Almennar heilbrigðiskröfur ESB
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 35

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru PowerPoint PPT Presentation


  • 63 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru. Dr Ólafur Oddgeirsson Food Control Consultants Ltd. Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið.

Download Presentation

Almennar heilbrigðiskröfur ESB Framleiðsla matvöru frá hráefni til neysluvöru

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Almennar heilbrig iskr fur esb framlei sla matv ru fr hr efni til neysluv ru

Almennar heilbrigðiskröfur ESB

Framleiðsla matvöru

frá hráefni til neysluvöru

Dr Ólafur Oddgeirsson

Food Control Consultants Ltd


Nokkrar sta reyndir um evr pubandalagi

Nokkrar staðreyndir um Evrópubandalagið

  • ESB er ekki sambandsríki líkt og Bandaríkin eða Brasilía, heldur samband sjálfstæðra ríkja sem hafa ákveðið að “samnýta” vissa þætti þjóðarrekstursins

  • Þetta ferli hófst 1956 og því er ekki lokið

  • ESB samanstendur í dag af 25 aðildarríkjum með samtals um 480 milljónir íbúa

  • ESB hefur eigin stofnanir svo sem þing, ráðherraráð, dómstól og framkvæmdastjórn


Vi skipti esb

Viðskipti ESB

  • 20 % af öllum útflutningi þróaðra ríkja fer til ESB

  • Innflutningur frá þróunarríkjum er um 40% af öllum innflutningi ESB

  • ESB er stærsti innflytjandi landbúnaðarafurðar frá þróunarríkjum, flytur meira inn enn Bandaríkin, Japan og Kanada samanlagt


Hv tb kin um matv la ryggi

Hvítbókin um matvælaöryggi

  • Kom út árið 2000

  • Samhæfð áætlun fyrir allt framleiðsluferlið til að endurbyggja traust neytenda í Evrópu sem tekur til:

    • matvælaframleiðslu

    • matvælarannsókna og vísinda

    • matvælalöggjafar

    • matvælaeftirlits


Hv tb kin um matv la ryggi frh

Hvítbókin um matvælaöryggi frh

  • Ný hugsun og aðferð

    • Taka mið af fyrri vandamálum

    • Virkja alla aðila sem koma að matvælaframleiðslu

    • Styrkja eftirlit og eftirfylgni

    • Upplýsa neytandann betur en verið hefur

    • Tryggja að allir sitji við sama borð óháð staðsetningu og stöðu


N nar um a ger ir

Nánar um aðgerðir

  • Skipulagsbreytingar

    • Endurskipulagning Framkvæmdastjórnar

    • Stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evrópu

    • Stofnun Eftirlitsdeildar fyrir dýraheilbrigði

    • Endurskoðun á nefndum

    • Stofnun ráðgjafanefnda

  • Endurbætur á fyrri upplýsingatækni

    • RASFF

    • TRACES

  • Lagabreytingar

    • Ný rammalöggjöf (178/2002)

    • Ný löggjöf


N nar um skipulagsbreytingar

Nánar um skipulagsbreytingar

  • SANCO: Heilbrigðis- og neytendamálefni

  • Samanstendur af:

    • Dýraheilbrigði og dýraafurðir frá landbúnaðardeild

    • Lagamál frá iðnaðardeild

    • Heilbrigðismálefni frá félagsmáladeild


N nar um skipulagsbreytingar frh

Nánar um skipulagsbreytingar frh

  • EFSA: Matvælaöryggisstofnun ESB (European Food Safety Authority)

    • Nota nýjustu þekkingu eins og kostur er

    • Aðskilja áhættumat og áhættustjórnun

    • Óháð miðlun upplýsinga

  • FVO: Eftirlitsdeild fyrir dýraheilbrigði (Food and Veterinary Office)

