Has 5016 sa l uygulamalar ve risk etmenleri
Download
1 / 51

HAS 5016 İş Sağlığı Uygulamaları ve Risk Etmenleri - PowerPoint PPT Presentation


  • 398 Views
  • Uploaded on

HAS 5016 İş Sağlığı Uygulamaları ve Risk Etmenleri. Alp Ergör [email protected] 1. Hafta 27 Mart İş sağlığı kavramı, tanımlar, halk sağlığı ile ilişkisi, çalışma alanları 2. Hafta 3 Nisan İş sağlığı uygulamaları + Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik, psikososyal tehlikeler

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' HAS 5016 İş Sağlığı Uygulamaları ve Risk Etmenleri ' - nedra


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Has 5016 sa l uygulamalar ve risk etmenleri

HAS 5016 İş Sağlığı Uygulamaları ve Risk Etmenleri

Alp Ergör

[email protected]


1. Hafta 27 Mart İş sağlığı kavramı, tanımlar, halk sağlığı ile ilişkisi, çalışma alanları

2. Hafta 3 Nisan İş sağlığı uygulamaları + Kimyasal, fiziksel, biyolojik, ergonomik, psikososyal tehlikeler

3. Hafta 10 Nisanİş sağlığı ile ilgili yasal düzenlemeler (Uluslararası ve ulusal)

4. Hafta 17 Nisan Göstergeler, (ülke değerlendirmesi, İşyeri değerlendirmesi, hızlar, risk, Türkiye’de durum

15 Mayıs teslim tarihi!

5. Hafta 24 NisanÖğlenden sonra: Durum saptama ve önleme politikaları

5. Hafta 26 Nisan PERŞEMBE! SABAH 09:00-12:00 İşyeri gezisi (sağlık işkolu)

6. Hafta 8 Mayıs Öğlenden sonra: Örgütlenme, Taraflar (İşçi-İşveren-Kamu), Uluslar arası düzeyde örgütlenme, UÇÖ, DSÖ, …, Ulusal düzeyde örgütlenme, işyeri düzeyinde örgütlenme (işyeri hekimliği, işyeri sağlık birimi, …)

7. Hafta 15 Mayıs SABAH 09:00-12:00 İşyeri gezisi (daha sonra açıklanacak – 8 Mayıs yerine!)

22 Mayıs teslim tarihi!

7. Hafta 15 Mayıs İşyeri gezisi raporlarının tartışılması, iş kazaları ve meslek hastalıkları, geri bildirim, genel değerlendirme ve tartışma (22 Mayıs)

8. Hafta 22 Mayıs Yarı Yıl Sınavı

!

!


An msayal m al ma ya am nda sa l n bile enleri nelerdir
Anımsayalım:Çalışma yaşamında sağlığın bileşenleri nelerdir?


Çalışma Yaşamı ve Sağlık İlişkisi

Çalışma Koşulları

Süre

Ücret

Vardiya

Gece

Çalışma Ortamı

fiziksel

kimyasal

biyolojik

ergonomik

psikososyal

Çalışma İlişkileri

Örgütlenme

İş güvencesi

İstihdam biçimi

SAĞLIK

Bireysel Özellikler

Yaşanan Çevre


An msayal m sa l uygulamalar n n temel amac nedir
Anımsayalım:İş sağlığı uygulamalarının temel amacı nedir?



An msayal m sa l n n temel zellikleri nelerdir
Anımsayalım: izleyerek İş sağlığının temel özellikleri nelerdir?


Çalışanlar izleyerek

Üretim sistemleri

Çalışma ortamı

Çalışma koşulları

Çalışma alanları

Ham madde, ara ürün, ürün ve atıklar

Çevreleyen sistemler

arasındaki ilişki ve etkileşimleri

irdeler, değerlendirir, girişim

yapar

Tüm çalışanlara yöneliktir

Yaşanan ve çalışılan çevre (tüm yaşam alanları) birlikte değerlendirilir

Temel araçlardan biri sürekli izlemdir

Koruyucu hizmet ağırlıklı bütünsel bir yaklaşımdır


Çalışma yaşamı bir sistemdir izleyerek

Çevreleyen pek çok sistemle ilişki

içindedir

Sağlık bu sistemlerin etkileşimi ile

biçimlenir


ÇALIŞMA YAŞAMINDA SAĞLIK izleyerek

HUKUK SİSTEMİ

SİYASAL SİSTEM

İŞÇİ

EKOLOJİK SİSTEM

ÇALIŞMA YAŞAMI

DEVLET

İŞVEREN

TOPLUMSAL SİSTEM

EKONOMİK SİSTEM

KÜLTÜREL SİSTEM

SAĞLIK SİSTEMİ

A.Ergör - Y.Demiral


  • izleyerek Çalışma yaşamında sağlık irdelenirken 3 bileşen göz önünde tutulmalıdır” Paul A. Landsbergis, JOEM 2003

