Ekonom k co rafya g r
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 69

EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ PowerPoint PPT Presentation


  • 216 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ. KAYNAKLAR. Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul. Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin, Fevzi, 2003, Coğrafyaya Giriş II, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Aktif Yayınları, Erzurum.

Download Presentation

EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


EKONOMİK COĞRAFYA GİRİŞ


KAYNAKLAR

  • Tümertekin,Erol, Özgüç Nazmiye, 2009, Ekonomik Coğrafya (küreselleşme ve kalkınma ) Çantay yayınları, İstanbul.

  • Doğanay,Hayati, Özdemir, Ünal, Şahin, Fevzi, 2003, Coğrafyaya Giriş II, Genel Beşeri ve Ekonomik Coğrafya Aktif Yayınları, Erzurum.

  • Harvey, David, 2008, Yeni Emperyalizm, Everest yayınları, İstanbul.

  • Khella, Karam, 2003, Parçalanmış Dünya (Günümüzde Emperyalizm), El yayınevi, İstanbul.

  • Yılmaz, Demet vd, 2006, Kapitalizm, Küreselleşme, Azgelişmişlik, dipnot Yayınları, Ankara.

  • Lacoste, Yves, 2008, Büyük Oyunu Anlamak, NTV yayınları, İstanbul.

  • Gökdere, Ahmet, 2001, Küreselleşmeye genel bir bakış, Ankara Avrupa Çalışmaları dergisi C.1S.1 Ankara.


EKONOMİK COĞRAFYA NEDİR


  • Ekonomik coğrafya insanın hayatını devam ettirmek için yürüttüğü faaliyetlerin incelenmesini içerir.

  • Ekonomik coğrafyada dünya üzerinde çok çeşitli doğal kaynakların dağılışını ve bu kaynakların insan tarafından kullanılışını konu alan bir bilim dalıdır.

  • Bu nedenle insanın üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzündeki mekansal farklılıklarının incelenmesi ön plandadır.


  • Ayrıca bu mekansal farklılığın ortaya çıkardığı farklı üretim şekillerinin analiz edilmesi, dağılışın incelenmesi, gelecekteki eğilimlerin irdelenmesi tespit edilmesi önem taşımaktadır.

  • İnsan gruplarının kültürel ve sosyal farklılıklara sahip olması ve bu farklılıkların üretim değiştirme ve tüketim etkinliklerinin yeryüzünde farklı mekanlarda çok değişiklikler göstermesi konunun önemini artıran etkendir.


Ekonomi nedir

  • İnsanların yaşabilmek için üretme ve ürettiklerini bölüşüm biçimlerini ve bu faaliyetlerden doğan ilişkilerin bütününü içine alan bir dal (iktisat)

  • Diğer anlamıyla aşırı harcamalardan sakınma, işin en uygun şekilde yapılması


EKONOMİK FAALİYET NEDİR

  • Ekonomik faaliyet insanların hayatlarını kazanmak için yaptığı veya yürüttüğü faaliyetlerin tümünü kapsar


Ekonomik faaliyet nasıl doğar

  • Şu 3 unsur etkilidir.

  • 1. Üretme (geçmişten günümüze)

  • 2. Bölüşme, (azlık , çokluk)

  • 3. Ticaret (azlık ve çokluğun yer değiştirmesinden doğan faaliyet)


EKONOMİK FAALİYETLER NELERDİR

  • İnsanların yürüttüğü faaliyetler kabaca 3 grup (Sektör) içinde değerlendirilir.

  • 1- TARIM ( PRİMER)

  • 2- SANAYİ (SEKONDER)

  • 3- HİZMETLER (TERSİYER)(4. Kuaterner)


Ekonomik faaliyetlerin etken olduğu alanlar

  • Yukarıda belirtilen faaliyetler yerleşme tipine göre de farklılık göstermektedir.

  • Tarım daha çok kırsal yerleşmelerde ön planda

  • Diğer ikisi ise şehirsel yerleşmelerde ön planda yer alır.


