MEVDUAT SİGORTASI-
Download
1 / 21

MEVDUAT SIGORTASI- T RKIYE UYGULAMASI Finans Kul p- 25.11.2004 Panel Sunumu - PowerPoint PPT Presentation


  • 136 Views
  • Uploaded on

MEVDUAT SİGORTASI- TÜRKİYE UYGULAMASI (Finans Kulüp- 25.11.2004 Panel Sunumu). Binnur Berberoğlu. TÜRKİYE’DE GENEL EKONOMİK DURUM VE BANKACILIK SEKTÖRÜ. Kısa Aralıklarla Yaşanan Krizlerin nedenleri. Yüksek bütçe açıkları, bu açıkların iç ve dış borçlarla finanse edilmesi,.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'MEVDUAT SIGORTASI- T RKIYE UYGULAMASI Finans Kul p- 25.11.2004 Panel Sunumu' - philippa


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

MEVDUAT SİGORTASI-

TÜRKİYE UYGULAMASI

(Finans Kulüp- 25.11.2004 Panel Sunumu)

Binnur Berberoğlu


TÜRKİYE’DE GENEL EKONOMİK DURUM VE BANKACILIK SEKTÖRÜ

Kısa Aralıklarla Yaşanan Krizlerin nedenleri

  • Yüksek bütçe açıkları, bu açıkların iç ve dış borçlarla finanse edilmesi,

  • Yüksek, kronik ve oynak enflasyon ( Risk priminin yüksek seviyelerde kalmasının nedeni),

  • Yüksek reel faiz oranları,

  • Vergi gelirlerinin faiz ödemeleri için harcanan bölümü

    • 1990’da % 31

    • 2003’de % 81


Bankacılık Sektöründeki Karakteristik Yapı SEKTÖRÜ

  • Yüksek tutarlara ulaşan açık döviz pozisyonu,

  • Bankaların aktiflerindeki devlet kağıtlarının önemli payı,

  • Aktif kalitesinin düşüklüğü,

  • Likidite problemleri,

  • Özkaynak yetersizliği,

  • Yüksek aracılık maliyetleri,

  • Derinliği olmayan mali piyasalar,


  • Bankaların karlılığının düşmesi ve sermaye tabanının erimesinin başlıca nedenleri:

    • Kambiyo zararları,

    • Faiz oranlarındaki yaşanan artışla birlikte aktifteki varlıkların piyasa değerinin düşmesi,

    • Tahsili gecikmiş alacakların hızla artması.

  • IMF ile yapılan stand-by anlaşmaları çerçevesinde uygulamaya konulan ekonomik programlar, programların başarısızlığı, yeni programların uygulamaya konulması, 2005 için program çalışmaları


TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU (TMSF) tabanının erimesinin başlıca nedenleri:

  • Bankalardaki tasarruf mevduatını sigorta etmek üzere 1983 yılında TMSF’nin ayrı bir tüzel kişilik olarak kurulması ve T.C. Merkez Bankası tarafından idare ve temsil edilmesi.

  • 1994 TMSF’ye mevduatın sigortalanması dışında ilave görevler verilmesi (Gerektiğinde bankaların mali durumlarının yeniden yapılandırılması ve güçlendirilmesi).

  • 2000 yılında BDDK’nın faaliyete geçmesi ile birlikte TMSF’nin BDDK tarafından idare ve temsil olunması.

  • 2003 yılı sonundaki kanun değişikliğiyle TMSF için ayrı bir Kurul atanmasıyla BDDK bünyesinden ayrılması.


Mevduat Sigortasının Temel Amaçları tabanının erimesinin başlıca nedenleri:

  • Küçük mevduat sahiplerinin korunması,

  • Sistematik krizleri önleme veya çözme,

  • Ödemeler sisteminin kilitlenmesinin önlenmesi,

  • Batan bankaların çözümlenmesinde etkin bir yasal çerçevenin

  • oluşturulması.


Mevduat Sigortası Sistemine Üyelik tabanının erimesinin başlıca nedenleri:

  • Mevduat kabul eden bankaların tamamının üyeliği,

  • Sigorta sisteminin gönüllü değil zorunlu oluşu.



