TRIT HC CHNH TR X HI CA C PHT
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 24

TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CỦA ĐỨC PHẬT PowerPoint PPT Presentation


  • 103 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CỦA ĐỨC PHẬT. Bài 10 KINH TẾ TỪ CÁI NHÌN PHẬT GIÁO. TT. Thích Nhật Từ. - Phật không cách mạng kinh tế, nhưng Phật pháp có đề cập đến những khía cạnh đạo đức của kinh tế học.

Download Presentation

TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ XÃ HỘI CỦA ĐỨC PHẬT

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

TRIT HC CHNH TR X HI CA C PHT

Bi 10

KINH T T CI NHN PHT GIO

TT. Thch Nht T


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

  • - Pht khng cch mng kinh t, nhng Pht php c cp n nhng kha cnh o c ca kinh t hc.

  • - Pht ch dn v nhng quy nh lin quan n nhng kha cnh c bit ca kinh t m n nay vn cn c lin h n nhng hc thuyt kinh t hc hin

  • - Pht dy v bn nhu cu (paccaya) n, mc, v thuc men (bhesajja).


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

I. HAI LOI CA CI: VT CHT V TINH THN

  • a) Ti sn vt cht (A.IV.5)

  • - Tu s PG khng quan tm n s tin b vt cht v tch lu ca ci m phi quan tm n tin b tinh thn.

  • - Ti gia nn xem ca ci khng phi l cu cnh. Lm vic vt v vi phng tin hp php v s chn chnh c ca ci nhm thc hin nhng cng vic tt p cho chnh h cng nh cho ngi khc.

  • - Ca ci khng phi l ci ch thin ca i sng. Nhiu ngi s hu nhiu tin ch v hng th s tin nghi xa hoa, nhng vn khng l nhng ngi hnh phc, do v thiu tr tu.

  • - Kh ca ngi s hu ti sn: n l vo ti sn; ct du ti sn v i hi s tho mn khoi lc gic quan.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

I. HAI LOI CA CI: VT CHT V TINH THN

  • a) Ti sn vt cht (A.IV.5)

  • - Ca ci vt cht l nhng php duyn sinh, khng th bo m s tho mn i vi vt s hu, v n v thng. Bm chp vo n hay n l cho n s em n rng buc v au kh.

  • - Php C: Ca ci l ti nguyn lm li ch cho x hi i vi ngi tr; n cng c th tr thnh chng ngi i vi s pht trin ca k ngu v h tr thnh n l cho n.

  • - S th chp hay thi sai lm i vi ca ci vt cht to ra rc ri.

  • - o c v tr tu mang li hnh phc cho con ngi.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

I. HAI LOI CA CI: VT CHT V TINH THN

  • b) Ti sn tm linh (D.III.163,267)

  • - Ca ci vt cht khng bo m c ci hnh phc chn thc, c Pht ku gi n lc t c ti sn tm linh, thnh ti (Ariyadhana):

  • (1). Tn ti (Saddhdhana), tin nhn qu, kip sao, t lc.

  • (2). Gii ti (Sladhana), ngn c, lm lnh, tnh tm.

  • (3). Tm ti (Hiridhana), h thn c nhn v bt thin php.

  • (4). Qu ti (Ottappadhana), h thn x hi (s gh s) ci c.

  • (5). Vn ti (Sutadhana), hc rng Pht php.

  • (6). Th ti (Cgadhana), b bn xn, thch b th.

  • (7). Tu ti (Padhana), hiu nhn qu, hiu iu thin c, chnh kin.

  • By ti sn cao qu ny khng b cp ot, khng b h hoi; lm cho tm an lc, giu c.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

II. PHNG THC TO RA CA CI

  • - o Pht khng xem ca ci l iu xu, hay cu cnh trong t thn ca n. Tu thuc phng cch to ra v mc ch s dng, ca ci s c khuyn khch hay b ln n.

  • - Khng quan trng ta c bao nhiu ca ci, m l cch thc s hu v s dng.

  • - Tng Chi: Pht trin in sn, ca ci, ng cc, ngi bn i v con ci, ngi lm cng v ni sc vt gm trong mi s pht trin m mt v thnh t gng lm hon thin mnh.

