Asid baz dengesi
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 54

Asid-Baz Dengesi PowerPoint PPT Presentation


  • 282 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Asid-Baz Dengesi. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji B.D Doç.Dr. Mustafa Balal. Asit: ortama H + iyonu veren Asitin gücü ortama H + verme yeteneğine bağlıdır. Baz: ortamdan H + iyonu alan. pH bir solüsyondaki H + iyon konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır

Download Presentation

Asid-Baz Dengesi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Asid-Baz Dengesi

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi

Nefroloji B.D

Doç.Dr. Mustafa Balal


  • Asit: ortama H+ iyonu veren

    • Asitin gücü ortama H+ verme yeteneğine bağlıdır.

  • Baz: ortamdan H+ iyonu alan


pH bir solüsyondaki H+ iyon konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır

Vücut sıvılarında H+ iyon konsantrasyonu

40x10-9


pH=6.1+log {HCO3- / 0.03xPaCO2}

pH 7.35- 7.45

HCO3- 25-28 mmol/L

PaCO2 45mmHg


HCO3-

PaCO2


Hem asid hem de alkali oluşumu diyetle yakından ilişkilidir.

Lisin, Arginin, Metionin, Sistin (H2SO4 ) gibi amino asidler ve organofosfatlar (H3PO4 ) asidik diyeti oluştururlar.

Glutamat, Aspartat gibi amino asidler, Asetat, Sitrat gibi organik anyonlar alkali diyeti oluştururlar.

Genel olarak yüksek protein ve organofosfat içeriği olan hayvansal gıdalar asidik diyeti oluştururken, organik anyonlardan zengin bitkisel gıdalar alkali diyeti oluştururlar.


Diyet dışında, organizmanın ürettiği asid oluşumu da vardır ve günlük miktar yaklaşık 1mEq/kg dır.

Örnek olarak, pirüvik asid, asetik asid, laktik asid verilebilir (non-volatil asid)


  • Karbohidratlar, yağlar ve proteinlerin CO2 de oksidatif metabolizması

  • H2SO4 oluşturmak için sulfidril gruplarının oksidasyonu

  • H2PO4 oluşturmak için fosfoprotein, fosfolipidler ve nükleik asitlerin hidrolizi

  • Karbohidratlar, yağlar ve proteinlerin organik asitlere tam olmayan metabolizması sonucu volatil asidler oluşur.


Asid-Baz Dengesinde Böbreğin Rolü

  • Filtre edilen bikarbonatın geri emilimi

    • Glomerulde4,500 mmol HCO3 filtre edilir %90 proksimal tubulden %10 distaltübülden geri emilir

  • Bikarbonat sentezi

  • Distaltübülde hidrojen iyon sekresyonu

    • amonyum yapımı (proksimaltübül)


Solutler, sıvı ortamda H+alarak ya da vererek pH değişikliklerini minimize eder

Fizyolojik tamponlar

hemoglobin

plazma proteinleri

Fosfat bileşikleri

kemik

bikarbonat/karbonik asit

Tamponlar


HA+NaHCO3 NaA+H2CO3 H+HCO3

H+HCO3 H2CO3 H2O+ CO2

(Bikarbonat/karbonik asid tampon sistemi)

CO2 akciğer, HCO3 böbrekler tarafından kontrol edilir.

KA

KA


Overview of Acid-Base Physiology


HCO3-

H+

H2CO3

H2CO3

CA

CA

CO2 + H2O

CO2

+

H2O

Asit Baz Homeostazisi:Proksimal Tubul

Apikal

Bazolateral

Na+

Na+

3 HCO3-

H+

HCO3-


Proksimal HCO3- geri emilimi

  • Uyarıcı Faktörler

    • volum deplesyonu

    • klorid deplesyonu

    • asidemi

    • hipokalemi

    • hiperkapni

  • İnhibitör Faktörler

    • volum ekspansiyonu

    • alkalemi

    • hiperkalemi

    • hipokapni


Üriner Tamponlar

  • Fosfatlar

  • Sulfatlar

  • Organik iyonlar

  • Amonyum iyonu (NH3+H+→NH4+)

  • Bikarbonat

  • Kreatin


  • 2 NH4+

    aKG=

    2 H+

    2 NH3

    Glukoz veya

    CO2

    +

    2 H+

    2 CO2 + 2 H2O

    2 HCO3-

    2 HCO3-

    2 NH4+

    Asit Baz Homeostazisi:Amonyak oluşumu

    Apikal

    Proksimal Tubul

    Bazolateral

    Glutamine


    Distal H+ Sekresyonu

    • Uyarıcı faktörler

      • Artmış distal Na taşınması

      • Aşırı mineralokortikoid etkisi

    • İnhibitör faktörler

      • azalmış distal Nataşınması

      • hipoaldosteronizm

      • ürinertampon yetersizliği


    Basit Asit BazBozuklukları


    CO2 basıncındaki değişiklik, HCO3 konsantrasyonuna oranla daha düşüktür.

