slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
تجزيه و تحليل سيستمها و روشها

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 246

تجزيه و تحليل سيستمها و روشها - PowerPoint PPT Presentation


  • 168 Views
  • Uploaded on

تجزيه و تحليل سيستمها و روشها. منبع : تجزيه و تحليل سيستمها و روشها مولف: دکتر شمس السادات زاهدي ناشر: دانشگاه پيام نور تهيه کننده : محمد مهدي پرهيزگار. ساير منابع (منابع کمکي) 1- تجزيه و تحليل سيستمها و روشها, دکتر علي رضائيان, انتشارات سمت

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' تجزيه و تحليل سيستمها و روشها' - mechelle-george


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

تجزيه و تحليل سيستمها و روشها

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

منبع: تجزيه و تحليل سيستمها و روشها

مولف: دکتر شمس السادات زاهدي

ناشر: دانشگاه پيام نور

تهيه کننده : محمد مهدي پرهيزگار

slide2

ساير منابع (منابع کمکي)

  • 1- تجزيه و تحليل سيستمها و روشها, دکتر علي رضائيان, انتشارات سمت
  • 2- تجزيه و تحليل سيستمها و روشها, دکتر منصور منصورکيا

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide3
اهداف درس
  • آشنايي دانشجو با نظريه سيستمي
  • شناخت انواع سيستمها
  • وضايف تجزيه و تحليل سيستمها و روشها
  • اهداف آشنايي با فنون تجزيه و تحليل سيستمها و روشها
  • جدول تقسيم کار، نمودار جريان کار، طرح جا و مکان
  • روشهاي برنامه ريزي شبکه اي و روشهاي کارسنجي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide4

فصل اول

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

سيستم و نگرش سيستمي

slide5

در اين فصل ابتدا کلياتي در باره سيستم مي آيد و ضمن ارائه تعريف جامعي از سيستم به بررسي عناصر متشکله آن پرداخته ميشود. سپس به بعضي از انواع طبقه بندي هاي سيستمي اشاره ميگردد و ويژگيهاي سيستمهاي باز مطرح مي شود. در پايان فصل ضمن توضيح درباره نظريه عمومي سيستمها و نگرش سيستمي, نحوه عملکرد فردي که طرز تفکر و نحوه نگرش خود را بر سيستم نگري استوار مي سازد, توضيح داده مي شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide6
سيستم چيست؟
  • سيستم مجموعه اي است از اجزاي به هم وابسته که به علت وابستگي حاکم بر اجزاي خود کليت جديدي را احراز کرده و از نظم و سازمان خاصي پيروي مي نمايد و در جهت تحقق هدف معيني که دليل وجودي آن است فعاليت مي کند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide7
نمونه هايي از سيستم
  • سيستمها بيشمار هستند. برخي از نمونه هاي سيستم عبارت است از:
  • مولکولها؛ سلولها؛ نباتات؛ حيوانات؛ انسانها؛ جوامع؛ ماشينها و ديگر نظامهاي مکانيکي؛ منظومه هاي کيهاني؛ نظامهاي اجتماعي, سياسي, اقتصادي و فرهنگي؛ سيستم اطلاعات؛ کامپيوتر؛ نظامهاي توليدي, آموزشي, تامين اجتماعي, خدمات درماني, ارتباط جمعي؛ حسابداري بايگاني؛ نظام حقوق و دستمزد, بازنشستگي, ارزشيابي, کارکنان و کنترل و ... . در اين کتاب مفاهيم نظام و سيستم مترادف گرفته شده است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide8

محيط سيستم

درونداد

فرايند تبديل

برونداد

بازخور

ترکيب سيستم
  • هر سيستم از اجزايي تشکيل شده است و هر جزء نقش خاصي را در جهت تحقق هدف سيستم ايفا مي کند. ترکيب سيستم را مي توان در شکل زير نشان داد:

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

input
درونداد Input
  • دروندادها يا داده ها عبارتند از کليه آنچه که به نحوي وارد سيستم مي شود و تحرک و فعاليت سيستم را سبب مي گردد. بديهي است که بدون تزريق داده, ادامه حرکت و زيست سيستم ممکن نخواهد بود. در يک نظام توليدي، داده ها عبارتند از مجموعه اي از نيروي انساني با درجات متنوعي از مهارتها و تخصصها, مواد اوليه, سرمايه, انرژي, تکنولوژي, اطلاعات و غيره.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

through put or process
فرايند تبديل (ميانداد)Through put or Process
  • دروندادي که به سيستم وارد مي شود طبق برنامه سيستم در جريان تغيير و تبديل قرار مي گيرد در واقع کار در سيستم انجام مي شود و در نتيجه در داده ها تغيير به وجود مي آيد در نظام دانشگاهي دانشجو که يکي از داده هاي سيستم است در فرايند تبديل قرار ميگيرد و ذهن او با مفاهيم واژه ها و مطالب علمي آشنا مي شود و در نگرش او تغييراتي پديد مي آيد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

out put
برونداد (ستاده ها) Out put
  • داده هايي که در فرايند تبديل قرار مي گيرند, طبق نظم و سازماني که بر سيستم حاکم است, به صورت کالا يا خدمت, از سيستم به محيط صادر مي شوند. دانشجوي فارق التحصيل, تحقيق و پژوهش, برخي از ستاده هاي نظام دانشگاهي هستند. کالاي توليد شده ستاده يک نظام توليدي است. خدمات عمومي از ستاده هاي بعضي از سازمانهاي اجتماعي مي باشند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

feedback
بازخور (بازداد) Feedback
  • بنا به نظر «لودويک فون برتا لانفي»
  • (Ludwig Von Bertanffy)بازخور فرايندي دوراني است که در آن قسمتي از ستاده, به عنوان اطلاعات به درونداد پس خوانده ميشود و به اين تيب, سيستم را خود کنترل ميسازد مثل ترموستات که وظيفه حفظ دماي ثابت را بر عهده دارد. به عبارتي ديگر بازخور يعني يک مدار ارتباطي که نحوه عملکرد سيستم را مشخص مي نمايد و انحرافات را تعيين مي کند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide13
محيط سيستم
  • هر سيستم در محيطي قرار دارد و از عوامل محيط تاثير ميپذيرد و بر آنها اثر مي گذارد. به عبارت ديگر, سيستم و عوامل محيطي, مانند عوامل طبيعي, فرهنگي, ايدئولوژيکي, اجتماعي, سياسي و اقتصادي بر هم تاثير و تاثر متقابل دارند. به اين ترتيب, محيط هر سيستم را عواملي تشکيل مي دهند که اگر چه جزء سيستم نيستند, اما تغيير در هر يک از آنها مي تواند موجب تغييراتي در سيستم شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide14

طبقه بندي سيستم ها

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide15
الف: سيستم هاي اصلي و فرعي
  • سيستم ها به دو دسته اصلي و فرعي تقسيم شده اند. سيستم هاي فرعي جزيي است که بر خود نظارت دارد و وظيفه خاصي را انجام ميدهد و براي رسيدن به هدف معيني مي کوشد . با ديد گسترده تري اين سيستم فرعي که نقش ويژه اي را ايفا ميکند خود يکي از اجزاي تشکيل دهنده سيستم بزرگتري است که مي توان آن را سيستم اصلي نام نهاد. بنابراين سيستم اصلي از به هم پيوستن چند سيستم فرعي پديد مي آيد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide16
ب: تقسيم سيستم ها به باز و بسته
  • سيستم بسته سيستمي ساده است که با محيط خود ارتباطي برقرار نميکند. سيستم باز سيستمي است که با محيط خود در ارتباط است. سيستم هاي بسته در برخورد با محيط سازمان خود را از دست ميدهند يا جهت فعاليتشان تغيير مي کند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide17

در هر سيستم عواملي وجود دارند که در خلاف جهت نظم سيستم عمل مي کنند و مختل کننده انتظام سيستم هستند. اين عوامل را «آنتروپي» (entropy) مي خوانند. آنتروپي به دو گونه تقسيم مي شود: آنتروپي مثبت که عملکردش در خلاف جهت نظم سيستم است و آنتروپي منفي که عملکردش در خلاف جهت آنتروپي مثبت است يعني: براي ايجاد تغييرات و تعديلاتي در جهت اصلاح انحرافات و به منظور بقاي سيستم در محيط عمل ميکند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide18

خواص سيستم هاي باز

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide19
1-کليت و جامعيت وجودي
  • سيستم در کليت وجودي خود خواصي را ظاهر مي سازد که در اجزاي تشکيل دهنده آن به تنهايي وجود ندارد اين کليت نيز نتيجه گرد آمدن اجزا مجرد نيست بلکه ارتباط اجزا با يکديگر و نحوه ترکيب نظم و سازمان يافتن آنهاست که کليت سيستم را به وجود مي آورد و سيستم با چنين جامعيت وجودي است که خواصي را از خود نشان مي دهد. سيستم سازماني در کليت و جامعيت وجودي خويش توان و بضاعتي را مي يابد که او را به انجام وظايفي قادر مي سازد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide20
2-سلسله مراتب :
  • در سيستم ها نوعي سلسله مراتبي از نظر ساختاري (يعني نظم اجزا) عملکردي و رفتاري (يعني فرايندها) وجود دارد. در هر سيستم عناصري وجود دارد که آن عناصر به نوبه خود سيستم هاي کوچکتري هستند که ساخت و عملکرد ساده تري دارند . به اين ترتيب مراتب وجود يک زنجيره مرتبه اي است که هريک از مرتبه ها ساخت و خواصي علاوه بر ويژگي هاي مرتبه پيشين دارد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide21

طبقه بندي سلسله مراتبي بولدينگ به صورت زير است

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide22

اول- سطح بافتها و چار چوبهاي وجودي يا سازه هاي ايستايي: سطحي است که سيستم ها در آن حالت ايستا دارند مثل اتمها و مولکولها.

  • دوم- سطح سيستم هاي ديناميک ساده يا ساعت گونه ها : در اين سطح حرکت و پويايي آغاز مي شود و سيستم ها از خود حرکت نشان مي دهند . مثل گردش منظومه هاي کيهاني.
  • سوم- سطح سيستمهاي ((سايبرنتيک)) يا سيستمهايي که با مکانيسم بازخورکنترل مي شوند . مثل ترموسات: از ويژگيهاي اين سطح انتقال و تبادل اطلاعات است (مثل الگوهاي تعادل بدن).

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide23

چهارم- سطح سيستم هاي باز يا سطح ياخته با خصوصيت توليد مثل: حيات از اين سطح آغاز مي شود مثل سلولها و ارگانيسم به طور کلي.

  • پنجم- سطح نباتات يا سطح ارگانيسم هاي پست: مشخصه اصلي اين سطح تقسيم کار بين ياخته هاست. ارگانيسم ها حسي در اين سطح در حدي بسيار ابتدايي شروع به فعاليت مي کنند. مثلا گياه با کمک ريشه ساقه برگ گل و ساير اجزاي خود گرما و سرما يا تاريکي و روشنايي را حس مي کند و عکس العمل مناسب از خود نشان مي دهد.
  • ششم- سطح حيوان: سطح يادگيري هوشياري و آگاهي نسبت به وجود خود و با تحريک و رفتار قابل پيش بيني تکامل گيرنده ها و دستگاه هاي عصبي .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide24

هفتم- سطح انسان : با خصوصيات تحريک زياد ورفتار قابل پيش بيني با گيرنده هاي اطلاعاتي پيشرفته و نيز: آگاهي نه تنها نسبت به وجود خود بلکه نسبت به غير ارتباط به وسيله زبان و غيره.

