slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
2007

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 32

Dia 1 - PowerPoint PPT Presentation


  • 147 Views
  • Uploaded on

2007. Hoofdstuk 2: Technisch lezen en spellen Pol Ghesquière & Aryan van der Leij. Universiteit van Amsterdam. Katholieke Universiteit Leuven. Model 1: Taakanalytische modellen domeinspecifieke ontwikkelingsmodellen technisch lezen en spellen

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Dia 1' - omer


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

2007

Hoofdstuk 2:

Technisch lezen en spellen

Pol Ghesquière & Aryan van der Leij

Universiteit van Amsterdam

Katholieke Universiteit Leuven

slide2

Model 1: Taakanalytische modellen

domeinspecifieke ontwikkelingsmodellen

technisch lezen en spellen

specifieke deelvaardigheden volgens relatief vaste volgorde verworven

hiërarchische schema’s

‘latere’ vaardigheden bouwen voort op de ‘vroegere’

slide3

Lezen

van spellende leesstrategie (teken-klankkoppelngen en auditieve synthese)

via visuele synthese

naar directe woordherkenning

elementaire leeshandeling:

alleen woorden op

niveau I MK-KM-MKM

niveau II MMKM-MKMM-MMKMM

slide4

AUDITIEF

SEQUENTIEEL

GEHEUGEN

AUDITIEVE

SYNTHESE

AUDITIEVE

DISCRIMINATIE

VISUELE

SYNTHESE

TEKEN-KLANK

KOPPELING

DIRECTE

WOORD-

HERKENNING

VISUELE

DISCRIMINATIE

Figuur 1: Taakanalytisch model van technisch lezen (naar Struiksma, Van der Leij en Vieijra, 2004)

slide5

Lezen

  • Dus niet op niveau
  • spellingpatronen
  • meer lettergrepen
slide6

Model van optioneel passen (‘mapping’).

heel

woord

geschreven woord

gesproken woord

foneem

lettergreep

gesplitste

lettergreep

kennis van

- hele woorden

- grafemen

- grafeem clusters

- spellingpatronen

spelling-

patroon

2 of meer

lettergrepen

slide7

Model van optioneel passen (‘mapping’).

heel

woord

geschreven woord

gesproken woord

foneem

lettergreep

gesplitste

lettergreep

kennis van

- hele woorden

- grafemen

- grafeem clusters

- spellingpatronen

spelling-

patroon

2 of meer

lettergrepen

slide8

Spellen

van auditieve spellingstrategie (auditieve analyse en klank-tekenkoppelngen)

naar directe woordspelling

elementaire spellinghandeling volgens fonologisch principe:

alleen klankzuivere woorden

slide9

AUDITIEF

SEQUENTIEEL

GEHEUGEN

AUDITIEVE

ANALYSE

AUDITIEVE

DISCRIMINATIE

VIELE

SYNTHESE

KLANK-KLANK

KOPPELING

DIRECTE

WOORD-

SPELLING

VISUELE

DISCRIMINATIE

Figuur 1: Taakanalytisch model van spellen (naar Struiksma, Van der Leij en Vieijra, 2004)

slide10

Spellen

Dus niet:

morfologische principe

(bijvoorbeeld de regels van de werkwoordspelling).

etymologische principe

(bijvoorbeeld leenwoorden, ‘weekend’ of ‘ei’/‘ij’ of ‘ou’/‘au’)

slide11

Taakanalytische modellen

zijn meer prescriptief (wat (ortho)didactisch te doen?)

dan descriptief (hoe verloopt het ontwikkelingsproces precies?)

laten zich direct vertalen in interventie

maar beperken zich tot de elementaire lees- en spellingshandeling

slide12

Model 2: Informatieverwerkingstheorie

lezen en spellen = verwerken van informatie.

(‘phonological codes’)

korte termijn geheugen

werkgeheugen

lange termijn geheugen

declaratieve kennis (feitenkennis)

procedurele kennis (kennis van oplossingen)

metacognitieve kennis (kennis van keuzes)

nieuwe opslag

slide13

Model 2: Informatieverwerkingstheorie

in

korte termijn

geheugen

werk-

geheugen

lange termijn

geheugen

uit

feitenkennis

strategische kennis

keuze kennis

slide14

Model 2: Informatieverwerkingstheorie

in

korte termijn

geheugen

werk-

geheugen

lange termijn

geheugen

uit

feitenkennis

strategische kennis

keuze kennis

slide15

Model 2: Informatieverwerkingstheorie

in

korte termijn

geheugen

werk-

geheugen

lange termijn

geheugen

uit

feitenkennis

strategische kennis

keuze kennis

putje van vergetelheid

slide16

Lezen

  • - indirecte woordherkenning
  • procedurele strategie
  • spellende leesstrategie
  • auditieve spellingstrategie
  • - directe woordherkenning
  • geheugenstrategie
  • directe woordherkenning
  • directe woordspelling
  • gebruik maken van de context
      • procedurele en geheugenstrategie
      • anticiperen
      • corrigeren
slide17

