Gorz w wlkp 29 sierpnia 2013
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 51

Gorzów Wlkp., 29 sierpnia 2013 PowerPoint PPT Presentation


  • 163 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

K onferencja metodyczna Dydaktyka literatury i języka polskiego w szkole ponadgimnazjalnej w kontekście nowej podstawy programowej i zmian w formule egzaminu maturalnego. Gorzów Wlkp., 29 sierpnia 2013. Rekomendacje dydaktyczne opracowała Małgorzata Niewiadomska. Nowe typy zadań maturalnych.

Download Presentation

Gorzów Wlkp., 29 sierpnia 2013

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Konferencja metodycznaDydaktyka literatury i języka polskiego w szkole ponadgimnazjalnej w kontekście nowej podstawy programowej i zmian w formule egzaminu maturalnego

Gorzów Wlkp., 29 sierpnia 2013


Rekomendacje dydaktyczneopracowałaMałgorzata Niewiadomska


Nowe typy zadań maturalnych

  • Wymagają sfunkcjonalizowej (nie odtwórczej) wiedzy oraz umiejętności analityczno-interpretacyjnych (w odniesieniu do tekstu źródłowego wskazanego w zadaniu i związanych z nim problemowo przywołań różnych kontekstów).

  • Wiedza językowa i teoretycznoliteracka jest w nich czynnikiem wspomagającym lekturę tekstów kultury.

  • Odwołują się do umiejętności (i wiadomości) wskazanych w podstawie programowej dla IV etapu edukacji polonistycznej oraz etapów niższych.


Wykonanie zadania egzaminacyjnego na maturze ustnej wymaga:

  • rozpoznania zadanej w poleceniu intencji i przygotowania wypowiedzi zgodnie z tą intencją,

  • odczytania (interpretacji) dołączonego tekstu kultury pod kątem wskazanego w poleceniu problemu;

  • odwołania się do innych tekstów kultury (dowolnych) i problemów, które łączą się z tematem wypowiedzi;

  • opracowania wypowiedzi pod względem kompozycyjnym i językowo-stylistycznym;

  • wygłoszenia wypowiedzi zgodnie z zasadami kultury żywego słowa;

  • udziału w rozmowie dotyczącej wygłoszonej wypowiedzi monologowej.


Wniosek 1: Na lekcjach mówią uczniowie

Na przykład:

  • Samodzielnie określają tematykę omawianych tekstów i ich fragmentów.

  • Formułują problem podjęty przez autora, określają stanowisko autora wobec problemu.

  • Prezentują własne przeżycia i przemyślenia wynikające z kontaktu z dziełem.

  • Określają własne stanowisko wobec problemu, argumentują je.

  • Polemizują i dyskutują.


Na lekcjach mówią uczniowie.

Na przykład:

  • Stawiają samodzielne tezy interpretacyjne i formułują argumenty wyprowadzone z tekstów.

  • Komentują, streszczają, parafrazują teksty.

  • Snują refleksję wartościującą nad dziełem sztuki, jego przekazem i językiem.

  • Przygotowują i wygłaszają referaty (referat jest jedną z obowiązkowych form wypowiedzi).

  • Planują i wygłaszają ustne wypowiedzi z uwzględnieniem podstawowych zasad retoryki, np. przemówienia.


Na lekcjach mówią uczniowie

  • Przyzwyczajajmy uczniów do konstruowania i wygłaszania dłuższej, spójnej wewnętrznie wypowiedzi „na gorąco”, bez wcześniejszego przygotowania, w związku z tekstem „nowym” dla ucznia.

  • W pracy lekcyjnej i ocenianiu rozważmy powrót do systematycznego „pytania uczniów” i do oceny ich ustnych wypowiedzi zarówno tych przygotowanych w domu, jak powstających na lekcjach, w toku pracy nad tekstami.


Wniosek 2. Zasada różnicowania tekstów kultury

  • Jak najczęściej łączmy pracę nad literaturą z czytaniem innych tekstów kultury: reportaż, felieton, recenzja, wykład, przemówienie, film, obraz, plakat, rzeźba, architektura, reklama, komiks.

  • Podchodźmy do analizy tekstów intertekstualnie i kontekstualnie, pozwólmy uczniom wskazywać ich osobiste konteksty.