    Her 1 mmol/L HCO3 düşüklüğü için PCO2 basıncı 1.2 mmHg düşer.

    Her 1 mmol/L HCO3 yüksekliği için PCO2 basıncı 0.6 mmHg artar.


    Metabolik Asidoz

    Winters formülü

    pCO2 = 1.5 x [HCO3-] + 8 ± 2


    Herhangi bir nedenle asid yükünde artış pH ve HCO3- düzeyinde azalmaya yol açar.

    Düşük pH ve HCO3- düzeyi solonum merkezini uyararak hiperventilasyona yol açar (Kussmaull solunumu).


    Metabolik Asidoz

    • Renal veya ekstrarenal kaynaklı olabilir.

    • Neden ya asid yükünde artışa veya, renal asidifikasyon mekanizmalarındaki bozukluğa bağlıdır.

    • pH HCO3 CO2

    • HCO3 düşüklüğü özgül değildir. Kronik respiratuar alkalozda da HCO3 düşer.

    • pH ölçümü bu iki durumu birbirinden kolayca ayırır.


    Metabolik asidoz tanısından sonra anyon açığının hesaplanması ayırıcı tanı için oldukça önemlidir.


    Anyon Açığı (Gap)

    • AG = [Na+] - [Cl-+ HCO3-]

    • Normal değer: 12 ± 2 mmol/L

    • ölçülmeyenmajor anyonlar

      • albumin

      • fosfatlar

      • sulfatlar

      • organik anyonlar


    Anyon Gap

    METABOLIK ASİDOZ

    NORMAL

    Hiperkloremik

    Yüksek Anyon Gap

    AG

    AG

    AG

    HCO3-

    HCO3-

    HCO3-

    Na+

    Na+

    Na+

    Cl-

    Cl-

    Cl-


    Yüksek anyon gap nedenleri Metabolik Asidoz

    Tip

    • diyabetik ketoasidoz

    • alkolik keto asidoz

    • laktik asidoz

    • renal yetersizlik

    • Toksinler

      • metanol

      • etilen glikol

      • salisilat

    Artmış Anyonlar

    b-hidroksibutirat, asetoasetat

    b-hidroksibutirat, asetoasetat, laktat

    fosfat, sulfat, organik anyonlar

    formik asid, laktat

    oksalik, glikolik asid

    ketoasitler, laktat, salisilat


    Hiperkloremik (anyon açığı normal) metabolik asidoz

    Proksimal renal tübüler asidoz

    Hipokalemik distal renal tübüler asidoz

    Hiperkalemik distal renal tübüler asidoz

    Renal yetersizlik

    Diyare

    Gastrointestinal üreteral fistüller

    Pankratik ve biliyer sekresyon kaybı


    Diyare

    • Pankreas, biliyer traktüs ve gastrointestinal sekresyolar HCO3 zengindirler

    • HCO3 kaybı metabolik asidoza neden olur

    • Diyare ile oluşan sıvı açığı böbreklerden NaCl emilimini arttırır.

    • Cl emilimindeki artış ise hiperkloreminin nedenidir.


    Metabolik asidozda klinik

    • Hiperpotasemi

    • Kardiyak outputda azalma

    • Aritmi

    • Hipotansiyon

    • Vazopressör ajanlara direnç

    • Venöz konstrüksiyon

    • Gastrik atoni

    • Hepatik kan akımında azalma

    • Hemoglobinin O2 afinitesinde artma

    • İnsülin direnci


    Metabolik Asidoz: Tedavisi

    • Altta yatan nedeni tedavi et

    • Alkali replasmanı

      • Akut metabolik asidoz

        • pH ~7.15’ten küçük olduğunda görülür

        • Amaç serum [HCO3] to ~15mmol/L üzerine çıkarmaktır

        • bikarbonat dozu =

          0.5 x vücut ağırlığı (kg) x{[HCO3]istenen- [HCO3]bulunan}

      • Kronik metabolik asidoz

        • Tedavinin amacı uzun süreli sekeli önlemektir

        • serum [HCO3] normalize edilmelidir


    Metabolik alkaloz

    • Metabolik alkaloz alkali retansiyonu ve asid kaybı sonucu gelişir.

    • Alkali retansiyonuna böbrekler hızla alkali atılımı ile cevap verir

    • Metabolik alkalozda çoğunlukla renal regülasyon bozulmuştur.


    Metabolik alkaloz

    • pH HCO3 CO2


    Nefronda H+ iyonunun sekresyonu Na+, K+ ve Cl- iyonlarının sekresyonu ile birliktelik gösterir

    Na+, K+ ve Cl- kaybı metabolik alkaloza neden olur.

    Metabolik alkaloz Cl- hassas ve dirençli olmak üzere ikiye ayrılır

    Metabolik alkalozun en sık nedeni diüretik kulllanımıdır.

    Cl- dirençli metabolik alkalozun ensık nedeni ise hiperaldosteronizmdir.