Ekonomik faaliyetlerde farklılığı ortaya çıkaran unsurlar

  • Bu farklılığı yaratan etmenler 2 grupta değerlendirilirler

  • 1. Doğal etmenler: (yükselti, iklim vb)

  • 2. Beşeri etmenler : ( Nüfus, kültür, eğitim seviyesi vb)

  • Bunlar, yerleşmelerin nüfus büyüklüğünü alanların ve yerleşmelerin gelişmelerini, ekonomik yapılarını, pazarı, ticareti, ulaşımı farklı ölçülerde etkilemektedir.


  • Kısaca bir yerin gelişmemesini veya gelişememesini etkiler.

    başka bir ifade ile

  • Doğal etmenler nedeniyle (tarım, sanayi, yerleşme vb açılardan ) hiçbir potansiyel oluşmamakta ( dağlık alanlar, çöllük alanlar, bataklık alanlar, çok soğuk veya çok sıcak alanlar gibi )

  • Yada doğal etmenlerde olumsuzluk olmamasına rağmen beşeri etmenler nedeniyle var olan potansiyel durumun kullanılamaması (kültürel, sosyal veya teknolojik yapı)


Nüfus dağılışı

Relief (topograpya)

iklim

Nüfus dağılışını etkileyen faktörler

bitki

kaynaklar

Ulaşım

geçit


Nüfus dağılışını etkileyen faktörler


Geography Population

Yoğun nüfuslu alanlar

Seyrek nüfuslu alanlar

insanların yaşadığı yerler

4.Fakir su kaynağı

2. Hafif topografya

Mountain

Forest

8. Step alanlar

3.İyi toprak

Desert

River Valley

9. Az doğal kaynak

5. Bir çok doğal kaynak

10. Yoğun ormanlar

orman

vadi

dağ

çöl


Sparse population in northern high latitudes

Dense population in Western Europe

Dense population in India & SE Asia

Dense population around edges of continents

Sparse population in central & west Australia & Northern Africa


Population Distribution

  • Where people live?

  • Why they live there (what are the human and physical factors that explain population density and distribution)?

  • A densely populated area of the world is Europe?

  • A sparsely populated area of the world is Amazonia.


Niçin bazı alanlar düşük nüfuslu

  • Fiziki – aktif volkan / dağlık alanlar

  • İklim – çok sıcak& az yağmur( Sahara) yadaçok soğuk & kısa büyüme sezonu (N. Canada)

  • Bitki – konifer ormanlar ( N.Eurasia) ve yağmur ormanları

  • Toprak – donmuş toprak– Permafrost (Siberia), ince toprak (Nepal), yıkanmış toprak(Amazon)

  • Su kaynakları

  • Hastalık & böcekler –malarya Central Africa.

  • Kaynaklar

  • İletişim – Amazon, Sahara.

  • Politik – brezilya içleri, yatırımlarda başarısızlık


Niçin bazı alanlar yoğun nüfuslu

  • Fiziki – düz alan ve etrafı volkanlarla çevrilmiş alan (Etna).

  • İklim – fark olmaması( N.Europe) güneşlenme(Costa del Sol) yada kar (Alps).

  • Bitki – çayırlık alanlar

  • Toprak – derin, humus toprak( Paris) and akarsu depoları ( Ganges Delta).

  • Su kaynakları – reliable.

  • Hastalıklar –

  • Kaynaklar – Ruhr.

  • İletişim

  • Politik idari – decisions may affect distribution EPZs or New Towns.

  • Ekonomik –tarımın işçi ihtiyacını karşılayan yoğun nüfuslu sahalar


Nüfus yoğunluğunu etkileyen faktörler fiziki

  • Relief (shape of the land) e.g.. Himalayas – düşük nüfuslu; Nile Delta – yoğun nüfuslu

  • İklim vb merkezi Avustralya – çöl – düşük nüfuslu ; batı Avrupa – yoğun nüfuslu

  • Bitki vb Amazon – seyrek

  • Doğal kaynaklar vb . Kömür – Pennsylvania

  • Su kaynakları

  • Doğal geçit ve ulaşım imkanları


SAHARA; North Africa


Location


Sahara (Africa) niçin düşük nüfus yoğunluğuna sahip (0-5 insan km2)

  • İklim ; sıcaklık çok yüksek ortalama 30 C üstünde ; oldukça kurak yıllık ortalama yağış 200 mm altında , yüksek buharlaşma oranı

