t rklerde toplum yapisi
Download
Skip this Video
Download Presentation
TÜRKLERDE TOPLUM YAPISI

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 95

TÜRKLERDE TOPLUM YAPISI - PowerPoint PPT Presentation


  • 139 Views
  • Uploaded on

TÜRKLERDE TOPLUM YAPISI. TOPLUM YAPISI.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' TÜRKLERDE TOPLUM YAPISI' - oliana


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
t rklerde toplum yapisi

TÜRKLERDE TOPLUM YAPISI

www.tariheglencesi.com

toplum yapisi
TOPLUM YAPISI

Türk toplumunun temeli Oguşdenilen aileye dayanırdı. Ailelerin bir araya gelmesiyle urug(aileler birliği, sülale) oluşurdu. Urugların birleşmesiyle boy, Boyların birleşmesiyle budun (kavim, millet) oluşurduBudunların bir araya gelmesi ile de Türklerin -il- dedikleri devlet meydana gelirdi.

www.tariheglencesi.com

slide3

Türklerde aile, kalabalık olmayıp küçük aileler şeklinde ortaya çıkmıştır. Evlenen çocuk kendine ev kurardı. Soyu sürdürmek en küçük çocuğa kalırdı. Göçebe yaşantı Türk toplumunda büyük ailelerin oluşmasını engellemiştir. 

www.tariheglencesi.com

slide4

Halkın sınıflara ayrılmadığı Türklerde soyluluk ve kölelik gibi kavramlar ortaya çıkmamıştır. Din adamları da ayrıcalıklı bir sınıf oluşturmamışlardır. 

www.tariheglencesi.com

slide5

Türk toplumunun mücadeleci ve pratik zekalı olma sebebi; Yarı göçebe ya da konar göçer dediğimiz hayat tarzından kaynaklanmaktadır. Bu hayat tarzında meselelere ani ve pratik çözüm bulmak ve hayatta kalmak için mücadele etmek gerekirdi. 

www.tariheglencesi.com

slide6

Geçim kaynağı genellikle hayvancılıktır. At ve koyun önemli yere sahiptir.Türk’ün yaşantısında at önemli bir yere sahiptir;

www.tariheglencesi.com

slide7

Atı ilk evcilleştiren Türkler onu binek ve savaş aracı olarak kullandılar. Atın sütünden ve gerekirse etinden de yararlandılar. Günün büyük kısmını at üzerinde geçirirlerdi.Yazın yaylakta, kışın da kışlakta yaşayan Türkler de av da önemli bir faaliyetti;Av hem bir geçim kaynağıydı, hem de her an savaşa hazırlanmak demekti.

www.tariheglencesi.com

slide9

1. Yönetenler

·         Hanedan üyeleri,

·         asker,

·         vali ve

·         din adamları yönetici sınıfı oluşturmaktaydı.

Toplum yapısının en üstünde yer alan sultanın toplumsal konumu, idarecilere ve halka karşı sorumluluk ve görevlerini yerine getirmesine bağlıydı. Görevi ihmal, adaletten ayrılma ve toplum refahını sağlayamama iktidarı kaybetmek için önemli sebeplerdi.

www.tariheglencesi.com

slide10

İlk Müslüman Türk devletlerinde idareciler genelde Türk\'tü. Halk ise farklı ırk ve boylardan meydana gelmekteydi.

·         Karahanlı Devleti\'nde toplum tamamen Türk\'tü. GaznelilerdeGurlular, Hindular gibi farklı unsurlar da yer almaktaydı.

·         Büyük Selçuklu Devleti\'nde devleti kuran Türklerin yanı sıra İranlı ve Arap unsurlar yer alırken

·         Tolunoğulları, İhşidiler ve Memluklularda ise halkın büyük çoğunluğunu Arap, Rum, Berberi, Mısırlı vb. Türk olmayan unsurlar oluşturmaktaydı.

www.tariheglencesi.com

slide11

2. Yönetilenler (Halk)

Türk-İslam devletlerinde yönetilen halk;

ilk Türk devletlerinde olduğu gibi aile, ailelerin birleşmesiyle boy ve boyların birleşmesiyle bodun şeklinde teşkilatlanmaktaydı. Bu dönemde devlet, toplumu Müslüman ve gayrimüslim şeklinde kabul ederek hukuki düzenlemeleri bu çerçevede yapmaktaydı.

Türk-İslam toplumlarında halk yaşayış şekillerine göre; göçebeler, köylüler ve şehirliler olmak üzere üç grupta toplanmaktaydı.

www.tariheglencesi.com

slide12

Şehirliler

Tacirler, zanaatkârlar, devlet memurları, askerler şehir ve kasabalarda yaşarlardı. Türk şehirlerinin etrafını çeviren surların içerisinde saray, hükûmet konağı, kışla, cuma camisi, meydan, pazar yeri, ribat veya çarşı, medrese, hamam ve hastane bulunmaktaydı. Ayrıca sultanların yaptırdığı mimari eserler ve su kemerleri de şehirleri köylerden farklılaştırıyordu. Zaviye, imaret ve hanlar o dönemdeki şehirlerin en belirgin özelliğiydi.

www.tariheglencesi.com

slide13

XI. yüzyılda Türk şehirlerinde ve köylerinde nüfus çok farklı dinî ve etnik unsurlardan oluşuyordu.

Büyük Selçukluların hâkim olduğu coğrafyada nüfusun belli başlı etnik unsurlarını Türk, Fars, Yahudi ve Araplar oluşturuyordu.