    • Çevreleyen yapılar

    • Örgütsel yapılar

    • İşin yapısal özelliği


Yaşanan çevre izleyerek

Sağlık çıktıları

Bireyin sağlık durumu

Mesleksel karşılaşmalar

İşyeri

Uyarlama: Aw, Gardiner & Harrington 2007


YAPISAL ÖĞELER izleyerek

Sosyal – ekonomik – demografik durum

KARŞILAŞMA

Ç.ortamı

Toplumsal alan

Ev

sonuç

SAĞLIK SONUÇLARI

İyilik durumu

Mortalite

Morbidite

ilişki

EYLEM

Koruyucu eylemlerİyileştirici


Yerindeki risk etmenleri

İşyerindeki risk etmenleri izleyerek

 biyolojik, psiko-sosyal, kimyasal, fiziksel, ergonomik etmenler



Etmenler: izleyerek

  • Bakteriler

  • Mantarlar

  • Virüsler

  • Paraziter hastalıklar

  • Organik tozlar, proteinler, enzimler

    • nişasta, lateks, vd...



Organizmaya giriş: izleyerek

  • Solunum

  • Deri

  • Sindirim


Karşılaşma yolları: izleyerek

  • Su ve hava yolu ile bulaş

    • Kolera, tifo, ..

  • Kan ve vücut sıvıları

    • HBV, HIV-AIDS,

  • Damlacık ya da yakın temas

    • Tbc, menenjit,

  • Vektörler

    • Sıtma, …

  • Zoonozlar

    • Lejyonella, antraks, SARS, …


Biyolojik risk etmenleri ile kar la ma ve sonu lar
Biyolojik Risk Etmenleri ile karşılaşma ve sonuçları izleyerek

  • Sonuçlar:Mesleksel dermatozlar, mesleksel astım

  • Önlemler:Yalıtım-kapalı çalışma, havalandırma, genel temizlik önlemleri, kişisel koruma, İZLEM




Biyolojik risk etmenlerine y nelik koruma
Biyolojik Risk Etmenlerine HastalıklarYönelik Koruma

  • Ortam ve çalışan izlemi

  • Bakım – onarım

  • Toplumsal boyut



Etmenler: Hastalıklar

  • Stres

  • Yalıtılmış çalışma

  • Vardiya ya da gece çalışması

  • Uzun süreli çalışma

  • Zaman dilimi değişimi vb

  • Şiddet türleri



Uyku karşılaşma:

Metabolizma ve endokrin bozukluklar

Kaza

Odaklanma – Algı

Genel morbidite – sağlık nedeniyle işten kalma

Üreme sağlığı

Mortalite

Nöromotor işlevler

Kanser (kolon ve meme) ???

Toplumsal işlev bozuklukları


  • İş yükü – iş kontrolü dengesi karşılaşma:

    • İçerik

    • Kültürel yapı

    • Örgütlenme

    • İlişkiler

    • Rol – görev – konum

    • Yapısal özellikler

    • Çevresel özellikler

    • Ev – iş etkileşimi


Huzursuzluk karşılaşma:

Davranış bozuklukları

Saldırganlık

Duyarsızlık

Uyku bozuklukları

Dikkat azalması

Biyolojik bulgular


Bireysel etmenler karşılaşma:

Yaş

Cinsiyet

Medeni durum

Eğitim durumu

Alışkanlıklar

BKİ

Yandaş hastalık

Uyku bozuklukları

İş türü ve Sektör

Deneyim

  • İş stresi etmenleri

  • iş yükü

    İşyerinde şiddet

    Bilişsel beceri gereksinimi

  • İş kontrolü

    Yetilerin kullanılamayışı

    Kişiler arası çatışmalar

    İş güvencesizliği

Psikososyal Stres Tepkileri

İş doyumu

Depresyon bulguları

Olası İş Sağlığı Çıktıları

İş kazası

Dengeleyici Etmenler

Sosyal destek

Yöneticiler

Çalışma arkadaşları

Aile

NIOSH iş stresi modeli (Hurrel & McLanney 1988) üzerinde geliştirilen iş stresi – iş kazası kuramsal ilişki kuramı