    HCO3


    Metabolik alkaloz-Klinik

    • Metabolik alkaloz iyi tolere edilebilir

    • K eksikliği ile birlikte olduğunda aritmi riski artar

    • Ciddi alkalozda hipoventilasyon nedeni ile hiopoksemi gelişir

    • HCO3>50 mmol/L olduğunda güçsüzlük tetani, stupor görülebilir.


    Metabolik Alkaloz: Tedavi

    • Sodyum klorür yanıtlı

      • Normal SF ile intravasküler volumün genişletilmesi

      • potasyum eksikliğinin giderilmesi

    • Sodyum klorüre dirençli

      • Potasyum eksikliğinin giderilmesi

      • mineralokortikoid antagonistleri

      • asetazolamid


    HCO3- tedavi riskleri

    • PaCO2 basınç artışı; hücre içi serebral sistemik asidoz

    • Alkaloz

    • Hipertonisite

    • Overvolemi

    • Hipoksemi

    • Hipokalemi

    • Hemodinamide daha fazla bozulma (hücre içi asidoz laktat metabolizması yavaşlar)


    Respiratuar Asidoz

    • pH CO2 HCO3

      Basit respiratuar asidozda PCO2 basıncı>45mmhg

      Metabolik asidozla birlikte olduğunda daha düşük PCO2 basıncı anlamlıdır.

      PCO2 basıncının normal sınırlarda tutulabilmesi için solunum sisteminin normal çalışması gereklidir.


    Respiratuar asidoz nedenleri-1

    • Üst solunum yolu obstrüksiyonları (laringospazm, yabancı cisim, anjioödem )

    • Alt solunum yolu obstrükiyonları (bronkospazm, hava yolu ödemi, sekresyon,asthma,broşiyolit)

    • Akciğer ödemi, emboli

    • ARDS, atelektazi, pnömo-hemo toraks

    • Asit, abdominal distansiyon

    • Kas disfonksiyonu (hipokalemi, hiperkalemi, hipoksemi)

    • Kafa travması, sedatifler

    • Serebral ödem, ensefalit


    Respiratuar asidoz nedenleri-2

    • Gullian barre sendromu

    • Tetanoz

    • Myastenia gravis

    • Kifoskolyoz, obesite

    • Diafragma paralizi

    • Tonsiler, paratonsiller hipertrofi


    Hiperkapniye adaptasyon plazma HCO3 düzeyinde artışla sağlanır

    CO2 + H2O ↔ H2CO3 ↔ HCO3 + H

    H + B → HB


    Hiperkapninin uzaması durumunda renal cevap 3-5 gün içinde tam olarak devreye girer.

    Böbrekte HCO3 sentezi ve HCO3 geri emilimi artar.

    Renal Cl geriemilimi inhibe olur


    Hiperkapni hemen her zaman bir miktar hipoksi ile birliktedir.

    Akut hiperkapnide;

    anksiyete

    solunum sıkıntısı

    disoryantasyon

    konfüzyon

    tremor

    aritmi

    myoklonik jerkler

    asteriksis

    papil ödemi

    koma görülebilir.


    Hafif orta derecede CO2 retansiyonu renal sirkülasyonda vazodilatasyona yol açarken, PCO2 basıncı >70 mmHg olduğunda renal vazokonstriksiyon ve renal hipoperfüzyona yol açar.


    Tedavi

    • O2 verilmesi önemlidir.

    • Altta yatan hastalık tedavi edilmelidir.

    • Şiddetli hipoksemi (PO2<60 mmHg, PCO2>70-80 mmHg olduğunda) veya apne varlığında mekanik ventilasyon endikedir.


    Respiratuar alkaloz

    pH CO2 HCO3

    PCO2 basıncı düşüktür. Buna ikincil olarak HCO3 düzeyide düşer.

    PCO2 basıncı <35 mmHg

    Hipokapni ventilasyonun artmış olması veya CO2 üretiminin artmış olması sonucu gelişebilir.


    H+HCO3↔H2CO3↔CO2+H2O


    En sık karşılaşılan asid-baz denge bozukluğudur

    Respiratuar asidoza oranla daha benign

    pH 7.55 pek geçmez


    Respiratuar alkaloz nedenleri

    • Gebelik

    • Gr +,- sepsisler

    • KC yetersizliği

    • Hemodiyaliz (asetatlı)

    • İlaçlar (nikotin, progesteron, salisilatlar)

    • Pnömoni, pnömo-hemo toraks

    • Pulmoner emboli, fibrozis

    • Dolaşım yetersizliği

    • Hipoksemi

    • Anemi


    Klinik

    • Hipokapniya bağlı olarak parestezi, kas krampları, DTR artış, mental konfüzyon, karpopedal spazm, göğüs ağrısı ve iskemik ST-T değişiklikleri (vazokonstriksiyon, hemoglobinin oksijene finitesinde artma suçlanıyor) görülebilir.


    Tedavi

    • Anksiyetesi olan olgular kapalı sistemden solutulmalıdır

    • Altta yatan hastalığın tedavisi

    • Hipoksemisi olan olgulara O2 verilmelidir.


  • Login