Bu etnik yapı Mısır hariç diğer Müslüman Türk devletlerinde aynıdır.

Hazar toplum yapısını Müslüman, Hristiyan, Yahudi ve Gök Tanrı inancına sahip çeşitli topluluklar oluşturmaktaydı.

Türkiye Selçuklu Devleti\'nde ise Türklerin yanı sıra Rum ve Ermeniler, toplumu oluşturan diğer unsurlardı.

www.tariheglencesi.com

ho g r toplumu
Hoşgörü Toplumu

Türk şehirlerinde askerler ve din adamları çoğunluktaydı.

 Şehirlerde Türkler tarafından çok sayıda medresenin kurulması birçok din âlimi ve sufinin yetişmesini sağlamıştı. Türkler arasında yayılma eğilimi gösteren sufilik aynı zamanda, bir meslek kuruluşu gibiydi. Sufilerin çok az bir kısmı tecrit hayatı yaşarken önemli bir kısmı esnaflık yapıyor ve teşkilatlı bir şekilde ticaret ile meşgul oluyordu.

www.tariheglencesi.com

slide15

Bunların içinde ilk Türk mutasavvıfı olan Ahmet Yesevi\'yegöre "Kemale erebilmek için inanmayanlar dâhil hiçbir insanı incitmemek gerekir."Yesevi\'de kendini aşmak ve hoşgörü temel esastı. Mevlana ise insanlara hoşgörü, neşe ve umut telkin ediyordu.

www.tariheglencesi.com

slide16

Onun fikir ve düşünceleri etrafında bilginler devlet adamları, halk ve gayrimüslimler toplanıyorlardı. Yunus Emre; bütün insanlar, hatta bütün canlı ve cansızlar, Tanrı\'nın yaratığı ve mazharı oldukları için "Yaratılanı yaratandan ötürü hoş görme." felsefesi ile soy, din, millet, renk, mevki ve refah farkı gözetmeksizin insanları sevmek gerektiğini söylemekteydi.

www.tariheglencesi.com

slide17

Her üç mutasavvıfın ortak felsefesi; insanlar arasında hiçbir farkın gözetilmemesi, hoşgörü ve sevgidir. Bu mutasavvıflar, toplumun daha hızlı bir şekilde İslamlaşmasını sağlamışlardı. Çeşitli ırk ve dinlerin bulunduğu Türk-İslam devletlerinde toplumsal ilişkilerin şekillenmesinde İslam hukuku belirleyiciydi.

www.tariheglencesi.com

slide18

Fertlerin toplum içerisindeki tutum ve davranışları ile giyim ve kuşamları da bu çerçevede ele alınmaktaydı. Müslümanların giyimleri ve dış görünüşleri Hristiyan ve Musevilerden farklıydı. Türklerin, Arapların, Hinduların ve diğer etnik grupların giyim kuşamları da birbirlerinden kolaylıkla ayrılabilmekteydi. Ancak temelde Müslüman ve gayrimüslim kıyafetlerindeki farklılık en belirgin olandı.

www.tariheglencesi.com

slide19

Türk toplumu eski inancının etkisiyle farklı din ve mezheplere karşı olan hoşgörüsünü devam ettirmişti. Türk-İslam şehirlerinde gayrimüslimler kültürel ve dinî yönden her türlü özgürlüğe sahipti. Türkler hâkimiyetleri altında yaşayan çeşitli mezhep ve fırkalara ayrılan Müslümanlara da herhangi bir müdahalede bulunmamışlardı.

www.tariheglencesi.com

slide20

Türklerin İslamlaşma sürecinin başlangıç dönemlerinde âdet, anane ve dinî inançlarda eski Türk toplumunun izleri tamamen silinmemişti. Sonraki dönemlerde tarikatların kurulmasıyla hızla İslamlaşma görüldü. Türklerin hâkim olduğu coğrafyada doğup gelişen Kadirilik, Kübrevilik, Ekberilik ve Yesevilik en çok müridi olan tarikatlardı. Bu tarikatlar sayesinde Türkler adeta kendi sosyal yapılarına ve anlayışlarına uygun birdin düşüncesi geliştirmişlerdi.

www.tariheglencesi.com

sosyal yard mla ma
Sosyal Yardımlaşma

Türk-İslam devletlerinde vakıflar aracılığı ile birçok sosyal yardımlaşma kurumu yapılmıştı.

Yolcuların özellikle tüccar kafilelerinin yolculukları emniyet içinde gerçekleştirebilmeleri için kervansaraylar kurulmuştu.