    • Eftirlit með aðildarríkjum og,

    • þriðju ríkjum


Framt arm lefni

Framtíðarmálefni

Áætlun nýrrar Framkvæmdastjórnar

Örugg matvæli, áhersla á að

  • Lögleiða, innleiða og festa í sessi nýja löggjöf

  • Þjálfa viðkomandi, setja upp þjálfunarmiðstöð

  • Efla og auðvelda viðskipti við þriðju ríki

    Heilbrigð matvæli, áhersla á

  • Nýtt vandamál: offita

  • Upplýsa neytendur

  • Ný löggjöf um heilbrigðisyfirlýsingar og næringarmerkingar

  • Endurskoða merkingar almennt


Traces

TRACES

  • “Nýtt” tölvukerfi til að skrá flutning á dýrum sem flutt eru til eða innan ESB

  • Á að styrkja og einfalda það kerfi sem fyrir er auk þess að bætt er við tæki til að auðfelda viðbrögð þegar farsótt kemur upp

  • Helstu eiginleikar:

    • Notað til að prenta út dýraheilbrigðis-vottorð á rafrænu formi


Traces frh

TRACES frh

  • Helstu eiginleikar:

    • Heldur utanum lista yfir fyrirtæki í þriðju löndum sem hafa leyfi til að flytja dýraafurðir til ESB

    • Heldur utanum skráningu á sendingum sem hefur verið hafnað við ytri landamæri ESB

    • Notað við áhættumat vegna farsótta

    • Er óháð tungumáli og auðveldar þannig aðgang að upplýsingum í aðildarríkjunum

    • Notað til að skiptast á upplýsingum milli fyrirtækja og yfirvalda


Lagabreytingar

Lagabreytingar

  • Ný löggjöf fyrir eftirfarandi málefni

    • Hreinlæti og eftirlit

    • Sjúkdóma sem bersta milli manna og dýra og sjúkdóma sem berast með matvælum

    • Dýrafóður

    • Dýrarvernd

    • Aukefni og Mengunarefni

    • Merkingar

    • Erfðabreytt matvæli og matvæli fyrir sykursjúka


Rammal ggj fin

Rammalöggjöfin

  • Fyrrum löggjöf þróast samkvæmt þörf, sambland frá aðildarríkjum, enginn heildstæður grunnur

  • Reglugerð (EC) 178/2002, nýjungar:

    • Almenn matvælalög

    • Stofnun EFSA (European Food Safety Authority)

    • Ákvæði um RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed)

    • Ný laganefnd (Standing Committee on the Food Chain and Animal Health)

    • Ákvæði um neyðarviðbrögð (t.d. ef innkalla þarf matvæli)


Helstu kv i

Helstu ákvæði

  • Tilgangur með matvælalögum

  • Skilgreiningar

  • Tilvísun til alþjóðastaðla

  • Reglur um áhættugreiningu

  • Vísindalegur grunnur áhættumats

  • Forvarnarreglan

  • Um aðgang að upplýsingum

  • Rekjanleiki

  • Um alþjóðaviðskipti

  • Um öryggi matvæla

  • Um ábyrgð


Tilgangur me n jum matv lal gum

Tilgangur með nýjum matvælalögum

  • Matvæli eiga að vera heilnæm og örugg

  • Undirstaða frjálsra viðskipta með matvæli innan ESB

  • Skipulag matavælaeftirlits er mismunandi í aðildarríkjunum - hindrar eðlilega samkeppni á innri markaði


Tilgangur frh

Tilgangur frh

  • Ákvarðanir um matvæli byggðar á eðli áhættu

  • Áhættugreining á að tryggja að ekki séu teknar óþarfa ákvarðanir sem hindra viðskipti

  • Matvælalög eru sett til að eyða eða minnka þá áhættu sem matvæli geta valdið


Forvarnarreglan

Forvarnarreglan

Grein 7 (1)

  • Má aðeins nota í sérstökum tilfellum þegar

    • Framkvæmt hefur verið nákvæmt mat á þeim upplýsingum sem liggja fyrir

    • Komið hefur í ljós að heilsa manna geti verið í hættu en ekki verið mögulegt að sanna slíkt með óyggjandi hætti

    • Ljóst er að aðgerðirnar eru nauðsynlegar til að tryggja það varnarstig sem ESB hefur ákveðið

  • Má aðeins ákveða

    • Samhliða frekari vísindarannsóknum til að auðvelda tryggara áhættumat


Forvarnarreglan frh

Forvarnarreglan frh.

