YEREL  YNETMLERN BYKL
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 19

YEREL Y NETIMLERIN B Y KL G PowerPoint PPT Presentation


  • 88 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

YEREL YNETIMLER LEK SORUNU Yerel ynetimlerde uygun byklk (optimum lek) tartismasini farkli boyutlari vardir. Ancak ana hatlariyla bakildiginda bu tartismanin iki temel boyutunun oldugunu syleyebiliriz; 1-Hizmetlerle iliskilidir. 2-Toplumla iliskilidir. Kimi hizmetler

Download Presentation

YEREL Y NETIMLERIN B Y KL G

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Yerel y netimlerin b y kl g

YEREL YNETMLERN BYKL


Yerel y netimlerin b y kl g

YEREL YNETMLER LEK SORUNU Yerel ynetimlerde uygun byklk (optimum lek) tartmasn farkl boyutlar vardr. Ancak ana hatlaryla bakldnda bu tartmann iki temel boyutunun olduunu syleyebiliriz; 1-Hizmetlerle ilikilidir. 2-Toplumla ilikilidir. Kimi hizmetler grece daha kk lekli yerel ynetimler tarafndan baarl biimde yaplabilirken, baz hizmetlerin etkinlik dzeyi ok daha byk lekleri gerektirmektedir. Bu durumda birbirinden farkl nitelikteki eitli hizmetleri sunmakta yetkili klnan bir yerel ynetimin byklnn ne olmas gerektii eklindeki sorunun tek alternatifli bir cevapla karlanmas kolay deildir.


Yerel y netimlerin b y kl g

Birinci olarak bir lkedeki yerel ynetimleri yeni batan ve tmyle buna gre blp, birletirip dizayn etme lksne sahip deiliz. Zira yerlemenin ve hizmetlerin nitelii kadar orada yaayanlarn talepleride nemlidir. Dolaysyla uygun bykl salamak adna toplumsal birimi blme veya birletirmek her zaman doru bir politik tercih olmayabilir. kinci olarak toplum duraan deildir, srekli deiim halindedir. Artar, azalr ve nitelik deitirir. Toplumsal bilimleri belli bir lekte dondurmak lksne sahip deiliz. Ancak bu iki temel boyutun varlna ramen zellikle kk lekli yerel ynetimler konusunda yaplabilecek eitli alternatifler sz konusudur. Bunu da drt temel alternatifte sz edebiliriz:


Yerel y netimlerin b y kl g

1- Yerel ynetimlerin birbiriyle birlemesi, birletirilmesi ; Bu gnll birletirmeyi tevik etmek yoluyla olabilir. eitli koullarn varl halinde birletirmeye zorlamak ve merkezi ynetim eliyle birletirmek yoluyla.2- Yerel ynetimler arasnda ortak hizmet alanlaryla ilgili konularda ortaklklar, birlikler kurulmasn salamak ve buna imkan vermek.3- Yerel ynetimler yetki ve sorumluluklarnn farkllatrlmas yerel ynetim sistemine eitli esneklikler kazandrlarak yaplabilir. 4- Kk lekli yerel ynetimlere ilave desteklerde bulunmaktr. Bu destek belirli bir nfusun altndaki yerel ynetimlere ilave destekler bulanmaktr.


Yerel y netimlerin b y kl g

BELEDYE SAYILARINDA EN YOUN AZALMAYI YAPAN LKELER U EKLDE GRUPLANDIRILIR:% 80in zerinde azaltma yapan; Bulgaristan, Danimarka, sve, % 60n zerinde azaltma yapan; Belika, Almanya, ngiltere, % 40n zerinde azaltma yapan; Avusturya, ek Cumhuriyeti, Hollanda Ve Norve.


Yerel y netimlerin b y kl g

Trkiyenin kentli nfusu 1927de % 16,4 iken bu oran 1950 ylna kadar ancak % 18,5e kmtr. Kentleme hznn 1950li yllarda ivme kazanmaya balamasyla birlikte 1970 ylnda % 33,3, 1990 ylnda % 55,4, 2007 ylnda % 73e ulamtr.


Yerel y netimlerin b y kl g

Bu dnemde kentleme hzna paralel olarak belediyeleme hzda artmtr. 1927 ylnda 460 olan belediye says 1960 ylnda 995e 1980 ylnda 1725e ulamtr. Bu sre 1990 yllarnda devam etmi ve 1997 ylnda 2835e, 2005 ylnda 3225e ykselmitir. En son olarak gnmzdeyse 2950ye dmtr.


Yerel y netimlerin b y kl g

Krsal ve kentsel idari birimlerin nfus yaps grup halinde incelenir;BRNC GRUP BYKEHR BELEDYELER:kinci grup lke nfusunun % 36sn tekil etmektedir. Nfus younluklar lke ortalamasnn ok stndedir. Oranlar deimekle birlikte ilk drt byk il bata olmak zere srekli g almaktadr.


