slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 35

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru - PowerPoint PPT Presentation


  • 95 Views
  • Uploaded on

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru. Dr Ólafur Oddgeirsson Food Control Consultants Ltd. Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru' - olive


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

Almennar heilbrigðiskröfur ESB

Framleiðsla matvöru

frá hráefni til neysluvöru

Dr Ólafur Oddgeirsson

Food Control Consultants Ltd

nokkrar sta reyndir um evr pubandalagi
Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið
  • ESB er ekki sambandsríki líkt og Bandaríkin eða Brasilía, heldur samband sjálfstæðra ríkja sem hafa ákveðið að “samnýta” vissa þætti þjóðarrekstursins
  • Þetta ferli hófst 1956 og því er ekki lokið
  • ESB samanstendur í dag af 25 aðildarríkjum með samtals um 480 milljónir íbúa
  • ESB hefur eigin stofnanir svo sem þing, ráðherraráð, dómstól og framkvæmdastjórn
vi skipti esb
Viðskipti ESB
  • 20 % af öllum útflutningi þróaðra ríkja fer til ESB
  • Innflutningur frá þróunarríkjum er um 40% af öllum innflutningi ESB
  • ESB er stærsti innflytjandi landbúnaðarafurðar frá þróunarríkjum, flytur meira inn enn Bandaríkin, Japan og Kanada samanlagt
hv tb kin um matv la ryggi
Hvítbókin um matvælaöryggi
  • Kom út árið 2000
  • Samhæfð áætlun fyrir allt framleiðsluferlið til að endurbyggja traust neytenda í Evrópu sem tekur til:
    • matvælaframleiðslu
    • matvælarannsókna og vísinda
    • matvælalöggjafar
    • matvælaeftirlits
hv tb kin um matv la ryggi frh
Hvítbókin um matvælaöryggi frh
  • Ný hugsun og aðferð
    • Taka mið af fyrri vandamálum
    • Virkja alla aðila sem koma að matvælaframleiðslu
    • Styrkja eftirlit og eftirfylgni
    • Upplýsa neytandann betur en verið hefur
    • Tryggja að allir sitji við sama borð óháð staðsetningu og stöðu
n nar um a ger ir
Nánar um aðgerðir
  • Skipulagsbreytingar
    • Endurskipulagning Framkvæmdastjórnar
    • Stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evrópu
    • Stofnun Eftirlitsdeildar fyrir dýraheilbrigði
    • Endurskoðun á nefndum
    • Stofnun ráðgjafanefnda
  • Endurbætur á fyrri upplýsingatækni
    • RASFF
    • TRACES
  • Lagabreytingar
    • Ný rammalöggjöf (178/2002)
    • Ný löggjöf
n nar um skipulagsbreytingar
Nánar um skipulagsbreytingar
  • SANCO: Heilbrigðis- og neytendamálefni
  • Samanstendur af:
    • Dýraheilbrigði og dýraafurðir frá landbúnaðardeild
    • Lagamál frá iðnaðardeild
    • Heilbrigðismálefni frá félagsmáladeild
n nar um skipulagsbreytingar frh
Nánar um skipulagsbreytingar frh
  • EFSA: Matvælaöryggisstofnun ESB (European Food Safety Authority)
    • Nota nýjustu þekkingu eins og kostur er
    • Aðskilja áhættumat og áhættustjórnun
    • Óháð miðlun upplýsinga
  • FVO: Eftirlitsdeild fyrir dýraheilbrigði (Food and Veterinary Office)
    • Eftirlit með aðildarríkjum og,
    • þriðju ríkjum
framt arm lefni
Framtíðarmálefni

Áætlun nýrrar Framkvæmdastjórnar

Örugg matvæli, áhersla á að

  • Lögleiða, innleiða og festa í sessi nýja löggjöf
  • Þjálfa viðkomandi, setja upp þjálfunarmiðstöð
  • Efla og auðvelda viðskipti við þriðju ríki

