Sulama su yu kal tes ve tuzluluk
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 14

SULAMA SU YU KALİTESİ VE TUZLULUK PowerPoint PPT Presentation


  • 324 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

SULAMA SU YU KALİTESİ VE TUZLULUK. Prof.Dr.Belgin ÇAKMAK. Neden su kalitesi?. Sulama projelerin de, bitki su ihtiyacının karşılanmasında, s uyun miktarının yeterliliği yanında kalitesi nin de sulamaya uygunluğu önemlidir. Suyun kalitesi bitkiye ve toprağa etki eder.

Download Presentation

SULAMA SU YU KALİTESİ VE TUZLULUK

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Sulama su yu kal tes ve tuzluluk

SULAMA SUYU KALİTESİ VE TUZLULUK

Prof.Dr.Belgin ÇAKMAK


Neden su kalitesi

Neden su kalitesi?

  • Sulama projelerinde, bitki su ihtiyacının karşılanmasında, suyun miktarının yeterliliği yanında kalitesinin de sulamaya uygunluğu önemlidir.

  • Suyun kalitesi bitkiye ve toprağa etki eder.

  • Bitkiye etkisi; toplam tuzluluk etkisi ve toksik etki şeklinde olur.

  • Toprağa etkisi; toprağın fiziksel özelliklerini bozma şeklinde olur.


Toplam tuzluluk etkisi

Toplam tuzluluk etkisi?

  • Çözelti içerisindeki tüm iyonların (anyon ve katyonlar) oluşturduğu etkidir. Bu etkiye “ozmotik etki” de denir. Suda eriyebilen tüm katıların toplam etkisidir.

  • Tuzlar çözelti içerisinde bir basınç oluştururlar, buna “ozmotik basınç” adı verilir.Bu basınç bitkinin kökleri ile topraktan suyu alırken yenmek zorunda olduğu bir kuvvettir.

  • Yüksek ozmotik basınç yani yüksek tuzluluk etkisinde bitki suyu almakta zorlanır ve gereksinim duyduğundan daha az su alabilir, bu olayafizyolojik kuraklık denir.

  • Daha az su kullanımı ise verimde ve meyve kalitesinde azalmaya neden olur.


Toksik zehir etki

Toksik (zehir) etki

  • Toksik etki, çözelti içerisindeki iyonların bireysel etkisidir.

  • Toplam tuzluluk düşük olsa dahi bazı iyonların yüksek konsantrasyonda bulunmaları bitkide verim ve meyve kalitesi kötüleşmelerine neden olabilir.

  • Bu iyonlardan en önemlileri CO3=, HCO3-, Cl-, B ‘dur.

  • CO3= ve HCO3- özellikle yağmurlama sulamada önemlidir.

  • Cl- yapraklarda birikerek yaprak yanmasına neden olur.

  • B, <1 ppm düzeyinde olumsuz etki yapmazken, >4 ppm düzeyinde hemen tüm kültür bitkileri için zararlı etkiye sahiptir.


Sulama suyu kalitesinin tayini in yap lan lemler

Sulama Suyu Kalitesinin Tayini İçin Yapılan İşlemler

  • Su örneklerinin alınması

  • Sulama suyu elektriksel iletkenliğinin ve pH sının ölçülmesi

  • Kimyasal analizler

  • Sulama suyu kalite kriterlerinin belirlenmesi

  • Sulama suyu kalitesinin sınıflandırılması


Su rneklerinin al nmas

Su örneklerinin alınması

  • Sulama sularının doğru olarak sınıflandırılması için örneklerin usulüne uygun olarak alınması önemlidir.

  • Laboratuvar analizleri için yaklaşık 2 litre su gereklidir. Akarsudan yada rezervuarlardan örnekler, suyun durgun olmadığı akışın olduğu bölümlerden, kuyulardan ise suyun bir süre akıtılmasından sonra alınır.

  • Plastik yada cam şişelere, şişenin örnek ile iyice yıkanmasından sonra alınır. Su örneği en kısa sürede (aynı gün) laboratuvara teslim edilmeli ve analizlere de hemen başlanmalıdır.