Selçuklular sağlık hizmetlerine büyük önem vermişler hemen her şehirde darüşşifa, darülâfiye ve bimaristan gibi adlarla hastaneler inşa etmişlerdi.

www.tariheglencesi.com

slide22

Vakıflarla idare edilen bu kuruluşlar Selçuklu yardım kuruluşları arasında önemli bir yere sahipti.

Selçuklular zamanında oluşturulan "Ahi" teşkilatları sosyal yardımlaşmada önemli bir yer tutmaktaydı.

Selçuklu hâkimiyetinde Türkler arasında yardımlaşma sosyal hayatın ayrılmaz bir unsuruydu. Köylerde gündelik hayat, genelde tarım faaliyetleri ile şekillenmişti. İmece sosyal hayatta hemen her alanda uygulanmaktaydı. Nüfusun önemli bir bölümünü oluşturan konargöçerlerin keçe dikme, çadır kurma ve sökme gibi pek çok faaliyette yardımlaştıkları görülmekteydi.

www.tariheglencesi.com

toplumsal ya ant
Toplumsal Yaşantı

Türkler Müslüman olduktan sonra da kendilerine has "Türkmen" kıyafetlerini kullanmaya devam etmişlerdi. Giysilerde kırmızı ve yeşil renkler tercih edilirken kumaş olarak da pamuk, yün, ipek ve kürk kullanılmaktaydı. Kadınlar geniş elbiseler giyerken takı olarak inci, gümüş ve altın küpeler ile gerdanlık, bilezik ve yüzük kullanıyordu. Erkekler ise vücuda yapışık dar kıyafetler giyiyorlar başlarına da çene altından bağlanan kırmızı bir börk takıyorlardı. Bu dönemde Türkler kemer, tokalı kemer, deri veya keçeden imal edilen çizme kullanıyorlardı. Oğuz erkekleri uzun saç, kâkül ve bıyık bırakmaktaydı.

www.tariheglencesi.com

slide24

Türk toplumunun eğlence hayatında müziğin de ayrı bir yeri vardı. "Kopuz" en sevilen çalgılardan birisi olarak artık daha geniş bir coğrafyada tanınıyordu. Halay, grup olarak oynanan, sevilen bir oyundu. Askerî orkestra (mızıka) da Türklerin önce Horasan ve daha sonra Orta Doğu\'ya getirdikleri bir âdetti. Hun Türkleri, Kök Türkler ve Uygurlarda birçok çeşidi bulunan askerî mızıka, yeni kurulan Türk devletlerinde de varlığını devam ettirdi. Türk-İslam devletlerinde günde beş defa saray kapısının önünde nevbet vurulurdu.

www.tariheglencesi.com

slide25

Avcılık, çöğen eğme, kuş uçurma, top kapma en çok tercih edilen sportif etkinlikler arasındaydı. Bunların dışında Türkler arasında ok atma, yay çekme gibi talim yerine geçen yarışmalar da yapılıyordu. Cirit ve güreş ise bütün Türk dünyasının ortak oyunu olarak o zaman da biliniyordu.

www.tariheglencesi.com

slide26

Değişik bir çevreye göç etmelerine rağmen Türkler Orta Asya yemek kültürünü yaşatmışlardır. ..XI. yüzyıl Türk toplumunun millî yemeği olarak tabir edebileceğimiz "tutmaç" bugün Anadolu\'da Ramazan aylarında özel olarak yapılan yemekler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Meyve suyu ve İtil Bulgarlarının baldan imal ettikleri bir içecek olan "sücüv" gibi içecekler de Türkler tarafından tüketilmekteydi.

www.tariheglencesi.com

t rkiye sel uklular nda sosyal hayat
Türkiye Selçuklularında Sosyal Hayat

Sosyal Hayat: Türkiye Selçukluları kendilerine has bir sosyal ve iktisadi politika izlediler. Aralıklarla Anadolu ya Türkistan dan Maveraünnehir ve Horasan dan gelen Türklerin büyük bir bölümünü yerli halk tarafından boşaltılan yerlere yerleştirdiler. Bir kısmını ise uc bölgelere yerleştirdiler.

www.tariheglencesi.com

slide28

Selçuklu hükümdarları kendi yönetiminde yaşayan Hristiyan halkı himaye ettiler. Bizans yönetiminin baskısından ve ağır vergilerinden bunalanlardan isteyenlerin kendi topraklarına yerleşmelerine izin verdiler.

www.tariheglencesi.com

slide29

Hristiyan-Müslüman ayrımı gözetmeden uyguladıkları adil yönetim Rum, Ermeni ve Süryani halkın Türk yönetimini tercih etmelerine sebep oldu. Türkiye Selçukluları döneminde Anadolu da yaşayan halkın büyük çoğunluğunu Türkler oluştururdu.

www.tariheglencesi.com

slide30

Halk şehirliler ve köylüler olmak üzere ikiye ayrılırdı. şehirliler: Devlet memurları, âyân, bilim adamları ve ahiler olmak üzere dört gruba ayrılıyorlardı.