  • Tarımsal problemler ; su yetersizliği ; toprağın tuzluluğu , ulaşım sistemlerinin yetersizliği

  • Yetersiz doğal kaynaklar

  • Sınırlı ve yetersiz sanayisel gelişme

  • Doğal ulaşım rotalarına sahip değil, kıtasal= ihracat ve ithalat limanlarından oldukça uzak


WESTERN EUROPE


Niçin batı Avrupa yüksek nüfus yoğunluğuna sahip(250-500 km2)

  • İklim ; sıcaklık ; ortalama 5 ile 25 C; yıllık yağış miktarı 600mm üstünde

  • Tarımsal avantaj ; yeterli su kaynakları; verimli topraklar , iyi bir ulaşım sistemi ve bağlantıları

  • Zengin doğal kaynaklar (kömür Ruhr vadisi Almanya )

  • Sanayi gelişimi için sınırsız imkanlar

  • Doğal ulaşım hatlarına kolay bağlantı ; okyanusla liman bağlantıları


Ekonomik coğrafya çalışmalarının nedeni

  • Ekonomik coğrafya çalışmalarında iki neden ön plana çıkar

  • 1.insan grupları arasındaki sosyal ve kültürel farklar

  • 2.bölgeler ve insanların birbirine bağımlılığı


A=İnsan grupları arasındaki kültürel ve sosyal farklar

  • 1. kültür nedir

  • Bir toplumun tarihsel süreç içinde ürettiği ve kuşaktan kuşağa aktardığı her türlü maddi ve manevi özelliklerin bütününe kültür denir.

  • 2.kültürü neler farklılaştırır

  • Yaşanılan çevre şartları (fiziki yapı)

  • Din

  • vb


Kültür neyi etkiler

  • Üretim

  • Tüketim

  • Alanları arası ilişkileri

  • Sosyal ve ekonomik yapıyı


Kültür üretim ilişkileri

  • Kültürün üretimi etkilemesi bazı potansiyellerin kullanılmamasına neden olurmu

  • Hindistan vb


Kültür tüketim ilişkileri

  • Alman patates

  • Çin pirinç

  • Türkler ekmek

  • ege zeytinyağı

  • vb


Kültürel farklılık yeryüzünde farklı üretim ve tüketime neden olur mu

  • Ürünsel farklılık ( pirinç , Buğday, Patates vb)

  • Evsel farklılık (ahşap, taş, buz, toprak)

  • Üretim farklılığı ( Taze, Konserve, Kavurma sucuk vb)

  • Üretim tekniğindeki farklılık

  • (Salça = pişirme, kurutma (güneş))

  • (et = dondurma, kavurma (soğuk alan),

  • Pastırma (sıcak alan) vb


Kültürel farklılık

  • üretimde kullanılan araç, gereç, metot konusunda farklılığa neden olur mu.

  • Ekip, dikme, herhangi bir üretim ölçeğinde farklı malzeme ve teknik kullanımı

  • Tarlanın biçilmesi

  • Saman yapılması vb


Kültürel farklılık

  • Üretim miktarını ve oranını etkiler mi


sonuçta

  • Farklı üretim alanları, teknikleri, ve üretim oranları oluşacak

  • İhtiyaçlar farklılaşacak ve başka yerlerden karşılanacaktır (mal çeşitliliği)

  • Diğer bir ifade ile bir tarafta az olan bir nesne diğer yandan bolluk bulunan başka bir alandan karşılanacak ve denge sağlanacaktır.


  • Alanların çoğalması alternatifleri daha da artıracak sonuçta ihtiyaçların temininde başka faktörler devreye girecektir


  • Yukarıdaki durum sosyal yapı farklılıkları doğuracaktır

  • Çeşitli konulardaki anlayış ve yapı farklılaşacak (arkadaşlık, aile, bazı olaylara bakış tarzı vb ( flört , tüketim miktarı giyim vb)

  • Ekonomik yapı değişecek (zengin- fakir bölge, alan ve kişiler oluşacak)

  • Tüketim yapısı, alışkanlıkları, oranları nı değiştirecek farklılaştıracaktır


B= bölgeler ve insanların birbirleriyle olan bağımlılığı

  • Yukarıda saydığımız etmenlerden dolayı bölge ve insanlar birbirine bağımlı ve birbirlerini tamamlamaktadırlar. (üretim ve tüketim açısından birbirlerine bağımlı durumdadırlar)