  • هشتم- سطح سيستم هاي اجتماعي : اجتماع انسانها با خصوصيات فرهنگي و نظام ارزشها و رفتارهاي خاص اجتماعات بشري.
  • نهم- سطح سيستم هاي نمادين و سطح استعلايي يا سطح ناشناخته ها و مطلقها : سيستم هاي نمادين مثل زبان منطق رياضيات علوم هنرها اخلاق و غيره . سطح نا شناخته ها سطحي است که ما فوق اجتماعات بشري و سطحي برتر از آن است که در حال حاضر بتوان آن را درک کرد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide25
3- همبستگي بين اجزا
  • يکي از مهمترين مشخصه هاي سيستم,وجود همبستگي بين اجزاي تشکيل دهنده آن است . منظور از همبستگي اين است که هر جز در سيستم , به نحوي با ساير اجزا مرتبط است و به علت وجود اين همبستگي چنانچه در جزيي خللي وارد شود, ساير اجزاي نيز از آن خلل, متاثر مي گردنند اگر عضوي به درد آيد, ديگر عضوها نيز بي قرار مي شوند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide26
4- تناسب بين اجزا
  • بين اجزاي هر سيستم تناسب سنخيت و اکمال متقابل موجود است. وجود تناسب بين اجزا سبب حفظ هويت و کليت سيستم مي شود. چنانچه اجزاي سيستم با هم متناسب نباشد , در کار سيستم خلل ايجاد مي شود. در يک نظام دانشگاهي, تعداد دانشجويان بايستي با تعداد استادان متناسب باشد و همچنين بايستي بين کادر علمي و کار اداري و واحداي خدماتي تناسب لازم برقرار شود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide27
5- گردش دايره وار
  • فرايند درونداد, تبديل, و برونداد, جرياني مستمر و مداوم است. به اين معني که با صدور برونداد, سيستم بار ديگر آماده کسب نيرو و تجديد فعاليت مي شود و اين جريان به شکل گردش دايره وار ادامه مي يابد. در يک نظام توليدي , وقتي کالايي توليد مي شود, به بازار عرضه مي گردد و با فروش آن در آمدي به دست مي آيد که اين درآمد مجداّّ براي خريد مواد اوليه مورد استفاده قرار ميگيرد و سيستم از آن تغذيه مي کند و به حرکت خود ادامه مي دهد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide28
6- خاصيت توليد مثل
  • از ديگر ويژگيهاي سيستم هاي باز, ميل به جاودانگي است. سيستمها گرايش به جاودانه سازي خود دارند و تا جايي که امکان داشته باشد به حيات خويش ادامه مي دهند. چنانچه در کار سيستم, نقصي پديد آيد, در رفع آن مي کوشد و براي ادامه حيات تلاش مي کند و در غير اين صورت, از طريق توليد مثل وجود خود را در ديگري ادامه مي دهد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide29
7- همپاياني
  • سيستم مي تواند از راهها و مسيرهاي متفاوتي به هدف واحدي برسد. به عبارت ديگر , حالات پاياني واحدي ممکن است از شرايط اوليه متفاوت و با راههاي متفاوت حاصل شود .
  • برتالنفي اصل همپاياني را در سال 1940 مطرح کرد و مثالهايي نيز براي آن برشمرد . از جمله به خار پوست دريايي اشاره کرد که مي تواند از طريق يکي از راههاي زير به وجود آيد:
  • الف- از يک تخمک کامل
  • ب - از هر يک از دو نيمه يک تخمک تقسيم شده
  • ج - از آميزش دو تخمک کامل

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide30
8-گرايش به فنا
  • در درون سيستم ها عواملي به وجود مي آيند که سيستم را از جهت اصلي آن منحرف مي سازند و تمايل در جهت عدم تعادل دارند . همان طور که قبلاّ گفته شد اين عوامل را آنتروپي مي خوانند . آنتروپي در سيستم هاي بسته , معيار کهولت يا از هم پاشيدگي سيستم است و باعث مي شود که سيستم سرانجام به سوي بي نظمي و اغتشاش تمايل يابد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide31
9-گرايش به تکامل
  • منظور از تکامل عبارت است از پيچيدگي ساخت و تنوع خواص. چنانچه ساختار سيستم, پيچيده تر شود و در اثر آن پيچيدگي, عملکردهاي متنوع تري از سيستم به ظهور رسد و خواص بيشتري ارائه شود, سيستم متکاملتر شده است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide32
10- گرايش به تعادل يا خودنگهداري پويا
  • از ديگر ويژگيهاي سيستمهاي باز خصوصيت تعادل گرايي يا خودنگهداري پويا و حالت پابرجايي است. منظور از اين حالت که به هوموستاسيس معروف است تلاش سيستم در حفظ متغيرهاي ضروري خود در محدوده اي معين به منظور ادامه حيات سيستم مي باشد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide33
نظريه عمومي سيستم ها و نگرش سيستمي
  • نگرش سيستمي, برسي پديده ها از طريق در نظر گرفتن کل پديده است. در واقع مي توان گفت که اين نگرش, آميزه جديدي است از روشهاي قياسي و استقرايي که ضمن دارا بودن محاسن هر دو, فاقد عيوب آنهاست. زيرا در آن, هم کليت پديده مورد نظر است و هم ارتباط بين اجزاي تشکيل دهنده آن مورد توجه قرار ميگيرد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide34

نگرش سيستمي چارچوبي منطقي و علمي ارائه مي دهد که با ساير نگرشها متفاوت است و اين تفاوت از چندبعدي بودن آن ناشي مي شود. لذا فردي که قالب ذهني خود را بر مبناي سيستم نگري استوار است مي تواند به شناخت کامل تري از محيط خود دست بيايد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide35

بنابراين مي توانيم نتيجه بگيريم که فردي که جهان بيني و نحوه تفکر خود را بر نگرش سيستمي استوار مي سازد نه تنها از يک بعدي بودن و قشري فکر کردن مبري است و از تعصب ناآگاهانه و يک سو نگري دوري ميجويد, بلکه با بررسي کامل درباره کليت يک موضوع و در نظر گرفتن کليه ارتباطات ممکن (در حد امکان) ميکوشد تا به شناخت کاملتري از موضوعات و سيستمهاي محيطي خويش دست يابد و در موقعيت شناخته شده اي وظايف خويش را انجام دهد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide36

فصل دوم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide37
تجزيه و تحليل سيستم چيست و تحليل کننده سيستم کيست ؟
  • هدف هاي کلي :
  • تعريق تجزيه و تحليل سيستم
  • ارتباط مديريت با تجزيه و تحليل سيستم
  • وظايف واحد تجزيه و تحليل سيستم ها
  • فوايد تجزيه و تحليل سيستم ها
  • تحليل کننده سيستم کيست ؟
  • سيکل تجزيه و تحليل

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide38
تعريف تجزيه و تحليل سيستم
  • تجزيه و تحليل سيستم عبارت است از شناخت جنبه هاي مختلف سيستم و آگاهي از چگونگي عملکرد اجزاي تشکيل دهنده آن و بررسي نحوه و ميزان ارتباط بين اجزاي آن به منظور دستيابي به مبناي جهت طرح و اجراي يک سيستم مناسبتر است.
  • تجزيه و تحليل سيستم به ما کمک مي کند تا موقيعت فعلي سازمان را به خوبي درک کنيم, از جريان کار مطلق شويم و آن را مورد ارزيابي قرار دهيم و براي رفع نارسائيها و مشکلات, بهترين راه حل را انتخاب و توصيه کنيم.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

procedure
روشprocedure
  • روشprocedureعبارت است از يک رشته عمليات و مراحلي که براي اجراي کل يا قسمتي از يک سيستم انجام ميشود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

metod
شيوهMetod
  • شيوهMetod عبارت است از تشريح جزئيات و نحوه انجام دادن کار مثل استفاده از کارت جهت حضور و غياب کارکنان و يا استفاده از کامپيوتر براي تنظيم ليست حقوق کارکنان .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide41
ارتباط مديريت با تجزيه و تحليل سيستم
  • يکي از مهمترين وظايفي که براي مديران برشمرده اند وظيفه ايجاد تغيير است . مديران موظفند در عين حال که تعادل سازمان خود را حفظ مي کنند , همگام با آخرين تغييرات و تحولاتي که در جهان رخ مي دهد , تغييرات لازم را در سازمان خود بهره گيرند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide42

مديران بايد خود از عوامل ايجاد تغيير باشند و اين اصل را باور داشته باشند که سرعت در پذيرفتن افکار و روشهاي نو به موفقيت سازمان متبوعشان کمک ميکند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide43

با کمک تجزيه و تحليل سيستم ها و روشها شيوه هاي انجام کار, مي توان اولا: بررسي دوباره اي از هدفهاي سازماني به عمل آورد, ثانيا: با نحوه انجام کارها در وضع موجود آشنا شد ثالثا: به کمبودها, نقايص و مشکلات پي برد, رابعا: با استفاده از روشهاي علمي, راهها و شيوه هاي بهتري را انتخاب کرد و به مرحله اجرا گذارد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide44

نياز به تجزيه و تحليل شديداً احساس مي شود و مديريت بايستي با توجه به اوضاع و احوال سازماني و امکانات در دسترس از خدمات متخصصين تجزيه و تحليل (داخلي يا خارجي) استفاده مناسب را به عمل بياورد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide45
وظايف واحد تجزيه و تحليل سيستمها
  • چنانچه واحد تجزيه و تحليل سيستم ها در داخل سازمان به وجود آيد, به عنوان واحد ستادي عمل ميکند و مديران را در اجراي وظيفه ايجاد تغيير مدد ميرساند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide46
اهم وظايف واحد تجزيه و تحليل سيستم ها و روشها
  • بررسي تجزيه و تحليل ترکيب و سازمان به منظور ايجاد تشکيلات مناسب با احتياجات سازمان .
  • استقرار مناسبترين سيستم ها روشها و شيوه هاي انجام کار در سازمان .
  • تهيه اطلاعات دقيق و به هنگام براي مديران و مقامات مسوول.
  • تدوين دستورالعملهاي کتبي و مدون به توصيه مقامات مسوول سازمان .
  • بررسي و تجريه و تحليل نمودار جريان کار , به منظور جلوگيري از تداخل و تکرار و حذف مراحل زائد کار.
  • اندازه گيري کار به منظور کوتاه کردن زمان انجام کار و ايجاد سرعت در ارائه کالاها و خدمات به مشتريان و ارباب رجوع .
  • بررسي و تجزيه و تحليل سيستم بايگاني و مديريت امور اسناد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide47
فوايد تجزيه و تحليل سيستم ها
  • تجزيه و تحليل سيستمها اقدامي مناسب جهت بررسي مسائل و مشکلات سازماني.
  • بهره وري يک سازمان را معمولا از دو طريق مي توان افزايش داد: اول با تشويق افراد به کار کردن با سرعت بيشتر, دوم با ساده کردن و بهبود بخشيدن به روشهاي کار .
  • تجزيه و تحليل سيستمها را مي توان اقدامي در جهت مددرساني به مديران و مقامات مسئول در امر سياست گذاري و تصميم گيري دانست .
  • طراحي ساختار مناسب سازماني .
  • جلوگيري از دوباره کاري .
  • کاهش ضايعات .
  • به دست آوردن اطلاعات دقيق و به موقع .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide48
تحليل کننده سيستم کيست ؟
  • تحليل کننده يا آناليست , فردي است علاقه مند به کار تجزيه و تحليل سيستم ها و روشها و متخصص در اين زمينه که با استفاده از آموخته هاي علمي و تجارب علميش , صلاحيت لازم جهت انجام دادن بررسيهاي جامع و همه جانبه در امر تجزيه و تحليل را واجد است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide49
از آناليست انتظار مي رود:
  • اولا: نحوه کار سيستم را بررسي مي کند.
  • ثانيا: نتايج بررسيهايش را مورد تجزيه و تحليل دقيق قرار ميدهد.
  • ثالثا: سيستمي را طرح ريزي ميکند که داراي کارآيي بيشتري باشد.
  • رابعا: براي اجرا و استقرار سيستم جديد؛ همکاري مي کند و توصيه هاي لازم را ارائه مي دهد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide50
برخي از ويژگيهاي آناليست از اين قرار است :
  • 1-آناليست بايد به کار تجزيه و تحليل معتقد و علاقه مند باشد .
  • 2-آناليست بايد داراي ذهني پرسشگر باشد .
  • 3- آناليست موظف است اجزاي سيستم را در ارتباط با يکديگر ببيند و آنها را به صورت هماهنگ و متحد در آورد ( يعني به صورت يک کل متشکل و هماهنگ)
  • 4-آناليست بايد متوجه نقش مهم کارکنان سازمان باشد و با مسائل انساني و ريزه کاريهاي رفتار کارکنان در سازمان آشنا باشد .
  • 5- آناليست بايستي با بررسي کافي و برخورد سيستمي , علتها را از معلولها تشخيص دهد و براي رفع مشکل , نسبت به شناخت علل اصلي به وجود آورنده مشکل , اقدام کند و راه حلهاي منطقي و عقلايي , جهت بر طرف کردن علل واقعي ارائه دهد .
  • 6- آناليست بايستي واقعيات را همان گونه که هستند, بييند و بکوشد حالت بي طرفي خود را حفظ کند و از دخالت دادن اغراض و نظرات شخصي خويش در کار تجزيه و تحليل اجتناب کند .
  • 7- آناليست بايد به ابعاد اخلاقي و جنبه هاي ارزشي نيز توجه داشته باشد .
  • 8- آناليست بايد صبور باشد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide51

