slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
27 lutego 2014 (tłusty czwartek)

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 25

27 lutego 2014 (tłusty czwartek) - PowerPoint PPT Presentation


  • 100 Views
  • Uploaded on

27 lutego 2014 (tłusty czwartek) Gminno Parkowe Centrum Kultury i Ekologii w Plichtowie. Działania w ramach projektu „Echa Europy” prowadzonego w GPCKiE – Wolontariat Europejski Akcja 2, Program „Młodzież w działaniu”. Tłusty Czwartek i Ostatki.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' 27 lutego 2014 (tłusty czwartek)' - pippa


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

27 lutego 2014 (tłusty czwartek)

Gminno Parkowe Centrum Kultury i Ekologii w Plichtowie

Działania w ramach projektu „Echa Europy” prowadzonego w GPCKiE

– Wolontariat Europejski Akcja 2, Program „Młodzież w działaniu”.

t usty czwartek i ostatki

Tłusty Czwartek i Ostatki

Polskie tradycje i zwyczaje

t usty czwartek1

W kalendarzu chrześcijańskim jest to ostatni czwartek przed Wielkim Postem.

  • Tłusty czwartek jest początkiem ostatniego tygodnia karnawału.
  • Tłusty czwartek jest świętem ruchomym, ponieważ zależy od Świąt Wielkanocnych.
  • W Polsce oraz w części Niemiec, zgodnie z tradycją, w tym dniu można się objadać.
Tłusty Czwartek
t usty czwartek historia

Historia tłustego czwartku sięga starożytności. Był to dzień, kiedy świętowano odejście zimy i nadejście wiosny. Ludzie organizowali uczty, w czasie których jedli tłuste potrawy, głównie mięso oraz pili wino.

  • Przekąskę stanowiły pączki robione z ciasta chlebowego i nadziewane słoniną. Rzymianie nazywali ten dzień tzw. tłustym dniem i obchodzili go tylko raz w roku.
Tłusty Czwartek – historia
t usty czwartek w ma opolsce

Wiele lat temu nazywany był wówczas „combrowym czwartkiem”.

  • Istnieje legenda, według której nazwa tego dnia pochodzi od nazwiska krakowskiego burmistrza Combra (XVII w.).
  • Był to człowiek zły i surowy, zwłaszcza dla kobiet mających kramy i handlujących na krakowskim rynku.
Tłusty Czwartek – w Małopolsce
t usty czwartek w ma opolsce1

Legenda mówi, że zmarł on w Tłusty Czwartek. W każdą rocznicę śmierci przekupki na targu urządzały huczną zabawę i tańce. A w czasie zabaw zaczepiały przechodzących tamtędy mężczyzn, których zmuszały do tańca lub oddania kurtek czy płaszczy w zamian za krzywdy wyrządzone przez Combra.

  • Wszystko to trwało do

momentu aż tancerz wykupił

się monetą.

Tłusty Czwartek – w Małopolsce
t usty czwartek w wielkopolsce

Kiedyś, do popularnych zwyczajów należała tak zwana pomyjka. Wierzono, że usługiwanie przy stole oraz gotowanie w tłusty czwartek zapewnia pomyślność i dobrobyt, a także dobre zdrowie. Dlatego też z okazji kolacji w tłusty czwartek wszyscy usługiwali sobie wzajemnie oraz pomagali gospodyni w przygotowywaniu sutych dań.

Tłusty Czwartek – w Wielkopolsce
t usty czwartek3

Dawniej popularne były pączki nadziewane słoniną, boczkiem i mięsem, które obficie zapijano alkoholem.

Tłusty Czwartek
t usty czwartek4

Staropolskie przysłowie związane z tłustym czwartkiem brzmi: „Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła.”

Tłusty Czwartek
t usty czwartek5

Zgodnie z przesądem, jeśli ktoś w tłusty czwartek nie zje ani jednego pączka – w dalszym życiu nie będzie mu się wiodło.

Tłusty Czwartek
t usty czwartek6

Zwyczaj jedzenia pączków w wersji słodkiej pojawił się w XVI wieku.

  • Pączki wyglądały nieco inaczej niż obecnie – w środku miały bowiem ukryty mały orzeszek lub migdał.
  • Osoba, która trafiła na taki szczęśliwy pączek, miała cieszyć się dostatkiem i powodzeniem.
Tłusty Czwartek
t usty czwartek7

Kiedyś zwyczaj masowego zjadania pączków miał swoje przyczyny ekonomiczne, ponieważ przed okresem Wielkiego Postu trzeba było zużyć zapasy tłuszczu, cukru, jaj i owoców. Obecnie w Tłusty Czwartek pączki można kupić dosłownie wszędzie. Dlatego nie należy się dziwić, że nasi rodacy

pochłaniają w ten dzień

wspólnie ok. 100 milionów

tych pulchnych

nadziewanych

kulek.

