1 / 39

BLOK 3 Poszukiwanie mechanizmów wpływu zwierząt na QL opiekunów

Wpływ zwierząt na psychikę człowieka. BLOK 3 Poszukiwanie mechanizmów wpływu zwierząt na QL opiekunów. Podstawowe założenia. Istnieją dwa sposoby powiązań posiadania zwierząt z dobrym stanem zdrowia

Download Presentation

BLOK 3 Poszukiwanie mechanizmów wpływu zwierząt na QL opiekunów

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Wpływ zwierząt na psychikę człowieka BLOK 3 Poszukiwanie mechanizmów wpływu zwierząt na QL opiekunów

  2. Podstawowe założenia • Istnieją dwa sposoby powiązań posiadania zwierząt z dobrym stanem zdrowia • posiadanie zwierząt wpływa pośrednio na zdrowie przez ułatwianie pozytywnych relacji między ludźmi • posiadanie zwierząt bezpośrednio przyczynia się do lepszego zdrowia

  3. Dwa podejścia • Relacje człowiek – zwierzę tworzą się na podstawie zapożyczeń relacji człowiek – człowiek • Relacje człowiek – zwierzę kształtowane są odrębnie przez ludzi (Herzog i Burghardt, 1987)

  4. Dwa podejścia • W pierwszym przypadku – bazuje się na wiedzy dotyczącej ludzkiego przywiązania i wsparcia społecznego, • W drugim przypadku - nowość relacji człowiek-zwierzę ma ujawnić nowe właściwości relacji człowiek-człowiek.

  5. Kategorie i funkcje ludzkich relacji społecznych • Klasyczne relacje człowiek-człowiek to: • relacje dziecko – rodzic • relacje rodzic – dziecko • relacje dziecko-dziecko • relacje dorosły-dorosłyo charakterze seksualnym • relacje rodzeństwo-rodzeństwo • relacje przyjaciel-przyjaciel

  6. Kategorie i funkcje ludzkich relacji społecznych cd. • We wszystkich rodzajach relacji istnieją różne odrębne psychobiologiczne substraty. • W literaturze człowiek-zwierzę dominuje typ 1 przywiązania względnie typ 2 opiekuna.

  7. Więź i przywiązanie • W literaturze spotyka się często pojęcia więzi czy przywiązania, ale rzadko są dokładnie zdefiniowane. W wąskim technicznym znaczeniu przywiązanie to bliska relacja, bazująca na uczuciu bezpieczeństwa dziecka w stosunku do rodzica (szczególnie matki) (Bowlby, 1969). Szerzej obejmuje relacje związane z poczuciem bezpieczeństwa (Ainsworth, 1989)

  8. Więź i przywiązanie • Definicja więzi jest szersza niż przywiązania. Więź to relacja oparta na uczuciu przyciągania jednej osoby przez drugą – relacja bardzo indywidualna (Bowlby, 1979). Wieź jest tym co bardziej w potocznym znaczeniu kojarzy się ludziom z relacją bliskiej przyjaźni

  9. Więź i przywiązanie • Relacje rodzic-dziecko zdaniem etologów i psychologów bardzo dobrze oddają relacje człowiek-zwierzę,gdyż relacja ta wykazuje podobną asymetrię jeśli idzie o różnice w procesach myślowych czy umiejętnościach językowych.

  10. Więź i przywiązanie • Zdaniem Klaus i Kennell, (1976) istnieje krótki okres krytyczny kiedy więź rodzic-dziecko się kształtuje. Jest to proces szybkiego uczenia się niepodobny do relacji przywiązania się dziecka do rodzica. • Relacja opieki – będzie archetypiczna dla dziecka

  11. Teoria przywiązania bazuje na dwóch zasadach (Bowlby,1969) • Zasada I – przywiązanie jako system motywacyjny • Zachowania związane z przywiązaniem dziecka do rodzica są kontrolowane przez motywację o podstawach biologicznych. Brak bezpieczeństwa, będzie powodował wzrost zachowań okazujących przywiązanie, gdyż dziecko nie jest w stanie wpływać na zagrożenie braku bezpieczeństwa

  12. Teoria przywiązania bazuje na dwóch zasadach (Bowlby,1969) • Zasada II – Wewnętrzna praca • Pierwsze etapy przywiązania młodego osobnika zaczynają się dzięki organizacji dotychczasowych doświadczeń i oczekiwań dotyczących społecznych interakcji.

