Inleidend college
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 28

Inleidend college René ten Bos Hoogleraar Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen PowerPoint PPT Presentation


  • 77 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Inleidend college René ten Bos Hoogleraar Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen. Slavoj Žižek. Het denkbeest uit Llubljana College René ten Bos, 15-11-2011. Etherische, ontoegankelijke denker?. Man die met beide benen in de wereld staat?. Wie of wat is hij?. Spraakmakend

Download Presentation

Inleidend college René ten Bos Hoogleraar Managementwetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Inleidend college

René ten Bos

Hoogleraar Managementwetenschappen

Radboud Universiteit Nijmegen


Slavoj i ek

SlavojŽižek

Het denkbeest uit Llubljana

College René ten Bos, 15-11-2011


Etherische ontoegankelijke denker

Etherische, ontoegankelijke denker?


Man die met beide benen in de wereld staat

Man die met beide benen in de wereld staat?


Wie of wat is hij

Wie of wat is hij?

Spraakmakend

Draait gezond verstand op zijn kop

Houdt van gore moppen

Erkent niet het verschil tussen ‘hoge’ en ‘lage’ cultuur.


Enige gegevens

  • Geboren in 1949 in Lubljana, Slovenië

  • In 1981 gepromoveerd met proefschrift over het Duitse idealisme

  • Van 1981 tot 1985 studeert hij bij Jacques Alain Milner

  • In 1989 publicatie van The Sublime Object of Ideology(door velen beschouwd als zijn beste boek)

  • Daarna: vele andere publicaties die steeds politieker worden

  • In die publicaties verklaart hij zich ook tot communist.

Enige gegevens


Maar naast dit alles is hij toch ook

Maar naast dit alles is hij toch ook:

Bloedserieuze filosoof die zichzelf radicaal antikapitalistisch opstelt en zich tegelijkertijd kritisch verhoudt ten opzichte van de links-liberale elite (met al zijn verering voor Anders-zijn, différence, etc.).


Be nvloed door

Jacques Lacan

Beïnvloed door:


Verder hegel descartes schelling etc

Karl Marx

Verder: Hegel, Descartes, Schelling, etc.


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Ideologie – kritiek

* Bij Marx: vals bewustzijn: het op zodanige wijze geloven in onware ideeën dat ze bijdragen aan de instandhouding van de status quo

* De filosofische taak is dan: de echte waarheid naar boven halen met als doel mensen op de tekortkomingen van de bestaande

toestand te wijzen.


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Ideologie – kritiek

  • Zizek bekritiseert Marx’ ideologieconcept:

  • Het veronderstelt dat iemand toegang heeft tot een speciale waarheid

  • Mensen zijn niet zo naïef dat ze alleen maar verkeerde dingen geloven. Ze weten heus wel wat er mis is.

  • Dat wil niet zeggen dat we van die ideologie af zijn!


Ideologie kritiek 3

  • Ideologie is hardnekkiger dan Marx denkt

  • De ander is altijd ideologisch; de eigen positie is dat per definitie nooit

  • Ideologie is zo succesvol dat men in onze liberaal-kapitalistische samenleving denkt dat ze verdwenen is.

MaggieThatcher: There is no alternative!

Ideologie-kritiek 3


Hier is een invloed van peter sloterdijk merkbaar cynisme als verlicht verkeerd bewustzijn

Bij Marx weten mensen het niet, ook al doen ze het. Taak: verlicht ze!

Bij Zizek weten mensen het wel en doen ze het ook. Ze weigeren er wat aan te doen. Ze zijn cynisch.

Hier is een invloed van Peter Sloterdijk merkbaar. Cynisme als ‘verlicht verkeerd bewustzijn’.


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Juist doordat mensen niet hoeven te handelen op basis van wat ze weten, maken zij zichzelf wijs dat ze vrij zijn, dat ze vrij denken

Dit is de belangrijkste oorzaak voor het feit dat er in onze samenleving zo’n grote afstand is tussen wat mensen denken en wat mensen doen

Mensen bedriegen zichzelf, maar blijven denken dat ze slim, beter, sophisticated, etc. zijn. Ze zijn fetishisten!


