Mensen zonder wettig verblijf
Download
1 / 13

Mensen zonder wettig verblijf - PowerPoint PPT Presentation


  • 123 Views
  • Uploaded on

Mensen zonder wettig verblijf. Een portret Studiedag KZP 18/3/2009. Hoe wordt iemand ‘zonder wettig verblijf’?. Uitgeprocedeerde asielzoekers Afgewezen of niet toegelaten gezinsherenigers of huwelijksmigranten (Ex-)studenten of toeristen zonder verblijfsrecht Clandestiene migranten

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Mensen zonder wettig verblijf' - neviah


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Mensen zonder wettig verblijf

Mensen zonder wettig verblijf

Een portret

Studiedag KZP 18/3/2009


Hoe wordt iemand zonder wettig verblijf
Hoe wordt iemand ‘zonder wettig verblijf’?

  • Uitgeprocedeerde asielzoekers

  • Afgewezen of niet toegelaten gezinsherenigers of huwelijksmigranten

  • (Ex-)studenten of toeristen zonder verblijfsrecht

  • Clandestiene migranten

  • Niet uit te wijzen: NBM < 18 j

  • Niet uit te wijzen: aanvragers regularisatiecampagne 2000/ lopende art. 9§3…

  • Zeer verschillende motivaties: erg divers!


Zonder papieren en dan
Zonder papieren: en dan?

  • Mensen moeten ‘het land verlaten’, maar kunnen of willen vaak niet terug

  • Er is geen effectief ‘uitwijsbeleid’ (eerder toevallige intercepties)

  • Bij interceptie: in theorie gedwongen uitwijzing en voorlopig opname in gesloten centrum

  • Gesloten centra hebben meer symboolwaarde dan effectieve werking (628 plaatsen voor 110.000 mzp?)

  • Meer dan de helft wordt direct opnieuw vrijgelaten, een vierde wordt direct uitgewezen, een vierde wordt overgebracht naar een gesloten centrum. Van hen wordt 6 op 10 uitgewezen.

  • 2/3e wordt dus uiteindelijk terug vrijgelaten.

  • Het beleid creëert ook illegaliteit


Welke rechten
Welke rechten?

  • Recht op dringende medische hulp

    - voor wie ‘illegaal’ verblijft, behoeftig is en attest geneesheer heeft

    - zowel ‘preventief’ als ‘curatief’, zowel ‘ambulant’ als in ‘instelling’

    - wettelijk ‘afdwingbaar’ (KB 12/12/1996)

    - in de praktijk verschillend per ocmw

  • Recht op onderwijs voor minderjarige kinderen

    - recht op inschrijving, schoolloopbaan, diploma, schoolverzekering,...

    - wettelijk ‘afdwingbaar’ (omzendbrief 24/6/1996, 29/4/2003)

    - in de praktijk vaak moeilijker


Welke rechten1
Welke rechten?

  • Met minderjarige kinderen: recht op opvang in federaal centrum (KB 1/7/2004)

    - na behoeftigheidsonderzoek door OCMW, via Fedasil

    - praktijk vaak moeilijk (onwil, overbezetting,…)

  • Kinderen hebben het recht ‘niet opgesloten te worden’

    - tot 2008 opsluitingen: 152 (2004), 660 (2005), 898 (2006), 398 (2007), 270 (2008)

    - oktober 2008: start pilootproject terugkeerwoningen: vandaag 9 woonunits in Zulte en Tubeke, 3 ‘terugkeercoaches’. Begeleiding via ‘vertrouwenscontract’

    - oktober 2009: 56 gezinnen met 104 kinderen gepasseerd

    - 21% ondergedoken. 23% vrijgesteld. 52% vertrokken (helft teruggestuurd, helft vrijwillige terugkeer)

    - Veel Braziliaanse gezinnen, Kosovo e.a.


Andere rechten
Andere rechten?

  • In theorie zijn ‘basisrechten gegarandeerd, ook voor mensen zonder papieren’

    - België tekende UVRM/EVRM dat alle rechten garandeert

    - Vlaams ‘opvangbeleid’ sinds decreet 1998: ‘mensen zonder wettig verblijf moeten hun onvervreemdbare rechten op gezondheidszorg en welzijn kunnen effectueren, (en ook) de overige socio- economische grondrechten waarover men als mens en op grond van feitelijk verblijf in België beschikt’ (doelstelling 12, SPM 2004-2010)

    - invulling is vaag en gaat erop achteruit! Decreet 2009: ‘prioritair gevoerd op gezondheidszorg en onderwijs, en oriëntering naar een zinvol toekomstperspectief’


Andere rechten1
Andere rechten?

