G dinamikleri ve kad n
Download
1 / 28

G Dinamikleri ve Kadin - PowerPoint PPT Presentation


  • 298 Views
  • Uploaded on

Göç Dinamikleri ve Kadın. HÜKSAM 11 Mart 2010 Dr. Helga Rittersberger-Tılıç ODTÜ, Sosyoloji Bölümü. Göç tanımı. Yer değişikliği ve kalış süresi İdari (il, ilçe, köy, gibi) bir sınırın geçilmesi: İÇGÖÇ Bir ulusal sınırın geçmesi: uluslararası / ulusötesi göç – DIŞGÖÇ

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'G Dinamikleri ve Kadin' - melva


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
G dinamikleri ve kad n l.jpg

Göç Dinamikleri ve Kadın

HÜKSAM

11 Mart 2010

Dr. Helga Rittersberger-Tılıç

ODTÜ, Sosyoloji Bölümü


G tan m l.jpg
Göç tanımı

  • Yer değişikliği ve kalış süresi

  • İdari (il, ilçe, köy, gibi) bir sınırın geçilmesi: İÇGÖÇ

  • Bir ulusal sınırın geçmesi: uluslararası / ulusötesi göç – DIŞGÖÇ

  • Legal – illegal (kaçak) göç

  • Düzensiz (irregular) göç


G ve s reklilik l.jpg
Göç ve süreklilik

Gündelik

Mevsimsel

Mekik

Göçebe

Kalıcı

Aşamalı göç


G tipleri l.jpg
Göç Tipleri

“Özgür” Göç/men

  • Emek göçü (vasıflı ve vasıfsız – beyin göçü)

  • “Bavul turizmi”

  • Emekli göçü

  • Geri göçü

    “Zorunlu” Göç/men

  • Savaş, siyasi ortam (mülteci, sığınmacı, insan ticareti, kölelik....)

  • mübadele

    Ekolojik Göç/men (dünya’da 80 milyon kişi).


G men l.jpg
Göçmen

Göçmen aktör mü? (Göç kararını kim veriyor?)

  • Birey – hanehalkı, aile (zincirleme göçü)

  • Kitle

    Göçmenler homojen bir kitle mi?

  • Toplumsal cinsiyet, yaş, vasıf,eğitim, sınıfsal farklar

  • Nesiller arasındaki farklar ne kadar önemli?


G nedenleri l.jpg
Göç Nedenleri

İten Faktörler ------ Çeken Faktörler

(Model mi? Teori mi?)

  • işsizlik, yoksulluk, toprak bölünmesi

  • Kan davası

  • Deprem, kuraklık– çevre felaketleri

  • Terör

  • İnsan hakları intihalleri,

  • Din veya etnik ayrımcılık, yabancı düşmanlığı

  • Tarımda mekanizasyon

  • Aile birleşmesi, evlilik etc.

  • istihdam olanakları (formel – ve enformel sektörde)

  • Kentin sunduğu hizmetleri (eğitim, sağlık gibi)


G n sonu lar g ve geli me l.jpg
Göçün sonuçları: Göç ve Gelişme

  • 1. Göçmeni nasıl etkiliyor?

  • 2. Alan ülke/yere/topluma etkileri nelerdir?

  • 3. Gönderen ülke/yerin/toplumun üzerindeki etkileri nelerdir?

  • 4. Küresel/uluslararası etkileri nelerdir?


K resel g l.jpg
Küresel Göç

Neo-liberal

Politikalar, Refah

Devleti’nin

Krizi

Mülteciler,

Yerinden edinmiş Kişiler

Ekonomik

krizler

Göçün

kadınlaşması

yoksulluk

Sovyet

Sistemi’nin

çöküşü

Savaş,terör,

doğal afetler

Emek göçü

İnsan Ticareti

GÖÇ

Beyin göçü,

ev hizmeti, bakım,

seks işçiliği


Human development report 2009 and unfpa report 2006 l.jpg
Human Development Report 2009and UNFPA Report 2006

  • Dünya’daki göçmen sayısı 200 milyon

  • Yaklaşık dünyadaki göçmenlerin yarısı kadın (%48). Bu oranı son 50 yıl için sabit.

  • Göçün kadınlaşmasından söz edebilir miyiz?


G n kad nla mas l.jpg
“Göçün Kadınlaşması”

  • Evet: önemli bölgesel farklılıklar var. Örneğin: AB’ye giden kadın oranı %51, Asya’ya giden kadın oranı %43.