Üretim ve tüketim ilişkisini etkileyen faktörler

  • 1.Uzaklık

  • 2.Mali güç (parasal yapı-ekonomik yapı)

  • 3.Nüfus

  • 4.Maliyet

  • 5.Temin alanlarının Farklılaşması


Uzaklık

  • Mesafe maliyeti etkiler


Parasal yapı mali güç

  • 1.Alım gücü ile mal çeşitliliği

  • 2. Alım gücü mal miktarı

  • 3. Alım gücü mal kalitesi

  • 4. Alım gücü Pazar ilişkisi

  • 5. Alım gücü Pazar kalitesi

  • 6. Alım gücü tüketim ilişkisi


Nüfus

  • Tüketim ve üretim açısından önemi

  • 1Nüfus miktarı tüketim ilişkisi

  • 2.Nüfus miktarı tüketim oranı

  • 3. Nüfus miktarı eğitim seviyesi tüketim ilişkisi

  • 4. Nüfus miktarı gelir tüketim ilişkisi

  • 5. yaş grubu tüketim ilişkisi

  • 6. Nüfus miktarı üretim ilişkisi


Maliyet

  • 1. Maliyet mesafe ilişkisi

  • 2. maliyet ulaştırma sektörü ilişkisi

  • 3. maliyet zaman ilişkisi

  • 4. maliyet imkanlar

  • 5. bilgi ve tecrübe


Temin alanlarının farklılaşması

  • Temin alanlarının seçiminde etkili olan faktörler

  • 1. fiyat

  • 2. mesafe

  • 3. Ulaşılabilirlik

  • 4.ulaşım sektör çeşitliliği

  • 5. dini ve kültürel bağlar


Ekonomik coğrafya çalışmasında hangi yönlerden bakılır

  • Üç yönden değerlendirme yapılır

  • 1. üretim araç ve metotlarının analizi

  • 2. ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi

  • 3.Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki analizi


1. üretim araç ve metotlarının analizi

  • Çeşitli ekonomik faaliyetleri detaylı olarak incelemek için bu işlemin yapılması gerekmektedir.

  • Ormandan ağaç çıkartılması

  • Madenlerin işletilmesi

  • Vb

  • Faaliyetler her yerde değişik araç ve metotlar kullanılmaktadır.


1.üretim araç ve metotlarının analizi

  • Bütün bu değişimde

  • 1. fiziki faktörler

  • 2. beşeri faktörler

  • Önemli rol oynamaktadır.


1.üretim araç ve metotlarının analizi Fiziki faktörler

  • Üretim ve tüketim açısından etkilidir. Tarım, ulaşım , sanayi, madencilik vb. gibi tüm faaliyetler etkilenir.

  • 1. iklim

  • 2. topografya

  • 2. toprak yapısı

  • 3. hammadde rezervi vb


1.üretim araç ve metotlarının analiziİklim koşulları (sıcak-soğuk- ılıman)

  • 1. üretim ölçeğini

  • 2. üretim tarzını

  • 3. teknoloji kullanımını


1.üretim araç ve metotlarının analiziTopografya

  • Dağlık

  • Ovalık vb alanlar


1.üretim araç ve metotlarının analiziToprak yapısı

  • Toprak özellikleri vb

  • Tarımı

  • yerleşmeyi

  • sanayiyi direk etkiler


1.üretim araç ve metotlarının analiziHammadde rezervi

  • Mesela madencilik kullanılan teknikler ve çalıştırılmasında

  • Hammadde rezervi

  • Arazi yapısı

  • Teknik düzey

  • İstek

  • İşletmenin açık, kapalı (galeri ) işletme tipi olmasında önemli etkenlerdir


1.üretim araç ve metotlarının analiziBeşeri faktörler

  • Kültürel yapı

  • Sosyal yapı

  • Teknik bilgi düzeyi

  • Yaşanılan ülkenin gelişmişlik durumu


2. Ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi

  • Tarımsal ve sanayi etkinliklerinin yer aldığı lokasyonların değerlendirilmesi

  • Bu ilişkide pek çok faktör hesaba katılmalıdır

  • 1. üretim türünün dağılışı

  • 2. uygulanan metot ve teknik (zaman içinde değişime uğrayabilir.