  • - o Pht khuyn khch mt i sng chnh ng thit lp mt x hi tt p.

  • - Php C: Khng v mnh v mi ngi m ta lm iu xu c. Cng khng v con ci, gia nh, bn b, vng quc m lm iu xu c, cng khng mun thnh cng bng nhng phng tin bt thin. Ngi nh vy l o c, khn ngoan v ng n.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

II. PHNG THC TO RA CA CI

  • - Tng II. 69: Pht cho rng mc n l kh v khng mc n l ngun gc ca hnh phc.

  • (1). Lc s hu (Atthisukha) hp php.

  • (2). Lc hng th (Bhogasukha) ti sn nui mng, gia nh, lm cng c.

  • (3). Lc v tri (Anaasukha), khin tm t do thoi mi.

  • (4). Lc v ti (Anavajjasukha), khng lo s ngi khc ch trch.

  • - Pht ph phn hai thi bn xn (n l) v phung ph (hy hoi) i vi ca ci => kh lm hi lng v an lc.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

II. PHNG THC TO RA CA CI

  • - Trung o vt ln trn hai cc oan ca (a) s phng dt trong ch ngha hng th (n nn, au kh), v (b) s ngho kh, thiu thn mi phng tin cn thit c i sng o c tt p.

  • - PC 203-4: i l cn bnh nng. Tri tc l ti sn ln.=> ni di, lng gt, trm cp, phm php, bt n v ri lon x hi. => 4 iu kin. l (1) con ngi phi kho mnh, (2) khng thiu thn lng thc, (3) sng trong mi trng thn thin, v (4) tp th ho hp.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

III. CC NGH MU SINH CHN CHNH

  • a) Cc ngh nn trnh

  • - A. III. 207: nm ngh t (Micchjvavaijj), hu qu tn hi x hi

  • (1). Bun bn v kh (Satthavaijj).

  • (2). Bun bn n l (Sattavaijj).

  • (3). Bun bn tht (Masavaijj).

  • (4). Bun bn cht say (Majjavaijj).

  • (5). Bun bn thuc c (Visavaijj).


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

III. CC NGH MU SINH CHN CHNH

  • b) S th c chn chnh

  • - Khch l s th c v gia tng ca ci bng ng chn chnh v hp php.

  • - Mt ngi khng h ngh n vic th c ca ci c so snh vi ngi m, trong khi mt ngi khng ngh n g khc ngoi vic c tin bc l mt k cht mt. Ch ngi no ngh n vic th c v lm gia tng ca ci nh cch y trau di vic thin v trnh vic c mi c tn thn l ngi c hai mt.

  • - Trnh: (i) c ca ci bng ngh bt lng (nh gt gm, trm cp, v.v) hay nhng cch bt hp php, (ii) tr thnh n l cho ca ci, (iii) bn xn v khng trang tri ca ci v ngi khc hay v li ch v s an lc ca ngi khc, v (iv) dng ca ci nh mt phng tin gy tn hi v au kh cho ngi.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

IV. THI O PHT I VI S TIU DNG

  • - S tiu dng thch ng lm tng trng hnh phc tht s ca ngi tiu dng.

  • - Tiu dng t lng tham lam s dn n nhng hu qu tai hi.

  • - Tu s hn ch ti a 3 nhu cu ti thiu l n, mc, ng => khng bm vu; sng gin n, thanh cao, tu hc, tin b tm linh v phng s. Nh con chim khng li du vt. Vt qua c chm nm, lo lng, s hi, chp ng s hu.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

V. S IU V HNH PHC

  • - Kinh t hin i: Hot ng kinh t l tho mn ti a nhng ham mun. Kinh t hc Pht gio hng v s an lc v hnh phc ca c nhn v x hi qua s iu .

  • - A.II.249: Bn iu hng thnh gia nh

  • (1). Bit tm li ci mt (Nahagavesan).

  • (2). Bit sa cha ci h c (Jiapaisakharan).

  • (3). Bit tit ch trong vic n xi (Parimitapnabhojan).

  • (4). t ngi c hnh vo vai tr ch cht (Adhipaccaslavantahapan).


