M ll gel r
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 52

MİLLİ GELİR PowerPoint PPT Presentation


  • 228 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

MİLLİ GELİR. Ekonomik Refah. Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır. Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır. Milli Gelirin Hesaplanması.

Download Presentation

MİLLİ GELİR

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


M ll gel r

MİLLİ GELİR


Ekonomik refah

Ekonomik Refah

  • Bir toplumda kıt mal ve hizmetlerden elde edilen haz ve tatmin duygularının toplamıdır.

  • Bir ülke ekonomisinin refah düzeyi ile ülkede üretilen mal ve hizmet miktarı arasında çok sıkı ve aynı yönlü bir ilişki vardır.


Milli gelirin hesaplanmas

Milli Gelirin Hesaplanması

  • Gerek ekonominin mevcut durumunu ve gerekse ekonomide meydana gelen büyümeyi veya duraklamayı ortaya koyabilmek için, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetleri rakama döküp hesaplamak gerekir.


Gsy h ile lg l k soru

GSYİH ile İLGİLİ İKİ SORU

  • Nihai mal ve hizmetleri kim tüketir ?

  • GSYİH’dan kimler pay alır?


Mal ve h zmetler k mler tarafindan satin alinir

MAL VE HİZMETLER KİMLER TARAFINDAN SATIN ALINIR??

GSYİHTüketimÖzel Kamu Net HarcamalarıYatırımHarcamalarıİhracatHarcamaları

TüketicilerFirmalarHükümet Yurtdışıve yerel sektör: belediyeler ihracateksiithalat


Gsy h ve gsmh

GSYİHveGSMH

  • Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYİH)

    • Yurtiçinde bulunan üretim faktörlerince yaratılan gelir

  • Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)

    • Bir ülkenin vatandaşları tarafından yurt içinde ve yurt dışında yaratılan gelir


Gsy h ve gsmh1

GSYİHveGSMH

  • Net Dış Alem FaktörGelirleri=Dış Ülkelerden Elde Edilen Faktör Gelirleri-Dış Ülkelere Yapılan Faktör Geliri Ödemeleri

  • GSMH = GSYİH + Net Dış Alem Faktör Gelirleri

  • GSYİH = GSMH - Net Dış Alem Faktör Gelirleri


Milli gelirin hasaplama y ntemi

Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi

Bir ekonomide bir yılda üretilen nihai malların piyasa değeri, hem alıcıların bu malları satın almak için ödedikleri para miktarına, hem de üretim faktörlerinin elde ettikleri gelirlerin toplamına eşittir.

  • Üretim Yöntemi

  • Harcama Yöntemi

  • Gelir Yöntemi


Milli gelirin hasaplama y ntemi1

Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi

  • Üretim Yöntemi

    • Ekonomideki yaratılan katma değerin toplamı

      • GSYİH = (Tüm) İşletmelerin Katma Değerlerinin Toplamı


Kuma retim de eri

Kumaş Üretim Değeri


Milli gelirin hasaplama y ntemi2

Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi

  • Harcama Yöntemi

    • Ekonomideki tüm harcamaların toplamı

      Y = C + I + G + X - M


T ket m harcamalari c

TÜKETİMHARCAMALARI (C)

  • Dayanıklı Mallar

  • Dayanıksız Mallar

  • Hizmetler


Yatirim harcamalari i

YATIRIMHARCAMALARI (I)

  • Yıl boyunca yeni tesisat ve ekipmanlara yapılan harcamalar,

  • Yeni inşa edilen evler,

  • Envanter stok artışı,

    Brüt Yatırım– İş alemi tarafından bina, makina teçhizat ve stoklar için yapılan harcamalar toplamı

    Amortisman – Yıpranma- aşınma payı

    Net Yatırım– Brüt yatırımdan amortismanın çıkarılması ile hesaplanır.


Kamu harcamalari g

KAMU HARCAMALARI (G)

  • Devletin üstlendiği fonksiyonları yerine getirebilmek amacıyla tüm kamu kurumları tarafından yapılan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemeler


Transfer demeler

TRANSFER ÖDEMELERİ

  • Devletin sosyal amaçlarla bireylere yaptığı ödemelerdir.