  • Bugün itibariyle 50 milyar TL olarak belirlenen sigortaya tabi mevduat tutarı toplam mevduatın yaklaşık %58’ini oluşturmakta, hesap adeti olarak bakıldığında ise tasarruf mevduatı adı altında açtırılan hesapların yaklaşık %99’u sigorta kapsamında bulunmaktadır.

  • Sistemdeki 3 büyük banka toplam tasarruf mevduatının yaklaşık %50’sini tutmakta, ilk 10 banka ise sistemde yaklaşık %90 lık paya sahip bulunmaktadır. Bu anlamda oligopolist bir yapı devam etmektedir.


TMSF’YE DEVREDİLEN BANKALAR tasarruf mevduatı bankaların aktif toplamının % 40‘ını oluşturmaktadır.

  • 1997 yılından bu yana yapılan bankacılık operasyonları çerçevesinde 20 bankanın TMSF’ye devredilmesi, 2’si mevduat bankası, 4’ü kalkınma ve yatırım bankası olmak üzere 6 bankanın lisansının iptal edilmesi.

  • 5 Fon bankasının satılması,

  • 12 Fon bankasının Fon bankalarıyla birleştirilmesi,

  • 1 Fon bankasının tasfiyesi,

  • 1 Fon bankasının bir kamu bankasına devir yoluyla birleştirilmesi,

  • 1 Fon bankasının geçiş bankası olarak yapılandırılması.


  • Bugüne kadar Fon Bankalarına aktarılan kaynak tutarı tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

  • Fon bankalarındaki 26 milyar $ civarındaki mevduatın 3 milyar $’lık kısmı diğer özel bankalara ihale yoluyla satılmış, kalanı doğrudan Fon bankaları tarafından ödenmiştir.

  • Lisansı iptal edilen bankalarda yaklaşık 6 milyar $lık sigortalı mevduat ödenmiştir ( İmar Bankasında özel ödeme prosedürü).

  • Faizleriyle birlikte TMSF’nin Hazine’ye olan borcu 30.09.2004 itibariyle 40 milyar $ civarındadır ( Buna Halk-Pamuk birleşmesi için alınan 1.586 mio $ lık kağıt dahil değildir).


SINIRSIZ GÜVENCEDEN SINIRLI GÜVENCEYE GEÇİŞ tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

  • 1994 yılında 3 bankanın lisansının iptaliyle sistematik krizi önleme adına getirilen mevduata % 100 güvence 10 yıla yakın uygulanmıştır.

  • Kısa bir dönem için 50 milyar olarak uygulanan sigorta 2000 krizinden sonra % 100 pasif güvencesi haline dönüşerek devam etmiştir.

  • Sınırsız güvence ahlaki rizikoyu beraberinde getirmiş, kriz dönemlerinde faizlerdeki artışı körüklemiş, iyi-kötü banka ayrımını ortadan kaldırmıştır.

  • 5 Temmuz 2004 tarihinden itibaren tasarruf mevduatının 50 Milyar TL lık bölümü sigorta kapsamındadır.


TMSF’NİN KAYNAKLARI tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

  • Ana faaliyet gelirleri; Sigorta prim gelirleri, Banka kuruluş ve hisse devirlerinden alınan tutarlar, Zamanaşımına uğrayan kıymetler, Para cezaları, diğer gelirler.

  • Hazine Müsteşarlığından ikrazen alınan özel tertip DİBS’ler.

  • T.C.Merkez Bankası avansları.

  • Mevduat bankalarından gelecekteki prim ödemelerine mahsuben alınabilecek primler.


  • Türkiye’de Mevcut Mevduat Sigortası Uygulaması: tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

  • Bankaların yurtiçi şubelerindeki mevduat sigorta kapsamında (Serbest bölge şubeleri dahil).

  • Gerçek kişiye ait TL cinsinden açılmış tasarruf mevduatı ile tasarruf mevduatı niteliğini haiz altın depo hesapları ve DTH’lar sigorta kapsamında.

