1 / 10

Ibon Sarasola Euskal Hiztegia 1996

Hitzok Aintzane Atelak eta Koro Navarrok Euskara-euskara LUR Hiztegi -rako prestatu dituztenetatik hartu ditut… Orobat sartu ditut gure literatura tradizioko hainbat erdal hitz, zaharkituak zirenak eta gaur egun berriro askotan premiarik gabe, erabiltzen hasi direnak. Ibon Sarasola

paxton
Download Presentation

Ibon Sarasola Euskal Hiztegia 1996

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Hitzok Aintzane Atelak eta Koro Navarrok Euskara-euskara LURHiztegi-rako prestatu dituztenetatik hartu ditut… Orobat sartu ditut gure literatura tradizioko hainbat erdal hitz, zaharkituak zirenak eta gaur egun berriro askotan premiarik gabe, erabiltzen hasi direnak. • Ibon Sarasola • Euskal Hiztegia • 1996 ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  2. HALABER OROBAT BEREBAT ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  3. ERE partikula bezala, emendiozko lokailuak ditugu halaber, orobat eta berebat. Hots, aurreko perpausean esandakoari zer edo zer gaineratzeko erabiltzen dira. Baina, ERE ez bezala, lokailuok ez dira nahitaez informazio berriaren segidan jarri behar. Joskera askeagoa dute, eta dagokien osagaiaren aurretik doaz sarritan. “Askatasun” hori dela eta, aukerakoak dira ERE-rekin ondo konpontzen diren joskeretarako, hala nola osagai berria luzea denerako. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  4. Gure adibidean, aditzaren osteko guztia da informazio berria. Orobat sartu ditut [gure literatura tradizioko hainbat erdal hitz, zaharkituak zirenak eta gaur egun berriro askotan premiarik gabe, erabiltzen hasi direnak]. Oso korapilatsua izango litzateke kasu horretan ERE erabiltzea. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  5. Hona emendiozko lokailu horien erabileraren zenbait adibide: • Eta egia da orain alegera nagoela, baina egia da, halaber, [leher kaka egina sentitzen naizela]. • Eta eraman zituzten, halaber, [hiruzpalau liburu, nik Salamancatik ekarriak] • Badakit halaber [ezen, ni itsuski engainatu izana ez askietsirik, beldurrik ez duzula karia horretara harrotzeko, zeure buruaz arras bozkariatzeko...] • Ikusten da, halaber, [diskurtsoaren deskribapen hau pentsamenduaren historiari kontrajartzen zaiola]. • Landu den diskurtsoa, halaber, [beste diskurtso batzuekin analogia-harreman batean egon daiteke] • Eredu horrek agintzen du emakumeek orgasmoa behar den moduan nola lortu behar duten, eta, halaber, [fisiologikoki orgasmo desberdinak daudela dio]. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  6. Hona emendiozko lokailu horien erabileraren zenbait adibide: • Esaterako, ezetz esateko egiten diren hots batzuk klikak izaten dira, eta, halaber, [zerbaitekiko etsipena edo ezina adierazten duena eta haurrei debekua edo kontuz ibili beharra adierazten diena]. • Casasek, halaber, [agerian utzi izan du urtegiaren proiektuaren inguruan aurkeztu dituzten txostenetan urtegiak zer arrisku duen ez dutela behar bezala baloratu eta aurreikusi]. • Ordu gutxiren buruan berri eta gaitasun berriz beterik sentitu nintzen, gaitz luzetik garbitu eta sendaturik azkenean, behingoz prest bizitzan pozik eta kementsu murgiltzeko; halaber sendatua zen, bat-batean, [inguratzen ninduen mundua]. • Ulisesek gerrikoa lotu zuen, eta haren izter handi ederrak agerian geratu ziren; bai, halaber, [beso lodiak eta bizkar zabala]. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  7. Hona emendiozko lokailu horien erabileraren zenbait adibide: • Jaso nahi nuen hizkera hibridoa denez, orobat hibridoa da [baliatu behar izan dudan grafia]. • …baina etsigarria da orobat [dena jakintza horretara mugatzea]… • Ibarrera jaistea deserosoa zen, eta niretzat orobat [zuhurgabea]. • Hain zuzen ere, sofa berria oparitu nien gurasoei, eta orobat [koloretako telebista]. • Gaztea zen apaiza, jardunzalea; segituan deitu zien gazteei, jolastoki bat antolatzeko, eta orobat [liburutegi bat eta hitzaldietarako nahiz bileretarako areto bat prestatzeko, guztia apaizetxe handiaren soto zabalean]. • Eta orobat ikusia nuen [usoen hegada aire geldia hausten], eguna soinetik kentzen ari balira bezala astinduz hegalak. • Informazio hau konplexuagoa da, jakina, baina [aurrekoaren osagarri behar-beharrezkoa] da orobat. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  8. Bestalde, lokailu hauek, ERE partikula ez bezala, aditz soilaren aurrean joan daitezke, aditza sintetikoa izanik ere (dator, dago…). ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  9. Zorraren krisiak nazioarteko zuzeneko inbertsioen sarrera moteldu zuen, lehen unean, herrialde horietan, baina orobat ekarri zuen dibisa-eskasiari eta inbertsio lokalaren beherakada izugarriari aurre egin behar zioten gobernuen jarrera aldaketa ere. • Bizia halaber gal daiteke herriaren askatzeko, familia zenbaitzuk hargatik, ideologiaren txapa kendu eta, galda lezake beren haurra zergatik sakrifikatua izan den. • Peter Medawar-en hitzetan, posible denaren artetzat jotzen badugu politika, halaber esan dezakegu soluzioren bat duenaren artea dela ikerkuntza. • Orobat frogatu zuen ezein triangelu angeluzuzenek ez duela azaleratzat karratu bat. • Orobat gertatzen da une jakin batean egindako aurreikuspenetariko batzuk ikerketaren urrats berri batek gezurtatzea. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

  10. "Esaldi honek hogeita hamalau letra ditu" dioenak egia dio, baina orobat dio egia "esaldi honek ez ditu hogeita hamalau letra" dioenak ere. • Izan ere, ugalketa eta sexualitatea, izaki bizien bihotz-bihotzean instalatuak egoteaz gainera, orobat daude kokaturik, giza espeziean, kultura izadiarekin uztartzen den puntu horretantxe. • Hegemoniazko lekua izateak, hasteko, kostu militarra eta politikoa ekarri ohi du, alegia, indarrean dagoen ordenaren defentsaren eta ordena horri eutsi beharraren kostua, eta orobat dakar estatu aliatuen finantzak mantendu beharra... • Eta orobat zaigu deseroso Vercors-en Animalia naturagabetuak eleberria. Fitxa hau prestatzeko baliatu ditugun adibide guztiak “Ereduzko prosa gaur” corpusetik jaso ditugu. ERE (IV): halaber, orobat, berebat ERE-ren ordezkoak

More Related