t rk ye de beslenme sorunlari ve z m ner ler
Download
Skip this Video
Download Presentation
TÜRKİYE’de BESLENME SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 48

TÜRKİYE’de BESLENME SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 259 Views
  • Uploaded on

TÜRKİYE’de BESLENME SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. Prof. Dr. Gülay KOÇOĞLU. GRUPLARA GÖRE BESLENME SORUNLARI. 0-5 YAŞ çocuklarda Anemi, PEM, Raşitizm, Diş çürükleri. Okul Çağı ve Gençlerde. Zayıflık veya şişmanlık, Avitaminozlar, Anemi, Basit guvatr, Diş çürükleri.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' TÜRKİYE’de BESLENME SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ' - noelani-shelton


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
gruplara g re beslenme sorunlari
GRUPLARA GÖRE BESLENME SORUNLARI

0-5 YAŞ çocuklarda

  • Anemi,
  • PEM,
  • Raşitizm,
  • Diş çürükleri
okul a ve gen lerde
Okul Çağı ve Gençlerde
  • Zayıflık veya şişmanlık,
  • Avitaminozlar,
  • Anemi,
  • Basit guvatr,
  • Diş çürükleri
yeti kin kad nlarda
Yetişkin Kadınlarda
  • Şişmanlık,
  • Anemi,
  • Basit guvatr,
  • Avitaminozlar
yeti kin erkeklerde
Yetişkin Erkeklerde
  • Şişmanlık,
  • Zayıflık,
gebe ve emzikli kad nlarda
Gebe ve Emzikli Kadınlarda
  • Anemi,
  • Basit guvatr,
  • Avitaminozlar
  • Osteomalasi
ya l larda
Yaşlılarda
  • Zayıflık,
  • Avitaminozlar ( A, B 12, C, D, E),
  • Mineral eksiklikleri (Ca, P, Fe)
  • Kronik hastalıklar

-Osteoporoz (K % 9, E % 0.6)

- Kalp-damar hastalıkları

- Hipertansiyon

- Diyabet

- Kanser

beslenme sorunlarinin nedenler
BESLENME SORUNLARININ NEDENLERİ
  • Tarım ve gıda üretimi ile ilgili faktörler
  • Besinlerin işlenmesi, dağılımı, pazarlanması ile ilgili faktörler
  • Gelir düzeyi ile ilgili faktörler
  • Genel eğitim düzeyi ve alışkanlıklarla ilgili faktörler
  • Çevre Sorunları
  • Demografik Faktörler
  • Yiyecek ve beslenme ile ilgili mevzuatların yetersizliği
tar m ve g da retimi ile ilgili fakt rler
Tarım ve gıda üretimi ile ilgili faktörler
  • Kullanılan alanların endüstri, sanayi alanına dönüşmesi
  • Nadasa bırakma veya anız yakma gibi ilkel uygulamalar
  • Bilinçsiz gübre kullanımı
  • Sulama olanaklarının yetersizliği
  • Usulsüz krediler, gerektiği gibi kullanılmaması
  • Tarımsal üretimin ticari-sanayi bitkilerine kayması
sonu ta
Sonuçta;
  • Hayvansal besin üretimi yetersiz (özellikle et, balık).
  • Tahıl, meyve, sebze, yağ, kurubaklagil üretimi yeterli düzeyde,
  • Süt sınırda.
slide17
Buğday, şeker ve meyvelerin net kişi başına arz rakamları gelişmiş ülkelerdekinin üzerinde
  • Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başına et üretimi domuz eti hariç 45-50 kg, bizde 7.9 kg
  • Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başına süt üretimi 200-240 kg iken bizde 157 kg
t rkiye de enerji ve besin eleri t ketim durumu
Türkiye’de Enerji ve Besin Öğeleri Tüketim Durumu
  • Temel besin ekmek ve diğer tahıl ürünleridir. Enerjinin % 50’sini sağlamakta
  • Ekmek, süt-yoğurt, et, taze sebze-meyve tüketimi giderek azalmakta; kurubaklagil, şeker, yağ ve yumurta tüketimi artmaktadır.
  • Toplam enerji ve protein tüketimi yeterli olup bitkisel proteinler %85-90, hayvansal proteinler % 10-15 kadardır.
y llara g re enerjinin cho protein ya oranlar
Yıllara Göre Enerjinin CHO,Protein,Yağ oranları

