Rehabilitacja pacjent w w stanie wegetatywnym

Rehabilitacja pacjent w w stanie wegetatywnym PowerPoint PPT Presentation


  • 3265 Views
  • Updated On :
  • Presentation posted in: General

Stan wegetatywny - definicja. Synonimy stan apaliczny, coma vigile, persistent , permanent vegetative state.Jest stanem zaburzonej swiadomosci , powstajacym najczesciej po ciezkim urazie czaszkowo-m

Download Presentation

Rehabilitacja pacjent w w stanie wegetatywnym

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. Rehabilitacja pacjentów w stanie wegetatywnym Magdalena Mackiewicz-Milewska Katedra i Klinika Rehabilitacji Collegium Medicum UMK

2. Stan wegetatywny - definicja Synonimy stan apaliczny, coma vigile, persistent , permanent vegetative state. Jest stanem zaburzonej swiadomosci , powstajacym najczesciej po ciezkim urazie czaszkowo-mózgowym, niedotlenieniu mózgu w przebiegu nzk, utoniecia, zadzierzgniecia itp. Dochodzi do rozleglego uszkodzenia kory mózgu , struktur podkorowych, i miedzymózgowia. Wystarczajace funkcjonowanie pnia mózgu i podwzgórza w celu utrzymania funkcji zyciowych . Klinicznie; chory jest w stanie czuwania , spontanicznie otwiera oczy , jest w stanie fiksowac wzrok , nie wykonuje zupelnie lub prawie zupelnie ruchów spontanicznych, wzmozone napiecie miesniowe odruchy prymitywne jak: ruch zucia , ziewania, Marco Mumenthaler ( Neurologia 1998), W.Kozubski i P. Liberski ( Neurologia 2006),

3. cd. brak mozliwosci wyrazenia uczuc , brak ewidentnych cech rozumienia mowy przerywany stan czuwania , zachowany rytm snu i czuwania brak kontroli przy oddawaniu moczu i stolca brak cech swiadomosci wlasnej i otoczenia brak mozliwosci kontaktowania sie z otoczenie, brak cech powtarzalnych, celowych odpowiedzi na bodzce sluchowe, wzrokowe i dotykowe wystarczajaco zachowane funkcje podwzgórza i pnia mózgu zapewniajace utrzymanie funkcji zyciowych przy pomocy opieki pielegniarskiej i lekarskiej zachowane czesciowo odruchy: reakcja zrenic na swiatlo, odruch rogówkowy, przedsionkowo-oczny,odruchy z tylnej sciany gardla American Academy of Neurology

4. za utrwalony stan (permanent vegetative state ) uwaza sie stan jesli powyzsze kryteria utrzymane sa powyzej 3m-cy w przypadku niedotlenienia mózgu i powyzej 1 roku w przypadku urazu – stan nieodwracalny przetrwaly stan wegetatywny ( persistent vegetative state) – kryteria utrzymuja sie powyzej 1 miesiaca, jest to stan odwracalny przejsciowy ( transient vegetative state ) - kryteria utrzymuja sie ponizej 1 miesiaca

5. Cele rehabilitacji ruchowej Zapobieganie i leczenie ograniczen ruchomosci w stawach Zapobieganie oslabieniu miesni i ich zanikom Zapobieganie obrzekom Reedukacja nerwowo-miesniowa Poprawa i pobudzenie czynnosci oun Poprawa czynnosci ukladu krazeniowo-oddechowego

6. Stosowanie pozycji ulozeniowych Cwiczenia bierne Pionizacja Stymulacja polisensoryczna

7. brak okreslonych standardów postepowania z pacjentami w stanie wegetatywnym rehabilitacja powinna byc prowadzona przez zespól terapeutyczny: lekarz, fizjoterapeuta, pielegniarka, neuropsycholog, neurologopeda, terapeuta zajeciowy, masazysta. najwazniejsza rola rodziny – istotna edukacja rodziny im wczesniej wdrozona rehabilitacja tym lepiej, tym wieksza szansa odzyskania sprawnosci we wczesnym okresie pourazowym rehabilitacja utrudniona : ciezki stan ogólny, infekcje, respiratoterapia, liczne wklucia.