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

V. S IU V HNH PHC

  • - Li sng iu tr thnh mt trong nhng yu t quan trng trong kinh t hc Pht gio.

  • - iu gip ta thot khi nhng ham mun v tn v bt thin, => kim sot s rc ri do sn xut qu mc v tiu dng qu .

  • - iu v bn nhu yu n (phng i kht, mng sng), mc (bo v c th, lnh nng, rui mui), ging (gin n) v thuc men (trnh au n, khe v th).

  • - Cng thc nh sau: hng hnh phc ti a vi ti sn ti thiu. => tiu dng thch ng v khn ngoan c quan h ln n phm cht i sng k c s tt p v o c ca c nhn v x hi.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

  • a) Nguyn nhn ngho kh

  • - Kinh Khi Th Nhn Bn: Ri lon x hi (dhana) do t hu v Ri lon x hi do ngho kh (daliddiya).

  • - S suy i xut hin vo giai on c s ngho kh ca ngi dn cng vi hu qu ca s lm bing, tham lam tiu dng khng hp php, v ch ngha c nhn (atta) bt u c mt. V thiu n lc chn chnh kim sng, sanh ra do s tham lam th c nhiu ti sn hn, con ngi sanh ra trm cp, la gt, bo hnh v iu ny mang li s bt n v ri lon x hi.

  • - m bo cng bng, an ninh v hnh phc x hi, ngi dn chn ra mt ngi xng ng nht, v th cht, o c v tr tu lm vua (mahasammata). Cai tr dn ng theo chnh php.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

  • - Trnh nm suy sp (Vbh.128, 184)

  • (1). Suy sp thn quyn (tibyasana), quyn thuc b ly tn.

  • (2). Suy sp ti sn (Bhogabyasana), n nn, khnh tn.

  • (3). Suy sp bnh hon (Rogabyasana).

  • (4). Suy sp gii hnh (Slabyasana), phm php, tri lng tm.

  • (5). Suy sp tri kin (Dihibyasana), theo c kin.

  • - D.III, 70-76: Ngho kh l iu kin chnh pht sinh ra nhng ti c v ri lon x hi v lm suy sp t nc. Lm h hoi cu trc x hi, ph hu o c ca x hi, lm gia tng ti phm v bo hnh, v cui cng a t nc n mt cuc chin tranh trn quy m ln gia ngi c ca v ngi khng c.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

- Kinh Khi th nhn bn: Do khng cp ti sn cho ngi thiu thn, s ngho kh tng nhiu. T s gia tng ngho kh ny s lm gia tng vic trm cp. T trm cp gia tng vic dng kh gii. T s gia tng s dng kh gii, s cp ot sinh mng ngi khc gia tng. T s gia tng st hi tui th con ngi gim xung. Sc p gim xung, con ci ca nhng ngi c tui th tm mi ngn nm ch cn sng n bn mi ngn nm Nh vy do vic hng ho khng c ban ra s ni di ni iu c s v o c ni li nhc m cu chuyn vu v s tham lam phng ng, v tnh dm ng i tru cho n cui cng l thiu tnh thng con ci v s m o, v thiu s thm hi i vi ngi trng tc gia tng trong s nhng con ngi nh th xut hin mi bi hc o c trong vic x th s cng bin mt, tip mi bi hc v hot ng phi o c s v cng pht trin, s khng c mt li o c no gia con ngi nh th v cng t nhng con ngi o c hn na.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

Gia nhng ngi nh th, k no thiu tnh cm con ci v s m o, v khng c cht tn trng i vi ngi trng tc l nhng ngi ng tn trng v tn thn - th gii s ri vo ch ri lon Gia nhng con ngi nh th s on cu su sc ln nhau l l thng, sn hn d di, nhng t tng phin no s xut hin, thm ch nh con mun git m, m mun git con, con mun git cha, cha mun git con. Gia nhng ngi nh vy s sinh ra mt giai on u kim by ngy, trong sut thi gian h nhn nhau nh nhn nhng con d th, kim bn s xut hin ni tay, v ngh y l mt d th, y l mt d th s tc i mng sng ca nhau bng thanh kim ca h.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

  • b) Trch nhim ca gii lnh o

  • - Kinh Khi th nhn bn:

  • + Nh lnh o khng t chc cc t l lng ph,

  • + Tng cng an ninh,

  • + Thc thi lut php trng pht nghim minh.