2. Ekonomik faaliyetlerin dağılışının analizi

  • Mesela tarımsal ürün veya tomruk üretimi geniş ölçüde iklim koşullarına, toprak yapısına, fiziki faktörlere bağlı olmasına rağmen Pazar ve ulaşım imkanları önemli ölçüde rol oynar. Zira doğal kaynaklar ve nüfus yeryüzünde dengeli bir şekilde dağılmamıştır. Bu nedenle yeryüzünün değişik bölgelerinde ve alanlarında değişik türde tarım ve sanayi etkinlikleri sürdürülmektedir.


3. Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğilimin analizi

  • Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğiliminin ne olacağı bilinmelidir.

  • Değişimin nedenleri

  • 1. teknik gelişmeler (bilimsel vb)

  • 2. nüfus artışı ( kaynakları zorluyor)

  • 3. şehirleşmenin vb artışlar


Nüfus artışı

  • Nüfusun artışı ihtiyaçların fazlalaşması alanların sınırlılığı daha fazla ürün alma çabaları

  • 1. yeni teknolojilerin gelişimini tetikliyor.


Şehirleşmenin artışı

  • Nüfusun artışı ile birlikte ulaşımda gelişmeler şehirleşmeyi artırıyor böylece değişim ve yeni tekniklerin kullanımı baskılar sonucu daha da artıyor


Faaliyetlerin ve kullanılan tekniklerin gelecekteki eğilimin analizi

  • TEKNİK GELİŞMELER

  • Zaman içinde bilimsel gelişmelerle ortaya çıkan değişim tüm sektörleri etkilemektedir,

  • Mesela sanayide yer seçimi

  • 1.su kenarları

  • 2.18 yy öncesi orman alanları

  • 3. 18 yy sonrası kömür havzaları

  • 4. petrolün kullanımı serbestlik

  • 5. hidroelektrik daha fazla serbestlik


  • Mesela demir çelik sektörünün gelişimi ulaşım üzerine etki yapmış

  • 1. ilk önceleri denizyolu olan ulaşım

  • 2. demiryolu ile birlikte karaya kaymış

  • Böylece iç kesimlerle olan bağlantı artmış hem hammadde alanları hem de Pazar alanları daha da gelişmiştir


  • Aynı şekilde tarım

  • 1. geleneksel yöntemlerle yapılıyordu

  • 2. sonra makineli tarım üretimi geliştirdi.

  • Kimyasal gelişmelerle Doğal ürünler yerine sentetik ürünler üretilmeye başlandı

  • 1. Doğal gübre yerine kimyevi gübre (Şili güherçilesi )

  • 2. doğal kauçuk yerine yapay

  • 3.doğal ipek yerine yapay ipek

  • 4.doğal mantar (mantar ağacı) yerine yapay mantar vb


Böyle bir değişim

  • 1. önceden gelişmiş bir alanı birden bire sıfıra indirebilir. (sektörün Pazar alanı, hammadde alanı değişebilir.)

  • Odundan

  • Kömüre

  • Petrole geçişin

  • Bunlara sahip olan ülkelerin veya yerlerin durumunu değiştirmesi gibi

  • Bugün petrolü bulunan ülkelerin petrolü bittiğinde durumları ne olacak


  • Yeni değişimler ile eskilerin farklılaşması,

  • Tarihi ipek yolu ve üzerinde yer alan kentlerin bugünkü durumu,

  • Önceden gelişmiş olan yerlerin yeni gelişmelerle birlikte son bulması (Ankara’da tiftik dokumacılığının bitişi)


Önceden hiçbir gelişme olmayan alan birden bire ön plana çıkabilir.

  • Demir ve çelikle birlikte ülkelerin ekonomisi farklılaştı demir ve kömür havzaları olan ülkeler sanayileşmeye başladı.

  • Ulaşımdaki gelişmeler ile değişimler oldu vb


Kısaca

  • Ekonomik faaliyetlerin çeşidi

  • Ekonomik faaliyetlerin dağılışı farklılaştı

  • bu durum daha da sürerek devam edecektir.


  • Login