Grein 7 (2)

Aðgerðir á grundvelli 1. málsgreinar eiga að vera:

  • Í réttu hlutfalli við mögulega hættu

  • Ekki takmarka viðskipti meir en nauðsynlegt er til að ná tilætluðum árangri (sem er sú heilbrigðisstaða sem ákveðin hefur verið innan ESB)

  • Þó skal taka tillit til:

    • Þess sem er tæknilega og efnahagslega mögulegt

    • Annarra þátta (óskilgreint) sem taldir eru réttlætanlegir lagalega séð með hliðssjón af málefninu á hverjum tíma


Forvarnarregla frh

Forvarnarregla frh

Grein 7 (2) framhald:

Aðgerðir á að endurskoða innan tímabils sem ákvarðast af:

  • Eðli hættunnar

  • Eðli þerra upplýsinga sem þarf að afla

    • Til þess að skera úr um vísindaóvissu eða ágreining

    • Til þess að framkvæma víðtækara áhættumat


Uppl singar

Upplýsingar

  • Almenn skoðanaskipti (9. grein)

    • Við undirbúning og setningu laga um matvæli á að fara fram opin og auðskilin skoðanaskipti við almenning, annaðhvort beint eða í gegnum stofnanir sem koma fram fyrir hönd almennings, nema í neyðartilfellum þar sem því verður ekki við komið

  • Upplýsingar til almennings (10. grein)

    • Ef grunur leikur á að heilsu almennings geti stafað hætta af matvælum, þá ber viðkomandi yfirvöldum að upplýsa almenning um eðli hættunnar eins vel og kostur er þar með talið

      • Hvaða matvæli eða tegund af matvælum

      • Hvaða hætta stafar af þeim og

      • Til hvaða aðgerða hefur verið gripið til þess að minnka eða eyða þessari hættu.


Rekjanleiki sj n nar seinni fyrirlestur

Rekjanleiki (Sjá nánar seinni fyrirlestur)

Á við um eftirfarandi

  • Matvæli

  • Fóður

  • Dýr sem notuð eru við matvælaframleiðslu

  • Öll önnur efni sem sem ætluð eru til, eða búsast má við að notuð séu í fóður eða matvæli


Rekjanleiki

Rekjanleiki

Almenn regla:

  • Setja á upp rekjanleika vöru á öllum stigum, framleiðslu, úrvinnslu og dreifingu

  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um frá hverjum þeir fá hráefni

  • Matvælaframleiðendum ber að hafa upplýsingar um viðskiptavini

  • Matvælaframleiðendur þurfa að hafa kerfi og aðferðir sem gera þeim mögulegt að veita lögbærum yfirvöldum þessar upplýsingar ef þau krefjast þess


Matv la ryggisstofnunin

Matvælaöryggisstofnunin

  • Mikilvæg stoð matvælaeftirlits, framkvæmir óháð áhættumat

    • Fær frá ESB eða aðildarríkjum ósk um mat

    • Þeir sem vinna við matið gera það sem óháðir vísindamenn eingöngu!

    • Stofnunin getur látið framkvæma rannsóknir og greiningar

    • Stofnuninni ber að veita almenningi upplýsingar, allir hafa aðganga að sömu upplýsingum


H ttugreining

Áhættugreining

Þrír meginþættir:

  • Áhættumat

  • Áhættustjórnun

  • Upplýsingar um áhættu


N nar

Nánar....