شناخت کل سيستم

تشخيص مشکلات

انتخاب مهمترين شکل

تعيين علل مشکل

بررسي راه هاي حل مشکل

ارزيابي نتايج هر يک از روشها

انتخاب روش مناسب

تنظيم گزارش پيشنهادي

پيگيري جهت اجرا

ارزيابي مجدد روش نو

جرح و تعديل روش نو

استقرار روش نو

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide52

فصل سوم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

مراحل تجزيه و تحليل سيستمها

slide53
مراحل تجزيه و تحليل سيستمها
  • توضيح و توجيه مشکل
  • ايجاد فرضيه هايي درباره مشکل و علل ايجاد آن
  • انتخاب فرضيه اهم
  • جمع آوري اطلاعات درباره فرضيه اهم
  • طبقه بندي اطلاعات مکتسبه
  • تجزيه و تحليل اطلاعات
  • اخذ نتيجه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide54
مرحله اول : شناخت مشکل و تبيين آن
  • اولين مرحله تجزيه و تحليل سيستم عبارت است از تشخيص مشکل يا مشکلات که ممکن است از جانب مديران و مقامات مسئول سازماني صورت گيرد يا کارکنان در حين اجراي عمليات با مشکلي برخورد کنند يا آناليست شخصا متوجه مسائل و مشکلات شود و اصولا درباره وضع موجود و روشهاي جاري کار, شک کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide55
مرحله دوم : ايجاد فرضيه
  • پس از شناخت و تبيين مشکل اصلي , بايستي درباره عواملي که سبب بروز آن مشکل شده اند , فرضيه هايي ايجاد کرد و از ميان فرضيه ها , مهمترين و محتملترين آنها, يعني, فرضيه اهم را به منزله عاملي که بيشتر گمان مي رود, سبب بروز مشکل شده اند, برگزيد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide56
مرحله سوم : جمع آوري اطلاعات
  • مرحله جمع آوري اطلاعات از مراحل مهم تجزيه و تحليل سيستم است, هر چه صحت و دقت اطلاعات, بيشتر باشد, احتمال شناخت واقعيت و دستيابي به راه حل مناسب براي مشکل بيشتر خواهد شد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide57

براي جمع آوري اطلاعات, روشهاي متعددي وجود دارد که با توجه به نوع سازمان, ماهيت مشکل و ويژگيهاي موقعيت, بايستي يک يا چند روش را براي کسب اطلاعات برگزيد. برخي از روشهاي گردآوري اطلاعات عبارتند از: استفاده از کتابخانه, کسب اطلاع از اسناد, مدارک, بايگاني ها و آرشيوها, مراجعه به جداول و نمودارهاي سازماني, مشاهده, تهيه و تنظيم پرسشنامه و انجام دادن مصاحبه.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide58
روشهاي جمع آوري اطلاعات:
  • کتابخانه
  • استفاده از اسناد و مدارک و بايگانيها
  • جداول و نمودارهاي سازماني
  • مشاهده
  • پرسشنامه
  • مصاحبه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide59
لزوم به کارگيري ترکيبي از روشها
  • هيچ يک از روشهايي که توضيح داده شد جامع و کامل نيست. هريک از آنها دستيابي به بخشي از اطلاعات را براي آناليست ميسر مي سازد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide60
مرحله چهارم: طبقه بندي اطلاعات
  • در اين مرحله اطلاعات بر حسب رابطه اي که با يکديگر دارند و نيز بر مبناي اهميتي که دارند, طبقه بندي عبارت است از مرتب کردن اطلاعات در گروههاي مختلف, بر طبق يک روش منطقي و عقلايي که از پيش تعيين شده است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide61
مرحله پنجم : تجزيه و تحليل اطلاعات
  • در اين مرحله, آناليست اطلاعاتي را که از ميان انبوه اطلاعات, پالايش شده و طبقه بندي و تنظيم گرديده اند, تجزيه و تحليل قرار مي دهد و مي کوشد تا ارتباط بين آنها را با يکديگر و با ساير عوامل کشف کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide62
در مرحله تجزيه و تحليل اطلاعات, سوالات مختلفي قابل طرح هستند:
  • چه فعاليتي انجام مي شود ؟
  • چرا آن فعاليت انجام مي گردد؟
  • چه کسي آن فعاليت چگونه انجام مي شود ؟
  • آن فعاليت چگونه انجام مي شود ؟
  • آن فعاليت در کجا انجام مي شود؟
  • آن فعاليت در چه زماني انجام مي شود؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide63
همچنين در مورد وسيله اي که براي يک کار خاص, مورد استفاده است, سوالات زير را مي توان پرسيد؟
  • چه دستگاهي براي انجام اين کار مناسب است ؟
  • چرا اين دستگاه انتخاب شده است ؟
  • چه کسي (کساني ) از اين دستگاه استفاده مي کنند ؟
  • از اين دستگاه در کجا و در کدام مرحله استفاده ميشود؟
  • چه موقع از اين دستگاه استفاده مي شود ؟
  • نحوه استفاده از دستگاه چگونه است ؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide64
پس از طرح سولات اساسي , آناليست سوالات ديگري را با توجه به نوع و ماهيت موضوع, مطرح مي کند. نمونه هاي از اين دسته سولات عبارتند از :
  • آيا اين کار در تحقق هدف سازمان نقش موثري دارد ؟
  • آيا فردي که اين کار را انجام مي دهد ,صلاحيت کافي براي انجام دادن آن را دارد ؟
  • وظايف و مسوليت هاي مربوط به اين کار کدامند ؟
  • آيا رويه هاي مدون و دستورالعملهاي واضحي در مورد روش کار موجود است؟
  • بين اين کار و ساير کارها چه ارتباط رسمي و غير رسمي بر قرار است ؟
  • آيا بين اين کار و ساير کارها تداخل و دوباره کاري وجود دارد ؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide65

تاثير اين کار بر ساير فعاليت هاي سازمان, به چه ميزان است؟

  • آيا روش بهتري براي انجام اين کار وجود دارد ؟
  • آيا مي توان اين کار را با کار ديگري ترکيب کرد ؟
  • کمبودهاي مهارتي و آموزشي شاغل اين کار چيست ؟
  • آيا نتيجه اين کار با نتايج کار واحد يا واحدهاي ديگر تناقض دارد؟
  • آيا جريان کار , تاخير و کندي وجود دارد ؟ چنانچه پاسخ مثبت است, منشاء کند کاري و تاخير در کجاست ؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide66

چه مشکلاتي در کار وجود دارد ؟

  • آيا منابع مورد نياز, به موقع دراختيار استفاده کننده قرار ميگيرد ؟
  • آيا بار کاري به طور عادلانه اي بين اعضاي سازمان توزيع شده است؟
  • آيا کار به طريق علمي و صحيح انجام مي شود؟
  • آيا کيفيت کالا يا خدمت توليد شده در سطح مطلوبي است؟
  • به طور کلي ميزان اثر بخشي و ثمر بخشي کار, چقدر است؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide67

از روشهاي معرفي که در تجزيه و تحليل روابط علي مورد استفاده قرار ميگيرد, طرق اثبات منطقي است که توسط جان استورات ميل ارائه شده است. در طرق اثبات منطقي سه قانون وجود دارد:

  • الف – قانون توافق مثبت
  • ب - قانون توافق منفي
  • ج - متد ترکيبي يا تغييرات ملازم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide68

پديدارها

شرايط اوليه

موارد

مورد 1

مورد 2

مورد 3

abe

acf

afg

ABEF

ACD

ABCE

الف – قانون توافق مثبت
  • هرگاه در دو يا چند مورد, يک عامل مشترک وجود داشته باشد و به دنبال آن عامل مشترک, يک پديدار مشترک نيز به چشم بخورد. مي توان گفت که آن پديدار, معلول آن عامل مشترک اسـت .
  • براي مثال :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide69

براي مثال هرگاه در چند سازمان با افزايش مزد, روحيه کارکنان تقويت شود, مي توان نتيجه گرفت که تقويت روحيه ناشي از افزايش مزد بوده است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide70

پديدارها

شرايط اوليه

موارد

مورد 1

مورد 2

bc

fg

BEF

BCE

ب- قانون توافق منفي
  • هر گاه در دو يا چند مورد, فقدان عاملي, عدم وجود پديداري را به دنبال داشته باشد, مي توان گفت که آن پديدار , معلول آن عامل است .
  • مثال :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide71

مثلا در چند کارخانه که از پاداش اضافه توليد خبري نباشد و در مقابل, اضافه توليد نيز صورت نگيرد, ميتوان گفت که عدم توليد اضافه بر استاندارد, ناشي از فقدان پاداش در ازاي افزايش توليد است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide72

پديدارها

شرايط اوليه

موارد

مورد 1

مورد 2

a

ABC

BC

ج- متد ترکيبي يا تغييرات ملازم
  • اين متد, ترکيبي از دو قانون توافق مثبت و توافق منفي است. در متد ترکيبي, چنانچه به دو يا چند مورد برخورد کنيم که در يک دسته از آنها فقط يک عامل مشترک به چشم بخورد و هر جا که اين عامل مشترک ديده شود, پديدار خاصي نيز موجود باشد و در دسته ديگر, نبودن آن عامل مشترک, نبودن همان پديدار را باعث شود, آن وقت با قاطعيت بيشتري ميتوان گفت که A علت a است .
  • مثال:

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide73
انواع همبستگي بين متغيرها
  • همبستگي خطي و مستقيم
  • همبستگي خطي و معکوس
  • همبستگي غير خطي و منحني شکل

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide74
مرحله ششم : نتيجه گيري و ارائه راه حل
  • در اين مرحله, آناليست به تعبير و تفسير يافته هاي خويش مي پردازد. چنانچه فرضيه هاي اوليه او تائيد شدند, وي موفق به کشف علت مشکل شده است و در اين مرحله براي رفع آنها چاره انديشي مي کند و راه حل ارائه مي دهد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide75
نحوه ارائه راه حل :
  • همخواني با برنامه هاي سازمان
  • ارائه چند راه حل به جاي يک راه حل
  • مطابقت با قوانين و مقررات
  • قابليت اعمال
  • تناسب بين هزيه اجزا و منافع حاصل از اجراي طرح
  • سهولت اجرا