  • Cari üretim karşılığında yapılan harcamalar olmadıkları için kamu harcamalarına dahil edilmezler.


Net hracat

NET İHRACAT

  • Yabancıların bizim ürettiğimiz mal ve hizmetlere yaptıkları harcamalar (ihracat) (EX ) ile yabancıların ürettiği mal ve hizmetlere bizim yaptığımız harcamalar (ithalat) (IM ) arasındaki farka eşittir .

    Ticaret Açığı– ithalat ihracattan fazla olduğunda ortaya çıkar;

    Ticaret Fazlası-- ihracat ithalattan fazla olduğunda ortaya çıkar;


Milli gelirin hasaplama y ntemi3

Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi

  • Harcama Yöntemi

    • Ekonomideki tüm harcamaların toplamı

      Y = C + I + G + X - M


Milli gelirin hasaplama y ntemi4

Milli Gelirin üç hasaplama yöntemi

  • Gelir Yöntemi

    • Üretim faktörlerine ödenen gelirlerin toplanması

    • GSYİH = (Ücret + Rant + Faiz + Kâr) + Dolaylı Vergiler+Amortismanlar


Safi milli has la smh

Safi Milli Hasıla (SMH)

SMH = GSYİH - Amortismanlar


M ll gel r1

MİLLİ GELİR

MG = SMH – Dolaylı Vergiler


Ki isel gelir

Kişisel Gelir

Kişisel Gelir = MG – Kazanılan fakat alınmayan gelir( Kurumlar vergisi+ Dağıtılmayan Kârlar + Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri ) + Alınan fakat kazanılmamış gelir (kamu ve özel sektör transfer ödemeleri)


Kullan labilir gelir

Kullanılabilir Gelir

  • Kullanılabilir Gelir = Kişisel Gelir – Dolaysız Vergiler

  • Kullanılabilir Gelir = Tüketim Harcamaları(C) + Tasarruf (S)


Gsmh zet

GSMH Özet

GSMH

NFG

GSYİH

X-M

Yıpranma

NYİH

Dolaylı

Vergiler

G

NFG

Kâr

Faiz

Net

Hük.Gel

YİH

MG

Kişisel

Gelir

I

Dolaysız

vergiler

Kira

Harcana-

Bilir

Gelir

S

C

C

Ücret


F yat de meler ve gsy h

FİYAT DEĞİŞMELERİ VE GSYİH

  • Mal ve hizmetlerin üretildikleri yılın piyasa fiyatları üzerinden hesaplanan GSYİH değerine Cari fiyatlarla GSYİH veya Nominal GSYİH adı verilir.


Nom nal gsy h

NOMİNAL GSYİH

  • 2006 Yılında,

  • 2000 adet ekmek ve 300 kg elma üretildiği varsayılırsa

  • Ekmek fiyatı; 1 YTLElma fiyatı; 2 YTL

  • Nominal GSYİH = (2000x1) + (300x2)

  • Nominal GSYİH = 2600 YTL


Reel gsy h

REEL GSYİH

  • Fiyat değişikliklerinin etkisinin giderilmesi amacıyla, belirli bir yılda üretilen malların ve hizmetlerin temel bir yılın piyasa fiyatları üzerinden değerinereel GSYİH denir.


Gsmh daki nominal ve reel de i meler

GSMH’daki Nominal ve Reel Değişmeler

(1500x0.5)+(200x1)

= 950 = 2005 Reel GSYİH

(2000x0.5)+(300x1)

= 1300 = 2006 Reel GSYİH


Nominal gsmh n n reel gsmh ya evrilmesi

Nominal GSMH ’nın Reel GSMH ’ya Çevrilmesi

  • Nominal GSMH’yı reel GSMH ya çevirebilmek için GSMH Deflatörü adı verilen endeks sayılarına ihtiyaç vardır.

  • GSMH Deflatörüne, GSMH Zımni Fiyat Deflatörü adı da verilmektedir.


Gsmh deflat r

GSMH Deflatörü

  • GSMH Deflatörü, belirli bir baz (temel) yıla göre GSMH’yı meydana getiren bütün mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişmeleri gösteren bir endeks sayısıdır.

