosyal y nden stres yaratan fakt rler l.jpg
Sosyal Yönden Stres Yaratan Faktörler FAKTÖRLER

  • Toplumsal yalnızlık

  • Kişiler arası çatışmalar

  • Alışkanlıkların değişmesi

  • Boşanmalar


Spor ortam nda stres yaratan fakt rler l.jpg
Spor Ortamında Stres Yaratan Faktörler FAKTÖRLER

  • Seyircinin tepkisi

  • Duymada işitsel yoksunluk

  • Yüksek risk sorunları

  • Sakatlanma riski

  • Diğer ülkelerdeki yarışmalarda saat farkı, iklim değişikliği ve farklı yemekler

  • Antrenörle olan çatışmalar

  • Takım arkadaşları ile olan çatışmalar

  • Spordaki stresten dolayı aile ve okuldaki çatışmalar

  • Karar vermedeki çatışmalar


Performans d ren stres fakt rleri l.jpg
Performansı Düşüren Stres Faktörleri FAKTÖRLER

  • Aşırı talep, zaman baskısı, belli bir zaman diliminde yapılması gereken işler

  • Çok düşük talepler, monoton görevler

  • Kararsızlık ve gelecekteki belirsizlik


Stres n etk ler l.jpg
STRESİN ETKİLERİ FAKTÖRLER

  • Kişisel etkiler: Huzursuzluk, saldırganlık, duyarsızlık, depresyon, yorgunluk, asabiyet, suçluluk, utanç, karamsarlık ve gerginlik

  • — Davranışsal etkiler: Kaza eğilimi, ilaç alımı, duygusal patlamalar, aşırı yeme, aşırı alkol veya sigara alımı, heyecanlılık, tahrik edici hareketler.

  • — Bilişsel etkiler: Karar verme ve konsantre olmada yetersizlik, sık unutkanlık, eleştiriye aşırı duyarlılık.


Stres n etk ler65 l.jpg
STRESİN ETKİLERİ FAKTÖRLER

  • — Psikolojik etkiler: Kan ve hormonlarda yükselme, sık idrara çıkma, kan şekerinin yükselmesi, kalp atışlarının hızlanması, ağızda kuruma, terleme, gözbebeğinin büyümesi, hissizlik, karıncalanma.

  • — Tıbbi etkiler: Astım, göğüs ve sırt ağrıları, koroner kalp hastalıkları, ishal, baş dönmesi, halsizlik, hazımsızlık ve cinsel isteksizlikler.

  • — Organizasyon ile ilgili etkiler: Görev başında bulunmama, düşük verim, yüksek iş kazası, memnuniyetsizlik ve işten nefret etme.


S rantrenman l.jpg
SÜRANTRENMAN FAKTÖRLER

PERFORMANSTA ANİ DÜŞÜŞ

  • Objektif belirtiler

  • Kilo kaybı

  • Taşikardi

  • Dinlenme süresinde uzama

  • Kan basıncında yükselme ya da düşme

  • Subjektif belirtiler

  • Antrenmana karşı isteksizlik

  • Ruhsal çöküntü ve gerginlik hali

  • Kas, tendon ve eklemlerdeki müphem ağrılar

  • Uyku bozuklukları


S rantrenmana sebep olan fakt rler l.jpg
Sürantrenmana Sebep Olan Faktörler FAKTÖRLER

  • Bazı Kişilik Özellikleri

  • Çeşitli Mikrobik ve metabolik Hastalıkların Başlangıç Dönemleri

  • Aşırı Bedensel ve Ruhsal Zorlanmalar

  • Aşırı Alkol ve Sigara Kullanımı

  • Doping Yapmak (Fizyolojik-Psikolojik)

  • Günlük Hayat Ritminde Ortaya Çıkan Değişiklikler(Yolculuk,İklim,Ant.Periyodu ve Metodu)


Tedavi l.jpg
Tedavi FAKTÖRLER

  • Antrenman Oranının Düşürülür ve Çeşitlendirilir

  • Tıbbi ve Psikolojik Destek Sağlanır

  • Çevre Koşulları ve Toplumsal İlişkileri araştırılır,karşılaştığı güçlüklerin giderilmesinde yardımcı olunur.


So run lu s por cu lar l.jpg
SO FAKTÖRLERRUNLUSPORCULAR

  • Sporcunun spor dışı yaşamı ile spor yaşamı arasında bir fark var mıdır?

  • Sporcunun bu durumu genel bir karakter ve kişilik özelliğimidir?Yoksa bazı durumlarda mı ortaya çıkmaktadır?