Yerel y netimlerin b y kl g

KNC GRUP L VE LE BELEDYELER:lke nfusunun % 30unu tekil etmektedir. Nfus younluklar il ve ile baznda deimektedir. Bu grupta baz il ve ileler g vermekte bazlarysa g almaktadr.NC GRUP KYLER VE BELDE BELEDYELER:lke nfusunun % 34n oluturmaktadr.Nfus younluu ok dktr. Bu gruptaki yerleimler bata kyler olmak zere g vermektedir. Bu g byk lde birinci gruptaki byk yerleim merkezleri ynndedir.


Yerel y netimlerin b y kl g

KAMU YNETM (KAYA) ARATIRMASI

1989da devlet planlama tekilatnn istei zerine Trkiye ve Ortadou Amme idaresi enstits tarafndan kamu ynetimi aratrmas balatlmtr.

Aratrmann Temel Varsaymlar unlardr:

1-Krsal yrelerde ynetim boluu vardr.

2-Yetki ve grev dalm ynnden yerel ynetimler nfus ltne gre snflandrlmaldr.

3-Yerel ynetimlerin karlkl anlama yoluyla bir hizmete ortaklaa ynetmelerine yada bir birimin bir grevi dierinin adna yapmasna olanak tanmaldr.

4-Merkezi ynetim tarafndan tarada yrtlen temel hizmetler il ve ile yerel ynetimine devredilmelidir.

5-le yerel ynetimi kylerin ve kk belediyelerin yapamadklar yada yapmalar rasyonel olmayan grevleri stlenmelidir. lenin yerine getiremeyecei byk hizmetlerde ilin yardmc olabilecei bir iliki kurulmaldr.

6-Kyler bir gei sresi sonunda belediye statsne kavuturulmaldr.

7-Byk ehirler ve teki belediyeler asndan kurumu glendirici ynetsel etkilii, verimlilii ve halk denetimi ile katlm salayacak dzenlemeler gerekmektedir. Bu balamda byk kentlerde mahalle rgtnn ilev ve yetkiler asndan glendirilmesi benimsenmitir.


Yerel y netimlerin b y kl g

Rapor belediyelerin be grup halinde dzenlenmesini ngrmtr;

1-2000den az nfuslu belediyeler, (ky belediyeleri)

2-2000-10000 nfuslu belediyeler, (kasaba belediyeleri)

3-10000-100000 nfuslu belediyeler, (ilelerle ilikili belediyeler)

4-100000den fazla nfuslu belediyeler, (ilelerden bamsz belediyeler)

5-Bykehir belediyeleri.


Yerel y netimlerin b y kl g

KALKINMA PLANLARININ KONUYA YAKLAIMLARI

lek sorunu ile ilgili kapsaml yaklamlara ancak yedinci be yllk kalknma planndan sonra yer verilmeye balanmtr.

Planda ilk defa lek sorununa aka deinilerek il, ile ve belediye kurulmas iin kriterler, yerlemelerin ekonomik potansiyeli nfus yaps, tarihi, corafi ve kltrel zellikleri dikkate alnarak hizmetin gtrlmesine optimal bykl salayacak ekilde belirlenecektir. ilkesi getirilmitir.

Mahalli idarelerin glendirilmesi adyla bilinen yasa tasars TBMM genel kuruluna kadar gelmesine ramen yasalamamtr.


Yerel y netimlerin b y kl g

SEKZNC BE YILLIK PLANININ TEMEL YAKLAIMLARI UNLARDIR:

1-Kaynak israfna yol aarak verimlilii olumsuz etkileyen kk lekli ve ok sayda birimden oluan mahalli idare sistemi slah edilecektir.

2-Tek tip belediye modelinden vazgeilerek belde, ile, il ve turistik yre belediyeleri iin birbirinden farkl kurulu gelir, grev ve alma esaslar oluturulacaktr.

3-Kaynak ve grev paylam ynnden bykehir belediyesi modeli yeniden deerlendirilecektir.

4-Mahalli idare birliklerinin idari ve mali yaplar glendirilerek verimli hizmet retebilme zelliine kavuturulacaktr.

5-Mahalle muhtarlklarnn ilevi arttrlacak dnml olarak belediye meclislerine ye olmalar salanacaktr.

6-l zel idaresi ilin ihtiyalarn ve kaynaklarn planlayan, il iindeki mahalli idari birimleriyle balants olan ve bu birimler arasndaki ibirlii ve koordinasyonu salayan bir yapya kavuturulacak ve bu grevleri ile dzeyinde rgtleyen ile yerel ynetimi modeli oluturulacaktr.


Yerel y netimlerin b y kl g

KENTSEL YOUNLUK ALANLARINA YNELK DZENLEMELER BYK EHRLERN KURULMASI VE YENDEN YAPILANDIRILMASI:

Kentsel younluk alanlarn ilk nemli mdahale 1980 askeri darbesinden sonra meydana gelmi ve byk kentlerin etrafnda yeren kk belediyelerin saylar milli gvenlik konseyi tarafndan azaltlmtr. Bu kararn uygulanmas sonucunda, Trkiye de belediyelerin says 1980 ylnda 1700 iken 1981 ylnda 1580e drlm 150 kadar kyn tzel kiilikleri kaldrlmtr.

