Almennar heilbrigðiskröfur ESB
Download
1 / 35

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru - PowerPoint PPT Presentation


  • 93 Views
  • Uploaded on

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru. Dr Ólafur Oddgeirsson Food Control Consultants Ltd. Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru' - olive


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Almennar heilbrigðiskröfur ESB

Framleiðsla matvöru

frá hráefni til neysluvöru

Dr Ólafur Oddgeirsson

Food Control Consultants Ltd


Nokkrar sta reyndir um evr pubandalagi
Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið

  • ESB er ekki sambandsríki líkt og Bandaríkin eða Brasilía, heldur samband sjálfstæðra ríkja sem hafa ákveðið að “samnýta” vissa þætti þjóðarrekstursins

  • Þetta ferli hófst 1956 og því er ekki lokið

  • ESB samanstendur í dag af 25 aðildarríkjum með samtals um 480 milljónir íbúa

  • ESB hefur eigin stofnanir svo sem þing, ráðherraráð, dómstól og framkvæmdastjórn


Vi skipti esb
Viðskipti ESB

  • 20 % af öllum útflutningi þróaðra ríkja fer til ESB

  • Innflutningur frá þróunarríkjum er um 40% af öllum innflutningi ESB

  • ESB er stærsti innflytjandi landbúnaðarafurðar frá þróunarríkjum, flytur meira inn enn Bandaríkin, Japan og Kanada samanlagt


Hv tb kin um matv la ryggi
Hvítbókin um matvælaöryggi

  • Kom út árið 2000

  • Samhæfð áætlun fyrir allt framleiðsluferlið til að endurbyggja traust neytenda í Evrópu sem tekur til:

    • matvælaframleiðslu

    • matvælarannsókna og vísinda

    • matvælalöggjafar

    • matvælaeftirlits


Hv tb kin um matv la ryggi frh
Hvítbókin um matvælaöryggi frh

  • Ný hugsun og aðferð

    • Taka mið af fyrri vandamálum

    • Virkja alla aðila sem koma að matvælaframleiðslu

    • Styrkja eftirlit og eftirfylgni

    • Upplýsa neytandann betur en verið hefur

    • Tryggja að allir sitji við sama borð óháð staðsetningu og stöðu


N nar um a ger ir
Nánar um aðgerðir

  • Skipulagsbreytingar

    • Endurskipulagning Framkvæmdastjórnar

    • Stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evrópu

    • Stofnun Eftirlitsdeildar fyrir dýraheilbrigði

    • Endurskoðun á nefndum

    • Stofnun ráðgjafanefnda

  • Endurbætur á fyrri upplýsingatækni

    • RASFF

    • TRACES

  • Lagabreytingar

    • Ný rammalöggjöf (178/2002)

    • Ný löggjöf


N nar um skipulagsbreytingar
Nánar um skipulagsbreytingar

  • SANCO: Heilbrigðis- og neytendamálefni

  • Samanstendur af:

    • Dýraheilbrigði og dýraafurðir frá landbúnaðardeild

    • Lagamál frá iðnaðardeild

    • Heilbrigðismálefni frá félagsmáladeild


N nar um skipulagsbreytingar frh
Nánar um skipulagsbreytingar frh

  • EFSA: Matvælaöryggisstofnun ESB (European Food Safety Authority)

    • Nota nýjustu þekkingu eins og kostur er

    • Aðskilja áhættumat og áhættustjórnun

    • Óháð miðlun upplýsinga

  • FVO: Eftirlitsdeild fyrir dýraheilbrigði (Food and Veterinary Office)

    • Eftirlit með aðildarríkjum og,

    • þriðju ríkjum


Framt arm lefni
Framtíðarmálefni

Áætlun nýrrar Framkvæmdastjórnar

Örugg matvæli, áhersla á að

  • Lögleiða, innleiða og festa í sessi nýja löggjöf

  • Þjálfa viðkomandi, setja upp þjálfunarmiðstöð

  • Efla og auðvelda viðskipti við þriðju ríki

    Heilbrigð matvæli, áhersla á

  • Nýtt vandamál: offita

  • Upplýsa neytendur

  • Ný löggjöf um heilbrigðisyfirlýsingar og næringarmerkingar

  • Endurskoða merkingar almennt


Traces
TRACES

  • “Nýtt” tölvukerfi til að skrá flutning á dýrum sem flutt eru til eða innan ESB

  • Á að styrkja og einfalda það kerfi sem fyrir er auk þess að bætt er við tæki til að auðfelda viðbrögð þegar farsótt kemur upp

  • Helstu eiginleikar:

    • Notað til að prenta út dýraheilbrigðis-vottorð á rafrænu formi


Traces frh
TRACES frh

  • Helstu eiginleikar:

    • Heldur utanum lista yfir fyrirtæki í þriðju löndum sem hafa leyfi til að flytja dýraafurðir til ESB

    • Heldur utanum skráningu á sendingum sem hefur verið hafnað við ytri landamæri ESB