  • Bir bankadaki anapara ve faiz toplamının 50 milyar TL’ye kadar olan kısmı sigorta kapsamında.

  • Ortak hesaplar ayrı ayrı 50 milyar TL.lik limit dahilinde.

  • Ödemeler TL. olarak yapılmakta.

  • Kıyı bankalarındaki mevduat ile ortak ve yöneticilerin o bankadaki mevduatları sigorta kapsamı dışında.


RİSKE DAYALI PRİM SİSTEMİ tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

Amaç: Riskin adil bir şekilde fiyatlanması.

Dönem: Üç aylık bazda hesaplama ve tahsilat.

Prime esas matrah:Toplam tasarruf mevduatı.

  • Önceki prim oranları: 1994 krizinden sonra 2003 yılı başına kadar;SYR%8 10.000 de 25

  • SYR%8 10.000 de 26 olarak uygulanmıştır.


Uygulanan prim oranları: tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.

  • Ocak 2003’ten beri uygulanmakta olan riske dayalı sigorta prim sisteminde;

  • Her banka için uygulanan ve onbinde 12.5 olan temel prim oranı ile,

  • Belli rasyo ve büyüklükleri sağlayamayan bankalara uygulanan ilave oranlardan oluşan ve en çok onbinde 23.5 olarak hesaplanan prim oranları

  • söz konusudur.

  • Böylece hem prim oranları düşürülmüş, hem de bankalar arasında riske bağlı olarak primler farklılaştırılmıştır.


Temel Prim Oranı: tarihi değerlerle yaklaşık 28 milyar $ dir. Bunun 22 milyar $’ı Hazine kaynaklarından özel tertip DİBS alınarak aktarılmıştır.Onbinde 12.5

İlave prim kriterleri:

  • SYR%8 < % 12  onbinde 2 puan

  • SYR%8  onbinde 5 puan

  • {YPNG Pozisyonu/ Özkaynak} + - 20 onbinde 1 puan

  • Grup kredilerinde limit aşımı  onbinde 3 puan

  • Net TGA/ krediler > % 5  onbinde 1 puan

  • Serbest sermaye yetersizliği  onbinde 1 puan


  • Son yapılan değişiklikler sonucu, üçer aylık dönemler itibariyle tahsil edilen ve yılda yaklaşık 500 milyon $ olan prim tahsilatı 350 milyon $’a düşmüştür.

  • BDDK Kurulunun temel prim oranını bir katına kadar yükseltme yetkisi söz konusudur.

  • Bankalarca TMSF’ye beyan edilen veriler ile BDDK tarafından düzeltilerek TMSF’ye gönderilen veriler çapraz -kontrole tabi tutulmaktadır.


Yeni Kanunun Getirdikleri itibariyle tahsil edilen ve yılda yaklaşık 500 milyon $ olan prim tahsilatı 350 milyon $’a düşmüştür.

  • Sigortaya tabi tasarruf mevduatının kapsam ve tutarını belirleme yetkisi: Hazine Müsteşarlığı ve T.C.Merkez Bankasının görüşünü alarak BDDK ve TMSF Kurullarınca primlerin müştereken belirlenmesi.

  • Prime esas matrah: Toplam tasarruf mevduatı yerine sigortaya tabi mevduat üzerinden sigorta priminin ödenmesi.

  • Riske Dayalı Prim Oranı: Sigortaya tabi tasarruf mevduatının % 3 nü aşmamak üzere belirlenecek oran.


Tartışma konusu: Nasıl bir TMSF? itibariyle tahsil edilen ve yılda yaklaşık 500 milyon $ olan prim tahsilatı 350 milyon $’a düşmüştür.

İşlevleri : - Rehabilitasyon,

- Sigorta,

- Mevcut yapı.


MEVDUAT SİGORTASI- itibariyle tahsil edilen ve yılda yaklaşık 500 milyon $ olan prim tahsilatı 350 milyon $’a düşmüştür.

TÜRKİYE UYGULAMASI

(Finans Kulüp- 25.11.2004 Panel Sunumu)

Binnur Berberoğlu


ad