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide76
مرحله هفتم : تهيه و تنظيم گزارش
  • آناليست بايد اقداماتي را که تا اين مرحله انجام داده است, در گزارشي منظم, تدوين کند و در دسترس مديران و مقامات مربوطه قرار دهد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide77
مرحله هشتم : اجرا
  • اجراي پيشنهادات آناليست, منوط به داشتن برنامه مناسب اجرايي است. در اين مرحله, آناليست بايستي طي برنامه اي, پيش بينيهاي لازم را جهت اجراي پيشنهادات مصوب و پياده کردن طرحهاي جديد و ايجاد تغيير در نظام قديم انجام دهد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide78
مرحله نهم : آزمايش طرح جديد
  • براي کسب اطمينان از نتايج طرح, توصيه مي شود که ابتدا, طرح جديد به طور آزمايشي در يک قمرو محدود به مورد اجرا گذارده شود تا مشکلات و محدوديتهاي آن, ضمن عمل مشخص شود, اصلاحات و جرح و تعديلها لازم در آن اعمال گردد و آمادگي کافي را جهت پياده شدن در قلمرو اصلي به دست آورد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide79
مرحله دهم : استقرار طرح جديد
  • چنانچه نتايج حاصل از اجراي آزمايشي طرح, مثبت باشد و مديران و مقامات مسئول, ادامه اجراي طرح را مورد تصويب قرار دهند, طرح جديد در عمل پياده مي شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide80
روشهاي متداول استقرار طرح عبارتند از:
  • الف- روش موازي يا همزمان (35)
  • ب- روش تدريجي يا مرحله اي (36)
  • ج- روش يکباره (38)
  • د- روش اجراي آزمايشي (39)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide81
مرحله يازدهم : ارزيابي عملکرد
  • پس از اين که سيستم قديم به سيستم جديد تبديل شد, آناليست موظف است بررسي دوباره اي از سيستم به عمل آورد و عملکرد را ارزيابي کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide82
سوالاتي که در مرحله ارزيابي عملکرد قابل طرح هستند عبارتند از:
  • آيا سيستم به نتايجي که از قبل پيش بيني شده اند رسيده است؟
  • چه نتايج پيش بيني نشده اي در اثر اجراي سيستم جديد حادث شده اند؟
  • آيا ميزان بهره وري افزايش يافته است؟
  • کارکنان, مديران, مشتريان و ساير کساني که به نحوي با سيستم در ارتباط هستند چه نظري درباره آن دارند؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide83

آيا پياده کردن سيستم در عمل طبق برنامه زمان بندي شده صورت گرفته است؟

  • آيا انجام کار با سيستم جديد با دشواريهايي مواجه شده است؟
  • آيا هزينه هاي پيش بيني شده جهت استقرار سيستم جديد, کمتر, برابر و يا بيشتر از هزينه هاي واقعي بوده است؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide85

فصل چهارم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

اصول و مفاهيم کلي سازماندهي

slide86
سازمان عبارت است از :
  • سيستمي متشکل از اجزاي به هم پيوسته و مبتني بر نظم و انضباط که در جهت رسيدن به هدفهاي خاصي فعاليت مي کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide87
سازماندهي عبارت است از :
  • فراهم آوردن امکانات و وسايل مورد نياز براي رسيدن به هدفهاي سازمان مي باشد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide88

مديريت مالي

ستاد فني

ستاد پشتيباني

بخش عملياتي

يکي از صاحبنظران رشته مديريت به نام هنري مينتزبرگ معتقد است که هر سازمان داراي پنج سطح يا بخش اساسي است که عبارتند از :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide89

مباني سازماندهي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide90
سازمان بر مبناي تعداد :
  • در اين نوع سازماندهي , گروه بندي و تقسيم وظايف بر مبناي «تعداد» صورت مي گيرد و شامل تقسيم بندي افراد به طور اتفاقي و به دسته هاي مساوي و مامور کردن هر دسته براي انجام دادن يک قسمت از وظايف سازماني است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide91
سازمان بر مبناي وظيفه (هدف):
  • در اين نوع سازماندهي , واحدها بر حسب وظيفه و کاري که قرار است انجام دهند تقسيم بندي مي شوند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide92
سازمان بر مبناي نوع عمليات (تخصص) :
  • در اين روش, مبناي تقسيم کار عبارت است از: نوع فعاليت, تخصص و آگاهيهاي يکسان به اين ترتيب, حرفه و تخصص افرادي که کار را انجام مي دهند, ملاک تقسيم بندي واحدهاي سازماني خواهد بود, مثل سازمان نظام پزشکي يا ستاد خدمات کامپيوتري

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide93
سازمان بر مبناي مشتري (ارباب رجوع)
  • در اين روش , به دريافت کنندگان خدمات سازمان , توجه مي شود و سازماندهي بر اساس گروههاي مختلف مشتريان و ارباب رجوع صورت مي گيرد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide94
سازمان بر مبناي قلمرو عملياتي ( محل جغرافيايي):
  • در اين نوع سازماندهي, محل و مکان عمليات, ملاک قرار مي گيرد و کليه فعاليت هايي که در يک منطقه صورت ميگيرند, تحت نظارت يک واحد متشکل مي شوند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide95
سازمان بر مبناي محصول ( نوع توليد ) :
  • در اين روش , مبناي گروه بندي وظايف و تقسيم کارها , نوع کالا يا محصولي است که قرار است توليد شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide96
سازمان بر مبناي پروژه :
  • در سازمانهايي که اين امکان وجود داشته باشد تا هدف و ماموريت آنها را در قالب پروژه ها و برنامه هاي تقريبا مستقلي اجرا کرد, مي توان به تعداد پروژه هاي موجود در سازمان, واحد هاي مستقلي را به وجود آورد و به اين ترتيب, سازماندهي را بر اساس پروژه هاي موجود, انجام داد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide97
سازمان ماتريسي :
  • سازمان ماتريسي, تلفيقي از سازمان بر مبناي وظيفه و سازمان بر مبناي پروژه است. به اين ترتيب که جريان اختيار در واحدهاي تخصصي به صورت عمودي و در واحدهاي اجرايي, به صورت افقي است و از تلاقي اين دو محور, يک ماتريس به وجود مي آيد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide98
سازمان با ساخت آزاد يا ادوهکراسي :
  • اين نوع سازماندهي, ساختن موقت, في البداهه و استعجالي دارد و براي رسيدن به هدف معيني, بدون طرح و نقشه قبلي به وجود مي آيد. اين ساخت شباهت زيادي به سازمان ماتريسي دارد که از نيروهاي اطلاعاتي و تخصصي, بنا به مقتضاي موارد مطرح شده, مناسبترين استفاده هاي تخصصي و عملياتي را به وجود مي آورد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide99
سازمان يا گروه هاي متداخل يا سازمان حلقوي :
  • اين ساخت , در قالب گروههايي که به وسيله اعضاي مشترک , با هم در ارتباط مي باشند , شکل مي گيرد . يک فرد در گروهي به عنوان مدير , در گروه ديگر به عنوان مرئوس و در گروه سوم به عنوان مشاور ميتواند انجام وظيفه کند . به اين ترتيب روابط گروهي , در اين ساختار , مورد تاکيد قرار مي گيرد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide100
ساخت سازماني مدولار ( ماجولار )
  • در اين نوع سازماندهي , سازمان از واحدهاي مختلفي تشکيل مي شود که هر واحد با ضوابط اجرايي مشخص و ماموريتي که خود , مينياتوري از ماموريت کل سازمان است , به طور مستقل , غير متمرکز و خودکفا به فعاليت ادامه مي دهد . در اين نوع ساختار , هر يک از واحدها به عنوان يک مدل (واحد خود کفا), برمبناي معيارها و ضوابط اجرايي معين , عمل ميکند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide101
ساختهاي ترکيبي
  • هر يک از روشهاي سازماندهي داراي محاسن و محدوديتهايي هستند که بايستي با در نظر گرفتن ويژگيهاي زماني و مکاني و مقتضيات موقعيتي و شرايط حاکم , آن را برگزيدند که بيشترين سود و کمترين زيان را عايد سازد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide102

مدير

سرگروه

سرگروه

سرگروه

سازمان بر مبناي تعداد

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide103

رئيس دانشکده

معاون پژوهشي

معاون آموزشي

سازمان بر مبناي هدف و وظيفه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide104

واحد داده پردازي

امور مالي

امور اداري

امور فني

سازمان بر مبناي تخصص

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide105

مدير سازمان

امور جوانان

امور سالمندان

سازمان بر مبناي مشتري

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide106

مدير سازمان

واحد جنوب

واحد مرکز

واحد شمال

سازمان بر مبناي قلمرو عملياتي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide107

مدير سازمان

پروژه پ

پروژه ب

پروژه الف

سازمان بر مبناي پروژه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide108

مدير سازمان

پروژه پ

پروژه ب

پروژه الف

بخش

توليد

گروه

توليد

گروه

توليد

گروه

توليد

بخش

تحقيقات

گروه

تحقيقات

گروه

تحقيقات

گروه

تحقيقات

بخش

امور مالي

گروه

امور مالي

گروه

امور مالي

گروه

امور مالي

سازمان بر مبناي ماتريس

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide109

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.....

.....

.....

.....

.....

.....

.....

.....

.....

سازمان با گروه هاي متداخل يا سازمان حلقوي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide110

فصل پنجم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

فنون تجزيه و تحليل سيستمها

slide111
متداولترين فنون و تکنيکهايي که آناليست را در زمينه بهبود وضع فعلي و پيشنهاد وضع آتي ياري مي دهند عبارتند از:
  • بررسي تقسيم کار
  • بررسي جريان کار
  • بررسي جا و مکان
  • کنترل فرمها
  • کنترل اسناد و سيستمهاي بايگاني
  • اندازه گيري کار
  • برنامه ريزي شبکه اي ( پرت , سي پي ام , پي دي ام )

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide112
تعريف جدول تقسيم کار
  • تعريف : جدول تقسيم کار جدولي است که نشان مي دهد کارکنان سازمان در يک مدت معين, چه کارهايي را انجام مي دهند و چه مقدار وقت صرف انجام دادن اين کارها مي کنند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide113
مزاياي تهيه جدول تقسيم کار
  • کسب آگاهي از بار واقعي کار و نحوه توزيع آن در عمل
  • شناخت محلهاي تراکم کار از يک طرف و تراکم نيروي انساني از طرف ديگر
  • آگاهي از تکرارها و تداخلهاي وظيفه اي
  • آگاهي از نحوه اختصاص وقت به هر يک از وظايف و فعاليتها
  • آگاهي از نحوه تطبيق نوع و ماهيت وظيفه با تخصص کارکنان
  • کسب اطلاع از اوقات اضافي کارکنان
  • آگاهي از تعداد واقعي نيروي انساني مورد نياز
  • ارزشيابي کار کارکنان
  • به دست آوردن مبنايي جهت تعيين حقوق و دستمزد کارکنان