Heilbrigð matvæli, áhersla á

  • Nýtt vandamál: offita
  • Upplýsa neytendur
  • Ný löggjöf um heilbrigðisyfirlýsingar og næringarmerkingar
  • Endurskoða merkingar almennt
traces
TRACES
  • “Nýtt” tölvukerfi til að skrá flutning á dýrum sem flutt eru til eða innan ESB
  • Á að styrkja og einfalda það kerfi sem fyrir er auk þess að bætt er við tæki til að auðfelda viðbrögð þegar farsótt kemur upp
  • Helstu eiginleikar:
    • Notað til að prenta út dýraheilbrigðis-vottorð á rafrænu formi
traces frh
TRACES frh
  • Helstu eiginleikar:
    • Heldur utanum lista yfir fyrirtæki í þriðju löndum sem hafa leyfi til að flytja dýraafurðir til ESB
    • Heldur utanum skráningu á sendingum sem hefur verið hafnað við ytri landamæri ESB
    • Notað við áhættumat vegna farsótta
    • Er óháð tungumáli og auðveldar þannig aðgang að upplýsingum í aðildarríkjunum
    • Notað til að skiptast á upplýsingum milli fyrirtækja og yfirvalda
lagabreytingar
Lagabreytingar
  • Ný löggjöf fyrir eftirfarandi málefni
    • Hreinlæti og eftirlit
    • Sjúkdóma sem bersta milli manna og dýra og sjúkdóma sem berast með matvælum
    • Dýrafóður
    • Dýrarvernd
    • Aukefni og Mengunarefni
    • Merkingar
    • Erfðabreytt matvæli og matvæli fyrir sykursjúka
rammal ggj fin
Rammalöggjöfin
  • Fyrrum löggjöf þróast samkvæmt þörf, sambland frá aðildarríkjum, enginn heildstæður grunnur
  • Reglugerð (EC) 178/2002, nýjungar:
    • Almenn matvælalög
    • Stofnun EFSA (European Food Safety Authority)
    • Ákvæði um RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed)
    • Ný laganefnd (Standing Committee on the Food Chain and Animal Health)
    • Ákvæði um neyðarviðbrögð (t.d. ef innkalla þarf matvæli)
helstu kv i
Helstu ákvæði
  • Tilgangur með matvælalögum
  • Skilgreiningar
  • Tilvísun til alþjóðastaðla
  • Reglur um áhættugreiningu
  • Vísindalegur grunnur áhættumats
  • Forvarnarreglan
  • Um aðgang að upplýsingum
  • Rekjanleiki
  • Um alþjóðaviðskipti
  • Um öryggi matvæla
  • Um ábyrgð
tilgangur me n jum matv lal gum
Tilgangur með nýjum matvælalögum
  • Matvæli eiga að vera heilnæm og örugg
  • Undirstaða frjálsra viðskipta með matvæli innan ESB
  • Skipulag matavælaeftirlits er mismunandi í aðildarríkjunum - hindrar eðlilega samkeppni á innri markaði
tilgangur frh
Tilgangur frh
  • Ákvarðanir um matvæli byggðar á eðli áhættu
  • Áhættugreining á að tryggja að ekki séu teknar óþarfa ákvarðanir sem hindra viðskipti
  • Matvælalög eru sett til að eyða eða minnka þá áhættu sem matvæli geta valdið
forvarnarreglan
Forvarnarreglan

Grein 7 (1)

  • Má aðeins nota í sérstökum tilfellum þegar
    • Framkvæmt hefur verið nákvæmt mat á þeim upplýsingum sem liggja fyrir
    • Komið hefur í ljós að heilsa manna geti verið í hættu en ekki verið mögulegt að sanna slíkt með óyggjandi hætti
    • Ljóst er að aðgerðirnar eru nauðsynlegar til að tryggja það varnarstig sem ESB hefur ákveðið
  • Má aðeins ákveða
    • Samhliða frekari vísindarannsóknum til að auðvelda tryggara áhættumat
forvarnarreglan frh
Forvarnarreglan frh.

Grein 7 (2)

Aðgerðir á grundvelli 1. málsgreinar eiga að vera:

  • Í réttu hlutfalli við mögulega hættu
  • Ekki takmarka viðskipti meir en nauðsynlegt er til að ná tilætluðum árangri (sem er sú heilbrigðisstaða sem ákveðin hefur verið innan ESB)
  • Þó skal taka tillit til:
    • Þess sem er tæknilega og efnahagslega mögulegt
    • Annarra þátta (óskilgreint) sem taldir eru réttlætanlegir lagalega séð með hliðssjón af málefninu á hverjum tíma
forvarnarregla frh
Forvarnarregla frh

Grein 7 (2) framhald:

Aðgerðir á að endurskoða innan tímabils sem ákvarðast af:

  • Eðli hættunnar
  • Eðli þerra upplýsinga sem þarf að afla
    • Til þess að skera úr um vísindaóvissu eða ágreining
    • Til þess að framkvæma víðtækara áhættumat
uppl singar
Upplýsingar
  • Almenn skoðanaskipti (9. grein)
    • Við undirbúning og setningu laga um matvæli á að fara fram opin og auðskilin skoðanaskipti við almenning, annaðhvort beint eða í gegnum stofnanir sem koma fram fyrir hönd almennings, nema í neyðartilfellum þar sem því verður ekki við komið
  • Upplýsingar til almennings (10. grein)
    • Ef grunur leikur á að heilsu almennings geti stafað hætta af matvælum, þá ber viðkomandi yfirvöldum að upplýsa almenning um eðli hættunnar eins vel og kostur er þar með talið
      • Hvaða matvæli eða tegund af matvælum
      • Hvaða hætta stafar af þeim og
      • Til hvaða aðgerða hefur verið gripið til þess að minnka eða eyða þessari hættu.
rekjanleiki sj n nar seinni fyrirlestur
Rekjanleiki (Sjá nánar seinni fyrirlestur)