www.tariheglencesi.com

slide31

Devlet Memurları: Bir şehirde hükümeti temsil eden görevlilerdi.Âyân: Hükümet nezdinde halkı temsil eden kişilerde. Tacirler (tüccarlar) da bu sınıfa girerlerdi.

www.tariheglencesi.com

slide32

Bilim Adamları: Müderrisler, kadılar, zaviye, tekke şeyhleri ve medrese öğrencileri bu gruba girmekteydi.

www.tariheglencesi.com

slide33

Ahîler: Ahîler (kardeşler) şehirde oturan ve kendi aralarında dinî ve iktisadi özellikler taşıyan esnaflardır. Aralarında kurdukları teşkilata ahîlik denirdi. Ahî teşkilatı ticareti ve ticaret ahlakını düzenlemiş, üretim kalitesini yükseltmiş ve kaliteli eleman yetiştirilmesini sağlamıştır.

www.tariheglencesi.com

slide34

Köylüler: Türkmen kökenli olan Türk köylüsü göçebe ve yerleşik olmak üzere iki kısma ayrılıyordu. Göçebeler hayvancılıkla geçinirlerdi. Yerleşik köylüler ise devletin veya ikta sahibinin idaresi altındaydılar.

www.tariheglencesi.com

osmanli toplum yapisi
Osmanlı Devleti kurulduğunda halkının tamamı Türktü. Sonraki dönemde toprak genişlemesi sonucu bir çok ulus (Yunan,Bulgar,Sırp, Arnavut, Macar,Hırvat,Sloven, Romen,Arap Macar...) Osmanlı yönetimine girdi. Osmanlı Devleti çok uluslu bir imparatorluğa dönüştü.OSMANLI TOPLUM YAPISI

www.tariheglencesi.com

slide37
Osmanlı toplumunda ,bir yandan bazı yeni sosyal grupların oluşması, diğer yandan devletin hakimiyet sınırlarının genişlemesi sonucunda topluma dahil olan insanlara belli sta-tüler kazandırılarak toplum içindeki yerlerinin belirlenmesi, Osmanlı insan-toplum anlayışı ve yönetim felsefesine göre gerçekleşmiştir. Konuyla ilgili Osmanlı literatürü incelendiği zaman ,şöyle bir anlayışla karşılaşılır: insan yaratıkların en şereflisidir. O,yaratılışı gereği medenidir.

www.tariheglencesi.com

slide38
O halde geçimini temin edebilmek ve hayatını sürdürebilmek için diğer insanlara muhtaçtır. İşte bu ihtiyaç toplumların veya milletlerin oluşmasına yol açmıştır. Çünkü, toplum hayatını sür-dürebilmek ancak dayanışma ve yardımlaşmayla mümkündür. Toplum üyeleri arasındaki uyumun devamı, her ferdin toplum içinde yaratılıştan sahip olduğu yeteneğinin gerektirdiği mevkide bulunmasına ve bu yerini korumasına bağlıdır. Böyle bir iş bölümü, ister istemez toplumda bir farklılaşmayı ve tabakalaşmayı zorunlu kılar.

www.tariheglencesi.com

slide39
Osmanlı toplum düzeninin felsefi temelini oluşturan bu bakış açısı, sadece teorik kitaplarda değil çeşitli alanlardaki uygulamalarla ilgili arşiv belgelerinde de, Kur’an’ın bir ayetine dayandırılıyor. Bu ayete göre; Toplum hayatının oluşması ve sağlıklı işleyebilmesi için Allah insanları farklı kabiliyetlerde yaratmıştır. Her toplum üyesi, kabiliyeti ve bilgi birikimine göre iş yapmalı ve emeği karşılığında gelire sahip olmalıdır.

www.tariheglencesi.com

slide40
Osmanlı toplum düzeninin ve yönetim felsefesinin temelini oluşturan bu fikirler,”daire-i adliye” yani “adalet dairesi” veya “hakkaniyet çemberi” adı verilen bir for-mülle açıklanmıştır.

NOT:Bu çok uluslu yapının çatırdayarak, Osmanlı Devletinin parçalanmasına neden olan en önemli dış gelişme FRANSIZ İHTİLALİ\'dir.

www.tariheglencesi.com

hakkaniyet emberi
Hakkaniyet Çemberi

www.tariheglencesi.com

2010 lys
2010-LYS

www.tariheglencesi.com

1 devlet n resm tasn f ne g re osmanli toplumu
a-Yönetenler: Askeri sınıf

Askeri sınıf, padişahın dini ya da idari yetki tanıdığı devlet görevliler-den oluşuyordu. Bunları,saray halkı,

seyfiye,ilmiye ve kalemiyediye gruplara ayırmak mümkündür.