  • Áhættumat og rannsóknir sem miða að því að finna og greina mögulegar hættur sem neytendum getur stafað af matvælum – óháð

  • Eftirlit sem miðar að matvælarframleiðendur uppfylli kröfur um framleiðslu matvæla

  • Upplýsingar um áhættu til að tryggja að allir hafi sama aðganga að sömu upplýsingum um áhættu, sem eru nákvæmar og áreiðanlegar


Almenn krafa

Almenn krafa

Aðgreining á :

  • Áhættumati og upplýsingar um áhættu annarsvegar og

    • Vísindalegt óháð

  • Áhættustjórnun hinsvegar

    • Lagasetning, matvælaeftirlit


Almennar heilbrig iskr fur esb framlei sla matv ru fr hr efni til neysluv ru

Þrír meginþættir

Áhættumat

Óháð og tekur frumkvæði.

Tekur við

verkefnum

Upplýsingargjöf

Örugg og Auðskilin

Sjáanleg minnkun áhættu

Framkvæmd eftirlits

Eftirlit með eftirlitskerfum

Á við alla fæðukeðjuna


Sta a l ggjafans

Staða löggjafans

  • Taka tillit til niðurstöðum áhættumats við lagasetningu og framkvæmd eftirlits

  • Óska eftir áhættumati áður enn ákvarðanir eru teknar

  • Virða sjálfstæði þeirra sem framkvæma áhættumat


Sta a eftirlitsa ila

Staða eftirlitsaðila

  • Framkvæma eftirlit eins og um getur í lögum þar um

    • Samræmt, jafnt og réttlátt

  • Óháð þeim sem haft er eftirlit með

  • Grípa til aðgerða samkvæmt áætlun ef nauðsyn krefur

  • Nota áhættumat fyrir tíðni skoðana


Almennar heilbrig iskr fur esb framlei sla matv ru fr hr efni til neysluv ru

Notkun áhættugreininar

Tegund áhættu og skigreining

Skilgreining á hættu/ vandmáli

Ákveða spurningar sem þarf að svara

1

Tæknilegt mat

2

Mat áhættu

- Einkenni hættu

Annað mat

  • Mat almennings á hættu, tími

  • Dýravernd, næringarþættir

Áhættumat og greining

  • Geining hvort aðgerð er nauðsynleg til að minnka áhættu

  • val á aðferðum / tækjum til að stýra aðgerðum

3

Áhættustjórnun / stjórnvaldsaðgerðir

Mat stjórnvalda og þjóðfélags á hættu

4


A ilar sem gefa lit

Aðilar sem gefa álit

  • Mikilvægt að ræða við alla sem málið varðar

    • Vísindamenn sem vinna við áhættumat

    • Eftirlitsaðilar

    • Upplýsingafulltrúar

    • Aðrir þeir sem málið varðar, t.d. iðnaður


T knilegt mat

Tæknilegt mat

  • Óháð, skýrt og opið

  • Notaðar þekktar aðferðir til að greina hættur

  • Tekið mið af tilfellum – gagnvirkt

  • Ekki bara mat á slæmum áhrifum – víðara

  • Niðurstöður opinberar


Hver er h ur

Hver er óháður?

  • Það er sagt að enginn sé algjörlega áháður en:

    • Ætlast er til að sérfræðingar vinni óháð eins og tök eru á

    • Sérfræðingum ber að tilkynna ef þeir eiga hagsmuna að gæta

    • Vinna og mat er háð eftirliti

    • Faggilding


Ni ursta a

Niðurstaða

  • Rammalöggjöf sem skýrir hlutverk aðila

  • Löggjöfin tekur mið af alþjóðastöðlum

  • Grunnreglur varðandi rekjanleika

  • Grunnur að vísindalegri ákvarðanatöku

  • Aðskilnaður áhættumats og stjórnunar lögfestur

  • Almenningi tryggðar upplýsingar um mat


  • Login