Spellen

  • - auditieve strategie
  • - regelstrategie (‘wordt’/’loopt’)
  • - analogiestrategie (‘bureau’/ ‘cadeau’)
  • - inprentingstrategie
  • - mnemotechnische strategie (ezelsbruggetjes)
  • hulpmiddelenstrategie
          • (woordenboek, spelling checker)
  • visueel-motorische strategie
          • (direct spellen)
slide18

Impliciet: ontwikkelingsmodellen

‘self-teaching mechanism’ (Share, 1995)

automatisering = overgang van indirect naar direct op basis van inprenting

snelheid en accuratesse nemen toe

energie en aandacht vrij voor meer complexe aspecten:

begrijpend lezen

ordenen en verwoorden van gedachten

Interactief-compensatorisch proces (Stanovich, 1980)

slide19

Lees- en spellingproblemen

Beschrijven

Verklaren i.t.v. oorzaken:

specifieke leerproblemen/leerstoornissen

niet-specifieke leerproblemen

school

gezin

individu

lichamelijke ziektes

fysieke of sensorische beperkingen

psychosociale problemen

verstandelijke beperkingen

slide20

Dyslexie

Definities

discrepantiecriterium

exclusiviteitscriterium

normaliteitscriterium (Dumont, 1994)

maar … kritiek (Stanovich, 1996, p. 160).

slide21

Dyslexie

beschrijvend (SDN, 2004)

“Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.”

verklarend (Braams, 1996)

“Dyslexie is een specifiek probleem met de fonologische verwerking van taal door de hersenen, dat doorgaans leidt tot lees- en spellingproblemen en vaak ook tot meer of minder duidelijke problemen bij andere taken waarbij taal een rol speelt”

slide22

Diagnostiek van lees- en spellingproblemen

Signalering en identificatie: LVS

Classificeren en verklaren

achterstandscriterium

didactische resistentie

differentiaaldiagnostiek

bijv. algemene taalachterstand

(te) lage intelligentie

omgevingsoorzaken

Relatie met continuum van zorg

‘response-to-instruction’

slide23

Begeleidingsgerichte diagnostiek

- analyse op taakniveau:

probleem- en hulpgeschiedenis, niveaubepaling, profielanalyse, foutenclassificatie en foutenanalyse

- onderwijsbelemmeringen

- pedagogisch perspectief/hulpvraag

andere leer- en gedragsproblemen dan wel ontwikkelingsstoornissen

algemene cognitieve processen

slide26

Relatie met continuum van zorg:

Response-to-instruction

Bao:

groep zwakkere lezers 25 %

Intensieve begeleiding

in de groep

1

slide27

Relatie met continuum van zorg:

Response-to-instruction

uit de zorg

15 %

Bao:

groep zwakkere lezers 25 %

Intensieve begeleiding

in de groep

1

2

+

- 10 %

BaO:

groep met flinke achterstand

Individuele remedial teaching buiten de groep

slide28

Relatie met continuum van zorg:

Response-to-instruction

uit de zorg

15 %

verder in de klas

6-7 %

Bao:

groep zwakkere lezers 25 %

Intensieve begeleiding

in de groep

1

2

3

+

- 10 %

BaO:

groep met flinke achterstand

Individuele remedial teaching buiten de groep

+

- 3-4 %

Buiten de school:

groep met toenemende achterstand en didactische resistentie

Individuele behandelingin leeskliniek

slide29

Relatie met continuum van zorg:

Response-to-instruction

uit de zorg

15 %

verder in de klas

6-7 %

verder op school

2-3 %

non-reponders

1 %

Bao:

groep zwakkere lezers 25 %

Intensieve begeleiding

in de groep

1

2

3

+

- 10 %

BaO:

groep met flinke achterstand

Individuele remedial teaching buiten de groep

+

- 3-4 %

Buiten de school:

groep met toenemende achterstand en didactische resistentie

Individuele behandelingin leeskliniek

+

slide30

Relatie met continuum van zorg:

Response-to-instruction

Protocollen Leesproblemen en Dyslexie

ECN (Wentink & Verhoeven)

Rotterdamse Aanpak Dyslexie

(Struiksma e.a.)

Protokollen voor indicatiestelling en behandeling (Blomert).

Bao:

groep zwakkere lezers 25 %

Intensieve begeleiding

in de groep

1

2

3

10 %

BaO:

groep met flinke achterstand

Individuele remedial teaching buiten de groep

3-4 %

Buiten de school:

groep met toenemende achterstand en didactische resistentie

Individuele behandelingin leeskliniek

slide31

Toetsen voor niveaubepaling en signalering

LVS

zie boek

Nog wat te wensen?

slide32

Handboek

Interventie in de leerlingbegeleiding?

ad