Sorunlu sporcu tipleri l.jpg
Sorunlu Sporcu Tipleri FAKTÖRLER

  • Antrenöre karşı gelen tipler

  • Antrenmana direnen sporcular

  • Bencil sporcular

  • Aşırı kaygılı sporcular

  • Başarıdan korkan sporcular

  • Temarüz eden sporcular

  • Depresyonlu sporcular


Antren re d renen sporcular l.jpg
ANTRENÖRE DİRENEN SPORCULAR FAKTÖRLER

Karşı gelme iki türlü olur:

  • Açıkça itiraz etme ( Yetenekli ve şımarık sporcu)

  • Evet deme fakat bildiğini okuma (Hangi durumlarda ortaya çıkıyor?)


Tedavi72 l.jpg
Tedavi FAKTÖRLER

  • Antrenör konuyu sporcuyla tartışmalı

    • Sporcu haklı ise, ona hak vermekten çekinmemeli (Böyle durumlarda sporcuların antrenöre olan saygısı artar),

    • Sporcu haksız ise,Bunu, onun anlayacağı şekilde son derece kesin ortaya koymalıdır.

    • Bu uyarıdan sonra sporcunun cezalandırılması veya affedilmesi antrenörün insiyatifine kalmalıdır.


Antrenmana direnen sporcular l.jpg
Antrenmana Direnen Sporcular FAKTÖRLER

Bu sporcuların üç temel özelliği;

  • Sporcu tip olarak antrenör otoritesine karşı gelme eğilimi gösteriyordur

  • Sporcu genelde antrenmana karşı değildir, ancak antrenörün o andaki çalıştırma şekline karşıdır

  • Sporcunun motivasyonu genelde “Genel spor motivasyonu” yönündedir.


Tedavi74 l.jpg
Tedavi FAKTÖRLER

Bu tip sporculara karşı;

  • Antrenör sporcuya kendisini kabul ettirebilmeli (Güvenilir,Bilgili,sorumlu,hoşgörülü)

  • Antrenman proğramını sporcularıyla tartışabilmeli, önerilerini dikkate almalı

  • Sporcularını, “Başarının ön şartı antrenmandır” ilkesine inandırmalı


Benc l sporcular l.jpg
BENCİL SPORCULAR FAKTÖRLER

Bencil sporcular ikiye ayrılırlar.

1- Öfkeli,saldırgan,katı kararlı,çocuksu tip.

2- Duygusal,kararsız,uysal çocuksu tip.

Her iki tipinde ortak özellikleri, kendilerini hayatın merkezi olarak görmeleridir.Kendilerini gruptan ayırırlar. Değişik zaman ve yerlerde antrenman yapma yollarını ararlar. Bazı ayrıcalıklar beklerler. “ Biz” yerine “Ben” şeklinde konuşurlar. Vicdani yanları zayıftır.Suçluluk duygusunu ya hiç tanımazlar ya da pek az tanırlar.


Tedav l.jpg
TEDAVİ FAKTÖRLER

  • Bu tip sporcuların tedavisinde en önemli husus, ortaya kesin kuralların konmasından oluşur.Kural tanımayan bu tipler, önce kurallara uymayı öğrenmelidirler.Uymayanlar cezalandırılır.

  • Bu yöntem, aşırı duygusal, duyarlı tipler üzerinde etkili olur.Ancak öfkeli saldırgan tipler için daha sert önlemlere ihtiyaç duyulabilir.


A iri kaygili sporcular l.jpg
AŞIRI KAYGILI SPORCULAR FAKTÖRLER

  • Bu tip sporcular sürekli bir gerginlik içindedir.Özellikle ense ve sırt ağrılarından yakınırlar.Müsabaka öncesi iştahsızlık,konsantrasyon eksikliği olur.Dikkati dağınıktır.Yeni bilgiler edinemez.Sık sık spor yaşamının sonuna geldiğini ifade eder.Antrenörüne kendine olan güvensizliğinde söz eder.


Tedav78 l.jpg
TEDAVİ FAKTÖRLER

  • Antrenör sporcuya kaygının her müsabakada belli oranda duyulması gereken ve başarıyı kolaylaştıran bir unsur olduğunu vurgulayan konuşmalar yapmalı,

  • Aşırı kaygının sonuçları ile ilgili sportif ortamdan örnekler vermeli,

  • Yarışma öncesi yeni bilgiler vermemeli,

  • Önemli sorumluluklar verilmemeli ( kaptanlık vb.)


Ba aridan korkan sporcular l.jpg
BAŞARIDAN KORKAN SPORCULAR FAKTÖRLER

Sebepleri;

1- Yüksek bir performanstan sonra daha ağır bir sorumluluk duygusu uyanabilir.

2- Başarı aynı zamanda rakibe acı vermektir.Bu nedenle düşman kazandırır.

3- Başarıyı sürdürememe korkusu.

4- Uzun süre mücadele edilen hedeflere ulaştıktan sonra,hedefsiz kalma korkusu.


Tedav80 l.jpg
TEDAVİ FAKTÖRLER

  • Performans sporunun gönüllülük esasına göre yapıldığı,başarı ve başarısızlığın sporcuya ait olduğu anlatılmalı.