Fetisjisme

Fetisjisme??


Vergelijk deze twee uitspraken eens

“Ik weet wel dat de hoge hakken van mijn partner niet echt belangrijk zijn en ook moeilijk lopen, maar ik hoop wel dat ze die hakken blijft dragen, want ik word daar opgewonden van.”

“Ik weet wel dat marktvrijheid tot grote onrechtvaardigheid in de wereld leidt, maar ik handel zo alsof ik dat niet weet. Ik hoef uiteindelijk niet te lijden onder die marktvrijheid.”

Vergelijk deze twee uitspraken eens:


Tal van woorden functioneren fetisjistisch vrijheid democratie god allah mensenrechten etc

Tal van woorden functioneren fetisjistisch: vrijheid, democratie, ‘God’, ‘Allah’, mensenrechten, etc.

Er zit een leegte achter deze woorden, maar die leegte durven we niet onder ogen te zien.


Nog een voorbeeld uit first as tragedy then as farce alan greenspan

“The subject toknow”:

Iedereen weet dat niemand de wijsheid in pacht heeft, maar alles wat deze figuur ooit zei werd voor zoete koek aangenomen.

Nog een voorbeeld uit First as Tragedy, then as Farce: Alan Greenspan


Nog een voorbeeld dichter bij huis

Leers zegt: Mauro moet weg. Hij beroept zich op ‘integriteit van de beslissing’ en op ‘het uitputten van zijn discretionaire bevoegdheden’.

Volstrekte onzin, maar de politiek genereert hier onmiddellijk een consensus.

Nog een voorbeeld: dichter bij huis


Politiek is dus in essentie symbolisch

Politiek is dus in essentie symbolisch!

Politiek draait niet om de werkelijkheid, maar om schijn, nep, gedraai en leugens.

Maar die nepwereld heeft wel, aldus Zizek, reële, materieel voelbare consequenties.


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

“Wat de wetenschap over de werkelijkheid zegt, interesseert me niet. Ik wil weten wat de burger vindt.” (Maar waarom weet hij beter dan u en ik wat de burger vindt?)


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

En reken maar dat Opstelten het geil vindt om dit te zeggen. Naast schijn speelt lust of jouissance ook een centrale rol in de politiek!


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

De essentie van de politiek is het apolitieke. Omdat die politiek vooral door mannen gemaakt wordt, gaat het dus steeds over vrouwen die niet uit de politiek komen. (VLNR Monica Levinsky, Noemi Letizia en NafisattouDiallo.)


En denk niet dat dit alleen maar het scabreuze deel van de politiek betreft

En denk niet dat dit alleen maar het scabreuze deel van de politiek betreft …


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Behalve schijn en lust, is er ook nog het sublieme in de politiek. Het gaat daarbij om een ervaring die onze identiteit aan het wankelen brengt.


Inleidend college ren ten bos hoogleraar managementwetenschappen radboud universiteit nijmegen

Die eerder genoemde politieke concepten verwijzen naar sublieme objecten

God, vrijheid, koning, islam-gevaar, gelijkwaardigheid, redelijkheid, seks, etc.

Het gaat om zulke grote dingen dat mensen ze niet uit kunnen leggen. Dit is wat Zizek in navolging Lacan ‘de werkelijke dingen’ noemt: ook al zijn ze schijn, ze brengen mensen wel in beweging.


Conclusies

Ideologieën: incorrecte beweringen over de politieke werkelijkheid die de werkelijkheid veranderen

Door zijn focus op schijn, lust en het sublieme laat Zizek voortdurend zien dat het fundament van de politiek in de laat-kapitalistische samenleving onecht is: welke onzin je ook beweert, je krijgt in die samenleving altijd wel mensen achter je.

Conclusies


I secretely think reality exists so that we can speculate about it

“I secretelythinkrealityexistssothat we canspeculateabout it.”

Slot.


  • Login