K myasal k net k
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 47

KİMYASAL KİNETİK PowerPoint PPT Presentation


  • 142 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

KİMYASAL KİNETİK. Reaksiyon Hızı. Kimyasal kinetik. Reaksiyon hızlarını, mekanizmalarını ve hızlara tesir eden etkenleri inceleyen bilim dalına denir.

Download Presentation

KİMYASAL KİNETİK

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


K myasal k net k

KİMYASAL KİNETİK

Reaksiyon Hızı


Kimyasal kinetik

Kimyasal kinetik

  • Reaksiyon hızlarını, mekanizmalarını ve hızlara tesir eden etkenleri inceleyen bilim dalına denir.

  • Bir kimyasal reaksiyonun zamanla ilerlemesini inceler ve ilerleme hızını istenilen şartlarda tutmak için yapılması gerekenleri veya reaksiyon hızını değiştiren faktörleri araştırır.


K myasal k net k

  • Reaksiyon hızları, değişik metotlarla, maddelerin konsantrasyonlarının zamana bağlı olarak izlenmesiyle hesaplanabilir.

  • Zaman kimyasal kinetikte en önemli değişkendir.


K myasal k net k

  • Birçok reaksiyonda, reaksiyona giren başlangıç maddelerinin kaybolması ya da yeni ürünlerin meydana gelişi kolayca izlenebilir. Ancak bu durum çoğunlukla net reaksiyonlarda gözlenir. Net reaksiyonu bilmek reaksiyonun tüm mekanizmasını anlamaya yetmez. Bunun için kimyasal reaksiyonların incelenmesinde net reaksiyonlar kadar ara reaksiyonların da bilinmesi gerekir.

  • Basamaklı bir reaksiyonda, reaksiyon sırasında bazı ara ürünler oluşur, ancak bu ara ürünler öteki basamak reaksiyonlarda kullanıldığından reaksiyon sonunda ortamda bulunamazlar.


K myasal k net k

  • Genellikle, atom, iyon, serbest radikal veya kompleks bileşik şeklinde oluşan ara ürünler son derece kararsızdır. Bu ara ürünler spektroskopi, kromatografi vb metodlarla deneysel olarak tespit edilebilir.


Reaksiyon h z

Reaksiyon hızı

  • Reaksiyona giren herhangi maddenin derişiminin zamanla azalması veya reaksiyon sonunda meydana gelen ürünlerden herhangi birinin derişiminin zamanla artması, reaksiyon hızı olarak tanımlanır.

  • Birim zamanda ve birim hacimde dönüşen, başka bir deyişle reaksiyona giren maddenin mol sayısıdır.


K myasal k net k

A ---> ürünler

  • Ortalama hız:Belirli bir zaman aralığındaki hız

    hız = - (D[A]/Dt) = k[A]m

  • Anlık hız :Sonsuz küçük aralıktaki hız

    hız = - (d[A]/dt) = k[A]m


K myasal k net k

  • Herhangi bir (t) anında reaksiyona giren maddelerden birinin derişimi (c) ise,

    Reaksiyon hızı = -dc/dt

  • Aynı (t) anında reaksiyonda meydana gelen ürünlerden birinin derişimi (x) ise

    Reaksiyon hızı = +dx/dt

    [(-) ve (+) işaretleri reaksiyon sırasında derişimin zamanla azaldığını ve arttığını göstermektedir.]


Reaksiyon h zlar n n l lmesi

Reaksiyon hızlarının ölçülmesi


K myasal k net k

Soru:

Aşağıdaki reaksiyon için

H2konsantrasyonunun

zamanla değişimi

grafikte verilmiştir.

Reaksiyon hızı A veya B nin

hangisinde daha hızlıdır?

  • A ve B nin her ikisinin hızları aynıdır.


H z belirleyen ad mlar

Hız belirleyen adımlar

  • Çok basamaklı bir mekanizmada en yavaş yürüyen reaksiyon, reaksiyon hızını belirleyen adımdır.