  • Umożliwiajmy uczniom wypowiedzi ustne i pisemne na temat różnych tekstów kultury.


Wniosek 3.

  • Zwiększmy częstotliwość ćwiczeń i zadań wymagających refleksji nad treścią, kompozycją, spójnością, językiem (np. dekompozycja tekstu w formie planu umożliwiającego jego linearne streszczenie, wskazywanie/formułowanie tezy autorskiej, argumentów i wniosków, odczytywanie intencji nadawcy).

    Przykłady z Informatora maturalnego:

  • Sformułuj trzy pytania, na które w kolejnych akapitach odpowiada autor tekstu 1. Każde pytanie musi odnosić się do całego akapitu.

  • Które z podanych w tabeli sądów są zgodne z twierdzeniami autora wyrażonymi w tekście 1., a które nie? Wstaw X w odpowiednią rubrykę.

  • .


Wniosek 4. Wzmocnienie znajomości lektur

  • Stosujmy działania sprawdzające znajomość dzieł opatrzonych gwiazdką – teksty wykorzystane w testach mogą odnosić się do lektur! (np. zadania 2-3 pierwszego testu).

    Przykład z Informatora maturalnego:

  • Kogo w przedstawieniu grał Krzysztof Kolberger?

    A. Konrada B. Senatora C. Mickiewicza D. Księdza Piotra

  • Uzasadnij wybór, odwołując się do treści recenzji i Dziadów części III Adama Mickiewicza.


  • Jaką treść – w kontekście Dziadów części III Adama Mickiewicza – powinien mieć napis, o którym autor recenzji pisze w przedostatnim akapicie?

    A. Śmierć carowi. Śmierć!

    B. Razem, młodzi przyjaciele!

    C. Nowosilcow to sługa piekieł.

    D. Umarł Gustaw, narodził się Konrad.

    Pomocne są oparte na wizualizacji techniki porządkujące treść lektury i ułatwiające jej zapamiętywanie, na przykład lokowanie wydarzeń na osi czasu lub „mapowanie” utworów o rozległej i trudnej do zapamiętania treści.

    Zadania prawda/fałsz dotyczące bohaterów i faktów powieściowych.

    Zadania typu „dokończ zdanie”, np.:

    Konrad uzyskuje przebaczenie, ponieważ...

    Inne: Pycha – pokora to synonim/homonim/antonim . Zilustruj obie postawy przykładami z III części „Dziadów”.


Wniosek 5. Wiedza – tak, ale wykorzystywana funkcjonalnie

Funkcjonalna znajomość gramatyki

  • Zadania dotyczące fleksji – np.: jaką funkcję pełni użycie nieosobowych form czasownika, jak na wymowę tekstu wpływa zmiana formy czasowników z czasu teraźniejszego na przyszły czy stosowanie przez autora trybu rozkazującego w pierwszej osobie liczby mnogiej;

    Przykład z Informatora maturalnego:

  • Do każdego z przykładów użycia czasownika dobierz sytuację, w której ten czasownik został użyty.


Wiedza – tak, ale wykorzystywana funkcjonalnie

Funkcjonalna znajomość gramatyki

  • Zadania dotyczące słowotwórstwa, np.: jak dodanie określonej cząstki słowotwórczej modyfikuje znaczenie wyrazu, jaka wartość znaczeniowa powstaje?

    Przykłady z Informatora maturalnego:

  • Wstaw X w wierszu, w którym zamieszczono definicję członu pseudo-.

  • Od jakich wyrazów podstawowych utworzony został przymiotnik kasandryczno-rejtanowsko-piotrowoskargowa?Co znaczy ten przymiotnik w tekście Jana Miodka? Jaki efekt wywołuje jego użycie?


Wiedza – tak, ale wykorzystywana funkcjonalnie

Funkcjonalna znajomość gramatyki na poziomie składni.

  • Zadania wymagające rozróżnienia typów zdań ze względu na ich treść i na funkcję w wywodzie autora (podrzędne warunkowe, współrzędne wynikowe, przeciwstawne)

    Przykłady: Znajdź w akapicie trzecim i wpisz do tabeli po jednym spójniku pełniącym w tekście 1. wskazaną funkcję. Podaj przykłady zdań złożonych, w których wystąpiły takie spójniki.