Nakata et al. 2006


Genel Sağlık Anketi (GHQ) karşılaşma:

SF36

Modeller:

Karasek Modeli

İş yükü – kontrol - gerilim

Çaba – ödül dengesizliği modeli


VARDİYALI ÇALIŞMA karşılaşma:

Zorlayıcı Etmenler

Olası sağlık sorunları

KDH

Metabolik hst

Gastrointestinal S hst

Psikopatolojiler

Kazalar

Demografik ve sosyal

alanda yapısal değişim

Yapısal Sorunlar

Hizmete erişim

Gıdaya erişim

Toplumsallaşma sorunu

Risk etmenleri ile karşılaşma

Sirkadiyen ritm

Ulaşım

Etkileşecek özellikler

Kronik hastalıklar

Yaş

Cinsiyet

Kültürel – toplumsal özellikler


Fiziksel risk etmenleri
Fiziksel risk etmenleri karşılaşma:


  • Sıcaklık karşılaşma:

    • Yüksek

    • Düşük

  • Gürültü

  • Radyasyon

    • İonizan

    • Nonionizan

  • Basınç

    • Yüksek basınç

    • Düşük basınç

  • Titreşim


  • Fiziksel etmenlerle çalışma yaşamında karşılaşma: karşılaşma:

    • Üretim süreçleri ile ilişkili etmenler

      • Hammadde, ara ürün, atıklar

      • Alet, makine, sistemler

        • Çalışan – üretim aracı etkileşimi

    • Çalışma ortamından kaynaklanan öğeler

      • Dış ortam (uv, sıcak, soğuk), yüksekte çalışma, yüksek/alçak basınçta çalışma

    • Çevre ile ilişkili etmenler


Organizmaya giriş: karşılaşma:

  • Solunum

  • Deri

  • Sindirim


Korunma
Korunma karşılaşma:

  • Mühendislik önlemleri

    • Alet, makine, sistemlerin tasarımı

  • Yerel ve genel havalandırma, iklimlendirme

  • Destek hizmetleri

  • Yerine koyma, yalıtım

  • Koşulların (süre) düzenlenmesi

  • Kişisel koruyucular

  • Ortam ve çalışan izlemi


Kimyasallar
Kimyasallar karşılaşma:


  • Metaller karşılaşma:

  • Solventler

  • Gazlar

  • Pestisidler



Organizmaya giriş: karşılaşma:

  • Solunum

  • Deri

  • Sindirim


Korunma1
Korunma karşılaşma:

  • Mühendislik önlemleri

    • Makine, sistemlerin tasarımı

  • Yerel ve genel havalandırma, iklimlendirme

  • Yerine koyma, yalıtım

  • Koşulların (süre) düzenlenmesi

  • Kişisel koruyucular

  • Bakım-onarım (destek hizmetleri)

  • Ortam ve çalışan izlemi


Ergonomik etmenler
Ergonomik etmenler karşılaşma:


  • Ağır kaldırma karşılaşma:

  • Yineleyici hareketler

  • Uzanma, çekme, dönme vb hareketler

  • Uzun süre ya da yoğun odaklanma,

    hızlı algılama gerektiren durumlar

  • Çalışma sürecinde duruş/konum



Korunma2
Korunma karşılaşma:

  • Mühendislik önlemleri

    • Tasarım, yapılandırma, …

  • Koşulların (süre, görev tanımları vb) düzenlenmesi

  • Bakım-onarım (destek hizmetleri)

  • Ortam ve çalışan izlemi


Tehlikeler (risk etmenleri) ile ilgili korunma-savaşım süreçlerinde göz önüne alınması gereken İSAGÜ uygulamaları

  • Ortam izlemi

  • Çalışanın izlemi

  • Değerlendirme

  • Girişim

  • Eğitim

  • Düzenleme


Ev ödevi: süreçlerinde göz önüne alınması gereken İSAGÜ uygulamaları

İzleyen 2 slaytta görünen işyerlerinde, verilen bilgilerden de yararlanarak sağlığı etkileyeceğini düşündüğünüz etmenleri belirleyin ve gruplayın.


  • Künk üretimi süreçlerinde göz önüne alınması gereken İSAGÜ uygulamaları

  • Özel sektör

  • İşyeri hekimi çalışıyor ve işyeri sağlık birimi var

  • Sendika yok

  • Fotoğraf ve veriler ışığında size sunulan kesiti “çalışma yaşamının temel bileşenleri” açısından değerlendirin.



TEŞEKKÜRLER sipariş üzerine çalışıyorlar


ad