Elektriksel iletkenli in ec l lmesi

Elektriksel iletkenliğin (EC) ölçülmesi

  • EC değeri suda erimiş toplam tuz miktarının iyi bir göstergesidir. Bu nedenle EC değeri kolay ölçülebilir olması nedeniyle sulardaki toplam tuzluluğun belirtilmesinde sıkça kullanılır.

  • Bu amaçla geliştirilen EC metre cihazları ile ölçülür ve direnç (ohm) in tersi olarak mho/cm şeklinde ifade edilir.

  • 25oC’de mmhos/cm=dS/m olarak ifade edilir.

  • ΣK(meq/l)/EC(dS/m)=10(12) ilişkisi vardır.


Sulardaki ph de erinin l lmesi

Sulardaki pH değerinin ölçülmesi

  • Sulama sularının asit, nötr yada bazik durumunu saptamak amacıyla pH değeri tayin edilir.

  • Bu değer sudaki erimiş tuzların hidrojen iyonları konsantrasyonunun negatif logaritmasıdır.

  • pH 7’den küçükse çözelti asit, 7’den büyük ise bazik, 7 ise nötr’dür.

  • Çözeltinin pH değeri, bu amaç için geliştirilmiş olan pH metre cihazı ile ölçülür.

  • Sulama sularının pH değeri genelde 6.5 ila 8.5 arasında değişir.


Sulama sular nda yap lan kimyasal analizler

Sulama sularında yapılan kimyasal analizler

  • Anyonlar (Cl-, CO3=, HCO3-, SO4=, NH3-)

  • Katyonlar (Na+, K+, Ca++, Mg++)

  • Analiz sonuçları meq/l, ppm yada mg/l olarak ifade edilir.

    ppm = meq/l x 64

    meq/l = (EC mmhos/cm) x 10

    ppm = mg/l = (EC mmhos/cm) x 640


Sulama suyu kalite kriterlerinin belirlenmesi

Sulama suyu kalite kriterlerinin belirlenmesi

  • Suda eriyebilir tuzların toplam konsantrasyonu

    Elektriksel iletkenlik (EC) şeklinde ifade edilir.

  • Na+ iyonunun diğer katyonlara oranı

    %Na=(Na+/ΣK) x 100

    SAR=Na+/√[(Ca+++Mg++)/2]

  • Bor yada diğer toksik iyonların konsantrasyonu

  • Ca++ ve Mg++ ilişkin bikarbonat konsantrasyonu

    RSC=(CO3=+HCO3-)-(Ca+++Mg++)


Sulama su yu kal tes ve tuzluluk

BOR’a dayanım çizelgesi


Sulama su yu kal tes ve tuzluluk

RSC sınıfları çizelgesi


Sulama suyu kalitesinin s n fland r lmas

Sulama suyu kalitesinin sınıflandırılması

  • Sulama suyu kalitesinin sınıflandırılması amacıyla çok sayıda araştırıcı tarafından geliştirilmiş pek çok sınıflandırma sistemi bulunmaktadır.

  • Ülkemizde uzun yıllardır bu amaçla ABD Tuzluluk Lab. Sınıflandırma Sistemi kullanılmaktadır. Bu sistemde sular toplam tuzluluk (EC) ve SAR değerlerine göre sınıflandırılırlar.


Sulama su yu kal tes ve tuzluluk

  • Toplam tuzluluk açısından sular;

  • düşük tuzlu 0-0.25 dS/m;

  • Orta tuzlu 0.25-0.75 dS/m;

  • Yüksek tuzlu 0.75-2.25 dS/mve

  • Çok yüksek tuzlu >2.25 dS/m

  • Sodyumluluk açısından sular;

  • ;

  • düşük sodyumlu 0-10 meq/l;

  • Orta sodyumlu 10-18 meq/l;

  • Yüksek sodyumlu 18-26 meq/lve

  • Çok yüksek sodyumlu >26 meq/l


  • Login