8. c.d. odpowiednie ulozenie pacjenta, jesli jest to mozliwe ukladanie chorego na boku – zabezpieczenie przed przykurczami, normalizacja napiecia miesniowego , konczyny górne i dolne ustawione w pozycji fizjologicznego chodu . zmiana pozycji ulozeniowych co 2 godziny wszelkie ruchy wykonywac delikatnie, niegwaltownie odpowiednie pomieszczenie wyciszone

9. Ulozenie Natychmiast przez 24h/24h Zmiana pozycji co 2-4h Musimy adaptowac do pacjenta, „tak bardzo jak potrzeba, tak malo jak to mozliwe” Wygodnie Wykorzystac poduszki,koldry i „kliny”

10. Jesli pacjent lezy na lewym boku, wówczas jego lewa konczyna dolna powinna byc wyprostowana w stawach biodrowym i kolanowym, staw skokowy powinien byc ustawiony posrednio. Lewa konczyna górna moze byc zgieta w stawie lokciowym i powinna znajdowac sie na klinie lub poduszce, lopatke nalezy ustawic w protrakcji. Ustawienie takie bedzie zabezpieczalo rotacje zewnetrzna w stawie ramiennym. Jest to niezwykle wazne z punktu widzenie przyszlej rehabilitacji i sprawnosci konczyny górnej. W stawach kolanowym i biodrowym prawym zgiecie powinno wynosic okolo 60-90 stopni.

11. Ryc.1 Prawidlowe ukladanie pacjenta na boku.

12. Rys. 4. Obracanie pacjenta do lezenia na boku.

14. Ryc.2 Prawidlowe przesuwanie górnej czesci tulowia

15. Ryc.3 Prawidlowe przesuwanie dolnej czesci tulowia.

17. cwiczenia bierne: wykonywane w celu utrzymania pelnego zakresu ruchu w stawie, utrzymania pamieci ruchowej, zwiekszenia ukrwienia w stawie przez docisk ruchy bierne powinno sie wykonywac w odpowiednich wzorcach ruchowych ( koncepcja PNF) , ruch po przekatnej tak aby ruch w stawie zblizony byl do fizjologicznie wykonywanych ruchów Koncepcja PNF- metoda neurofizjologiczna, nastawiona na poprawe funkcjonalnosci pacjenta , analiza problemów pacjenta w codziennym funkcjonowaniu Koncepcja NDT-Bobath – ruchy bierne tylko te, które pacjent wczesniej sam wykonywala w czynnosciach dnia codziennego

18. Metoda NDT-Bobath Zasadami stanowiacymi podstawe metody sa: normalizacja napiecia miesniowego, hamowanie nieprawidlowych ruchów, wyzwalanie ruchów i kontrolowanie ich przebiegu poprzez wspomaganie, wykorzystywanie zdobytych umiejetnosci w codziennych czynnosciach.

19. Istota metody jest dobieranie tylko takich cwiczen i ulozen, które nie wywoluja patologicznych, spastycznych reakcji odruchowych. W razie pojawienia sie spastycznosci zalecane jest cofanie sie do poprzedniego etapu i stymulowanie prawidlowych odpowiedzi ruchowych

20. podczas wykonywania ruchów terapeuta powinien mówic jaki ruch wykonuje brak poczucia wlasnego ciala w przestrzeni oraz poczucia poszczególnych czesci ciala wzgledem siebie zasada nie ruszaj a poczuj wszelkie ruchy wykonywac delikatnie, niegwaltownie pomieszczenie wyciszone, koncentracja pacjenta

21. Kolejny etap-pionizacja korzysci; lepsze samopoczucie pacjenta, lepsze ukrwienie konczyn dolny, lepsze ukrwienie narzadów wewnetrznych, przygotowanie do chodzenia jesli pacjent byl dlugo niepionizowany – profilatyka p/zakrzepowa – kompresoterapia, kontrola RR i HR Sadzanie pacjenta : polozyc pacjenta na brzeg lózka, konczyny dolne pacjenta zgiete do kata 70 st opieraja sie o uda terapeuty ( stoi przodem do pacjenta), 1 reka terapeuty na miednicy pacjenta, druga pod bark. Sadzanie moze wywolac lek u pacjenta - terapeuta caly czas blisko chorego. Lek zwieksza napiecie miesniowe Pozycja siedzaca – rozpoczynac od kilku minut

22. Ulozenie w siedzeniu Pozycja wyprostowana Twarde poduszki na wysokosci przejscia L-Th Ramiona przynajmniej do lokci podparte na stole Stopy plasko na podlodze, kat pod kolanami nie mniej niz 90?