1- DEVLETİN RESMİ TASNİFİNE GÖRE OSMANLI TOPLUMU

www.tariheglencesi.com

slide46
b-Yönetilenler:Reaya

Osmanlı Devleti’nde, askeri sınıf dışında kalan, dolayısıyla yönetime katılmayan,geçimini tarım ve sanayi alanında üretim yapmak ve ticaretle uğraşmak suretiyle temin eden ve devlete vergi veren kesim,toplumun ikinci sınıfını oluşturuyordu. Bu sınıfa raiyyet sınıfı veya reaya deniliyordu.

www.tariheglencesi.com

2 yerle m durumuna g re osmanli toplumu
a-  Şehirliler:1-Askeriler (Yönetenler=Seyfiye,ilmiye,kalemiye) 2-Tacirler3-Es-naf 4-Diğer gruplar (yabancılar,yabancıtemsilciler,yabancı tacirler veya gezginler,işsizler,seyyarsatıcılar,seyyidler)

b-  Köylüler

c-  Göçebeler

2-YERLEŞİM DURUMUNA GÖRE OSMANLI TOPLUMU

www.tariheglencesi.com

b osmanli toplumunda sosyal hareketl l k
a)-Kuruluş ve yükselme dönemlerinde yatay hareketlilik:

Bu dönemlerde yatay hareketlilik FETHEDİ-LEN yerlere doğru yerleşme şeklinde görülür. Osmanlı Devleti bu dönemde Balkanlar\'daki Türk nüfusunu artırmak için yatay hareketliliği teşvik ediciuygulamalar yapmıştır.

B- OSMANLI TOPLUMUNDA SOSYAL HAREKETLİLİK

www.tariheglencesi.com

slide49
Bu TEŞVİK UYGULAMALARI şunlardır:

1- Bataklık yada ıssız yerlere vakıflar kurmak yoluyla buraların ekonomik hayatını canlandırmış, insanların buraya yerleşmesini özendirmiştir.

2- Fethedilen yerlere yerleşeceklere bir takım vergi kolaylıkları sağlanmıştır.

www.tariheglencesi.com

slide50
b)-Osmanlı Devletinde Duraklama Devri sonrası Yatay Hareketlilik:

1- Bu dönemlerde kaybedilen yerlerdeki Türk ve Müslüman halk iç kesimlere göç etmek zorunda kalmıştır.

2- Nüfus artışı, ekonomik güçlükler ve eşkiyalık hareketleri gibi nedenlerle kırsal kesimdeki halk büyük kentlere göç etmiştir.

www.tariheglencesi.com

slide51
B)-DİKEY HAREKETLİLİK

Bir sınıftan başka bir sınıfa geçmek veya bulunduğu sınıf içinde daha yüksek mevkilere gelmeye "Dikey hareketlilik" denir. Ortaçağ Avrupa\'sının sınıflı toplumlarında ve Hindistan\'daki "Kast" teşkilatının katı sınıfsal yapısında dikey hareketlilik yoktur. Çünkü buralardaki sınıflar kan bağına dayanmaktadır. Örneğin; baron, dük, kont, lord olabilmenin şartı bu kimselerin soyundan gelmektir.

www.tariheglencesi.com

slide52
Osmanlı Devletinde "kan bağına" dayanan sınıfsal bir yapı olmadığından dikey hareketlilik yoğun bir şekilde görülür. REAYA dediğimiz yönetilenlerden bir kişinin, yönetenlerden saydığımız seyfiye, ilmiye ya da kalemiyeye geçmesi mümkündür.(padişah olmak hariç) Bunun için başlıca iki şart vardı:

1-Müslüman olmak, 2- Eğitim öğretim görmek.

www.tariheglencesi.com

slide53
Reaya içindeki müslüman olmayanların DEVŞİRME yoluyla müslümanlaştığını ve kapıkulu sistemi içinde eğitimlerini tamamlayarak devletin önemli kadrolarında görev aldıklarını görüyoruz. Mesela 1453-1566 yılları arasında görev yapan 24 veziri azamın 20\'si devşirmedir.

www.tariheglencesi.com

c osmanli toplumunun d n yapisi m llet s stem
Osmanlı Devletinde Millet kavramı günümüzdeki anlamından farklıydı. Aynı din ve mezhepten gelen topluluklar bir "millet" sayılıyordu. Buna göre Müslümanlardan başka 3 temel millet daha vardı: Ortodokslar, Ermeniler ve Yahudiler

Osmanlı Devletinde yönetime katılmayan, geçi-mini tarım ve sanayi alanında üretim yapmak ve ticaretle uğraşmak yoluyla sağlayan ve devlete vergi veren halka REAYA deniliyordu. Reaya çeşitli din, dil ve ırklara mensup topluluklardan oluşuyordu.

C)-OSMANLI TOPLUMUNUN DİNİ YAPISI (MİLLET SİSTEMİ)

www.tariheglencesi.com

slide55
1- Müslümanlar: Türkler, Araplar, Acemler, Boşnaklar ve Arnavutlar Müslüman milletini oluşturuyorlardı.