  13. Teoria przywiązania bazuje na dwóch zasadach (Bowlby,1969) • Dzięki temu powstają schematy poznawcze związane z relacjami interpersonalnymi, relacja przywiązania może teraz zmieniać obiekty. • Ukształtowane schematy poznawcze determinują przebieg interakcji społecznych.

  14. Miejsce teorii przywiązania • Badacze argumentują, że wiele romantycznych relacji jest u podstawy przywiązaniem. • Mary Ainsworth sugeruje, że późniejsze relacje w życiu dorosłym są oparte na więzi emocjonalnej, bazującej na trwałym związku z ważną osobą.

  15. Miejsce teorii przywiązania • Pewne, lecz nie wszystkie więzi emocjonalne oparte są na przywiązaniu. Decydującym czynnikiem w tej sytuacji jest poczucie bezpieczeństwa lub jego brak w sytuacji obecności/braku obecności partnera.

  16. Miejsce przywiązania

  17. Relacja człowiek-zwierzę jako przywiązanie • Jest mało prawdopodobne by poczucie bezpieczeństwa było najważniejszą rzeczą w relacji człowiek-zwierzę. • Chociaż oczywiście duży pies jest czynnikiem odstraszającym w przypadku napadu ulicznego lub włamania.

  18. Relacja człowiek-zwierzę jako przywiązanie • Skale do badania więzi CENSHARE Pet Attachment Survey (Holcombe, Willims, i Richards, 1985), Lexinhton Attachment to Pets Scale (Johnson, Garrity i Stallones), Companion Animal Bonding Scale (Poresky, Henrix, Mosier i Samuelson, 1987) zawierają pytania dotyczące potrzeby bliskości zwierząt.

  19. Relacja człowiek-zwierzę jako przywiązanie • Itemy pytające o przywiązanie są porównywane z itemami sprawdzającymi inne relacje społeczne. Analiza czynnikowa, może sugerować, że decydującym czynnikiem jest nie przywiązanie, a pewnego rodzaju więź emocjonalna.

  20. Funkcje wsparcia w relacjach człowiek – zwierzę • Nie ma tu założeń apriori mówiących o tym co jest biologicznie motywowaną potrzebą, ale teorie wsparcia i przywiązania mają ze sobą coś wspólnego - element dostarczania – zaspokajania jakiś potrzeb (Sarason, Piece, i Sarason, 1990).

  21. Obecnie najczęściej cytowane cechy/wymiary wsparcia społecznego to: • element emocjonalny (zdolność do kierowania uwagi na innych, opieka nad innymi, którzy są pod naciskiem stresorów) • element społeczna integracji: (uczucie, że jest się częścią grupy (rodziny, pracowników itp.) mających wspólne cele) • element szacunku: (okazywanie respektu i szacunku dla innych, a także względem siebie) • element instrumentalny: (wykonywanie konkretnych zadań) • element informacyjny: (instruowanie, dawanie wskazówek) • Potrzeba bycia potrzebnym

  22. Przywiązanie, wsparcie, towarzyszenie • Towarzystwo (towarzyszenie) teoretycznie różni się od wsparcia społecznego (Rook,1990) nie oferuje wspierania, lecz daje satysfakcję z dzielenia przyjemności w rekreacji, relaksacji, i spontanicznym zachowaniu. Towarzyszenie może rozwijać i wspomagać dobrostan psychiczny, podczas gdy wsparcie redukuje rolę stresorów.

  23. Przywiązanie, wsparcie, towarzyszenie • Istnieją dane pozwalające kandydować relacjom człowiek – zwierzę do miana wsparcia społecznego. Zwierzę ma tę przewagę nad człowiekiem że jego miejsce w relacji jest bardziej trwałe, mniej wrażliwe na strach zniszczenia związku, okazywanie słabości, emocji, lub nadmiernych oczekiwań.

  24. Przywiązanie, wsparcie, towarzyszenie • Niewątpliwie zwierzęta stać na dostarczanie instrumentalnego wsparcia. • Wsparcie integrujące społecznie po przez role zwierząt jako katalizatorów interakcji ludzkich • Ważne jest to że zwierzęta są dostępne zawsze, zachowania są przewidywalne, i nie oceniają.