    • Notað við áhættumat vegna farsótta

    • Er óháð tungumáli og auðveldar þannig aðgang að upplýsingum í aðildarríkjunum

    • Notað til að skiptast á upplýsingum milli fyrirtækja og yfirvalda


Lagabreytingar
Lagabreytingar

  • Ný löggjöf fyrir eftirfarandi málefni

    • Hreinlæti og eftirlit

    • Sjúkdóma sem bersta milli manna og dýra og sjúkdóma sem berast með matvælum

    • Dýrafóður

    • Dýrarvernd

    • Aukefni og Mengunarefni

    • Merkingar

    • Erfðabreytt matvæli og matvæli fyrir sykursjúka


Rammal ggj fin
Rammalöggjöfin

  • Fyrrum löggjöf þróast samkvæmt þörf, sambland frá aðildarríkjum, enginn heildstæður grunnur

  • Reglugerð (EC) 178/2002, nýjungar:

    • Almenn matvælalög

    • Stofnun EFSA (European Food Safety Authority)

    • Ákvæði um RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed)

    • Ný laganefnd (Standing Committee on the Food Chain and Animal Health)

    • Ákvæði um neyðarviðbrögð (t.d. ef innkalla þarf matvæli)


Helstu kv i
Helstu ákvæði

  • Tilgangur með matvælalögum

  • Skilgreiningar

  • Tilvísun til alþjóðastaðla

  • Reglur um áhættugreiningu

  • Vísindalegur grunnur áhættumats

  • Forvarnarreglan

  • Um aðgang að upplýsingum

  • Rekjanleiki

  • Um alþjóðaviðskipti

  • Um öryggi matvæla

  • Um ábyrgð


Tilgangur me n jum matv lal gum
Tilgangur með nýjum matvælalögum

  • Matvæli eiga að vera heilnæm og örugg

  • Undirstaða frjálsra viðskipta með matvæli innan ESB

  • Skipulag matavælaeftirlits er mismunandi í aðildarríkjunum - hindrar eðlilega samkeppni á innri markaði


Tilgangur frh
Tilgangur frh

  • Ákvarðanir um matvæli byggðar á eðli áhættu

  • Áhættugreining á að tryggja að ekki séu teknar óþarfa ákvarðanir sem hindra viðskipti

  • Matvælalög eru sett til að eyða eða minnka þá áhættu sem matvæli geta valdið


Forvarnarreglan
Forvarnarreglan

Grein 7 (1)

  • Má aðeins nota í sérstökum tilfellum þegar

    • Framkvæmt hefur verið nákvæmt mat á þeim upplýsingum sem liggja fyrir

    • Komið hefur í ljós að heilsa manna geti verið í hættu en ekki verið mögulegt að sanna slíkt með óyggjandi hætti

    • Ljóst er að aðgerðirnar eru nauðsynlegar til að tryggja það varnarstig sem ESB hefur ákveðið

  • Má aðeins ákveða

    • Samhliða frekari vísindarannsóknum til að auðvelda tryggara áhættumat


Forvarnarreglan frh
Forvarnarreglan frh.

Grein 7 (2)

Aðgerðir á grundvelli 1. málsgreinar eiga að vera:

  • Í réttu hlutfalli við mögulega hættu

  • Ekki takmarka viðskipti meir en nauðsynlegt er til að ná tilætluðum árangri (sem er sú heilbrigðisstaða sem ákveðin hefur verið innan ESB)

  • Þó skal taka tillit til:

    • Þess sem er tæknilega og efnahagslega mögulegt

    • Annarra þátta (óskilgreint) sem taldir eru réttlætanlegir lagalega séð með hliðssjón af málefninu á hverjum tíma


Forvarnarregla frh
Forvarnarregla frh

Grein 7 (2) framhald:

Aðgerðir á að endurskoða innan tímabils sem ákvarðast af:

  • Eðli hættunnar

  • Eðli þerra upplýsinga sem þarf að afla

    • Til þess að skera úr um vísindaóvissu eða ágreining

    • Til þess að framkvæma víðtækara áhættumat


Uppl singar
Upplýsingar

  • Almenn skoðanaskipti (9. grein)

    • Við undirbúning og setningu laga um matvæli á að fara fram opin og auðskilin skoðanaskipti við almenning, annaðhvort beint eða í gegnum stofnanir sem koma fram fyrir hönd almennings, nema í neyðartilfellum þar sem því verður ekki við komið

  • Upplýsingar til almennings (10. grein)

    • Ef grunur leikur á að heilsu almennings geti stafað hætta af matvælum, þá ber viðkomandi yfirvöldum að upplýsa almenning um eðli hættunnar eins vel og kostur er þar með talið

      • Hvaða matvæli eða tegund af matvælum

      • Hvaða hætta stafar af þeim og

      • Til hvaða aðgerða hefur verið gripið til þess að minnka eða eyða þessari hættu.