2- Ortodokslar: Ortodoksların devletle ilişkileri FENER PATRİKHANESİ ve PATRİK tarafından yürütülüyordu. Patrik "vezir" seviyesindeydi. Seçimle ve padişahın onayı ile başa geçiyordu.

www.tariheglencesi.com

slide56
3- Ermeniler: "Monofizm" denilen bir öğretiyi benimsemişlerdi. Ortodoks kilisesi tarafından dinsizlikle suçlanıyorlardı. Ayrı bir patrikliği bulunmaktaydı.

4- Yahudiler: Osmanlı nüfusu içinde sayıları pek fazla olmayan Musevilere (% 1) bir millet olarak örgütlenme imkanı tanınmıştı. Bunlar ticaret, bankacılık gibi işlerle uğraştıkları için kısa za-manda zenginleştiler. Musevilerin devletle ilgili işlerinden İstanbul\'daki "hahambaşı" sorumluydu.

www.tariheglencesi.com

3 osmanli toplumunda a le
Osmanlı ailesinin yapısını İslam hukuku ve Türk töresi şekillendiriyordu.

Kınalızade Ali Efendi’nin ilk Türkçe ahlak ki-tabı olduğu için Osmanlı toplumunu geniş ölçüde etkileyen Ahlak-ı Alai(İstanbul 1833) adlı ki-tabına göre ,insanın tabiat şartlarından koruna-bilmesi için bir eve ve eşyaya, cinsini koruyabilmesi, neslini sürdürebilmesi ve mutluluğa kavuşabilmesi için bir eşe, çocuklara ihtiyaçları olan uzun süreli bir eğitim verilebilmesi için de bir aileye sahip olması gerekiyordu.

3-OSMANLI TOPLUMUNDA AİLE

www.tariheglencesi.com

slide58
II. Abdülhamid Han zamanında Osmanlı ülkesinde bulunan Edmondo da Amicis, Constantinopoli adlı eserinde:

www.tariheglencesi.com

slide59
"Paşasından sokak satıcısına kadar istisnasız her Türk’te vakar, ağırbaşlılık ve asillik ihtişamı vardır. Hepsi, derece farkları olmasına rağmen, aynı terbiyeyle yetişmişlerdir. Kıyafetleri farklı olmasa, İstanbul\'da bir başka tabakanın olduğu belli değildir... İstanbul\'un Türk halkı, Avrupa‘nın en nazik ve kibar cemaatidir.

www.tariheglencesi.com

slide60
En ıssız sokaklarda bile, bir yabancı için küçük bir hakarete uğrama tehlikesi yoktur. Namaz kılınırken bile bir Hıristiyan camiye girip, Müslüman ibadetini seyredebilir. Size bakmazlar bile, küstahça bir bakış değil, sizinle ilgilenen mütecessis bir nazar dahî göremezsiniz. Kahkaha ve kadın sesi duyamazsınız.

www.tariheglencesi.com

slide61
Fuhuşla ilgili en küçük bir olaya şahit olmak imkân dışıdır. Sokaklarda bir yerde birikmek, yolu tıkamak, yüksek sesle konuşmak, çarşıda bir dükkânı lüzumundan fazla işgal etmek, ayıp sayılır..." demektedir.

www.tariheglencesi.com

slide62
Evlenme kadı huzurunda yapılır ve kayıtlara geçirilirdi. Bunlara şer’iye sicilleri denirdi. Erkek evlenirken kadına mehir denilen bir nikah bedeli veriyordu. İslam,eski bir Arap adeti olan mehri kadın lehine düzenlemiş, bununtamamen kıza ait olduğu ,bunda başkasının hiçbir hakkı olmadığı prensibini getirmişti.

www.tariheglencesi.com

slide63

Evlilikte karı-koca mal ayrılığı rejimi kabul edilmişti. Bu da İslam hukukundan kaynaklanı-yordu.

Mahkeme Sicillerinden anlaşıldığı üzere,nazariye de teşvik edilmediği gibi, uygulamada da çok evliliğe enderrastlanıyordu.

www.tariheglencesi.com

slide64
C-VAKIF SİSTEMİ
  • Vakıf,İslam hukukuna göre,bir mü’min alınteri ile kazandığı malından bir bölümünü,insanların hayrına olacak bir iş için ebediyyen tahsis ve tevkif etmesidir. Vakfı kurana vakıf ,vakfettiği taşınır ve taşınmaz,gelir getiren mala mevkuf denirdi.Vakıf tesis ettiği vakfın şartlarını belirleyen bir belgeyi beldesinin kadısı ve şahitlerin huzurunda düzenlerdi. Bu belgeye vakfiye denir.

www.tariheglencesi.com

slide65
Vakfiyede belirlenen şartlar ışığında kurulan vakfın yönetimi için bir yönetici tayin edilirdi. Bu yöneticiye mütevelli adı verilirdi. Mütevellinin yanında,gerekirse vakfın muhasebesini tutmak için bir cabitayin edilirdi. Ayrıca lüzum görülürse vakfın müesseselerinin her biri için yeterince görevli atanabilirdi. Bu şekilde vakfa hizmet eden ve karşılığında da vakfın gelirlerinden kendilerine pay ayrılanların tümüne vakfın mürtezikasıdenirdi.