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide114
مراحل تهيه و تنظيم جدول تقسيم کار
  • انتخاب واحد بررسي
  • تهيه ليست وظايف کارکنان
  • تهيه ليست فعاليت هاي واحد
  • تهيه جدول تقسيم کار براي وضع موجود
  • تجزيه و تحليل جدول تقسيم کار در وضع موجود و کشف نقايص وايرادات آن
  • تهيه جدول تقسيم کار پيشنهادي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide115
مرحله اول – انتخاب واحد بررسي
  • آناليست در شروع کار بايستي کل سازمان را به واحدهاي کوچک تقسيم کند و جدول تقسيم کار را براي هر يک از واحدها به طور جداگانه تنظيم نمايد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide116
مرحله _ تهيه ليست وظايف کارکنان
  • ليست وظايف کارکنان عبارت است از ليستي که نشان ميدهد هر يک از کارکنان يک واحد سازماني در يک مدت معين چه وظايف و عملياتي را انجام مي دهد و چه مقدار وقت صرف انجام آنها مي کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide117
مرحله سوم _ تهيه ليست فعاليت هاي واحد
  • ليست فعاليت ها عبارت است از: صورتي از کليه فعاليتهايي که در يک واحد سازماني انجام مي شود. اين ليست مجوعه فعاليتهايي اساسي و عمده اي که کارکنان آن واحد سازمان انجام مي دهند , درج مي گردد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide118
مرحله چهارم _ تهيه جدول تقسيم کار براي وضع موجود
  • در اين مرحله , آناليست با استفاده از اطلاعاتي که در دو مرحله قبلي فراهم آورده است , به تهيه و تنظيم جدول تقسيم کار مي پردازد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide119
مرحله پنجم _ تجزيه و تحليل جدول تقسيم کار
  • نمونه اي از سولات قابل طرح در مرحله تجزيه و تحليل جدول تقسيم کار از اين قرارند:
  • آيا کليه فعاليت هايي که در اين واحد انجام مي شود, به اين واحد تعلق دارد؟
  • کدام يک از فعاليتها, بيشترين وقت واحد را ميگيرند و آيا لازم است که اين مقدار وقت, صرف انجام آنها شود؟
  • چه مقدار از وقت , صرف انجام کارهاي غير ضروري مي شود؟ منظور از کار غير ضروري, کاري است که انجام آن در تامين هدف سازمان اثري ندارد.
  • آيا از تخصص و مهارت افراد, استفاده مناسب به عمل مي آيد ؟
  • آيا کار به طور مساوي بين افراد تقسيم شده است ؟
  • آيا وظايفي که به کارکنان ارجاع مي شود , تا حدود زيادي با يکديگر بي ارتباط هستند ؟
  • آيا تخصصها خيلي محدود و وظايف , بيش از اندازه به اجزا تقسيم شده اند .
  • آيا در تقسيم وظايف, به روحيه, علاقه, نگرش و ويژگيهاي شخصي شاغلين توجه شده است؟
  • آيا در تعيين افرادي که با يکديگر در ارتباط مستقيم کاري هستند , به وجود علايق مشترک و تشابه شخصيتي ميان آنها توجه شده است ؟
  • آيا در انجام وظايف تکرار و تداخل وجود دارد ؟

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide120
مرحله ششم _ تهيه جدول تقسيم کار پيشنهادي
  • وقتي آناليست سوالات مربوط به جدول تقسيم کار در وضع موجود را مطرح کرد و پاسخهاي مناسب را در يافت, متوجه ميشود که در مورد وظايف بعضي از افراد, ايجاد تغييراتي, ضرورت دارد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide121

فصل ششم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

بررسي جريان کار

slide122
تعريف نمودار جريان کار
  • نمودار جريان کار عبارت است از تصويري از مراحل مختلفي که براي انجام يک کار , از ابتدا تا انتها , طي ميشود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide123
استفاده از علايم در نمودارهاي جريان کار :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide124
عمل يا اقدام

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide125

يا

بازرسي و کنترل

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide126
تصميم گيري

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide127
بايگاني , انبار و نگهداري

يا

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide128
تاخير يا انتظار غير موجه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide129
حرکت يا ارسال (جابجايي)

يا

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide130
هر گاه دو کار به طور همزمان انجام شوند , از علايم ترکيبي استفاده ميشود . اين علايم عبارتند از : الف – عمل و حرکت

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide131
اين علامت انجام معرف انجام عملي در حين حرکت است , مثل رنگ آميري جسمي در حين جابجايي ب- عمل و کنترل

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide132
انواع نمودار جريان کار
  • نموار جريان کار دو نوع است :
  • الف – نمودار عمودي يا يک ستونه
  • ب- نمودار افقي يا چند ستونه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide133
الف – نمودار عمودي يا يک ستونه
  • نمودار عمودي در مواردي به کار مي آيد که کليه مراحل يک کار در يک قسمت يا يک واحد انجام شود, با کمک اين نمودار آناليست مي تواند به ارتباطهاي کاري موجود در يک واحد پي ببرد و از تکرار ها و تداخلهاي وظيفه اي و عملياتي آگاه شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide134
نمودار افقي يا چند ستونه
  • نمودار افقي در مواردي به کار مي آيد که مراحل يک کار در چند قسمت يا چند واحد انجام شود . اين نمودار به آناليست کمک مي کند که به نحوه ارتباطهاي بين واحدهاي مختلف پي ببرد و از تکرار ها و تداخلهايي که در آن واحدها رخ مي دهد , آگاهي پيدا کند

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide135
مراحل بررسي نمودار جريان کاربراي بررسي نمودار جريان کار لازم است مراحل زير طي شود

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide136
مرحله اول : تعيين کار مورد نظر
  • در آغاز کار , آناليست بايستي کاري را که ميخواهد مورد بررسي قرار دهد , تعيين کند و نقطه آغاز و پايان آن را دقيقا مشخص سازد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide137
مرحله دوم: تعيين مراحل کار
  • وقتي عنوان کار مشخص شد بايستي از کلي مراحل انجام کار ليستي تهيه شود. در اين مرحله آناليست بايد دقت کند که صرفا جريان کار مورد نظر را تعقيب کند و از آن منحرف نشود

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide138
مرحله سوم : ترسيم نمودارجريان کار در وضع موجود
  • با استفاده از اطلاعاتي که در مرحله دوم کسب شده است, نمودار جريان کار براي وضع موجود, ترسيم مي شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide139
مرحله چهارم : تجزيه و تحليل نمودار
  • وقتي نمودار جريان کار در وضع موجود آماده شد, آنالسيت بايستي با ديد انتقادي به آن بنگرد و سوالات ششگانه اساسي تجزيه و تحليل را درباره هر يک از مراحل مطرح کند و با يافتن پاسخ مناسب براي آنها به تغيير و اصلاح وضع موجود بپردازد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide140
مرحله پنجم _ تنظيم نمودار پيشنهادي
  • در اين مرحله آناليست با توجه به اطلاعاتي که به دست آورده است , تغييرات و اصلاحاتي را که لازم مي داند در نمودار وضع موجود ايجاد مي کند و نمودار وضع پيشنهادي را تنظيم مي نمايد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide141

فصل هفتم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

بررسي و کنترل فرمها

slide142
تعريف فرم
  • فرم يکي از ابزار برقراري ارتباط است که براي دريافت اطلاعات خاصي به صورت مکتوب تهيه و تنظيم ميشود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide143
انواع فرم
  • فرمها را مي توان بر حسب قلمرو استفاده از آنها و همچنين بر مبناي کار و وظيفه اي که انجام مي دهند طبقه بندي کرد :
  • الف – طبقه بندي بر حسب قلمرو استفاده
  • فرمهاي داخلي که در بخش کوچکي از سازمان مورد استفاده قرار مي گيرند , مثل فرم کار آموزي که در واحد آموزش , به کار مي رود .
  • فرمهاي استاندارد که در کليه بخشهاي سازماني مورد استفاده اند , مثل برگ مرخصي و يا ليست حقوق .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide144

ب- طبقه بندي بر حسب کار و وظيفه فرم

  • 1-فرمهاي پرسنلي , مثل حکم استخدام
  • 2- فرمهاي مالي , مثل دفتر روزنامه
  • 3- فرمهاي آموزشي , مثل کارنامه دانشجو
  • 4- فرمهاي تدارکي , مثل فرم خريد
  • 5- فرمهاي تعميراتي و نگهداري وسايل ساختمان , مثل برگ بازديد از وسايل موتوري و شناسنامه وسايل ساختمان .
  • 6- فرمهاي متفرقه .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide145
مراحل بررسي و کنترل فرم براي بررسي فرمهاي سازماني و ايجاد بهبودي در آنها , طي مراحل زير ضروري است:

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide146
مرحله اول _ بررسي فرمهاي موجود
  • در اين مرحله آناليست , نمونه اي از فرمهاي موجود سازماني را جمع آوري مي کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide147
مرحله دوم _ تجزيه و تحليل فرمهاي موجود
  • در اين مرحله , آناليست , با تجزيه و تحليل اطلاعات موجود به بررسي نقايص , کاستيها , و ايرادات و نارسيهاي فرمهاي موجود مي پردازد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide148
مرحله سوم _ تهيه طرح پيشنهادي براي فرمهاي مورد نياز
  • در اين مرحله آناليست با استفاده از اطلاعاتي که از مراحل پيشين به دست آورده است , براي تهيه هر يک از فرمهايي که وجودشان را براي سازمان ضروري تشخيص دهد , قدمهاي زير را بر مي دارد :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide149
1-تعيين هدف فرم
  • آناليست در ابتدا , بايستي به روشني مشخص کند که منظور از تهيه فرم چيست و مديريت با استفاده از فرم, قصد دارد به چه نتايجي دست يابد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide150
2- تعيين عنوان فرم
  • فرم به وسيله عنوان شناخته مي شود , بنابراين آناليست بايد در تعيين عنوان فرم , دقت کافي کند , به نحوي که در عين سادگي گوياي محتواي فرم باشد

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide151
3- تعيين شماره يا کد فرم
  • معمولا براي فرمها , شماره اي در نظر گرفته مي شود که اين شماره , يکي از مشخصه هاي فرم است براي شماره گذاري فرمها مي توان از اعداد , حروف و يا از ترکيبي از آنها استقاده کرد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide152
4- نظر خواهي از تکميل کنندگان و استفاده کنندگان فرم
  • آناليست بايستي اطلاعات کافي را درباره واحدهايي که از فرم استفاده مي کنند , کسب کند و فرم را با توجه به نياز واحدها و توان تکميل کنندگان تنظيم نمايد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide153
5- تعيين اطلاعاتي که بايد در فرم درج شوند
  • لازم است که فرم فقط مشتمل بر اطلاعاتي باشد که به آنها احتياج است . هر موردي که در فرم گنجانده ميشود, بايستي حتما مورد استفاده قرار گيرد . در غير اين صورت , موجب پيچيدگي فرم و اتلاف وقت و هزينه خواهد شد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide154
6- تهيه طرح فرم
  • حال آناليست , مي تواند به طرح ريزي فرم بپردازد و از ابتکار و خلاقيت خود و همچنين از شناختي که به دست آورده است , مدد بگيرد و براي فرم مورد نظر, طرحي در اندازد که در عين شکيل بودن , پاسخگوي نياز واحد نيز باشد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide155
7- استفاده آزمايشي از فرم در يک واحد نمونه
  • با توزيع فرم در يک واحد کوچک , قبل از اينکه فرم در سطح گسترده اي توزيع شود و صرف هزينه زيادي را سبب گردد , مي توان به اشکالات و نقايص احتمالي فرم پي برد و به اين ترتيب از عکس العمل ها و بازخوري که تکميل کنندگان فرم و استفاده کنندگان آن, نشان مي دهند , استفاده کرد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide156
8- جرح و تعديل فرم , با استفاده موثر از باز خور
  • در اين مرحله آناليست با استفاده از نقطه نظرات افراد ذينفع و اشکالات واقعي, تغييرات و اصلاحات مورد نياز را در فرم ايجاد مي کند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide157
9- تهيه فرم نهايي
  • پس از انجام تغييرات لازم, فرم نهايي تنظيم مي شود و به ضميمه برگ دستور چاپ فرم, براي مديريت ارسال ميگردد تا در صورت تاييد, براي چاپ آن اقدام شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide158

فصل هشتم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

بررسي جا و مکان کار

slide159
تعريف بررسي جا و مکان
  • بررسي جا و مکان عبارت است از : مطالعه چگونگي تخصيص مکان و فضاي در دسترس , به نيروي انساني از يک طرف و وسايل و تجهيزات کاري از طرف ديگر.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide160
هدف از بررسي
  • هدف از بررسي جا و مکان کار , استفاده موثر از امکانات فيزيکي موجود به نحوي است که مقاصد زير را تامين کند :
  • تامين رضايت نيروي انساني و توجه به رفاه و راحتي افراد در محيط کار
  • تسهيل سر پرستي و نظارت بر کار کارکنان .
  • برقراري جريان و گردش کار به طور موثر و کار آمد .
  • ايجاد تسريع در ارائه خدمات و کالاها به ارباب رجوع و گذراندن تاثير رواني مساعد بر آنان .
  • ايجاد قابليت انعطاف در مورد تغييرات و تحولات آينده سازمان .
  • صرفه جويي .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide161
اصول و معيارهاي بررسي و تخصيص جا و مکان:
  • در طرح ريزي جا و مکان بايستي مراقب شود که هيچ بخشي از مکان و فضاي در دسترس , هدر نرود و مناسبترين استفاده از آن به عمل آيد .
  • واحدها و افرادي که وظايفشان از نظر ماهيت , با يکديگر مرتبط و مشابه است و بنا به اقتضاي شغل با يکديگر در تماس مکرر و مدارم هستند , بايستي نزديک هم قرار داده شوند .
  • گردش کار تا آنجا که ممکن است , از يک محل شروع و به محل ديگر ختم شود.
  • در تخصيص جا و مکان کار , براي هر يک از کارکنان بايستي تا حد امکان, ماهيت و مقتضاي شغل نوع وظايف و عمليات و نيز ويژگيهاي شخصيتي شاغل , در نظر گرفته شود .
  • وسايل و تجهيزات کاري , بايستي در دسترس استفاده کنندگان آنها قرار بگيرد و انبار ابزارها و وسايل در محلي باشد که هنگام تحويل و تحول مواد, وقت کارکنان هدر نرود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide162

محل استقرار واحدها و افرادي که بيشتر با ارباب رجوع سرو کار دارند , بايد نزديک در ورودي باشد تا اولا مراجعه به آنها راحت باشد و ثانيا از مزاحمت براي ساير واحدها کاسته شود .