    - Wprowadzenie zdania podrzędnego, które określa warunek

    - Wprowadzenie zdania współrzędnego łącznego

    - Wprowadzenie zdania podrzędnego, które zawiera uzasadnienie sądu


Wiedza – tak, ale wykorzystywana funkcjonalnie

  • Zadania wymagające rozpoznania i uzasadnienia rozpoznanej konwencji gatunkowej (np. recenzja, felieton, przemówienie) lub stylistycznej (np. style użytkowe, np. naukowy, publicystyczny, popularnonaukowy..., odmiany języka o ograniczonym zasięgu, np. środowiskowe, terytorialne).

    Na przykład:

  • Podaj dwie cechy gatunkowe tekstu, które pozwalają stwierdzić, że jest on recenzją. Każdą cechę zilustruj przykładem z tekstu.

  • Wyjaśnij, czemu służy nagromadzenie wyrazów i wyrażeń środowiskowych oraz potocznych w tekście.


Wiedza – tak, ale wykorzystywana funkcjonalnie

  • Znajomość środków stylistycznych przełożona na umiejętność określania ich funkcji.

    Na przykład:

  • Wyrażenie melodramatyczny melodramat to

    A. hiperbola.B. oksymoron. C. antonim. D. synekdocha.

    Jaką funkcję pełni ten środek stylistyczny w tekście Grażyny Stachówny?


Rozprawka na maturze!

Będą przydatne:

  • Ćwiczenia przypominające tę formę wypowiedzi zarówno od strony konstrukcyjnej, jak i stylistycznej (charakterystyczne zwroty, słownictwo).

  • Ćwiczenia w analizie tematu i konstruowaniu planu wypowiedzi w różnych postaciach (plan linearny, mapa myśli, tabela).

  • Rozprawka maturalna nie jest wolna od ograniczeń – uczeń rozważa wskazany w temacie problem, odnosząc się do załączonego tekstu, a więc wykonuje też czynności analityczne i interpretacyjne, musi wykazać się rozumieniem tekstu. Powinien na przykład określić stanowisko autora/bohatera wobec problemu, sformułować tezę i wyprowadzić z tekstu argumenty.


Rozprawka na maturze

  • Ćwiczenia w trafnym doborze i właściwym przywoływaniu przykładów z innych dzieł.

    Czy szczególne okoliczności mogą usprawiedliwić postępowanie sprzeczne z podstawowymi zasadami etyki? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i do innych tekstów kultury.

    Marek Edelman Kreon Kmicic

    bohaterowie KamizelkiRaskolnikow,

    Marlow i Kurtz Lord Jim

    Z podanej puli wybierz przykłady umożliwiające podjęcie rozważań. Zastanów się, jak je wykorzystać w argumentacji. Ustal porządek prezentowania przykładów.


Rozprawka na maturze

  • Ćwiczenia w przywoływaniu trafnych kontekstów.

    Czy w miłości lepiej słuchać głosu rozsądku, czy też oddać się namiętności? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując siędo

    1. podanego fragmentu Lalki,

    2. całego utworu Bolesława Prusa

    3. oraz innego tekstu kultury.

    Zgromadź informacje pomocne w rozważaniu problemu. Jaka wiedza, jakie pojęcia mogą się przydać?

    Przydatne informacje i konteksty

  • cechy charakterystyczne epok romantyzmu i pozytywizmu, np.:...

  • spory między romantykami a oświeconymi

  • pojęcia: racjonalizm, empiryzm, idealizm.


Co nowego w oświacie?

  • obniżenie wieku szkolnego,

  • zmiany w systemie kształcenia zawodowego,

  • nowa podstawa programowa w kl. IV – VI i w szkole ponadgimnazjalnej,

  • nowe zasady przeprowadzania sprawdzianu po szkole podstawowej, egzaminu gimnazjalnego i maturalnego,

  • nowelizacja nadzoru pedagogicznego,

  • zmiany w sposobie prowadzenia i dokumentowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej,

  • zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli.


Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2013/2014

  • Wspieranie rozwoju dziecka młodszego w związku

    z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

  • Podniesienie jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych

  • Działania szkoły na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa uczniów

  • Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych


Zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli

  • System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół

  • Sieci współpracy i samokształcenia


Kompleksowe wspomaganie szkół

  • Adresowane jest do szkoły rozumianej jako złożony system.

  • Wspomaganie wynika z analizy indywidualnej sytuacji szkoły i odpowiada na jej rzeczywiste potrzeby.

  • Jest procesem, odchodzi od jednorazowych form doskonalenia.

  • Przebiega od diagnozy potrzeb placówki, przez wybór obszaru wspomagania, opracowanie rocznego planu wspomagania w wybranym obszarze, realizację tego planu do ewaluacji.

  • Rola SORE (szkolnego organizatora rozwoju edukacji)


Sieci współpracy i samokształcenia

  • Są dopełnieniem kompleksowego wspomagania szkół.

  • Skupiają nauczycieli, dyrektorów, psychologów, pedagogów, bibliotekarzy z obszaru jednego powiatu.

  • Cele sieci to wymiana doświadczeń, analiza dobrych praktyk, poszerzanie kompetencji uczestników, tworzenie nowych rozwiązań na potrzeby szkół uczestniczących w sieci, nawiązywanie kontaktów i współpracy pomiędzy nauczycielami i szkołami.

  • Sieci dyrektorów (pozapedagogiczne obowiązki dyrektora).

  • Sieci przedmiotowe (poloniści – edukacja filmowa).

  • Sieci problemowe (walka ze szkolną absencją).


Tematyka sieciwspółpracy i samokształcenia - przykłady

  • Edukacja filmowa.

  • Skuteczne sposoby zachęcania uczniów do czytania.

  • Jak rozwijać twórcze myślenie uczniów?

  • Praca z uczniem zdolnym na zajęciach koła naukowego.

  • Jak budować własne programy nauczania?

  • Promocja i budowanie wizerunku szkoły.

  • Nauczyciele pracują zespołowo.

  • Praca z nowoczesnymi technologiami.

    16 tematów sieci nauczycielskich


Tematy OLiJP 2013/2014

LITERACKIE:

  • Topos miejsca przyjemnego (locus amoenus) w literaturze epok dawnych: postacie i funkcje.

  • Między indywidualizmem a wspólnotą. Paradoksy ludzkich doświadczeń w dramacie polskiego romantyzmu.

  • Władysław Syrokomla (Ludwik Kondratowicz) - wybitny poeta krajowego romantyzmu.

  • W poszukiwaniu straconego czasu. Pamięć jako mechanizm psychologiczny, zasób kulturowy i tworzywo literackie.

  • HERB WYGNANIA. DIARYSTYKA DRUGIEJ EMIGRACJI (temat dodany na prośby polonistów o temat dotyczący literatury XX wieku).


Tematy na olimpiadę 2012/2013

TEMAT JĘZYKOZNAWCZY

  • Rodzina, ach, rodzina. Językowy obraz relacji rodzinnych w polszczyźnie.

    TEMATY TEATROLOGICZNE:

  • Dramat i teatr Stanisława Ignacego Witkiewicza a polska awangarda XX wieku.

  • Kształtowanie przestrzeni w teatrze XX i XXI wieku.


KONKURSY

  • I Ogólnopolski Konkurs na Tomik Wierszy „Duży Format”

  • XXIX Ogólnopolski Konkurs Literacki im. J. I. Kraszewskiego (poezja lub proza)

  • VI Ogólnopolski Konkurs Poetycki „Refleksy”

  • Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Jana Śpiewaka i Anny Kamieńskiej

  • Świetlne Pióro 2013 (opowiadanie fantastyczne)


  • II Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Pawła Brylińskiego (trzy wiersze o dowolnej tematyce)

  • XV Ogólnopolski i Polonijny Konkurs Literacki im. Leopolda Staffa

  • Konkurs poetycki z okazji Roku Juliana Tuwima i 65. rocznicy oddziału łódzkiego ZLP

  • VIII Ogólnopolski Konkurs na Prozę Poetycką im. Witolda Sułkowskiego

  • XXVII Ogólnopolski Konkurs Poetycki „O liść konwalii” im. Zbigniewa Herberta

  • XXV Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Władysława Broniewskiego „O Liść Dębu”