  • Türkiye’de GSMH Deflatörü TÜİK tarafından hesaplanır


Reel gsmh

Reel GSMH

  • Reel GSMH = ( Nominal GSMH / GSMH Deflatörü) x 100

  • Nominal GSMH = ( Reel GSMH x GSMH Deflatörü) / 100


Ki i ba na milli gelir

Kişi Başına Milli Gelir

Kişi Başına Düşen Milli Gelir

Milli Gelir= -------------------------

  • Ülke Nüfusu

  • Fert başına düşen milli gelir iktisadi refahın ölçüsüdür.


M ll gel r

  • Kişi başına milli gelir

    • 15000 – 40000 dolar

    • civarında olan ülkeler

    • Yüksek derecede gelişmiş ülkeler

    • Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Japonya

  • Kişi başına milli gelir

    • 5000 – 15000 dolar

    • civarında olan ülkeler

    • Orta derecede gelişmiş ülkeler

    • İsrail, Rusya, Türkiye

  • Kişi başına milli gelir

    • 5000 ‘in doların altında olan ülkeler

    • Az gelişmiş ülkeler

    • Sudan, Nijerya


Sat n alma g c paritesi sagp

Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP)

  • İki ülkenin iktisadi refahını karşılaştırırken, söz konusu ülkelerin belirli bir yıldaki dolar cinsinden fert başına düşen GSMH’larının kullanılır.

  • Örnek olarak fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan bir A ülkesi ile 3 bin dolar olan bir B ülkesini ele alalım. Buna göre A ülkesinin iktisadi refahı B ülkesininkinden on kat daha fazladır.

  • Acaba gerçekte durum böyle midir?

  • Bu soruyu cevaplandırabilmek için her iki ülkenin iç fiyat seviyelerini de dikkate almak gerekir.


Sat n alma g c paritesi sagp1

Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP)

  • Örnek olarak domates fiyatlarını inceleyelim.

  • Fert başına düşen GSMH sı 30 bin dolar olan A ülkesinde domatesin kilosu 5 dolar, buna karşılık fert başına düşen GSMH sı 3 bin dolar olan B ülkesinde domatesin kilosu 1 dolar ise

  • Domates bakımından B ülkesi daha ucuzdur.

  • A ülkesi 30 bin dolar ile 6 bin kilo domates alabilirken,

  • B ülkesi 3 bin dolar ile 3 bin kilo domates alabilmektedir.

  • Demek ki iki ülke arasındaki iktisadi refah farkı dolar cinsinden hesaplandığı gibi on kat değil, bir doların alabileceği domates cinsinden düşünürsek ancak iki kattır.


Sat n alma g c paritesi sagp2

Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP)

  • Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.

  • Eldeki toplu bir paraparite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir.


B y me hizi

BÜYÜME HIZI

Ülke nüfusu dikkate alınmadan MG'deki yıllık artış hesaplandığında elde edilen artış, brüt büyüme hızını verir.

Örneğin MG bir yıl içinde % 5 artmışsa, yıllık brüt büyüme hızı % 5'dir.

Net büyüme hızı = brüt büyüme hızı - yıllık nüfus artışı

Milli gelirin % 5 arttığı yılda,

nüfus % 1.5 artmışsa

Net büyüme hızı = %5- %1 = % 3.5

Ancak bir ülkede yıllık büyüme hızı, fert başına milli gelirdeki yüzde artış göz önüne alınarak hesaplanırsa doğrudan doğruya net büyüme hızı elde edilir.


Ekonomik b y me

Ekonomik Büyüme

  • Bir ülke ekonomisinin temel verilerinde bir yıldan diğer yıla ortaya çıkan değişmelerdir.

    • GSYİH’da bir yılda ortaya çıkan değişmelerdir.


Ekonom k gel me ve kalkinma

EKONOMİK GELİŞME ve KALKINMA

  • Bir ülkenin gelişmesi hem milli gelirdeki reel artışı, hem ekonomideki yapısal değişmeyi hem de toplumdaki sosyal, kültürel ve politik değişimleri içerir.


Ekonomik geli me

Ekonomik Gelişme

  • Ekonomik büyümenin devamı olarak o ekonomideki sektörler arası bütünleşmenin, ekonomide yapısal değişimin olduğu, elde edilen gelirin veya yaratılan refahın dengeli dağıldığını ortaya koyan süreçtir.