24. Ryc.6 Prawidlowe przesiadanie pacjenta.

28. Ryc. 7 Prawidlowa pionizacja pacjenta.

29. Przyczyny trudnosci w rehabilitacji Brak kontaktu werbalnego z pacjentem Obecnosc rurki tracheostomijnej, wkluc dozylnych Wzmozone napiecie miesniowe Przykurcze stawowe Skostnienia pozaszkieletowe Osteoporoza Infekcje

30. wzmozone napiecie miesniowe Spastycznosc – wzmozone napiecie miesniowe narastajace podczas trwania ruchu i nagle ustepujace Sztywnosc – wzmozone napiecie miesniowe trwajace przez caly czas trwania ruchu Przykurcz- utrwalony stan napiecia miesniowego z wtórnymi zmianami w miesniu ( zwlóknienie, zwapnienia), aparacie stawowym Powiklania spastycznosci: odlezyny, zakrzepica zylna, infekcje dróg moczowych i oddechowych, trwale przykurcze, osteoporoza, zaniki miesniowe

31. Postepowanie w spastycznosci kinezyterapia- cwiczenia bierne we wzorcach ruchowych, stosowanie pozycji ulozeniowych zmniejszajacych napiecie miesniowe, pionizacja Fizyko i hydroterapia – masaze podwodne, cwiczenia w basenie, tonoliza Tonoliza; impulsowe prady malej czestotliwosci :2-kanalowa stymulacja miesni porazonych kurczowo i ich antagonistów . W czasie gdy miesnie spastyczne uzyskuja krótkotrwale rozluznienie , impuls w 2 obwodzie pobudza antagonistyczne oslabione i rozciagniete miesnie.

32. Leczenie farmakologiczne spastyczmosci Benzodwuazepiny i barbiturany – dzialaja przez receptor GABA-ergiczny, pobudzajac go , zwiekszaja uwalnianie endogennego GABA. Ograniczenie stosowania to: dzialanie nasenne, p/lekowe, uczucie znuzenia, depresja osrodka oddechowego. Moze powodowac uzaleznienie

33. Cd. Baclofen- strukturalny analog GABA, hamujace dzialanie na motoneurony alfa i gamma. Hamuje uwalnianie aminokwasów pobudzajacych, hamuje przewodnictwo mono i polisynaptyczne na poziomie rdzenia Dobrze obniza napiecie miesniowe, dobrze udowodnione dzialanie w spastycznosci pochodzenia mózgowego , slabo w spast. pochodzenia rdzeniowego. Dawka 40-100mg/d. Objawy uboczne – sennosc, znuzenie , oslabienie sily miesniowej, hipotensja, halucynacje , psychozy

34. cd. Tizanidyna ( Sirdalud) – osrodkowy agonista receptora alfa 2 adrenergicznego. Dziala w spastycznosci mózgowej i rdzeniowej Objawy uboczne: sennosc, meczliwosc, suchosc w ustach, zawroty glowy, hipotonia. Dawkowanie 6-24mg/d

35. cd. Dantrolen – zwiotcza miesnie blokujac uwalnianie wapnia w sarkoplazmie Nie zaburza przewodnictwa w nerwach ani w plytce nerwowo-miesniowej. Stosowany w spastycznosci pochodzenia mózgowego i rdzeniowego oraz w anestezjologii w hipertermii zlosliwej. Obj.uboczne-hepatotoksycznosc. W Polsce nie zrejestrowany do leczenia spastycznosci

36. cd. Baclofen w pompie infuzyjnej Pompa baklofenowa wszczepiana pod skóre, najczesciej w miesnie brzucha. Cewnik polaczony z pompa umieszcza sie w przestrzeni wewnatrzkanalowej kregoslupa. Elektronicznie zaprogramowane podawanie leków Ograniczenie metody - koszt

39. Toksyna botulinowa Leczenie miejscowe Wytwarzana przez laseczki jadu kielbasianego Clostridium botulinum Powinowactwa toksyny do zakonczen cholinergicznych w obwodowym ukl. nerwowym. Brak danych potwierdzajacych dzialanie w osrodkowym ukl. nerwowym. Botulina poraza miesnie przez zablokowanie uwalniania acetylocholiny presynaptycznie, wywolujac blokade plytki nerwowo-miesniowej Pierwszy toksyne wykorzystal w 1973 r Alan Scott do leczenia zeza u malp. U ludzi stosuje sie od poczatku lat 80-tych (polowicze porazenie miesni twarzy i kurcz powiek)