Rekjanleiki sj n nar seinni fyrirlestur
Rekjanleiki (Sjá nánar seinni fyrirlestur)

Á við um eftirfarandi

  • Matvæli

  • Fóður

  • Dýr sem notuð eru við matvælaframleiðslu

  • Öll önnur efni sem sem ætluð eru til, eða búsast má við að notuð séu í fóður eða matvæli


Rekjanleiki
Rekjanleiki

Almenn regla:

  • Setja á upp rekjanleika vöru á öllum stigum, framleiðslu, úrvinnslu og dreifingu

  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um frá hverjum þeir fá hráefni

  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um viðskiptavini

  • Matvælaframleiðendur þurfa að hafa kerfi og aðferðir sem gera þeim mögulegt að veita lögbærum yfirvöldum þessar upplýsingar ef þau krefjast þess


Matv la ryggisstofnunin
Matvælaöryggisstofnunin

  • Mikilvæg stoð matvælaeftirlits, framkvæmir óháð áhættumat

    • Fær frá ESB eða aðildarríkjum ósk um mat

    • Þeir sem vinna við matið gera það sem óháðir vísindamenn eingöngu!

    • Stofnunin getur látið framkvæma rannsóknir og greiningar

    • Stofnuninni ber að veita almenningi upplýsingar, allir hafa aðganga að sömu upplýsingum


H ttugreining
Áhættugreining

Þrír meginþættir:

  • Áhættumat

  • Áhættustjórnun

  • Upplýsingar um áhættu


N nar
Nánar....

  • Áhættumat og rannsóknir sem miða að því að finna og greina mögulegar hættur sem neytendum getur stafað af matvælum – óháð

  • Eftirlit sem miðar að matvælarframleiðendur uppfylli kröfur um framleiðslu matvæla

  • Upplýsingar um áhættu til að tryggja að allir hafi sama aðganga að sömu upplýsingum um áhættu, sem eru nákvæmar og áreiðanlegar


Almenn krafa
Almenn krafa

Aðgreining á :

  • Áhættumati og upplýsingar um áhættu annarsvegar og

    • Vísindalegt óháð

  • Áhættustjórnun hinsvegar

    • Lagasetning, matvælaeftirlit


Þrír meginþættir

Áhættumat

Óháð og tekur frumkvæði.

Tekur við

verkefnum

Upplýsingargjöf

Örugg og Auðskilin

Sjáanleg minnkun áhættu

Framkvæmd eftirlits

Eftirlit með eftirlitskerfum

Á við alla fæðukeðjuna


Sta a l ggjafans
Staða löggjafans

  • Taka tillit til niðurstöðum áhættumats við lagasetningu og framkvæmd eftirlits

  • Óska eftir áhættumati áður enn ákvarðanir eru teknar

  • Virða sjálfstæði þeirra sem framkvæma áhættumat


Sta a eftirlitsa ila
Staða eftirlitsaðila

  • Framkvæma eftirlit eins og um getur í lögum þar um

    • Samræmt, jafnt og réttlátt

  • Óháð þeim sem haft er eftirlit með

  • Grípa til aðgerða samkvæmt áætlun ef nauðsyn krefur

  • Nota áhættumat fyrir tíðni skoðana


Notkun áhættugreininar

Tegund áhættu og skigreining

Skilgreining á hættu/ vandmáli

Ákveða spurningar sem þarf að svara

1

Tæknilegt mat

2

Mat áhættu

- Einkenni hættu

Annað mat

  • Mat almennings á hættu, tími

  • Dýravernd, næringarþættir

Áhættumat og greining

  • Geining hvort aðgerð er nauðsynleg til að minnka áhættu

  • val á aðferðum / tækjum til að stýra aðgerðum

3

Áhættustjórnun / stjórnvaldsaðgerðir

Mat stjórnvalda og þjóðfélags á hættu

4


A ilar sem gefa lit
Aðilar sem gefa álit

  • Mikilvægt að ræða við alla sem málið varðar

    • Vísindamenn sem vinna við áhættumat

    • Eftirlitsaðilar

    • Upplýsingafulltrúar

    • Aðrir þeir sem málið varðar, t.d. iðnaður


T knilegt mat
Tæknilegt mat

  • Óháð, skýrt og opið

  • Notaðar þekktar aðferðir til að greina hættur

  • Tekið mið af tilfellum – gagnvirkt

  • Ekki bara mat á slæmum áhrifum – víðara

  • Niðurstöður opinberar


Hver er h ur
Hver er óháður?

  • Það er sagt að enginn sé algjörlega áháður en:

    • Ætlast er til að sérfræðingar vinni óháð eins og tök eru á

    • Sérfræðingum ber að tilkynna ef þeir eiga hagsmuna að gæta

    • Vinna og mat er háð eftirliti

    • Faggilding


Ni ursta a
Niðurstaða

  • Rammalöggjöf sem skýrir hlutverk aðila

  • Löggjöfin tekur mið af alþjóðastöðlum

  • Grunnreglur varðandi rekjanleika

  • Grunnur að vísindalegri ákvarðanatöku

  • Aðskilnaður áhættumats og stjórnunar lögfestur

  • Almenningi tryggðar upplýsingar um mat


ad