  • نحوه قرار گرفتن ميز کار و وسايل بايد به گونه اي باشد که تسهيل کننده سرپرستي و نظارت بر کارکنان باشد .
  • واحدهاي پر سرو صدا بايستي دورتر از ساير واحدها قرار داده شوند و در صورت کمي جا , با استفاده تمهيدات خاص , از نفوذ سروصدا به خارج از اين واحدها , جلوگيري به عمل آيد .
  • کليه افرادي که از نظر رتبه و مقام در يک سطح قرار دارند و شغلشان نيز مشابه است , تا جايي که امکان دارد , از وسايل يکسان استفاده کنند .
  • براي استقرار وسايل سنگين , از قبيل صندوقهاي رمز , ترمينالهاي کامپيوتري, قفسه هاي بايگاني, ماشين آلات و تجهيزات ثقيل, از نظر تحمل ميزان فشار ناشي از سنگيني و نيز سهولت استفاده , بايد بررسيهاي کافي به عمل آيد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide163
مراحل بررسي جا و مکان کار :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide164
مرحله اول : بررسي جا و مکان کار در وضع موجود
  • در اين مرحله , آناليست به بررسي نحوه تخصيص مکان و فضاي موجود سازماني مي پردازد و اطلاعات جامعي را از وضع موجود کسب ميکند و در نهايت , تصويري از آنچه که هست تهيه مي کند و براي نقد آماده مي سازد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide165
مرحله دوم : تجزيه و تحليل طرح جا و مکان کار
  • در مرحله تجزيه و تحليل , آناليست با کمک اطلاعاتي که درباره پستها و تشکيلات سازماني, اختيارات و مسئوليت ها و ارتباطات بين مشاغل, تعداد نيروي انساني موجود, خصوصيات وسايل و تجهيزات و ماشين آلات و طرز کار آنها, مسير کارها و فعاليتهاي عمده سازماني, نقشه فيزيکي سازمان, و بالاخره برنامه توسعه سازمان در آينده به دست آورده است و همچنين با در نظر داشتن اصول و نکاتي که بايد در طرح ريزي جا و مکان, رعايت شوند, به تجزيه و تحليل وضع موجود ميپردازد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide166
مرحله سوم : تهيه طرح پيشنهادي جا و مکان کار
  • در اين مرحله , آناليست با توجه به يافته هاي مراحل قبلي و در نظر داشتن ملاحظات انساني, ارزشي و فرهنگي , اقدام به تهيه طرح پيشنهادي براي تخصيص امکانات فيزيکي و مکاني سازمان ميکند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide167

فصل نهم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

سيستمها و روشهاي بايگاني

slide168
اهميت بايگاني
  • کليه سياستها , خط مشيها , روشها و رويه ها , به طريقي در بايگاني انعکاس مي يابند و به عنوان منابع اطلاعاتي در آن جا حفظ مي شوند تا در مواقع نياز , مورد استفاده قرار گيرند . در واقع بايگاني عبارت است از : ثبت و حفظ اطلاعات و عملکردهاي مربوط به گذشته, به منظور استفاده در حال و آينده .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide169
بايگاني چيست ؟
  • بايگاني عبارت است از فن اداره , نظارت و حفاظت اسناد و مدارک سازمان به منظور نگهداري و مراجعه .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide170
سند چيست ؟
  • بر اساس ماده 1284 قانون مدني ايران , سند عبارت است از هر نوشته اي که در مقام دعوي يا دفاع , قابل استناد باشد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide171
پرونده چيست ؟
  • پرونده عبارت است از مجموعه اي از اسناد و مدارک مربوط به يک موضوع , شخص يا سازمان که به ترتيب خاصي در يک پوشه يا کلاسور نگهداري شده است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide172
آرشيو چيست ؟
  • آرشيو عبارت است از محل نگهداري دائمي اسناد و مدارک گرانبهاي که از نظر اداري , حقوقي , مالي, علمي , تاريخي , و فرهنگي ارزش نگهداري دائمي را دارند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide173
انواع سيستمهاي بايگاني :
  • بايگاني را با توجه به نوع و ماهيت کار و نحوه ارتباط بين واحدهاي مختلف سازمان , ميتوان به يکي از طرق زير تشکيل داد :
  • سيستم متمرکز
  • سيستم غير متمرکز
  • سيستم نيمه متمرکز ( کنترل مرکزي )

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide174
اصول بايگاني :
  • آسان بودن
  • قابليت اجرا
  • قابليت انعطاف
  • دقت و سرعت
  • افراد با صلاحيت
  • نظم اصولي و منطقي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide175
روشهاي تنظيم اسناد :
  • روش الفبايي
  • روش موضوعي
  • روش شماره اي
  • روش جغرافيايي
  • روش تاريخي
  • روش تلفيقي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide176
بررسي سيستم بايگاني
  • براي بررسي سيستم بايگاني طي مراحل زير, ضروري است:
  • مرحله اول : بررسي بايگاني در وضع موجود
  • مرحله دوم : تجزيه و تحليل وضع موجود و تعيين نارسائيها و نقايص
  • مرحله سوم :اصلاح سيستم و ارائه وضع پيشنهادي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide177

فصل دهم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

بررسي تکنيکهاي کمي

slide178
روشهاي برنامه ريزي شبکه اي :
  • روش ارزيابي و بازنگري برنامه ( پرت )
  • روش مسير بحراني ( سي پي ام )
  • روش ترسيم شبکه بر مبيناي فعاليت هاي مورد نياز قبلي يا روش ترسيمي پيش نيازها ( پي دي ام )

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

program evaluation and review technique
روش ارزيابي و بازنگري برنامه ( پرت)Program evaluation and review technique
  • روش ارزيابي و بازنگري برنامه (پرت), يکي از روشهاي برنامه ريزي و کنترل است که به مديران در امر تصميم گيري کمک مي کند. بر مبناي اين روش, ميزان تاخير و وقفه در کار به حد اقل مي رسد و با ايجاد هماهنگي در امور و کنترل دائمي کار, طبق برنامه زمانبندي شده, از امکانات در دسترس به منظور نيل به هدف, استفاده لازم به عمل مي آيد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide180
علائم مورد استفاده
  • در روش پرت از علائم زير استفاده ميشود:

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide181
رويداد يا واقعه
  • رويداد عبارت است از لحظه مشخصي از زمان که در آن عمل خاص انجام ميگيرد. بنابراين رويداد مستلزم طي زمان نيست و مي تواند شروع يا پايان يک کار فکري يا جسمي باشد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide182

براي نشان دادن رويداد از علامت دايره استفاده مي شود و براي هر رويدادي شماره اي نيز در نظر گرفته مي شود. شماره گذاري رويدادها از چپ به راست و از بالا به پايين صورت مي گيرد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide183
فعاليت
  • فعاليت کار و عمل خاصي است که براي انجام شدن هر قسمت از برنامه ضرورت دارد .
  • انجام فعاليت , مستلزم طي زمان است . بديهي است با طي زمان , بخشي از منابع سازمان نيز مصرف مي شود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide184

براي نشان دادن فعاليت از علامت فلش يا پيكان استفاده مي شود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide185
فعاليت عاريه يا فعاليت زمان صفر
  • براي نشان دادن روال منطقي برنامه و ارتباط بين فعاليتها, از علامت فعاليت عاريه يا زمان صفر و يا بي اثر که مستلزم صرف منابع و طي زمان خاصي نيست و صرفا براي منعکس کردن توالي فعاليت ها به کار مي رود, استفاده ميشود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide186

براي مثال در شبكه زير براي اين كه فعاليت 4-3 انجام شود لازم است كه فعاليتهاي 2-1 و 3-1 به پايان برسند، مثلا ديوارهاي خارجي و ستونهاي داخلي يك سازمان را مي توان در يك زمان ساخت، ولي ساختن سقف به ساخته شدن ديوار بستگي دارد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide187

2

4

3

1

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide188
مراحل روش پرت
  • در روش پر ت, طي مراحل زير ضرورت دارد :
  • تعيين هدف مورد نظر
  • تهيه ليست فعاليتها
  • تعيين رويداد هاي مربوط به شروع و پايان هر فعاليت
  • شماره گذاري رويدادها
  • ترسيم شبکه
  • تحليل زماني شبکه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide189
براي تنظيم شبکه پرت , آناليست سوالات زير را مورد هر رويداد مطرح مي کند :
  • الف – چه فعاليتها و رويدادهايي بايد قبل از اين رويداد انجام شود؟
  • ب- چه فعاليتها و رويدادهايي را نمي توان قبل از تکميل اين رويداد شروع کرد ؟
  • ج- چه فعاليتها و رويدادهايي را مي توان همزمان با اين رويداد انجام داد ؟
  • پس از اين که سوالات فوق , پاسخ داده شدند , آناليست مي توان با استفاده از اطلاعات به دست آمده , شبکه پرت را ترسيم کند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide190

1

2

3

4

5

7

6

8

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide191
تحليل زماني شبکه
  • در تحليل زماني شبکه , قدمهاي زير بايستي برداشته شوند :
  • تخمين زمان هر فعاليت (ta, tm, tb)
  • تعيين زمان مورد انتظار براي هر فعاليت (te)
  • تعيين کمترين زمان مورد انتظار براي هر رويداد (TE)
  • تعيين بيشترين زمان مجاز براي هر رويداد (TL)
  • تعيين فرجه يا زمان آزاد (S)
  • تعيين مسير بحراني (CP)
  • تعيين واريانس و احتمال خاتمه پروژه طبق برنامه (a)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide192
تخمين زمان هر فعاليت
  • براي تعيين زمان هر فعاليت, روال کار در برنامه ريزي شبکه اي پرت, به اين ترتيب است که براي هر يک از فعاليتها, سه زمان بر آورد مي شود و سپس با استفاده از فرمول خاصي, سه زمان برآورد شده به سمک زمان تبديل مي گردد. برآوردهاي زماني عبارتنداز : toيا ta