  • Göç sebepleri ve seçenekleri konsunda farklılıklar: Dünyadaki “yerinden edinmiş kişiler”’in % 80 kadın ve çocuklardan oluşmaktadır.

  • Yılda 800.000 kişi insan ticareti mağduru oluyor: Bunlardan % 80’i kadın ve kız çocuklar.



Kad nlar ve g kararlar l.jpg
Kadınlar ve göç kararları

  • Kadınlar göç karar verme süreçlerinde önemli bir yer tutuyor: Sadece pasif bir rol (evlilik göçü) üstlenmiyorlar. Emek göçünde de önemli bir yer tutuyorlar.

  • Kadınlar, birey olarak ama aynı zamanda var olan sosyal ağlar içersinde değerlendirilmeli

  • Göç geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini değiştirebilir, ancak destekleyebilir de:ev kadınlaşması

  • ??? Göç bağımsız bir değişken olarak değerlendirilmeli mi?

    yada: göç ekonomik gelişme/modernleşme/kentleşme gibi sosyal değişimin bir parçası mıdır?


T rkiye ve g l.jpg
Türkiye ve Göç

Türkiye uluslararası düzeyde göç alan ve veren bir ülke

  • Ayrıca, önemli bir transit ülkesi (sığınmacı/mülteci)

  • Yabancı göçmen kadınların enformel sektördeki istihdamı

    Ulusal düzeyde halen cok hızlı bir içgöç yaşanıyor!


T rkiye de g al malar l.jpg
Türkiye’de (İÇ-)göç çalışmaları

  • 1950’li yıllardan beri sosyal, ekonomik ve politik olgulardan biri olan iç göç “kentleşme, gecekondulaşma ve enformel sektör” konuları çerçevesinde araştırılmıştır.

  • 1990’larda zorunlu göç olgusu irdelenmeye başlanmıştır.


T rkiye de g al malar16 l.jpg
Türkiye’de (İÇ-)göç çalışmaları

  • Toplumsal cinsiyet bakışı sadece Türkiye’de değil uluslararası göç literatüründe de ancak 1990lardan sonra önemsenmeye başlanmıştır.

  • Türkiye’deki iç göç literatüründe, kadınların göç deneyimleri daha çok “aile”, “işgücü” ve “sağlık” çerçevesinde ele alınmıştır.


Kad n ve erkek farkl l klar var m l.jpg
Kadın ve erkek farklılıkları var mı?

  • Göç nedenleri

  • Göç süreçleri

  • Göç deneyimleri

  • Göçün etkileri

  • Göç edenlerin tutumları ve tepkileri

    açısından...kadın ve erkekler arasında farklılıklar var mı? Sosyo-ekonomik sınıf, kültür, etnik ya da ulusal kimliğin yanısıra cinsiyetin rolü nedir?


G men kad nlar homojen bir grup de ildir l.jpg
Göçmen kadınlar homojen bir grup değildir!

  • Kadınların deneyimleri, göçün tipi, göç edenin sosyoekonomik statüsü ve aile yapısı, geride bırakılan mekân ile yeni mekânlardaki kültür, sosyal ve ekonomik yapı gibi pek çok etkene bağlı olarak farklılaşıyor.

  • Aynı tip göç içerisindeki kadınlar arasında, örneğin kırdan kente göç eden kadınlar arasında, belirli bir homojenlik varsayımından yola çıkmak sağlıklı sonuçlara varılmasını engeller.


Kad n ve erkek farkl l klar var m19 l.jpg
Kadın ve erkek farklılıkları var mı?

Kadınlara özgün göç nedenleri:

  • “bağlantılı” göç (iş bulmak, iş tayini, vb.)...ailenin erkek üyelerini takip eden kadınların göçü (İlkkaracan; İlkkaracan, 1998)

  • Evlilik göçü

  • iş olanakları nedeniyle ekonomik göç /emek göçü (örneğin: yaşlı – hasta- çocuk bakımı)


Kad n ve g n etkileri l.jpg
Kadın ve Göçün Etkileri

  • Çalışma yaşamına geçiş – ancak – enformel sektörde

  • Kent ortamı – özgürleştiriyor mu? Kırsal alandaki yükü ve geniş aile çevresinin baskısından dolayı kadınlar şehirdeki yaşam tercih edebilir (Erman, 1997) ama tersi de olabilir: Ev kadınlaşması.