  • + Cung cp v h tr kinh t

  • (i) Nng dn v ngi lm ngh nng nghip nn c cp cho nhng phng tin thit yu nh ht ging, phn bn, tru b v nhng dng c cn thit cho ngh nng. Nh vy sn phm s c sn xut nhiu hn vi cht lng cao hn.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VI. S NGHO KH V RI LON X HI

  • b) Trch nhim ca gii lnh o

  • (ii) Nh bun v doanh nhn nn c cung cp vn ling ch yu h c th u t hp php vi hiu sut kinh t cao hn.

  • (iii) Nhn vin nh nc hay nhng ngi phc v trong chnh ph nn c tr lng thch ng nh tn gc r ca vic lm dng chc quyn v tham nhng.

  • (iv) Nhng ngi kh khn ti chnh nn c min thu h c th nhn c hi ny m tng tin cng vic ca h.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VII. PHT TRIN KINH T

  • a) Cc yu cu cn bn ( A.IV.281)

  • (1). C s n lc (Uhnasampad), tho vt, thnh tho, lm vic hiu qu cao.

  • (2). C s bo qun (rakkhasampad), gn gi nhng g thu hoch c.

  • (3). C bn tt (Kalynamittat), bn hin thin, o c.

  • (4). C cuc sng thng bng (Samajvit), khng sng tiu xa phung ph, cng khng keo kit bn rt.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VII. PHT TRIN KINH T

  • b) Bn yu t pht trin (A IV, 282- 283)

  • (i) Chuyn cn v sing nng vi bn phn v cng vic.

  • (ii) Tr ng ni tt p, tin li, v kt giao vi ngi o c v c tr.

  • (iii) Tin tng vo Pht, php, tng v gi gn c hnh.

  • (iv) Trnh ru, ma tu, v khng lng vng ng ph vo nhng gi gic khng thch hp.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VII. PHT TRIN KINH T

  • c) K hoch kinh doanh (A IV, 284- 285):

  • 1. C nng lc v ngh lc.

  • 2. C s thn trng.

  • 3. Hp tc vi nhng ngi c ti, ngi c tinh thn xy dng, c phm cht o c tt.

  • 4. Cuc sng c cn bng.

  • d) Bn ng suy sp (Apyamukha) nn trnh (A.IV. 283)

  • 1. M n sc im ng (Itthdhutta),

  • 2. Nghin ru (Surdhutta) .

  • 3. am m c bc (Akkhadhutta) .

  • 4. Kt bn xu (Ppamittat).


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VIII. KT LUN

  • - o Pht chp nhn s tin nghi vt cht bng nhng n lc chn chnh, vn ng vai tr quan trng trong vic mang li i sng tt p v hnh phc.

  • - Ca ci ch c th quan trng hng th yu nu v ch nu n a n an lc, hnh phc v s pht trin o c cho mnh v cho ngi.

  • - Ngho nn l s au kh trn i ny [1] o Pht khng phn on cc gi tr con ngi hay mt quc gia qua s lng ca ci vt cht, cng khng cho ca ci l cuc sng tt p.

  • - o Pht khng ln n s tch lu ca ci, v o Pht thy r ca ci t thn n khng phi l mt iu xu.


Tri t h c ch nh tr x h i c a c ph t

VIII. KT LUN

  • - Gi tr o c ca ti sn c th c ph phn t ng li hay phng cch n c th c, v quan trng hn na l n c s dng vo mc ch g. S tch lu ca ci bng phng tin bt hp php v nhng ng li phi o c u khng c khuyn khch. S dng ca ci cho mc ch lm tn hi s an lc ca k khc phi b ln n.

  • - iu quan trng l ngi s hu khng nn lm n l cho ca ci vt cht, v s chp th vo ca ci to ra gnh nng v rng buc.

  • - Ngoi vic s dng ca ci nh l ngun li lc cho cc cng ch x hi, con ngi cng nn tu tp v nui dng ti sn tm linh v n cn thit cho s tin b o c v i sng o c tht s.


  • Login