Dönemler CHO Protein Yağ

1984-86 66.6 12.1 21.3

1989-91 65.4 11.7 22.8

1996-98 64.3 11.5 24.2

hane halk t ketim harcamalar ara t rmas na g re
Hane Halkı Tüketim Harcamaları Araştırmasına göre;
  • En yüksek meyve tüketimi Ege’de
  • En yüksek balık tüketimi Karadenizde, en az Güneydoğu Anadoluda
  • En yüksek kola tüketimi Akdenizde
  • Meyve suyu tüketimi tüm bölgelerde sıcak içeceklerden düşük oranda
  • Kümes hayvanı tüketimi yalnız Ege bölgesinde koyun ve kuzu eti tüketiminden fazla
  • Güneydoğu Anadolu’da yoğurt sütten daha fazla tüketiliyor.
besinlerin i lenmesi da l m pazarlanmas ile ilgili fakt rler
Besinlerin işlenmesi, dağılımı, pazarlanması ile ilgili faktörler
  • Üreticiden tüketiciye gelene kadar arada çok el olması
  • Bazı grupların tekelinde bulunması
  • Gıdalara uygulanan işlemlerin etkileri

- Paketleme ile fiyat yükselmesi,

- Katkı maddeleri eklenmesinin sağlığa

olumsuz etkileri,

- Aşırı saflaştırmanın besin değerine olumsuz

etkisi gibi

  • Mevsimsel kıtlıklar
gelir d zeyi ile ilgili fakt rler
Gelir düzeyi ile ilgili faktörler
  • Kişi başına düşen gelir az
  • Gelir dağılımı çok dengesiz
  • Hayvansal besinler pahalı, dar gelirliler tahıla yöneliyor.
  • Ailedeki kişi sayısının çok olması da geliri olumsuz etkiliyor.
slide24
Türkiye’de % 20’lik gelir gruplarının 1987 ve 1994 yılı payları incelendiğinde;
  • En yoksul % 20’lik hane halkı gelir payı % 5.24’ten 4.86’ya düşmüş,
  • En zengin % 20’nin payı ise % 49.9’dan 54.9’a yükselmiştir.
  • Minimum gıda harcaması yöntemiyle yapılan yoksulluk çalışmalarına göre fertlerin % 8.4’ü yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Kır ve kentte bu oran 11.8 ve 4.6’dır. Güneydoğu Anadolu kırsalı % 19.3 ile en yüksek yoksulluk oranına sahiptir.
slide25
2003 Yılı verilerine göre;
  • Yüzde 20\'lik hanehalkı dilimlerinin toplam kullanılabilir gelirden aldıkları paylar, 2002 yılı verileri ile kıyaslandığında; ilk dört % 20\'lik dilimin gelirden aldığı pay artarken, beşinci % 20\'lik dilimin gelirden aldığı pay azalmıştır.
  • Buna göre; 2002 yılında beşinci % 20\'lik dilimde yeralan hanehalkları, birinci % 20\'lik dilimde yeralan hanehalklarının yaklaşık 9.4 katı gelir elde ederken, bu 2003 yılında 8.1 kata düşmüştür.
yerle im yerlerine g re g da harcamalar n n gelire oran
Yerleşim Yerlerine Göre Gıda Harcamalarının Gelire Oranı
  • Türkiye 43
  • Kent 37
  • Kır 51
  • Marmara 35
  • Ege 38
  • Akdeniz 42
  • İç Anadolu 41
  • Karadeniz 48
  • Doğu Anadolu 54
  • Güneydoğu Anadolu 56
genel e itim d zeyi ve al kanl klarla ilgili fakt rler
Genel eğitim düzeyi ve alışkanlıklarla ilgili faktörler
  • Ülke genelinde eğitim düzeyi düşük. Özellikle kadınlarda eğitim düzeyi çok düşük.
  • Beslenme eğitimi alan gruplar az.
  • Annelerin aile ve çocuk beslenmesi konusunda bilgileri yok.
  • Çocuk beslenmesinde yanlış uygulamalar yaygın
  • süte uzun süre su katılması,
  • çocukların güneşe çıkarılmaması,
  • yararsız besinlerin verilmesi,
  • ayrı tabaktan yemek yedirilmemesi gibi.
slide33
1998 TNSA’YA göre;
  • 0-3 ay tek başına anne sütü alan % 9.4 olup giderek azalıyor.
  • 4-6 ay tek başına anne sütü alan % 1.3
  • % 49.3’üne ilk 1 ay ek besin başlanıyor ve ilk verilenler şekerli su, mamalar vb gibi yararsız besinler
slide36
Besinleri satın alırken yanlış seçimler yapılıyor. Örneğin
  • Pekmez yerine bal,
  • Küçük elma yerine muz veya gösterişli elma,
  • Süt-ayran yerine meşrubat,
  • Yumurta fiyatına gofret, bisküvi,
  • Mercimek yerine şehriye,
  • Yaprağı bol marul yerine göbekli marul, bulgur yerine makarna,
  • Mevsimlik sebze yerine turfanda sebze,
  • Hamsi yerine lüfer vb gibi
slide37
  • Ailede yemekleri hazırlama, saklama, pişirmede yanlışlıklar yapılıyor. Örneğin
  • Sebzelerin önce doğranıp sonra yıkanması, kesildikten sonra bekletilmesi, uzun süre pişirilmesi, haşlama sularının dökülmesi,
  • Tarhananın güneşte kurutulması,
  • Yoğurdun suyunun süzülmesi,
  • Sütün uzun süre kaynatılması veya hiç kaynatılmadan peynir yapılması,
  • Mayalanmamış ekmek tüketimi, makarna-erişte-kurubaklagillerin haşlama sularının dökülmesi, kurubaklagillere soda eklenmesi, yağların yakılması gibi.
demografik fakt rler
Demografik Faktörler
  • Nüfus artış hızı yüksek. Şu andaki uygulamalarla artış hızı yavaşlama eğiliminde.
  • Üreten nüfus daha az (% 42.6). 15-64 yaş grubu nüfusa üreten nüfus, 0-14 ile 65+ yaş grubuna da tüketen nüfus denir.
  • Endüstrileşme ile oluşan sorunlar
  • Çalışan kadınların durumu
  • Plansız şehirleşme. Alt yapısı olmayan gecekonduların hızla artması.
  • İşsizlik
evre sa l ko ullar n n uygunsuzlu unun yol a t sorunlar
Çevre sağlığı koşullarının uygunsuzluğunun yol açtığı sorunlar
  • Su ve yiyeceklerin kirliliği
  • Enfeksiyonların fazla oluşu
  • Parazitlerin fazla oluşu
yiyecek ve beslenme le lgili mevzuatlar n yetersizli i
Yiyecek ve Beslenme İle İlgili Mevzuatların Yetersizliği
  • Gıda Kontrol Mevzuatı
  • Çocuk Mamaları ile ilgili mevzuatlar
  • Reklamlarla ilgili mevzuatlar
  • Hassas gruplar ile ilgili mevzuatlar