Gelir da l m

Gelir Dağılımı

  • Lorenz Eğrisi, gelir dağılımını açıklamakta kullanılan, her iki ekseninde de yüzde değer bulunan bir eğridir.

  • 1905 yılında Max Otto Lorenz tarafından gelir dağılımının ifade edilmesi amacıyla geliştirilmiştir.

  • Gelir dağılımı söz konusu olduğunda grafiği çaprazlamasına ikiye bölen doğru "tam eşitlik" durumunu ifade eder. Bu durumda ülkedeki hane halklarının %50'si gelirin %50'sine, %80'i %80'ine vb. sahiptir.

  • Zaman içinde eğrinin tam eşitlik doğrusundan uzaklaşması, o ülke de gelir dağılımının bozulduğunu gösterir.


Lorenz e r s

LORENZ EĞRİSİ


Gini katsayisi

Gini KATSAYISI

  • Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmeye yarayan bir katsayıdır.

  • İtalyan istatistikçi Corrado Gini tarafından geliştirilen Gini katsayısı 1912 tarihli bir makaleye dayanır. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır ve 1’e yakın değerler daha büyük eşitsizliği ifade eder.


Gini katsayisi1

Gini KATSAYISI

  • Örneğin herkesin aynı gelire sahip olduğu bir toplumun Gini katsayısı 0 iken tüm gelirin bir kişide toplandığı (birden çok kişinin var olduğu) toplumun Gini katsayısı 1'dir.

  • Türkiye'de Gini katsayısı en son ölçümlere göre % 0.49 dolayında olup dünyanın en adil olmayan gelir dağılımlarından birisine işaret etmektedir.


Gini katsayisi2

Gini KATSAYISI

  • Macaristan 0.24 Gini katsayısıyla gelirin en fazla adil dağıldığı ülke konumundadır.

  • Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve İsveç 0.25

  • Slovakya 0.26, Finlandiya 0.27, Almanya ve Slovenya 0.28, Türkiye'den sonra gelir dağılımı en bozuk ülke konumunda ise 0.35'le Yunanistan, 0.36'yla İngiltere, İrlanda ve İtalya,

  • 0.37'yle de Estonya gelmektedir.


Gsmh gsy h nin kullanimindak yeters zl kler

GSMH-GSYİH'NIN KULLANIMINDAKİ YETERSİZLİKLER

  • Piyasa dışı faaliyetler

  • Kayıt dışı işlemler

  • Yeni ürünlerin ve kalite değişikliklerinin değerlendirilmesindeki güçlükler

  • Tüm nihai mal ve hizmetlerin kapsanması

  • Üretimin yol açtığı olumsuz etkilerin dikkate alınmaması

  • Boş zamanın dikkate alınmaması


M ll gel r

GLOBAL PERSPECTIVE

GSYİH’da Yeraltı ekonomisinin Payı

0 5 10 15 20 25 30

Greece

Italy

Spain

Portugal

Belgium

Sweden

Germany

France

Holland

United Kingdom

Japan

United States

Switzerland

Source: The Journal of Economic Literature, 2000


Nsan gel me endeks ge

İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (İGE)

  • İGE hesaplama yönteminde refah standardı, eğitim standardı ve sağlık standardı olmak üzere üç kriter kullanılmaktadır.

  • Refah standardı tatminkar bir yaşam sürmeyi sağlayacak kaynaklara ulaşma,

  • Refah Standardı,Kişi başına düşen milli gelirin Satınalma Gücü Paritesi (SGP) ile hesaplanması ile elde edilmektedir.


Nsan gel me endeks ge1

İNSANİ GELİŞME ENDEKSİ (İGE)

  • Sağlık standardı uzun ve sağlıklı bir yaşama karşılık gelmektedir. Sağlık standardı endekste uzun ömür, olarak nitelendirilmekte ve yaşam beklentisi ile ölçülmektedir.

  • Eğitim standardı ise bilgi edinmeye karşılık gelmektedir. iki değişkenle ölçülmektedir;

    • yetişkinler arasındaki okuma-yazma oranı

    • ortalama eğitim süresi


  • Login