www.tariheglencesi.com

slide66
C- GÜNLÜK HAYAT (TOPLUMSAL YAŞANTI)

1-Sarayda

Saray,padişah ve ailesi ile Saray’ın iç ve dış hizmetinde bulunan on on beş bin görevlinin yaşadığı kendine özgü kapalı bir ortamdı. Saray’ın Harem kısmı ve buradaki gündelik hayat konusunda XX. yüzyıla kadar pek bir şey bilinmez.Avrupalı seyyahların verdiği bilgiler hayal mahsulüdür. Çünkü Harem ancak 1909’dan sonra kapılarını dünyaya açmıştır.

www.tariheglencesi.com

slide67
Harem halkı, günlerini, kendilerine ayrılan dairelerde ve ya odalarda ,yiyip içmek,ibadet etmek, okumak, bazı eğlence, şenlik ve törenlere katılmakla geçirirlerdi. Harem Enderun Mektebi’nin fonksiyonunu görüyordu.

www.tariheglencesi.com

slide68
2-Şehirde

Osmanlı şehrinde ,özellikle şehrin müslüman kesiminde, gündelik hayat sabah namazıyla başlardı. Erkek işyerine giderken kadın da evde gündelik işlerle uğraşırdı. XV. Ve XVII.yüzyıllarda Osmanlı ülkesini gezen seyyahlarTürklerin kanaatkar olduğunu, az masraflı ve çabuk hazırlanan yemekler yediklerini,tuz,ekmek, sarmısak veya soğan ile biraz yoğurtları varsa başka bir şey istemediklerini, onlar için bir fıçı pirinçle bir kaç çanak yağ ve kuru meyvenin önemli bir erzak oluşturduğunu anlatırlar.

www.tariheglencesi.com

t rk evler
TÜRK EVLERİ

www.tariheglencesi.com

tar h kapilari
TARİHİ KAPILARI

www.tariheglencesi.com

yal lar
Yalılar

www.tariheglencesi.com

konaklar
Konaklar

www.tariheglencesi.com

amcazade yal s
Amcazade Yalısı

www.tariheglencesi.com

slide75
XVI. yüzyıl ortalarında kahve kullanımı da başlamış ve yaygınlaşmıştı. İlk defa İstanbul’da 1554’te açılan kahvehane kısa zamanda bir çok şehirde moda olmuş,sohbet yerleri haline gelmiştir.

Çalışanlar öğle yemeklerini başhane ,işkembeci ya da muhallebicide yerlerdi. Yemek çeşitleri boldu. İçecek olarak boza,müselles, pekmez, balsuyu, arpa suyu gibi şerbetler içilirdi. Gayrimüslimler ve bazı Türkler rakı ve şarapta içerlerdi.

www.tariheglencesi.com

slide79
3-Köylerde

Osmanlı ülkesinde köyler çok dağınıktı. Köylerin bir çoğu beş altı haneden oluşuyordu. Dört beşyüz hanelik yerler kasaba sayılıyordu. Osmanlı köylülerinin büyük kesimi, özellikle ücra bölgelerde olanlar,ekonomik açıdan kendi kendilerine yetmeye çalışıyorlardı.

Köylüler genellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşırlardı. Sade bir hayatları vardı. Senenin günleri tarım işlerinin temposuna göre geçerdi.

www.tariheglencesi.com

slide80
4-Göçebelerde

Konar-göçer halk mevsimden mevsime yaylak ve kışlak arasında hareket halindeydi. Kışlaklar ve yaylaklar birbirine yakın olabildiği gibi çok uzak da olabiliyordu. Çadırlarına yurt veya ev denirdi. Bunlar çok çabuk kurulup kaldırılabilir nitelikteydi.

www.tariheglencesi.com

slide81

Konargöçerlerin hayatlarında,çadırdan başka, yine hareketli bir hayat sürmelerinden dolayı at ve deve gibi o günün ulaşım ve taşıma vasıtaları önemli bir rol oynuyordu. Mevsimlik uzun yolculuklarısırasında kondukları yerlere yakın pazarlarda hayvancılığa dayalı yoğurt, yağ, peynir, yapağı gibi ürünlerini satıyorlar veya takas ediyorlardı.

www.tariheglencesi.com

slide82
C-OSMALI TOPLUM YAPISINDA MEYDANA GELEN DEĞİŞMELER

Çeşitli milletleri ve dinleri bir arada yaşatan Osmanlıların Nizam-ı Alem’i Avrupalılar buna Pax Ottamanica diyorlardı, diğer bir deyişle Osmanlı toplum düzeni ve barışı, daha Kanuni’nin ölümünden önce ,yıllar sonra belirginleşecek olan hastalık alametleri göstermeye başlamıştı.

www.tariheglencesi.com

slide83
Osmanlı toplum yapısının değişmesinde iç ve dış etkenler etkili olmuştur. Bunları şu şekilde belirtebiliriz:

1-Nüfus artışı 2-Dirlik sisteminin bozulması 3-İç isyanlar 4-Dış etkenler: a-Coğrafi keşifler b- Sanayiinkılabı c-Fransız ihtilali

www.tariheglencesi.com

1 xviii y zyil
a-Yönetim Kadrolarında Kimlik Değişimi

Yönetim kadrolarında en önemli değişiklik Seyfiye sınıfının yerini yavaş yavaş Kalemiye sınıfının almasıdır.