  25. Przywiązanie, wsparcie, towarzyszenie • Zwierzęta podnoszą samoocenę właścicieli przez okazywanie zainteresowania, okazywania potrzeb, dają także psychiczny komfort. • Nie potrzeba żadnych społecznych umiejętności by zwrócić uwagę zwierzęcia.

  26. Teoria Aktywności • W teorii aktywności zdaniem gerontologów, choć ludzie się starzeją to ich psychologiczne i społeczne potrzeby nie ulegają zmianie. • Ci którzy potrafią na emeryturze być aktywnymi znaleźć substytut pracy i wyszukiwać nowe znajomości w miejsce umierających przyjaciół są bardziej zadowoleni z życia. (Havighurst, 1968)

  27. Teoria Aktywności • Zdaniem Lemon, Bengston, i Peterson, 1972) jakość relacji międzyludzkich ma większe znaczenie od ilości dla satysfakcji z życia. Badania Longino i Kart’s (1982) dowodzą związku między satysfakcją z życia, a codzienną aktywnością z przyjaciółmi i rodziną.(choć są wyjątki od tej reguły substytucyjnej Kart, 1982).

  28. Badania • Zwierzęta redukują stres i zmniejszają odczucie samotności. Siegel 1990 stwierdził że osoby obciążone stresem które nie miały zwierząt wymagały znacznie więcej kontaktu fizycznego niż posiadacze zwierząt.

  29. Badania • Z kolei w Badaniach Ory i Goldberg (1983) wykryli że posiadacze zwierząt do których byli przywiązani i nie- posiadacze byli bardziej zadowoleni z życia niż posiadacze zwierząt do których nie odczuwano przywiązania.

  30. Badania - przywiązanie • Pierwowzór przywiązania między dzieckiem a matką (Bolby, 1991) włączając interakcje sensoryczne przy użyciu wszystkich zmysłów, posłużył do wykreślenia zmiennych do badania.

  31. Badania - przywiązanie • Samotność – definiujemy jako nieprzyjemne subiektywne uczucie braku satysfakcji, gdy życie społeczne jest nie wystarczające. Mierzono to za pomocą Revised Geriatric Center Morale Scale • Stres – to poruszenie, napięcie będące rezultatem reakcji emocjonalnej - Revised Geriatric Center Morale Scale

  32. Badania - przywiązanie • Przywiązanie człowiek-zwierzę zdefiniowano bazując na pracy Klausa i Kennell (1982) Visual sensory interaction prowadzącej studia nad spojrzeniami, jako hierarchiczną relacją między człowiekiem i zwierzęciem. Mierzono na podstwaie Keil’s Human-Animal Relationship Questionnaire (Keil, 1990).

  33. Badania - przywiązanie • Badania prowadzono pod kątem 5 pytań: • Jaka jest relacja pomiędzy 1. Samotnością, 2. Stresem, 3. Wizualną interakcją – spojrzeniami, 4. Wyglądem zwierząt, 5. Typem zwierząt do których ludzie starzy odczuwali przywiązanie.

  34. Badania - przywiązanie • Grupa badana składała się wyłącznie z posiadaczy zwierząt, należących do trzech samorządowych programów dla ludzi starych. Wiek badanych to 60 lat i więcej, mieszkający bez lub z małżonkiem wieku lat 60 lub więcej. Łącznie 127 osób. Najmniejsza jednorodna grupa badanych miała 29 osób (wspólne posiłki). 119 ludzi brało udział w programie aktywności dla ludzi starych organizowanym przez lokalny uniwersytet.

  35. Badania - przywiązanie • Studia były prowadzone w sześciu gminach o charakterze wiejskim i miejskim o populacji do 25,000 tysięcy mieszkańców. Dane były zbierane na stołówkach, domach, domach opieki i za pośrednictwem poczty. • Rzetelność narzędzi Alfa Cronbacha – 0,67 dla skali samotności, 0,74 dla skali stresu i 0,71 dla przywiązania uwzględniając metodę Spearman-Browna.

  36. Badania - przywiązanie

  37. Badania - przywiązanie

  38. Badania - przywiązanie

  39. Po przeprowadzeniu analizy regresji otrzymano wagi • Wymienianie spojrzeń r = 0,17 • Posiadanie psa r = 0,07 • Stres r = 0,04 • Wygląd zwierzęcia r = 0,02

More Related