Monopolde retim ve fiyatland rma
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 30

Monopolde Üretim ve Fiyatlandırma PowerPoint PPT Presentation


  • 457 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Monopolde Üretim ve Fiyatlandırma. Monopol (Monopoly). Tek bir firmanın yakın ikamesi bulunmayan bir mal ürettiği-sattığı piyasa türüne, saf monopol (pure monopoly) veya monopol denir. Diğer firmaların piyasaya girmeleri mümkün değil, Fiyat rekabeti yok.

Download Presentation

Monopolde Üretim ve Fiyatlandırma

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Monopolde Üretim ve Fiyatlandırma


Monopol (Monopoly)

  • Tek bir firmanın yakın ikamesi bulunmayan bir mal ürettiği-sattığı piyasa türüne, saf monopol (pure monopoly) veya monopol denir.

  • Diğer firmaların piyasaya girmeleri mümkün değil,

  • Fiyat rekabeti yok


Monopolün Kaynakları: Giriş Engelleri

  • Yakın ikamesi olmayan hammaddelerin kontrolü (2. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Alüminyum Şirketi)

  • Ölçek ekonomileri

  • Doğal monopol

  • Teknolojik giriş engelleri

  • Patentler, hükümet lisansları ve imtiyazları, hukuki giriş engelleri


Fiyat

e > 1

D

e = 1

e < 1

D=AR

Miktar

Monopolde Talep ve Ortalama Hasılat

Tam rekabette firmanın üretim düzeyinden bağımsız olan piyasa fiyatının, monopolde üretim düzeyine bağlı olarak değişmesi, monopolcünün rekabetçi firmanın tersine fiyat kabul edici değil de, fiyat belirleyici (price maker) konumunda olması demektir.


Monopolde toplam hasılat

Fiyat

Esnek

D

Birim Esnek

Katı

D

Miktar

Toplam

Gelir

(+)TR > (-)TR

(+)TR< (-)TR

Miktar


Monopolde marjinal hasılat

  • Monopolcü tam rekabetçi firma gibi veri piyasa fiyatı üzerinden daha fazla mal satamaz.

  • Negatif eğimli piyasa talep eğrisi ile karşı karşıya olan monopolcü, ancak ürettiği malın fiyatını düşürmek suretiyle daha fazla mal satabilir.

  • Bu nedenle bu piyasada MR < P durumu gerçekleşir.

  • Şekil 12.4, s.277


Monopolde kısa dönem denge

  • Aşırı kâr, şekil 12.5, s. 278

  • Normal kâr, şekil 12.6, s.279

  • Zarar, şekil 12.7, s.280


Monopolcünün kapatma koşulu

  • Şekil 12.8, s.281

  • Monopolcünün MR = SRMC koşulunun sağlandığı üretim düzeyinde dengede olabilmesi (kârını maksimize edebilmesi) için, fiyatın ortalama değişken maliyetten küçük olmaması gerekir.


Monopolde arz eğrisinin olmaması

  • Tam rekabetçi firmanın arz eğrisi türetilirken izlenen mantık yürütme monopolde geçerli değildir.

  • Monopolde MR’yi belirleyen iki unsur vardır.

    • Fiyat

    • Talep esnekliği

  • MR=SRMC koşulunu sağlayan denge üretim düzeyi, fiyata, talep esnekliğine ve marjinal maliyete bağlı olarak veya marjinal maliyet veri iken, hem fiyata hem de talebin fiyat esnekliğine bağlı olarak değişir.

  • Monopolcünün aynı fiyattan farklı talep koşullarında farklı miktarlarda mal üreteceği ve dolayısıyla da monopolde tam rekabettekinin tersine fiyat ile üretim düzeyi arasında fonksiyonel bir ilişki kurulabileceği bir durum yoktur.


Monopolde uzun dönem dengesi

  • Şekil 12.11, s.284


Monopolün sosyal maliyeti

  • Monopolün etkinsizliği, Şekil 12.12, s.285

  • Monopolün dara kaybı, Şekil 12.13, s.286

  • Monopolün gelir dağılımı üzerindeki etkisi?


Monopolün etkinsizliği, Şekil 12.12, s.285


Monopolün dara kaybı, Şekil 12.13, s.286


Fiyat farklılaştırması

  • Monopolcü belli koşulların varlığında, ürettiği malın farklı birimlerini farklı fiyatlardan satabilir.

  • Monopolcünün ürettiği malın farklı birimlerini farklı fiyatlardan satmasına fiyat farklılaştırması (price discrimination) denir.

  • Amaç; daha fazla kâr arzusudur.


1., 2. ve 3. derece fiyat farklılaştırması

  • Monopolcünün her tüketiciye farklı fiyat uygulamasına birinci derece,

  • Satın alınan mal miktarı değiştikçe farklı fiyat uygulamasına ikinci derece,

  • Her alt piyasadaki tüketici grubuna farklı fiyat uygulamasına üçüncü derece fiyat farklılaştırması denir.

  • Geçişli-bölümlü piyasa?


Monopolcü Rekabette Üretim ve Fiyatlandırma


Monopolcü rekabetin koşulları

  • Çok sayıda alıcının ve satıcının olması,

  • Piyasaya giriş-çıkışın serbest olması (hukuki engellerin olmaması, patent, lisans gibi),

  • Karar birimlerinin tam bilgiye sahip olması,

  • Faktör akışkanlığı

  • Farklılaştırılmış (çok benzer, yakın ikame) mallar olması


Monopolcü rekabette talep ve hasılat

  • Şekil 13.1, s.297


Şekil 13.3, s. 299


Monopolcü rekabet piyasasında firma dengesi

  • Aşırı kapasite?

  • Optimum tesis büyüklüğü-minimum etkin ölçek?


  • Şekil 13.5, s. 302


Oligopolde Üretim ve Fiyatlandırma


Oligopolün tanımı ve türleri

  • Az sayıda firmanın olduğu piyasa yapısıdır.

  • Endüstriye giriş-çıkış zor

  • Yüksek giriş engelleri var

  • Firmaların karşılıklı bağımlılığı söz konusu


  • Az sayıda firma tarafından homojen bir malın üretildiği-satıldığı piyasa yapısına saf oligopol,

  • (Alüminyum, bakır, çimento ve ham petrol üretimi gibi)

  • Farklılaştırılmış bir malın üretildiği-satıldığı piyasa yapısına ise farklılaştırılmış oligopol denir.

  • (Otomobil, televizyon, diş macunu üretimi gibi)


Anlaşmasız-anlaşmalı oligopol

  • Bir grup firmanın fiyat-üretim rekabetini önlemek amacıyla işbirliği yapmalarına anlaşma-muvazaa (collusion) denir.

  • Oligopol piyasasındaki firmaların fiyat-üretim konusunda işbirliği yapmadıkları duruma anlaşmasız oligopol (noncollusiveoligopoly),

  • firmaların fiyat-üretim konusunda işbirliği yaptıkları duruma anlaşmalı oligopol (collusiveoligopoly) denir.


Anlaşmalı oligopol: Kartel

  • Bir grup firmanın fiyat-üretim konusunda açık bir biçimde anlaştıkları duruma kartel/tröst denir.

  • Endüstride tek firma varmış gibi hareket ederler.


Oligopolde potansiyel rekabet

  • Fiyat, reklam savaşları

  • Otomotiv piyasası


  • Login