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide193
الف – برآورد خوش بينانه (کمترين زمان حداقل)
  • در اين مورد , آناليست سعي ميکند زمان انجام هر يک از فعاليتها را بدون در نظر گرفتن مشکلات و عوامل نامساعدي که ممکن است در آينده پيش آيد , تخمين بزند. البته احتمال اين که پيش بيني به واقعيت بپيوندد, خيلي زياد نخواهد بود. اين زمان را با حرف to يا ta نشان مي دهند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide194
ب- بر آورد بدبينانه ( بيشترين زمان يا زمان حداکثر )
  • در اين مورد , آناليست ميکوشد وقوع عوامل نامساعد و نيز مشکلات و موانع را در پيش بيني خود دخالت دهد و حداکثر زماني را که فکر ميکند براي انجام فعاليت لازم است, برآورد کند. اين زمان را با حرف tp يا tb نشان مي دهند. تجربه نشان داده است که احتمال انجام کار زودتر از ta و يا ديرتر از tb خيلي پايين و حداکثر يک درصد است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide195
برآورد زمان محتمل ( با احتمال بيشتر )
  • در اين مورد آناليست با در نظر گرفتن شرايط عادي و با در نظر داشتن زماني براي وقايع غير قابل پيش بيني , نسبت به برآورد زمان محتمل , اقدام ميکند .
  • اين بر آورد , معرف زمان مورد نياز براي انجام فعاليت , به طور معمول است .
  • زمان محتمل زماني است که چنانچه فعاليت مورد نظر را در شرايط مشابه , تکرار کنيم , تقريبا به همان ميزان (زمان محتمل) وقت, صرف انجام فعاليت شود .
  • اين زمان را با حرف tm نشان مي دهند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide196

ta+ 4tm+ tb

Te=

6

تعيين زمان انتظار براي هر فعاليت
  • با استفاده از منحني توزيع بتا , ميتوان فرمول زير را براي تبديل سه زمان به يک زمان به دست آورد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide197

در فرمول فوق, به علت اين که احتمال وقوع زمان حداکثر و زمان حداقل, خيلي زياد نيست , براي هر يک از آنها ضريب يک در نظر گرفته شده است و چون احتمال وقوع زمان محتمل, زياد است, به آن اعتبار بيشتري تعلق گرفته و براي آن, ضريب چهار تعيين شده است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide198

2

Te=5

Te=4

1

4

5

Te=2

3

Te=7

Te=3

3- تعيين زمان انتظار براي هر رويداد يا مسير پيشرو (te)
  • براي مثال در شبکه زير, کمترين زمان مورد نياز انتظار براي رويداد پنجم, عبارت خواهد بود از مجموع te در مسير 5-4-3-1
  • فرمول محاسبه tE عبارت است از:
  • (فعاليت) te + (رويداد قبلي) TE = (رويداد بعدي) TE
  • در مثال فوق te رويداد 5 عبارت است از : 12= 2+3+7

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide199
4- تعيين بيشتري زمان مجاز براي رويداد يا مسير پسرو (tL)
  • در مثال قبلي چنانچه زمان انجام پروژه 12 هفته باشد tl رويداد 4 عبارت خواهد بود : 10=2-12

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide200
5- تعيين زمان آزاد يا فرجه(s)
  • زمان آزاد يا فرجه عبارت است از تفاضل بين بيشترين زمان مجاز و کمترين زمان مورد انتظار براي هر رويداد و منظور از آن عبارت است از وقت اضافي موجود است که براي رسيدن به هر رويداد در اختيار مي باشد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide201
6-تعيين مسير بحراني
  • طولاني ترين مسير شبکه, يعني مسيري که از آغاز تا پايان شبکه, بيشترين وقت را مي گيرد, مسير بحراني است, يک شبکه ممکن است داراي چند مسير بحراني باشد .
  • مسير بحراني در شبکه پرت عبارت است از مسيري که داري کمترين وقت آزاد و امکان کند کاري باشد. مسير بحراني از اين نظر بحراني است که اگر تاخيري در تکميل هر يک از رويدادها آن به وقوع بپيوندد, موجب تاخير در حصول هدف نهايي خواهد شد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide202
تعيين واريانس و احتمال خاتمه پروژه طبق برنامه
  • هر قدر در تخمين زمانهاي فعاليت ها دقت شود باز هم نمي توان از مشکل عدم اطمينان به آساني رهايي يافت. آناليست براي اين که از ميزان دقت برآورد خود, آگاه شود ميتواند از فرمول واريانس کمک بگيرد

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide203

b-a

سيگما =

6

  • براي محاسبه واريانس در طول شبکه بايستي ابتدا ميزان واريانس را در هر فعاليت محاسبه کرد و سپس اقدام به محاسبه واريانس شبکه نمود .
  • واريانس را با علامت سيگما نشان مي دهند و فرمول محاسبه آن عبارت است از :

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide204

فرمول واريانس بر اين فرض مبتني است که زمانهاي حداکثر و حداقل , حدودا شش انحراف استاندارد را در منحني توزيع بتا در بر مي گيرند .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide205

به طوري که در فرمول واريانس ملاحظه مي شود , براي محاسبه واريانس تنها به ارقام حداقل و حداکثر توجه مي شود , زيرا اين دو , نهايت راست و چپ فواصل ارقام را نشان ميدهند و بر واريانس تاثير مي گذارند و زمان محتمل (m) در محاسبه وارد نمي شود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

c p m critical path metod
روش مسير بحراني (C.P.M) CRITICAL PATH METOD
  • روش مسير بحراني يکي ديگر از روشهاي برنامه ريزي است که مبنياي پيش بيني را با برآورد هزينه فعاليتهاي مربوط به انجام يک پروژه مرتبط مي سازد. روش مسير بحراني از بسياري از جهات با روش پرت مشابهت دارد, لکن وجوه افتراقي نيز بين اين دو روش موجود است که در اين جا به آنها اشاره مي شود:

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide207

در روش بحراني, به جاي برآورد سه زمان در مورد هر فعاليت, فقط يک زمان, برآورد ميشود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide208

مفروضات اوليه روش پرت, چنين است که هزينه انجام هر فعاليت با زمان لازم جهت انجام آن فعاليت, ارتباط مستقيم دارد, بنابراين پيش بيني هزينه ضروري ندارد هر چه زمان يک فعاليت طولاني تر شود چون تغييرات هزينه مستقيما با زمان مربوط مي شود هزينه هاي آن فعاليت نيز افزايش مي يابد و هرگاه در زمان اجراي فعاليت, کاهش ايجاد شود در هزينه هاي مربوط نيز صرفه جويي به عمل خواهد آمد. لذا روش پرت صرفا بر مبناي پيش بيني زمان فعاليت, شکل ميگيرد. در روش مسير بحراني (CPM), علاوه بر زمان فعاليت, نسبت به هزينه هاي انجام هر فعاليت نيز تاکيد و توجه ميشود.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide209

با توجه به وجوه افتراق دو روش, هرگاه در پروژه اي, عامل زمان و سرعت انجام کار, در اوليت باشد و همچنين موردي باشد که براي اولين بار انجام مي شود, استفاده از روش پرت توصيه ميگردد و هرگاه براي پروژه اي بتوان علاوه بر زمان, هزينه را نيز بر آورد کرد, روش (CPM) روش مناسب تري خواهد بود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide210
مراحل روش CPM
  • براي برنامه ريزي بر مبناي روش مسير بحراني, طي مراحل زير ضرورت دارد :
    • تعيين هدف مورد نظر
    • تهيه ليست فعاليت ها
    • تعيين رويدادهاي قبل , بعد و همزمان با هر فعاليت
    • برآورد زمان انجام هر فعاليت
    • برآورد هزينه عادي و طبيعي براي هر فعاليت
    • برآورد زمان فشرده براي هر فعاليت
    • برآورد هزينه فشرده براي هر فعاليت
    • ترسيم شبکه
    • تعيين مسير بحراني

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide211

2

2

3

4

5

1

5

8

4

3

  • شبکه فوق , دو مسير وجود دارد که در هر مسير , زمانهاي طبيعي مربوط به هر فعاليت , نشان داده شده است . با توجه به زمانهاي طبيعي , مسير 5-3-1 , مسير بحراني است , زيرا به طي مدت زمان بيشتري نيازمند است و نزديکترين زمان مورد انتظار براي آخرين رويداد شبکه , بار در نظر گرفتن زمان طبيعي و نرمال 12 هفته است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide212
روش ترسيم پيش نيازها (PDM)
  • از روشهاي برنامه ريزي شبکه اي که اخيرا مورد توجه زيادي قرار گرفته است , روش ترسيم شبکه بر مبناي فعاليت هاي مورد نياز قبلي يا ترسيم پيش نيازها است . در اين روش , فعاليت ها به صورت مستطيل يا دايره نشان داده مي شوند و روابط بين فعاليتها به وسيله فلش يا پيکان منعکس ميگردد . ويژگي خاص روش ترسيم پيش نيازها , تنظيم جدول زمان بندي فعاليتهاست با اين جدول مي توان تعيين کرد که هر فعاليتي در چه زماني اتفاق خواهد افتاد, چه مدتي طول خواهد کشيد و چه ارتباطهايي بين آن فعاليت با فعاليتهاي قبل از آن وجود دارد .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide213

فعاليت 2-1

فعاليت 2-3

فعاليت 3-2

فعاليت 3-1

فعاليت 4-3

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide214

0 1 2 3 4 5 6 7 8

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide215

به طوري که در جدول زمان بندي PDM ملاحظه ميشود, مسير فعاليتها 2- 1- 4-2 مسير بحراني شبکه را تشکيل مي دهد , زيرا هيچ زمان را کد يا آزادي در اين مسير به چشم نمي خورد . به عبارت ديگر از کل 8 هفته اي که براي تکميل پروژه لازم است, فعاليت 2-1, سه هفته و فعاليت 4-2 نيز 5 هفته زمان مي برند . لذا در اين مسير, زمان فرجه موجود نيست فعاليت 3-1 داراي دو هفته فرجه است (يکي بين هفته هاي 4 و 5 ديگري بين 7 و 8 ) ولي اين فعاليت را فقط مي توان يک هفته پنجم آغاز شود .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide216
ارتباط بين فعاليتها
  • براي نشان دادن ارتباط بين فعاليت ها از دو کلمه شروع (start) و پايان (finish) استفاده مي شود.
  • S= start
  • F= finish

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide217

FS.3

FS. FINISH TO START

FS=3

الف

ب

ارتباط بين فعاليتها به صورت زير است:
  • 1- پايان شروع
  • در اين مورد فعاليت ( ب ) را نمي توان آغاز کرد , مگر اين که مدتي از تکميل فعاليت (الف ) گذشته باشد.
  • در اين مورد براي شروع فعاليت ب بايد سه روز از پايان فعاليت الف گذشته باشد

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide218

SS.2

SS. START TO START

SS=2

الف

ب

  • 2- شروع شروع
  • در اين مورد , فعاليت ب را وقتي که مدتي از آغاز فعاليت الف بگذرد , مي توان آغاز کرد در اين جا فاصله دو روز در نظر گرفته شده است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide219

FF.2

FF. FINISH TO FINISH

FF=4

الف

ب

  • 3- پايان پايان
  • در اين مورد , فعاليت ب را نمي توان قبل از اين که مدتي از تکميل فعاليت الف سپري شده باشد , پايان داد . در اين جا فاصله چها روز در نظر گرفته شده است .

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide220

SF.2

SF. FINISH TO FINISH

SF=6

الف

ب

  • 4- شروع پايان
  • در اين مورد فعاليت ب را نمي توان به پايان رساند , مگر اين که مدتي از آغاز کار الف گذشته باشد .
  • در اينجا فاصله , شش روز است.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide221

فصل يازدهم

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

کارسنجي

slide222
مقدمه
  • هرکجا کاري انجام شود, کارگري باشد و کارفرمايي, مرئوسي باسد و رئيسي, اندازه گيري کار نيز به طريقي جاي خود را باز مي کند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide223

ضرورت کارسنجي بيشتر از اين نظر است که معياري براي کنترل به دست مي دهد. به قول يکي از صاحب نظران, مديريت علمي, چيزي غير از اندازه گيري و کنترل نيست.