Tłusty Czwartek
t usty czwartek8

Niektórzy twierdzą, że idealny pączek jest lekko zapadnięty i ma jasną obwódkę dookoła – to świadczy o tym, że wypiekany był na świeżym oleju.

Tłusty Czwartek
t usty czwartek ciekawostki

Jeden pączek, w zależności od nadzienia, to nawet 400 kalorii.

  • Aby spalić równowartość kaloryczną 1 pączka, trzeba:
    • biec przez pół godziny z prędkością 11 km/h
    • pływać kajakiem przez godzinę
    • malować ściany przez 2 godziny
    • robić na drutach przez 4 godziny

Powrót do formy można jednak rozłożyć w czasie, bo po Tłustym Czwartku czeka nas 40-dniowy post.

Tłusty Czwartek - ciekawostki
t usty czwartek9

Tłusty czwartek był początkiem Tłustego Tygodnia – okresu wielkiego obżarstwa i zabawy. Ostatnie dni karnawału nazywano mięsopustem, zapustem lub ostatkami.

Ludzie najadali się do syta przed zbliżającymi się 40 dniami postu. Początkowo zastawiali stół tłustymi kiełbasami, kaszą, słoniną, boczkiem i wódką. Najważniejsze, aby było jak najwięcej, jak najtłuściej i bardzo wesoło.

Tłusty Czwartek
ostatki1

Słowo karnawał pochodzi od łacińsko-włoskiego słowa carnavale, którego człon caro oznacza „mięso”, avale - „bądź pozdrowiony”, czyli jednym słowem jest to czas pożegnania nie tylko z mięsem, ale ze wszystkimi niepostnymi potrawami i zabawami.

Ostatki
ostatki2

Słowo „karnawał" nawiązuje także do łacińskiego carrus navalis. W starożytnym Rzymie nazywano tak łódź na kołach, która należała do boga wina i winobrania Dionizosa. Europejskie zabawy karnawałowe mają bowiem swe początki w starożytnych obrzędach zimowych odprawianych ku czci bogów urodzaju, szczęścia, dobrobytu, słońca życia i światła.

Ostatki
ostatki3

W Wielkopolsce ludzie świętują w sposób szczególny ostatni dzień ostatków, który zwany jest tam podkoziołkiem.

  • W karczmach organizowano natomiast tak zwane podkoziołki, czyli tańce, za które dziewczęta musiały zapłacić (wrzucić pieniądze pod specjalnie przygotowaną figurę koziołka), co miało zapewnić im rychłe zamążpójście.
Ostatki
ostatki4

Zwany „śledzikiem” obyczaj polegał na tym, że ostatnia zabawa tłustego tygodnia miała się kończyć o północy: wtedy to do izby biesiadnej wbiegał przebrany w kożuch i przewiązany grubym sznurem chłopiec, trzymający w ręku linę, do której przywiązany jest śledź. Ci, którzy nie przestali się o tej porze bawić, byli uderzani rybą. Jeszcze wcześniej zamiast śledzia przynoszono na środek karczmy dzban z symbolizującym Wielki Post popiołem, który rozsypywano o północy po podłodze. Od tego momentu można już było tylko jeść właśnie śledzia, żur, potrawy mączne i z jaj.

Ostatki
ostatki5

Huczna obrzędowość związana z tym okresem sięga u nas czasów staropolskich: nieodłącznym elementem świętowania były kolorowe korowody przebierańców (uczestnicy przebierali się za konie, kozły, diabła, śmierć czy anioła, a następnie napotkanym na drodze ludziom wręczali bukiety z zielonych gałązek leśnych krzewów), które przemierzały gościńce, a także kuligi organizowane przez bogatą szlachtę i magnaterię. Także chłopskie zabawy w karczmach upływały na tańcach i uczcie do późna w nocy.

Ostatki
ostatki6

Ostatnim akordem zabaw były powszechne w Polsce jeszcze w XIX wieku tańce obrzędowe kobiet „na wysoki len i konopie". We wtorek zapustny zbierały się w karczmach zamężne, stateczne gospodynie i przed wybiciem północy tańczyły, a właściwie wysoko i rytmicznie podskakiwały, wołając:

Na len na konopie,żeby się rodziły.żeby nasze dzieci nago nie chodziły.

  • Zachęceni ich przykładem mężczyźni, obecni w karczmie, tańczyli, podskakiwali, rzucali w górę czapki w intencji swoich upraw i wykrzykiwali:

na żyto, na ziemniaki, na owies.

Ostatki
ad