Kinderen en rouw
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 29

Kinderen en rouw PowerPoint PPT Presentation


  • 224 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Kinderen en rouw. Olanda Momcilovic & Ingrid Kroezen NIP - CINS 03-02-2014. Na een schokkende gebeurtenis doet zich bij de persoon allereerst een gevoel van verbijstering, schrik en ongeloof voor

Download Presentation

Kinderen en rouw

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kinderen en rouw

Olanda Momcilovic & Ingrid Kroezen

NIP - CINS

03-02-2014


Na een schokkende gebeurtenis doet zich bij de persoon allereerst een gevoel van verbijstering, schrik en ongeloof voor

Sommige kinderen blijven uiterst kalm en kunnen rustig vertellen wat is gebeurd, anderen klappen dicht, huilen, lachen of doen gewoon alsof er niets aan de hand is


De 4 rouwtakenvoorkinderen


1 Beseffendatiemandechtdood is

  • 3-5 jaar

  • Ze ervaren dood als scheiding, iets omkeerbaar, tijdelijk

  • Richten zich op primaire steunfiguren om hun gevoelens van angst te verminderen - scheidingsangst

  • Plassen in bed, duimzuigen, stil, teruggetrokken, extreem lastig,

  • Slaapwandelen, praten in slaap, nachtmerries


1 Beseffendatiemandechtdood is

  • 6-10 jaar

  • Baseren ze zich minder op reacties van ouders en begrijpen beter wat er aan de hand is

  • Juist heel kwetsbaar – bezitten nog niet altijd de vaardigheden om hiermee om te gaan

  • Levendige fantasie – zoeken een oorzaak – vaak bij zich zelf – schuldgevoelens

  • Gedragsproblemen, slecht slapen, buikpijn

  • Regressie …


1 Beseffendatiemandechtdood is

  • Eerlijke en concrete informatie geven over het

    gebeurde

  • Betrek het kind bij alle aspecten van het afscheid

    nemen en geef hierover duidelijke uitleg

    • Hijis net zokoudalsdezewater

    • Slaapthij?

    • Beweegtzijnvoetwelof niet?

    • Gaat papa naarzijnwerk in de hemel?


2 Omgaan met gevoelens

  • Kinderen reageren op een manier die eigen is aan henzelf, hun leeftijd en mogelijkheden

  • Intens verdriet, woede, schuldgevoel, jaloezie

  • Een groot verlangen naar de aanwezigheid van de overledene

  • Hoe jonger het kind, hoe meer begeleiding nodig, zowel affectief als cognitief, bij de verwerking van ervaringen

  • Durf te praten, blijf vragen

    beantwoorden


3 Verder leven met het gemis

  • Volwassenen denken vaak dat het voor kinderen beter is om niet meer aan het gebeurde de denken of over praten

  • Het is juist belangrijk wel over te praten!

    • Wie brengt me naar paardrijden?

    • Met wie moet ik voetbal kijken?

    • Gaat mijn vader me nu knuffelen?

    • Mag je wel lachen?


4 De overleden persoon emotioneel een plek geven

  • De meeste kinderen lukt het wonderbaarlijk goed om het verlies te verwerken

  • De veerkracht van kinderen is soms verrassend groot

  • Maar tegelijkertijd zijn er ook veel kinderen die er moeite mee hebben


Eigen manier

  • Wet van de duale gevoelens’ (bescherming tegen ‘verdrinkingsgevoel’)

  • Uitstel van verwerking

  • Heftige gevoelens, explosief

  • Fantasie

  • Regressie

  • Kinderen beschermen anderen

  • Kinderen willen graag voor andere zorgen

  • Kinderen willen niet zo bijzonder zijn

  • Kinderen willen graag iets doen Honderdmaal (leren door herhalen)

  • A-specifieke klachten (psychosomatische klachten en concentratiestoornissen)

  • Uitleven van actie en spel (instrument voor communicatie)

  • Schuldgevoelens


Wat is nog normalerouw ?

  • Ontkenning (alsof het verlies hen nietraakt)

  • Uitstellen (probleemgedragvertonenals de thuissituatieveiliggenoeg is)

  • Regressie (weerbedplassen, jengelen, afhankelijkgedrag)

  • Aangepastgedrag vs oppositioneelgedrag

  • Concentratievermindering

  • Erwordtgewerktaan de vier taken


Normale rouw versus gecompliceerde rouw


Wanneergecompliceerderouw ?