  • مديريت علمي= کنترل + اندازه گيري

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide224
تعريف کارسنجي
  • کارسنجي يکي از تکنيکهاي مطالعه کار است که به منظور افزايش ثمربخشي سازماني انجام مي‎شود و عبارت است از به کارگيري روشهايي براي تعيين زمان انجام کار معين به وسيله يک فرد واجد شرايط در سطحي قابل قبول.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide225
فوائد کارسنجي
  • کمک به برنامه ريزي نيروي انساني براي سازمان
  • ايجاد امکان کنترل و ارزيابي کار کارکنان
  • کاهش هزينه توليد و قيمت تمام شده کالا
  • ارائه سرويس بهتر به مشتريان و ارباب رجوع
  • کمک به برآورد قيمت کالاها يا خدمات و برآورد بودجه

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide226

بهبود روابط کار

  • افزايش کارايي
  • تسهيل زمانبندي عمليات و برنامه ريزي توليد
  • ايجاد مبنايي براي پرداختهاي تشويقي به کارکنان
  • تعيين زمان استاندارد براي انجام کارها
  • کمک به برنامه ريزي جهت وسايل و تجهيزات مورد نياز

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide227
اصول کارسنجي
  • در کارسنجي بايستي روش کار را مورد بررسي و سنجش قرار داد نه فرد کارگر يا کارمند را.
  • روشي که براي کارسنجي انتخاب مي شود بايستي قابل درک و به کارگيري باشد.
  • استانداردهاي کاري را بايستي در حدي تعيين کرد که نه خيلي سطح بالا سخت و دور از واقعيت باشد و نه خيلي سطح پايين و آسان.
  • هزينه هاي کارسنجي بايستي با منافع حاصل از پذيرش و اجراي آن مورد مقايسه قرار گيرد و در صورتي براي انجام آن اقدام شود که آثار مثبت آن بر هزينه هايش فزوني داشته باشد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide228
پيش نيازهاي کارسنجي
  • آناليست بايد قبل از انجام کارسنجي به اصلاح و ساده سازي روش کار مبادرت ورزد.
  • علاوه بر روش کار, وسايل و ابزار کار نيز بايستي مناسب و در سطح استاندارد باشند تا بتوان روش را به درستي به کار برد.
  • در مورد روش ساده شده, بايستي آموزش کافي به کارکنان داده شود تا بتوانند روش اصلاح شده را به درستي به کار ببرند.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide229
فن بررسي حرکات
  • حذف حرکات زائد
  • تقليل خستگي ناشي از حرکات اضافي
  • برطرف کردن نقايص و نارساييهاي محيط فيزيکي کار (از قبيل نور ناکافي, رطوبت و حرارت نامناسب و غيره)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide230
مراحل بررسي حرکات
  • انتخاب کار مورد نظر
  • انتخاب فردي که در نظر است کارش مورد بررسي قرار گيرد.
  • بررسي حرکات فرد در حين انجام کار, به دفعات و ثبت آنها
  • تعيين زمان حرکت هر يک از حرکات

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide231

تجزيه و تحليل حرکات انجام شده با طرح سوالاتي درباره چرايي, چگونگي و توالي حرکتها

  • حذف, ترکيب و تغيير حرکات در صورت لزوم
  • تعيين حرکات مورد نياز

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide232
روشهاي کارسنجي
  • بايستي با توجه به نوع و ماهيت کار, موارد استفاده و ساير ويژگيهاي موقعيت, از يک روش يا ترکيب مناسبي از چند روش براي کارسنجي استفاده کرد. برخي از روشهاي کارسنجي عبارتند از:
  • روش استفاده از سوابق گذشته
  • روش گزارش گيري
  • روش نمونه گيري
  • روش زمان سنجي
  • روش عناصر از پيش تعيين شده

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide233

با توجه به اينکه قصد اساسي از کارسنجي, دسيابي به استاندارد زمان انجام کار است, قبل از تشريح روشهاي کارسنجي لازم است درباره واژه استاندارد توضيحاتي ارائه شود.

  • استاندارد در مفهوم عام آن عبارت است از هر قانون پذيرفته شده, الگو يا معياري که به عنوان عاملي جهت مقايسه تعيين مي شود و بوسيله مقامات سازمان براي اندازه گيري کيفيت,وزن, وسعت و يا ارزش کار انتخاب مي گردد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide234

در کارسنجي نيز استاندارد عبارت است از مقدار بازده مورد انتظار از يک کارگر (يا کارمند) که به منظور برنامه ريزي و کنترل هزينه هاي مستقيم کار, مورد استناد قرار مي گيرد. اين بازده در مدت زماني بدست مي آيد که يک کارگر آموزش ديده با سرعت طبيعي (يعني سرعت کار اکثريت کارکنان) يک روش از پيش تعيين شده را به کار مي گيرد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide235

تحليل کننده سازماني که به کارسنجي مي پردازد بايستي متوجه اين اوقات نيز باشد و در تعيين استانداردهاي کاري, وقت اضافه اي را براي آنها در نظر بگيرد. اين وقت را زمان اضافات مجاز مي نامند.

  • موارد اضافات مجاز عبارتند از:
  • رفع حوايج شخصي
  • رفع خستگي بدني
  • رفع خستگي فکري
  • شرايط محيط کار (توجه به حرارت, رطوبت, سروصدا و غيره)
  • تاخيرهاي اجتناب ناپذير (آماده سازي وسايل کار, منتظر شدن جهت اخذ دستور از سرپرست و ...)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide236
روشهاي اندازه گيري کار:
  • الف) روش استفاده از سوابق گذشته
  • اين روش يکي از ساده ترين روشهاي کارسنجي است که به نسبت سادگيش از دقت کمتري برخوردار است. مبناي کار در اين روش, اطلاعات بدست آمده از نحوه عملکرد و انجام کار در گذشته است. در اين روش سوابق و اطلاعات مربوط به گذشته, مبناي کارسنجي فرض مي شود و با توجه به حجم کار موجود, نسبت به پيش بيني مدت زمان لازم و تعداد نيروي انساني مورد نياز براي انجام کارها اقدام گردد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide237

واحد زمان کار=

حجم کار

تعداد نيروي انساني

مراحل روش استفاده از سوابق گذشته
  • تعيين کار مورد نظر جهت اندازه گيري
  • تهيه ليستي از وظايف مربوط به کار مورد نظر
  • تعيين واحد زماني انجام کار با توجه به نوع و ماهيت کار (روز, هفته, ماه, سال)
  • تعيين حجم کار انجام شده در واحد زماني منتخب
  • محاسبه واحد زمان کار با در نظر گرفتن حجم کار انجام شده در واحد زمان و تعداد نيروي انساني به کارگرفته شده, با استفاده از فرمول زير:
  • تعديل و تصحيح واحد زمان کار و انتخاب استاندارد نهايي انجام کار.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide238
ب) روش گزارش گيري
  • برخلاف روش قبلي که نحوه انجام کار را در گذشته ملاک ميگرفت در اين روش گزارش‎گيري, نحوه انجام کار در زمان حال, مبناي کارسنجي قرار مي گيرد. بر طبق اين روش, هر يک از کارکنان آنچه را که در طي روز انجام مي دهد در ليست وظايف روزانه يا فرم مناسب ديگري درج مي کند و در پايان واحد زماني تعيين شده مثلا در پايان هفته, گزارشي از کل کارهاي انجام شده تهيه مي کند و در اختيار آناليست قرار ميدهد و آناليست از اطلاعات به دست آمده مي تواند ميانگين ميزان کار انجام شده را تعيين کند و مبنايي جهت تعيين استاندارد کار بدست آورد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide239
مراحل روش گزارش گيري
  • تعيين کار مورد نظر جهت اندازه گيري
  • توجيه کارکنان در مورد روش گزارش گيري و جلب همکاران آنان
  • تهيه فرمهاي مربوط به جمع آوري اطلاعات (ليست وظايف)
  • توزيع فرمها و جمع آوري آنها پس از تکميل
  • استخراج اطلاعات از فرمها
  • تعيين واحد زمان انجام کار با توجه به نوع و ماهيت کار
  • تعيين حجم کار انجام شده در واحد زماني منتخب
  • محاسبه واحد زمان کار, تعديل و تصحيح آن و انتخاب استاندارد نهايي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide240
ج) روش نمونه گيري
  • روش نمونه گيري يکي از روشهاي آماري کارسنجي است. فلسفه اين روش اين است که مي توان کار کارکنان را به طور تصادفي در فواصلي مورد مشاهده قرار داد و عملکرد نمونه را نسبت به کل, تعميم داد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide241
مراحل روش نمونه گيري عبارتند از:
  • تعيين کار مورد نظر جهت اندازه گيري
  • آماده سازي وسايل کار
  • مشاهده کار به طور تصادفي و به دفعات مکرر
  • ثبت نتايج مشاهدات
  • تقسيم نتايج حاصل شده, بر تعداد دفعات مشاهده
  • تعديل و تصحيح رقم بدست آمده به منظور نزديک کردن آن به واقعيت (با توجه به درصدهاي مربوط به اضافات مجاز)
  • تعيين استاندارد نهايي

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide242
د) روش عناصر از پيش تعيين شده
  • روش عناصر از پيش تعيين شده بر اين پيش فرض مبتني است که در کارهاي مختلف, اجزاء همانند و حرکات مشابهي وجود دارند که زمان لازم جهت انجام آنها را مي توان از قبل تعيين کرد و بر زمان ساير اجزاي کار افزود و زمان استاندارد کلي کار را بدست آورد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide243
مراحل روش عناصر از پيش تعيين شده
  • تعيين کار مورد نظر جهت اندازه گيري
  • مشاهده عمليات و حرکات اصلي لازم براي انجام کار
  • حذف حرکات زائد و ساده سازي روش
  • تعيين زمان انجام حرکات مورد نياز از جداول مربوطه
  • تعديل زمان با در نظر گرفتن اضافات مجاز
  • تعيين استاندارد نهايي انجام کار

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide244
ه) روش زمان سنجي
  • روش زمان سنجي يکي از روشهاي دقيق و علمي کارسنجي است. در اين روش کار را به اجزايي تقسيم مي کنند و زمان انجام هر يک از اجزا را به طور دقيق و با کرونومتر (ساعت مندرج تا يک صدم دقيقه) اندازه مي گيرند. حسن اين روش اين است که هزينه آن نسبتاً کم و دقتش زياد است و استاندارد واقعي تري را بدست مي دهد.

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

slide245
مراحل روش زمان سنجي
  • تعيين کار مورد نظر جهت اندازه گيري
  • تقسيم کار به اجزا
  • ساده سازي و بهتر سازي روش انجام کار هر يک از اجزاء کار
  • آموزش روش کار به افرادي که قرار است کارشان اندازه گيري شود
  • جلب اعتماد و همکاري افراد براي کارسنجي
  • اندازه گيري زمان انجام هر يک از اجزا و ثبت آنها
  • تعيين زمان نرمال انجام کار (NT)
  • محاسبه اضافات مجاز (A)
  • تعديل زمان به دست آمده و تعيين استاندارد نهايي انجام کار با استفاده از فرمول زير:
  • ST-NT (1+ A/100)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

st nt 1 a 100
ST-NT (1+ A/100)
  • در اين فرمول ST به مفهوم استاندارد زمان انجام کار, NT به معناي زمان نرمال براي انجام کار و A نمايانگر ميزان اضافات مجاز مي باشد. براي مثال چنانچه زمان نرمال براي انجام کاري 40 دقيقه باشد و ميزان اضافات مجاز نيز 20 درصد در نظر گرفته شود زمان استاندارد عبارت خواهد بود از:
  • ST 40 = 48=(100/20+1)

شرکت طراحان بهینه www.majidmirbod.com

ad