  • Otwartym tekstem (opowiadania o dowolnej tematyce)

  • „Niepodlegli nicości”. Ryszard Krynicki i jego poezja (esej krytycznoliteracki)

  • Konkurs literacki na powieść obyczajową z tłem historycznym

  • Video Poezja (utwór audiowizualnyinspirowany wierszem)

  • Różewicz Motion Graphic animacje komputerowe, filmy, impresje filmowe, utwory z dziedziny video-artu lub eksperymentalne produkcje audiowizualne


  • Nakręć wiersz do wyboru 150 wierszy

  • Akcja filmowa „Rany Julek”film inspirowany wierszem J. Tuwima „Ranyjulek”


Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2013/2014

  • Wspieranie rozwoju dziecka młodszego w związku

    z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

  • Podniesienie jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych

  • Działania szkoły na rzecz zdrowia i bezpieczeństwa uczniów

  • Kształcenie uczniów niepełnosprawnych w szkołach ogólnodostępnych


Zdawalność oraz średnie wyniki procentowe na poziomie podstawowym


Średnie wyniki procentowe na poziomie rozszerzonym


  • W teście sprawdzającym rozumienie tekstu nieliterackiego najwięcej trudności sprawiało zadania sprawdzające umiejętności rozpoznawania charakterystycznych cech stylu i języka tekstu, nazywania środków językowych, rozpoznawania zależności między akapitami, odczytywania sformułowań metaforycznych, odczytywania intencji autora.


Współczynnik łatwości zadań Wypracowanie - poziom podstawowy

Treść0,45

Kompozycja0,56

Styl0,56

Język0,51

Zapis0,47


Współczynnik łatwości zadań Wypracowanie - poziom rozszerzony

Treść0,56

Kompozycja0,72

Styl0,68

Język0,69

Zapis0,51


Najważniejsze kierunki pracy w przygotowaniu uczniów do egzaminu maturalnego


W zakresie czytania ze zrozumieniem ćwiczmy:

na poziomie komunikacji:

  • rozpoznawanie użytych w tekście zabiegów i środków stylistycznych i językowych oraz określanie ich funkcji,

  • rozpoznawanie stylu wypowiedzi i wskazywanie charakterystycznych dla niego środków,

  • określanie intencji wypowiedzi (np. aprobata, krytycyzm, ironia, polemizowanie),


na poziomie struktury tekstu:

  • określanie zależności między częściami tekstu,

  • określanie kompozycyjnej funkcji cząstek tekstu, np.: pierwszego/ostatniego zdania, pierwszego/ostatniego akapitu, innych ważnych kompozycyjnie cząstek tekstu,

  • określanie tematyki akapitów i większych całości,

  • sporządzanie planu tekstu, by unaocznić jego strukturę i prześledzić tok myśli,

  • odnajdywanie w tekście wskaźników spójności oraz językowych elementów porządkujących wypowiedź,

  • odnajdywanie/formułowanie tezy, wskazywanie i formułowanie argumentów i przykładów,


na poziomie znaczeń:

  • odczytywanie słów i sformułowań użytych w funkcji metaforycznej,

  • odczytywanie myśli przewodniej akapitów, większych fragmentów i całości tekstu,

  • objaśnianie znaczeń trudniejszych słów i sformułowań, w tym znajdujących się w poleceniach.


Ucząc pisania wypracowań, praktykujmy:

  • określanie na podstawie tematu koniecznych składników wypracowania,

  • ukierunkowanąprzez temat analizę i interpretację fragmentów lektur,

  • odwoływanie się do kontekstu całego dzieła (lub innego kontekstu wskazanego w temacie) ściśle w związku z wytyczonymi kierunkami interpretacji,

  • formułowanie wniosków ściśle w związku z tematem, z naciskiem na potrzebę podsumowania i uogólniania treści zawartych w rozwinięciu wypracowania,


Nie zapominajmy o:

  • ćwiczeniach słownikowych,

  • ciągłym odnawianiu potrzebnych wiadomości z zakresu nauki o języku,

  • nieustannej kontroli czytelnictwa lektur.


Dziękujemy za uwagę


  • Login