Bunun en önemli sebebi devletler arası ilişkilerde diplomasinin önem kazanmasıdır. Yurt dışında geçici ve daha sonra daimi elçilikler kurulması da bu düşünceye dayanır.

Yönetici kadrolarında meydana gelen bir de-ğişmede Devşirme kökenlilerin yerini reayadan kişiler almaya başlamıştır.

1-XVIII.YÜZYIL

www.tariheglencesi.com

2 tanzimat ve sonras
a-Yeni Bürokratlar

Avrupa ülkelerinde ikamet elçiliklerinin kurulmasından ve böylece Avrupa ile ilişkilerin artmasından sonra, eskilerden daha farklı bir anlayışa sahip reformcu yeni bir nesil ortaya çıkmıştı.Bunlar Avrupa başkentle-rinde görev yaparken,milletlerarası durumu ve batılı devletlerin bünyelerini tanımaya çalışmış olan belli başlı diplomalardı.

2-Tanzimat ve sonrası

www.tariheglencesi.com

slide86
Üst seviye Tanzimat bürokratlarından her biri İstanbul’daki yabancı elçilik-lerden biri ile de ilişki içindeydi.

Bu durum onları daha etkili kılıyor,ancak yabancıların Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmasını da kolaylaştırıyordu.

www.tariheglencesi.com

slide87
Nüfus hareketleri ve Yeni Yapılanmalar

XIX. yüzyılda ise Osmanlı nüfusu açısından iki olgu birden yaşanıyor. Bir taraftan, Osmanlı genel nüfusu azalırken, diğer taraftan daralan Osmanlı sınırları içindeki nüfus gitgide artmaktaydı. Genel nüfusun artması toprak kayıplarına,mevcut nüfusun artması ise kaybedilen topraklardan gelen göçlere bağlıydı. Gerileme ve Dağılma devrinde Rumeli’den Anadolu’ya yoğun bir göç hareketi olmuştur.

www.tariheglencesi.com

slide88
Ulaşım teknolojisinin gelişmesi ve dış pazarlarla ilişkiler kurulması, XIX.yüzyılda, şehirleşme oranını da yükseltmiştir.

XVI. yüzyılda da sınırlı olan ova köyleri(celali isyanları dolayısıyla yamaçlara ve dağlara çekilmişlerdi),XIX.

Yüzyılda dışardan gelen göçmenlerle artmıştır. Bunlar Konya, Adana ve kıyı ovalarına yerleştirildiler.

Ulaşımda da kara yollarının yanında demiryolları ve denizyoları da yapılmaya başlandı. Telgraf ve telefon hatları kurulmaya başladı.

www.tariheglencesi.com

yeni hayat tarz
Klasik dönemde Osmanlıların saray, şehir, köy ve göçebelerdeki gündelik hayat tarzları daha önce anlatılmıştı. XIX. Yüzyılda,İstanbul ve diğer büyük şehirlerde hayat tarzı önemli ölçülerde değişmelere uğramıştır.Yeni Hayat Tarzı

www.tariheglencesi.com

unkpani k pr s
UNKPANI KÖPRÜSÜ

www.tariheglencesi.com

slide92
Kahvehanelerin işlevi değişmiş eğlence amaçlı kullanılmaya başlamıştır. Yabancı kahvehaneler ise pastaneye dönüşmüştür. Kahramanlık destanlarının,meddah,karagözün yerini tiyatro almıştır. Eski mesire geleneklerini, Boğaziçi mehtap alemleri almıştır. Sefaretlerin düzenlediği balolar, üst seviyedeki Müslümanlar arasında da kadın-erkek bir arada eğlenme modasını doğurmuştur. Üst tabaka nazarında Avrupa malı kullanma sosyal statü sembolü haline gelmiştir.

www.tariheglencesi.com

be ikta
Beşiktaş

www.tariheglencesi.com

slide94
Halk sınıfları arasında yaşantı açısından farklılaşmalar başlamıştır. Zenginler Boğaziçinde ayrı mekanlara yerleşmişlerdir.

1895’de İstanbul’da ilk defa Zatü’l Hareke denen otomobil kullanılmaya başlamıştır. Ardından elektrikli tramvay hizmete girmiştir. II.Meşrutiyet sonrası telgraf ve telefon da gündelik ha-yatın unsurları haline gelmiştir.

Taşra da ise bu değişimler pek görülmemiştir. Eski hayat tarzı uzun süre devam etmiştir.

www.tariheglencesi.com

ad