  • Het werkenaan de 4 taken vlotniet

  • Als de symptomenlangerdurendanverwacht

  • Als de symptomen het functionerenbelemmeren

  • Schuldgevoelens

  • Eenzaamheid


Risicofactorengecompliceerderouw

  • Traumatischverlies

  • Onverwachtverlies

  • Geenafscheidkunnennemen

  • Schuldgevoelens

  • Aard van de relatie (het vaakgepesteklasgenootje, geheimgehoudenhalfbroer/-zus, ouder met wieveelruzie was)

  • Weinigsocialesteun

  • Te veel of te weinigerkenning


Protectieve factoren verliesverwerking

  • Hoog IQ (kan echter ook voor veel piekeren zorgen)

  • Makkelijk temperament

  • Positief zelfbeeld (kind en ouder)

  • Veilige gehechtheid

  • Gezin heeft gelijksoortige problemen eerder goed opgelost

  • Gezin accepteert hulp

  • Ouder kan rolmodel zijn in het omgaan met verlies

  • Gezin heeft een goed sociaal netwerk

  • Gezin heeft weinig andere problemen


School

  • De plek waar niets is veranderd

  • Een toevluchtsoord voor de rouwtaken

  • Houvast aan de continuïteit


Adviezenvoor school

  • Biedtstructuur en continuiteit

  • Toonbegrip en aandacht

  • Accepteer en deelgevoelens

  • Uitleggeven over gevoelens

  • Herinneringsboekmaken

  • Maar ook: het lesprogrammamoetaf ?


Begeleiding

  • Spel

  • Tekeningen

  • (voor-) lezen

  • Dagboekschrijven, gedichten

  • Brief schrijven

  • Muziekmaken / luisteren

  • Sporten


Voordelen van het (voor-)lezen

  • Mogelijkheidvooridentificatie

  • Verrijken van de copingsstrategien

  • Projectie van eigengevoelens

  • Ontladen van spanning

  • Inzicht in de eigenproblemen

  • Meeleven met de hoofdpersoon

  • Woordenaangereiktkrijgenvoorgevoelens


Tips voor ouders

Ouders kunnen het rouwproces faciliteren door:

  • Te praten over de overledene dierbare

  • Kind (actief) betrekken bij herinneringsactiviteiten

  • Kind voorwerpen geven die doen herinneren aan de overledene

  • Alert te blijven op gevoelens bij het kind

  • Kind helpen bij het uiten van zijn / haar gevoelens (boos, bang, bedroefd, blij)

  • Met respect over de overledene dierbare te praten

  • De band tussen overleden dierbare en kind respecteren


Tips voor ouders (2)

Kinderen kunnen de band met de overledene behouden door:

  • De overledene te lokaliseren (bijv. in de hemel, als vlinder, als ster)

  • Het komt veel voor dat kinderen de nabijheid van de overledene ervaren

  • Herinneringen hebben aan de overledene en interactie met hem / haar

  • Een voorwerp hebben / bewaren van de overledene


Afgeronderouw

Het kind ervaart nog steeds, bijvlagen, intensverdriet maar er is ruimtevoorandererelaties en het kind heeftdoorgaansplezier in het leven


Afgeronderouw

  • Het kind heeft het gevoeldat het weer mag genieten

  • Het kind heefteennieuwevenwichtgevonden.

  • De rouwwordtbijelkenieuwelevensfasegeactiveerd: geboortebroertje / zusje, overgangnaarvoortgezetonderwijs, eersterelatie, zelfouderwordenetc..


Wanneerprofessionelehulpbieden?

  • Alskinderenhungevoelensnietuiten

  • Teruggetrokkengedrag

  • Prikkelbaar en opvliegend

  • Dalendeschoolprestaties

  • Concentratieproblemen

  • Slaap- en eetproblemen

  • Socialeproblemen


Goed om teweten

  • De signalen die kinderenuitzendenwordennietaltijdalsrouwverwerkinggeinterpreteerd

  • Kinderen kunnen pas rouwen als hun ouders het ook doen

  • Volwassenen kunnen schrikken van de manier waarop kinderen rouwen, het gaat op en af, de ouders denken dan dat de kinderen kennelijk niets in de gaten hebben


Dank julliewel


  • Eva Alisic: Kinderenondersteunenna trauma

  • Slachtofferhulp: Kinderenhelpennaeenschokkendegebeurtenis


  • http://www.stichtingjongehelden.nl

  • http://www.achterderegenboog.nl/

  • http://www.rouwhulp.nl/


  • Joke Barends, Kinder- en Jeugd psychiater Punt P

    rouwverwerking bij kinderen en diverse behandelmogelijkheden

  • Alette Abraham, GZ psycholoog Punt P

    groepspsychotherapie bij kinderen in de leeftijd van 9 – 12 jaar

  • MarjaRexwinkel, Kinderpsychotherapeut bij het IMH (Infant Mental Health centrum)

    rouwverwerking bij hele jonge kinderen

  • Antoinette Berkelbach van de Sprenkel Goudswaard, GZ psycholoog OLVG

    begeleiding in het ziekenhuis bij acute rouw


  • Login