1984 ylnda karlan 3330 sayl yasa kentsel younluk blgelerinde bulunan belediyeler grev farkllatrlmas ve koordinasyon ihtiyacn gidermek zere belediye snrlar iinde birden fazla ile bulunan belediyelerde bykehir belediyesi kurulmasn ngrm ve belediyeler arasnda iki kademeli bir sistem kurularak yerel kamusal hizmetler byklne gre bykehir ynetimi ve belediye kademeleri arasnda paylatrlmtr.


Yerel y netimlerin b y kl g

2004 ylnda gerekletirilmi olan 5216 sayl yasa ile yasa bykehirlerin tanm deitirilmi ve geniletilmitir.

Buna gre bykehirlerin kurulmas iin bykehir snrlar iinde en az ile veya ilk kademe belediyesi bulunmas art getirilmitir. Ayrc nfus ve uzaklk ltleri getirilerek belediye snrlar iindeki ve bu snrlara en fazla 10.000 metre uzaklktaki yerleim birimleri dahil toplam nfusu 75.0000den fazla olan il belediyelerine fiziki yerleim durumlar ve ekonomik gelimilik dzeyleri de dikkate alnarak kanunla bykehir belediyesine dntrebilecei hkm altna alnmtr. Bykehir lei konusunda en radikal deiikliklerden biride bu kanunun yrrle girdii tarihte bykehir belediye snrlarnn stanbul ve Kocaeli ilinde il mlki snrlar ile aktrlmasdr. Dier taraftan nfusu 1.000.000a kadar olan bykehirlerde yarap 20 km , nfusu 1.000.000dan 2.000.000a kadar olan byk ehirlerde yarap 30 km, nfusu 2.000.000dan olan fazla bykehirlerde yarap 50 km olan dairenin snrnn oluturulmasdr.


Yerel y netimlerin b y kl g

Bykehirlere ynelik son dzenleme 5747 sayl Bykehir belediyesi snrlar ierisinde ile kurulmas ve baz kanunlarda deiiklik yaplmas hakknda kanun ile gereklemi ve temel baz dzenlemeler yaplmtr. Bunlardan ilki bykehir sisteminde yaplan kkl dzenlemeyle alt kademe belediyelerinin kaldrlmas dieri ise bykehirlerde temel kademe olarak ile belediyelerinin belirlenmesi ve buna bal olarak bykehirler bnyesinde yeni ile belediyelerinin kurulmasdr. Buna gre yaplan yasal dzenlemelerle 242 kademe belediyesinin tzel kiilii sona erdirilmi ve bykehirde 43 yeni ile oluturulmutur. Ayrca ilk kademe belediyelerinden 32si yeni bykehir ile belediyesine 8i ise bykehir kapsamndan karlarak belde belediyesine ve kye dntrlmtr.

Kk belediyeler grubuna giren belediyeleri yakndan incelediimizde 2000-5000 aras nfus grubunda da byk bir birikme olduu grlmektedir. Buna gre bu grupta bulunan kk belediyelerin toplam belediye saylarna oran % 48 iken bu grubunu toplan belediyeler nfusuna orannn % 8,8 olduu grlmektedir.


Yerel y netimlerin b y kl g

Belediye yerleimleri ve lekleri konusunda 2002 ylnda yaplan alan aratrmasnda kk belediyelerle ilgili olarak aratrma sonular elde edilmitir.

Kk belediyelerin nemli bir ksm byk belediyelerin (ile, il, bykehir ) etrafnda kmelenmitir.

Kk belediyelerin bir ok yerel kamu hizmetine yrtemedikleri grlmektedir.

Kk belediyelerde teknik eleman istihdam etme kapasitesi ok dktr.

Kk belediyelerde katlm ortam halkn katlm kapasitesi ve belediyelerin katlm ortam yaratma kapasitesi ok dktr.

Kk belediyelerin mali yaplar byk lde genel bte vergi gelirlerine bamldr. z gelir elde etme kapasitesi dktr. Cari harcamalar bte iinde ok byk pay tutmaktadr.


Yerel y netimlerin b y kl g

BELEDYE OLABLMENN YEN KRTERLER:

Yeni belediye yasas belediye olabilmek iin gerekli nfus eiini 2000den 5000e kararak kyn alann geniletirken belediyelerin leini byltmek istemitir. Ancak yeni yasadaki tek kriter bu deildir. Belediye reformu bir yerde belediye kurulabilmesini ok daha kat salkl kurallara balamtr. 5000 nfus eii belediye kurabilmek iin gerekli pozitif kriterdir. Yasa bu kritere 4 tanede negatif kriter eklemektedir. Buna gre;

me ve kullanma suyu havzalarnda

Sit alanlarnda

Dier koruma alanlarnda

Meskun sahas kurulu bir belediyenin snrlarna 5000 metreden daha yakn olan yerleim yerlerinde belediye kurulmas yasaktr.


Yerel y netimlerin b y kl g

Yapmda Emei Geenler

  • Bertu KMRC

  • Ceyhun ATA


  • Login