Á við um eftirfarandi

  • Matvæli
  • Fóður
  • Dýr sem notuð eru við matvælaframleiðslu
  • Öll önnur efni sem sem ætluð eru til, eða búsast má við að notuð séu í fóður eða matvæli
rekjanleiki
Rekjanleiki

Almenn regla:

  • Setja á upp rekjanleika vöru á öllum stigum, framleiðslu, úrvinnslu og dreifingu
  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um frá hverjum þeir fá hráefni
  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um viðskiptavini
  • Matvælaframleiðendur þurfa að hafa kerfi og aðferðir sem gera þeim mögulegt að veita lögbærum yfirvöldum þessar upplýsingar ef þau krefjast þess
matv la ryggisstofnunin
Matvælaöryggisstofnunin
  • Mikilvæg stoð matvælaeftirlits, framkvæmir óháð áhættumat
    • Fær frá ESB eða aðildarríkjum ósk um mat
    • Þeir sem vinna við matið gera það sem óháðir vísindamenn eingöngu!
    • Stofnunin getur látið framkvæma rannsóknir og greiningar
    • Stofnuninni ber að veita almenningi upplýsingar, allir hafa aðganga að sömu upplýsingum
h ttugreining
Áhættugreining

Þrír meginþættir:

  • Áhættumat
  • Áhættustjórnun
  • Upplýsingar um áhættu
n nar
Nánar....
  • Áhættumat og rannsóknir sem miða að því að finna og greina mögulegar hættur sem neytendum getur stafað af matvælum – óháð
  • Eftirlit sem miðar að matvælarframleiðendur uppfylli kröfur um framleiðslu matvæla
  • Upplýsingar um áhættu til að tryggja að allir hafi sama aðganga að sömu upplýsingum um áhættu, sem eru nákvæmar og áreiðanlegar
almenn krafa
Almenn krafa

Aðgreining á :

  • Áhættumati og upplýsingar um áhættu annarsvegar og
    • Vísindalegt óháð
  • Áhættustjórnun hinsvegar
    • Lagasetning, matvælaeftirlit
slide28

Þrír meginþættir

Áhættumat

Óháð og tekur frumkvæði.

Tekur við

verkefnum

Upplýsingargjöf

Örugg og Auðskilin

Sjáanleg minnkun áhættu

Framkvæmd eftirlits

Eftirlit með eftirlitskerfum

Á við alla fæðukeðjuna

sta a l ggjafans
Staða löggjafans
  • Taka tillit til niðurstöðum áhættumats við lagasetningu og framkvæmd eftirlits
  • Óska eftir áhættumati áður enn ákvarðanir eru teknar
  • Virða sjálfstæði þeirra sem framkvæma áhættumat
sta a eftirlitsa ila
Staða eftirlitsaðila
  • Framkvæma eftirlit eins og um getur í lögum þar um
    • Samræmt, jafnt og réttlátt
  • Óháð þeim sem haft er eftirlit með
  • Grípa til aðgerða samkvæmt áætlun ef nauðsyn krefur
  • Nota áhættumat fyrir tíðni skoðana
slide31

Notkun áhættugreininar

Tegund áhættu og skigreining

Skilgreining á hættu/ vandmáli

Ákveða spurningar sem þarf að svara

1

Tæknilegt mat

2

Mat áhættu

- Einkenni hættu

Annað mat

  • Mat almennings á hættu, tími
  • Dýravernd, næringarþættir

Áhættumat og greining

  • Geining hvort aðgerð er nauðsynleg til að minnka áhættu
  • val á aðferðum / tækjum til að stýra aðgerðum

3

Áhættustjórnun / stjórnvaldsaðgerðir

Mat stjórnvalda og þjóðfélags á hættu

4

a ilar sem gefa lit
Aðilar sem gefa álit
  • Mikilvægt að ræða við alla sem málið varðar
    • Vísindamenn sem vinna við áhættumat
    • Eftirlitsaðilar
    • Upplýsingafulltrúar
    • Aðrir þeir sem málið varðar, t.d. iðnaður
t knilegt mat
Tæknilegt mat
  • Óháð, skýrt og opið
  • Notaðar þekktar aðferðir til að greina hættur
  • Tekið mið af tilfellum – gagnvirkt
  • Ekki bara mat á slæmum áhrifum – víðara
  • Niðurstöður opinberar
hver er h ur
Hver er óháður?
  • Það er sagt að enginn sé algjörlega áháður en:
    • Ætlast er til að sérfræðingar vinni óháð eins og tök eru á
    • Sérfræðingum ber að tilkynna ef þeir eiga hagsmuna að gæta
    • Vinna og mat er háð eftirliti
    • Faggilding
ni ursta a
Niðurstaða
  • Rammalöggjöf sem skýrir hlutverk aðila
  • Löggjöfin tekur mið af alþjóðastöðlum
  • Grunnreglur varðandi rekjanleika
  • Grunnur að vísindalegri ákvarðanatöku
  • Aðskilnaður áhættumats og stjórnunar lögfestur
  • Almenningi tryggðar upplýsingar um mat
ad