40. Cd. toksyna botulinowa W Polsce rejestracja : dystonie ogniskowe (kurczowy krecz szyi i kurcz powiek), polowiczy kurcz miesni twarzy, dynamiczna stopa konska w przebiegu dzieciecego porazenia mózgowego, niedowlad polowiczy Iniekcje wykonuje sie w miejscu nagromadzenia najwiekszej ilosci plytek koncowych ( kontrola emg) . Efekt po podaniu to wiotkie porazenie wybranych spastycznych miesni. Uzyskane odnerwienie miesnia jest nieodwracalne , musi nastapic proces reinerwacji – tworzenie nowego aksonu biegnacego do plytki koncowej

41. Zalety toksyny Mozliwosc selektywnego podania Brak objawów ubocznych ze strony osrodkowego ukl. nerwowego – sennosc Brak zaburzen czuciowych WADY: koniecznosc powtarzania zabiegu, efekt biologiczny 3-4 m-ce, nieodwracalnosc w czasie trwania dzialania toksyny, bolesnosc zabiegu

42. Dzialania niepozadane: Oslabienie sily miesniowej z ograniczeniem sprawnosci ruchowej Porazenie miesni sasiadujacych z miesniami do których podano toksyne. Krwiak, ból Objawy grypopdobne Opornosc zwiazana z wytwarzaniem p/cial przeciw Btx

43. Dawkowanie Botox ( 100j)- toksyna typu A maksymalnie 50j w jedno miejsce, max 300j jednorazowo. Dysport ( 500j) – toksyna typu A, w jedno miejsce mak. 250j, maks. 1000j

44. Przykurcze stawowe mobilizacje stawów , cwiczenia bierne Seryjne gipsowane stosowane glównie przy utrwalonych przykurczach, po wczesniejszym maksymalnym odprowadzeniu przykurczu Stosowanie róznego rodzaju ortez

45. Przyklady ortez

46. Skostnienia pozaszkieletowe Neurogenne skostnienia pozaszkieletowe polegaja na tworzeniu dodatkowej tkanki kostnej wokól stawów i w miesniach Czestosc wystepowania 20-60% Zajete glównie duze stawy ; biodrowy, kolanowy, barkowy, lokciowy Postepowanie rehabilitacyjne: cwiczenia bierne, mobilizacje , bez redresji, jontoforeza z kwasem octowym Leczenie w momencie tworzenia sie skostnien: Etidronian 20mg/kg/d przez 10 dni, potem 10mg/kg/dobe, Indometacyna, leczenie chirurgiczne, radioterapia

47. Skostnienie pozaszkieletowe stawów biodrowych

49. osteoporoza Dlugotrwale unieruchomienie sprzyja osteoporozie, dochodzi do zmiany mikroarchitektury kostnej. Powiklania: zlamania Leczenie: brak standardów w osteoporozie z unieruchomienia, cwiczenia, pionizacja

50. terapia dysfagii Wdrozenie terapii jak najszybciej jak to mozliwe Stymulacja miesni twarzy, okolicy stawu skroniowo-zuchwowego, masaz kostkami lodu - logopeda Terapia aparatem Vocastim – stymulacja przezskórna miesni dna jamy ustnej i szyi w celu poprawy funkcji polykania . Poprawa funkcjonowania zwieraczy gardla Nauka polykania

51. USTNO-TWARZOWA TERAPIA REGULACYJNA WG RANDOLFO CASTILLO-MORALESA Cel: Stymulacja punktów neuromotorycznych twarzy aktywujacych ruchy jezyka, ust, zuchwv, szczeki: pobudzajacych ekspresje oczu, ruchy artykulacyjne i mimiczne. Efekty: Uzyskanie kontroli nad ruchami miesni twarzy; Usprawnianie procesu jedzenia i picia (poprawa zucia i gryzienia); Zmniejszenie nadwrazliwosci okolic twarzy i jamy ustnej (poprawa czucia powierzchniowego i glebokiego); Zmniejszenie nadmiernego slinienia sie.

53. Stymulacja polisensoryczna Stymulacja swiatlem Stymulacja dotykiem – masaz, stosowanie bodzców cieplych i zimnych Stymulacja sluchowa Stymulacja smaku Stymulacja zapachem

54. Dziekuje za uwage

  • Login