(Kreş – Yuva- Çocuk işçi)

beslenme sorunlarinin z m n ner ler
BESLENME SORUNLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN ÖNERİLER

I- Örgütlenme

Konuyla ilgili bakanlıkların temsilcilerinden oluşan bir kurul oluşturularak ülkenin beslenme politikalarının işbirliği ile düzenlenmesi

Milli Eğitim, Sağlık,Tarım, Ticaret ve Sanayi, Maliye Bakanlığı + DPT Müsteşarları

Ulusal Beslenme Kurulu

Başbakan veya Devlet Bakanı

ii retimin artt r lmas bulunman n sa lanmas
II- Üretimin Arttırılması, Bulunmanın Sağlanması
  • Süt-Et-Su ürünleri üretiminin arttırılmasının teşvik edilmesi
  • Risk gruplarına ucuz dağıtılması
  • Sütün pastörizasyonunun sağlanması
iii halk n sat nalma g c n n artt r lmas
III- Halkın Satınalma Gücünün Arttırılması
  • İşsizliğin önlenmesi
  • Gelir dağılımında denge sağlanması
iv halk n beslenme konusunda e itimi
IV- Halkın Beslenme Konusunda Eğitimi
  • Eğiticilerin eğitimi, görevlendirilmesi
  • Kitle iletişim araçlarının kullanımı (özellikle televizyonlarda filmler)
  • Eğitimin sürekliliğinin sağlanması
v aile planlamas
V- Aile Planlaması

Herkesin etkin yöntemlerle korunmasının sağlanması, sorunların giderilmesi için düzenlemeler yapılması=Aile planlaması danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi

vi yasal nlemler
VI- Yasal Önlemler
  • Çalışan kadınların doğumdan sonra 6 ay ücretli izin alabilmeleri,
  • kreş vb. olanakların sağlanması,
  • gıda güvenliğinin sağlanması
  • gıda güvencesi

konularında gerekli yasal düzenlemelerin yapılması

vii evre sa l ko ullar n n d zeltilmesi
VII- Çevre Sağlığı Koşullarının Düzeltilmesi

Sağlık örgütü ve diğer örgütlerin (özellikle belediyeler) işbirliği

viii g da zenginle tirilmesi
VIII- Gıda Zenginleştirilmesi
  • Ekmeklik unlara Fe, Soya unu, Riboflavin katılması
  • Tuzun iyotlanması
  • Süte D vitamini eklenmesi
  • Sulara Flor eklenmesi
ad