  • Zorunlu göç - kadın/çocuk ve özellikle yoksulluk ilişkisi kurularak 90lardan sonra vurgulanmaktadır.


Kad n ve g n etkileri21 l.jpg
Kadın ve Göçün Etkileri

  • “Ev kadınlaşması”

    “...köyden kente göçü yoğun olarak yaşayan ülkemizde, köyde isgücü içinde görülen kadın kente geldiğinde yeterli eğitim ve mesleki bilgi-beceriye sahip olmaması nedeniyle kent işgücü piyasasına girememekte, işgücü dışında kalarak genellikle ev kadını olmaktadır” (2007–2013 yıllarını kapsayan 9 uncu Kalkınma Planı).




G s re leri inde olu an yoksullu un dinamikleri l.jpg
Göç Süreçleri HÜNEE, 2006İçinde Oluşan Yoksulluğun Dinamikleri

  • Farklı göç tiplerinin yoksulluk ve kırılganlığı iki farklı açıdan tartışılacak:

    (1) sosyal ilişki ağlarından desteklenen “klasik”

    köyden kente zincirleme göç ve

    (2) sosyal ilişki ağlarından yoksun zorunlu göç

  • Bu çerçevede “sosyal ilişki ağlarındaki kadınların rolü” özellikle vurgulanacaktır.


Aile ve sosyal ili ki a lar l.jpg
Aile ve Sosyal ilişki ağları HÜNEE, 2006

  • Göçmenler geldikleri ve gittikleri yerlerin arasında bir sosyal ilişki ve dayanışma ağı içerisinde yaşamaktadır. Bu ilişki ağı kısmen kendileri tarafından oluşturulmakta kısmen de sosyal-ekonomik konumları tarafından belirlenmektedir.

  • Sosyal ilişki ve dayanışma ağları çok boyutludur: ailevi, iktisadi, kültürel, sosyal, ideolojik, kurumsal, dini ve siyasal gibi.

  • Sosyal ilişki ve dayanışma ağlarını sadece gittikleri yerleri ve toplumları analiz ederek anlamak zor, gidiş (geliş) sebepleri de bu ağların oluşumunu anlamak için büyük önem taşımaktadır.

  • Sosyal ilişki ve dayanışma ağları homojen değildir: toplumsal cinsiyet, etnisite ve sosyal sınıf belirleyicidir.


Sonu lar l.jpg
Sonuçlar HÜNEE, 2006

  • Bilimsel bir göç analizi öncelikli olarak göçü bir süreç olarak ele almalıdır.

  • Bunun yanı sıra bu sürece toplumsal, tarihsel bir perspektiften de bakabilmelidir.

  • Göç olgusu bağımsız bir değişken değildir. Özellikle yoksulluk tartışmalarıyla iç içedir.

  • Sürecin aktörü olan insanı göz ardı etmemelidir.

    VE

  • Kadınlar göç analizlerinde önemli bir yer tutmalı.


Sonu lar28 l.jpg
Sonuçlar HÜNEE, 2006

  • Klasik kırdan kente ve zorunlu göç tiplerinin yol açtığı yoksulluk ve kırılganlıklar farklı açılardan tartışılabilir: İlki şehir içinde yoksullukla daha iyi baş edebilirken, ikincisi yoksullukla baş etmek için “hiçbir” baş etme mekanizmasına sahip değildir. Dayanışmacı aile bağlarının işlemez olması yoksulluğu artırmaktadır.

  • Ailelerde çocuk bakımı, beslenmesi, çocukların giydirilmesi, yaşlı bakımı ve sosyal yardımlara erişim çabaları çoğunlukla kadınlar tarafından yerine getirilmektedir.

  • Ancak: Yoksulluğa karşı aileyi ve kadınların “sorumlulukları”nı öne çıkartarak, zayıflamış dayanışma ağlarına dayanmak yerine kurumsal düzeyde kamu kaynaklarını harekete geçirecek politikalar oluşturulmalıdır.

  • Kırılganlık, yoksulluk ve GÖÇbirbiriyle ilişkilidir: yeni göçmen olmak (daha çok zorunlu göçmenler),toplumsal cinsiyetveyaşbu anlamda mağduriyet oluşumunda belirleyici olur.


ad