  • Başarı ve başarısızlığın sporun doğasında olduğu, hatta kaybedenleri kazananlardan çok olduğu geçeği sporcuya anlatılmalı.

  • Gerçek sporcunun kaybetmeyi de bilmesi gerektiği,

  • Antrenör sporcusuna her durumda destek olacağını hissettirmeli ve ona güven vermeli.


Sik sik yaralanan sporcular l.jpg
SIK SIK YARALANAN SPORCULAR FAKTÖRLER

Bazı sporcuların çok sık yaralandıkları görülmektedir.Bun sebepleri;

1- Sporcuların kendilerini kanıtlama ihtiyaçları,

2- Yaralandıktan sonra oyundan çıkma ve başarısızlıktan kurtulma düşünceleri,

3- Yaralanınca yarışmadan kurtulma düşüncesi (aşağılık kompleksi olanlar).


Yaralanmanin avantajlari l.jpg
YARALANMANIN AVANTAJLARI FAKTÖRLER

  • Sporcu yarışmaya katılmaz,ama takımın içindedir.

  • Başkalarının ilgisini ve merhametini çeker.

  • Başarısızlıkta kime suçlamaz.

  • Yaralı sporcular müsabakaya devam ettikleri taktirde dikkati çekerler ve çevrenin taktirini kazanırlar.( Özellikle büyük bandajlarla durumu abartırlar. Başarısızlıkta yaralanmayı bahane olarak kullanırlar.)


Tedav83 l.jpg
TEDAVİ FAKTÖRLER

  • Tedavi sebeplere göre değişebilir;

    Eğer sporcuda yarışma korkusu varsa;

    Sporcuya güven telkin edilmeli,

    Kolayca yapabileceği görevler verilmeli,

    Yarışma sonrası zayıf taraflarını düzeltmek için gösterdiği gayret övülmeli.

    Eğer sporcuda yaralanmadan yararlanma düşüncesi varsa;

    Sporcu doktora teslim edilmeli, kendisi ile ilgilenilmemelidir.


Hastalik hastasi sporcular l.jpg
HASTALIK HASTASI SPORCULAR FAKTÖRLER

  • Bazı sporcular hastalıkları olmadığı halde hastalık taklidi yaparak antrenmanlarda kaytarmak isterler. Tamamen bilinçli hareket ederler.

  • Olgunlaşmamış çocuksu bir kişilik yapısına sahiptirler.

  • Antrenörün arkasından konuşup otoritesini zayıflatırlar.

    TEDAVİ: Bu tipler suçüstü yakalandıklarında şiddetle cezalandırılmalıdırlar.


Depresyonlu sporcular l.jpg
DEPRESYONLU SPORCULAR FAKTÖRLER

İki çeşittir;

1- Psikosomatik belirtilerin ön planda olduğu depresyon( Maskeli depresyon)

Sporcular belirsiz ağrı ve sancılardan,sıkıntı ve korkulardan şikayet ederler.Ancak somut bir bulgu bulunmaz.Özellikle yarışma yaklaştıkça performans beklentilerine göre artar.Ceza alma korkusu nöro-vegetatif dengeyi bozar.

2- Ruhsal belirtilerin ön planda olduğu depresyon.

Derin bir üzüntü hali gösterirler ve günlerce sürebilir.Olaylara diğer sporculardan daha tepkilidirler.

TEDAVİ: Bu tip sporculara karşı en doğru hareket Ruh ve sinir hastalıkları uzmanlarına teslim edilmesidir.


Antren r n sporcuya ps koloj k destek rol l.jpg
ANTRENÖRÜN SPORCUYA PSİKOLOJİK DESTEK ROLÜ FAKTÖRLER

  • Sporcuları Müsabakaya Hazırlama

    • Çalışmalarda psikolojik desteğe yer verme

  • Müsabaka Esnası

    • Süprizlere yönelik tedbirler

  • Müsabaka Sonrası

    • Empati Kurma (Anlama-Hissetme)

    • Aktif Dinleme

    • Kendini Açma

    • İstatistiklerden Yararlanma

    • Genç Sporcuların Ailesiyle İletişim Kurma


Slide87 l.jpg

SÖZÜNÜ BİLİP DİYENİN, İŞİNİ SAĞ EDE BİR SÖZ, FAKTÖRLER

SÖZÜNÜ PİŞİRİP DİYENİN, BAŞINI SAĞ EDE BİR SÖZ,

SÖZ OLA KESE SAVAŞI, SÖZ OLA KESTİRE BAŞI,

SÖZ OLA AĞULA AŞI, YAĞ İLE BAL EDE BİR SÖZ.

YUNUS EMRE


Slide88 l.jpg

Sevgili Arkadaşlar; FAKTÖRLERSizleri tanıdığım için mutlu oldum ve beraberliğimizden onur duydum.Sizlere ömür boyu sağlık ve BAŞARILAR DİLERİM.Yrd. Doç. Dr. Veysel KÜÇÜK


ad