In de praktijk zijn ‘basisrechten’ vaak niet af te dwingen

- recht op huisvesting? (wel ‘recht op huurcontract’, ook huurdersrechten, maar moeilijk afdwingbaar. Geen recht op sociale huisvesting. Residentiële opvang vaak financieel niet haalbaar)

- recht op voeding/kleding? (vooral privé-initiatief)

- recht op onderwijs? (wel voor kinderen, maar veel drempels. Volwassenen: scholen zijn ‘vrij’ om inschrijvingscriteria te bepalen)

- recht op juridische bijstand? (recht op pro deo-advocaat, maar vooral privé-initiatief)

- recht op gezinsleven? (recht op huwelijk?)

  • recht op inkomen? (geen recht op ocmw-steun, geen recht op arbeid. Wél recht op degelijke arbeidsvoorwaarden, maar moeilijk afdwingbaar!)

    - recht op veiligheid? (steeds de kans opgepakt en opgesloten te worden)


Overlevingsstrategie n
Overlevingsstrategieën

  • Onderzoek ULB/CEDEM: 130 diepte-interviews in acht steden

  • Strategieën om in België te kunnen blijven:

    - (nieuwe) asielaanvraag

    - beroep bij RvS, art9§3/9bis/9ter (vaak met besef lage slaagkansen)

    - huwelijk, werkvergunning, adoptie, au pair,…

  • Strategieën om niet uitgewezen te worden:

    - identiteitscontroles vermijden (publieke plaatsen vermijden, openbaar vervoer mijden of tickets kopen)

    - criminaliteit vermijden

    - valse identiteit opgeven, documenten verbergen of vernietigen (moeilijker uit te wijzen)


Overlevingsstrategie n1
Overlevingsstrategieën

  • Recht op onderwijs (kinderen), recht op opvang met minderjarige kinderen, recht op dringende medische zorg

  • GEEN recht op werk of OCMW-steun, dus geen recht op inkomen!

  • Inkomen uit solidariteit: hulporganisaties, vrienden of familie mét inkomen, elkaar depanneren,…

  • Inkomen uit zwart werk: 2 op de 3 MZWV zou aan het werk zijn


Inkomen uit zwart werk
Inkomen uit zwart werk

* Vooral die jobs die Belgen niet meer willen doen (3D-jobs: dirty, dangerous, difficult)

* Selectief beeld (via inspectie, geen zicht op bv huishoudhulp,…)


Inkomen uit zwart werk1
Inkomen uit zwart werk

  • Vaak in slechte arbeidsvoorwaarden/ speelbal van willekeur

  • Nochtans heel gamma aan opleidingen (in thuisland en hier)

  • Lage lonen: 2004: 1,5 €/u in textielsector, 2€/u in horeca (1€u op platteland), 3,5 €/u in landbouw, 4 €/u bij handenarbeid, 7,5 € (Pool) en 5 € (Oekraïner) in bouw

  • Weinig tot geen controle op contracten (principe onderaan-nemingen, gratis proeftijd ‘met inwoon’,…)

  • Geen sociale of ziekteverzekering!

  • Bij vaststelling eerder uitwijzen dan situatie aanpakken

  • Vakbonden staan open, maar bewijslast is moeilijk

  • Sterk ingebed in Belgische cultuur: zwartwerk als pull-factor is sterker dan grenzen sluiten-beleid


Regularisatie
Regularisatie?

  • Mensen zonder wettig verblijf tóch verblijfspapieren geven

  • Vaak gebruikte maatregel ter ‘opkuis’ van een te groot aantal mensen zonder papieren of ‘witwassen’ economie (ook in Spanje, Frankrijk, Italië,…)

  • Ook België regulariseert regelmatig

    - 1974: 7.448 mensen, voornamelijk Turken en Marokkanen

    - 2000: zo’n 50.000 aanvragen, 35.000 positief

    - 2009: ongeveer zelfde aantal, aantallen positief?

    - naast collectieve ook steeds individuele regularisaties


Regularisatie 2009
Regularisatie 2009

  • Permanente criteria:

    1.1: lange asielprocedure: 3 of 4 jaar

    1.2. lange asielprocedure + RvS of art9.3/art9bis: 4 of 5 jaar

    2.1 tot 2.7: prangende humanitaire situaties

    (ouder Belgisch kind, ouder minderjarige EU-burger, familieleden ten laste van EU-burger buiten gezinshereniging, schoolgaande kinderen met vijf jaar verblijf, ‘kwetsbare groepen’,…)

  • Tijdelijke criteria (15 sept -15 dec 2009):

    2.8.A: 5 jaar ononderbroken verblijf met periode van wettig verblijf of ‘geloofwaardige pogingen’ vóór 18/3/2008

    2.8.B: verblijf sinds 31/3/2007 en arbeidscontract (1 jaar, inkomen minstens leefloon en wettelijk minimum)

    > duurzame lokale verankering, met extra bewijzen rond sociale banden, taalkennis en werkervaring/ werkbereidheid

  • Commissie voor Advies bij negatieve beslissingen


ad