Reaksiyon mertebeleri

Reaksiyon mertebeleri

  • Tepkimelerin hızını etkileyen maddelerin derişimleri değiştirildiğinde, tepkime hızının sayısal değeri değişir. Hızdaki bu değişim, her zaman derişimdeki değişimle orantılı değildir. Madde derişimi iki katına çıkarıldığında tepkimenin hızı iki, dört, sekiz veya ondalıklı katları şeklinde artabilir.


Reaksiyon mertebeleri1

Reaksiyon mertebeleri

aA +bB --->Cc + dD

Reaksiyon hızı = k [A]m [B]n

m => A ya göre mertebe

n => B ye göre mertebe

Reaksiyonun mertebesi= m + n


K myasal k net k

  • Bu bağıntıda tepkime hızı, A maddesinin derişimiyle m kuvvetiyle, B maddesinin derişiminden n kuvvetiyle etkilendiği anlaşılır. Eşitlikteki k, tepkimenin hız sabitidir.

  • Tepkime hız bağıntısında yer alan n ve m türü derişimlerin kuvvetleri bireysel dereceler olarak tanımlanır. Bireysel dereceler, tepkimenin hızının herhangi bir maddenin derişimine duyarlılığının ölçüsüdür. A maddesinin bireysel derecesi 2 ise, A maddesi derişiminin 2 kat arttırılması tepkimeyi 4 kat hızlandırır. Bireysel derecenin 1 olması halinde hız, derişimin 2 kat artmasıyla 2 kat artar, 0 bireysel derecede hız A maddesi derişiminden etkilenmez.

  • Tepkime derecesi ½, 3/2, 5/2 gibi değerler alabilse de, derecesi üçten büyük tepkimelerde (dördüncü, beşinci derece gibi) rastlanmamıştır. Toplam tepkime derecesi yerine çoğu kez tepkime derecesi ya da kısaca derece kavramları da kullanılır.


K myasal k net k

  • Kimyasal kinetik işlemlerinde derişim molariteolarak alınır.

  • Molarite matematiksel işlemlerde maddelerin sembol veya formülleri köşeli parantez içinde yazılarak ifade edilir.

  • Gazların basınçları derişimlerinin bir ölçüsü olduğu için, kısmi basınçları kullanılır.


K myasal k net k

A + B+..… ---> C+D+….

şeklindeki bir reaksiyon için, kütlelerin tesiri kanununa göre reaksiyon hızı [A], [B] ve diğerlerinin derişimiyle de orantılı olarak artacaktır.

Buna göre,

Reaksiyon hızı ∞ [A].[B]

Bu ifadeye orantı sabiti k ilave edilirse,

Reaksiyon hızı = k. [A].[B]


K myasal k net k

A + B+..… ---> C+D+….

Reaksiyon hızı =- d[A]/dt = - d[B]/dt =k[A].[B]

2A + B --->3C + D

Reaksiyon hızı = -d[A]/2dt=- d[B]/dt=d[C]/3dt=d[D]/dt


Reaksiyonlar i in h z ifadeleri

Reaksiyonlar için hız ifadeleri

  • O.derece reaksiyonlar: m + n = 0

    A ---> ürünler

    reaksiyon hızı= k. [A]o =k =sabit

    -d[A]/dt = k

    d[A]= -k.dt (her iki tarafın integrali alınırsa)

    [A]= -k.t + [A]o


Reaksiyon h z sabitleri

Reaksiyon Hız Sabitleri

  • Birinci mertebeden reaksiyonlar:m + n = 1

    A --->Ürünler

    Bu reaksiyonun hızı herhangi bir t anında A nın derişimi ile doğru orantılı olacağından reaksiyon hızı:

    -d[A]/dt = k [A]

    d[A] / [A] = - k dt (Her iki tarafın integrali alınırsa)

    ln [A] t =- k t + ln [A]o


K myasal k net k

Birinci mertebeden reaksiyonlar

Reaksiyon hızı: -dc/dt=- d(a-x)/dt=dx/dt=k1(a-x)

dx/(a-x) =k1dtifadesinin integrali alındığında

-ln (a-x) = k1t +sabit( t=O, x=0 olduğunda, sabit= -lna )

-ln (a-x) = k1t – ln a

ln a /(a-x) = k1t

k = 2.303 x log a

t(a-x)


Reaksiyonlar i in h z ifadeleri1

Reaksiyonlar için hız ifadeleri

  • Reaksiyon 1.mertebedendir.

    A --->Ürünler Reaksiyon hızı: k. [A]

  • Her iki reaksiyon da ikinci mertebedendir.

    2A --->Ürünler Reaksiyon hızı: k. [A]2

    A +B--->Ürünler Reaksiyon hızı: k.[A].[B]

  • Reaksiyon 3.mertebedendir.

    A + 2B--->Ürünler

    Reaksiyon hızı: k.[A].[B]2

    (A bileşenine göre birinci, B bileşenine göre ikinci mertebedendir.)


Yar lanma s resi

Yarılanma süresi

  • Reaksiyona giren bir madde miktarının yarıya inmesi için geçen zamana bu reaksiyonun yarılanma süresi denir.

    [A]1: Başlangıçtaki A maddesi konsantrasyonu

    t1: 0 Başlangıç an

    [A]2= [A] 1/2 = 0.5 [A]1

    t2 : t1/2 yazılırsa


Birinci dereceden reaksiyonlar i in

Birinci dereceden reaksiyonlar için

k = 2.303 x log 1

t1/2 0.5

Yarı ömür = t1/2= 0.693

k


Kinci dereceden reaksiyonlar i in

İkinci dereceden reaksiyonlar için

dx/dt=k ([A]-x). ([B]-x), bu bağıntının integrali alınırsa

k = 2.303 x log [B]. ([A]-x)

t ([A]- [B]) [A]. ([B]-x)


K myasal k net k

Dr. S. M. Condren


Zet reaksiyon mertebelerinin a klanmas

Özet:Reaksiyon mertebelerinin açıklanması


Temel ifadelerin a klanmas

Temel ifadelerin açıklanması


Z ml rnekler

Çözümlü Örnekler

Örnek 1:


K myasal k net k

Çözüm:


Rnek 2

Örnek 2:


K myasal k net k

Çözüm:

  • İkinci dereceden olan bu reaksiyon için


Rnek 3

Örnek 3:


Rnek 4

Örnek 4:


Rnek 5

Örnek 5:


Reaksiyon h z na etki eden fakt rler

Reaksiyon hızına etki eden faktörler

Reaksiyonlar:

  • Homojen reaksiyonlar: Reaksiyona giren maddeler ve ürünler aynı faz içindedir.

    N2(g) + O2 (g) <=> 2NO(g)

  • Heterojen reaksiyonlar: Reaksiyondaki maddeler farklı fazlardadır.

    Zn(k) + 2HCl (çöz) ---> ZnCl2 (çöz) + H2 (g)


K myasal k net k

  • Tam

  • İki yönlü

  • Ardarda

  • Kompleks

    şeklinde de sınıflandırılabilir.

    Işık enerjisiyle meydana getirilen veya hızlandırılan reaksiyonlara da fotokimyasal reaksiyonlar adı verilir.


Homojen reaksiyonlar n h zlar na tesir eden fakt rler

Homojen reaksiyonların hızlarına tesir eden faktörler

  • Maddelerin cinsi

  • Derişim

  • Sıcaklık

  • Katalizör


H z sabitine s cakl n etkisi ve arrhenius e itli i

Hız Sabitine Sıcaklığın Etkisi ve Arrhenius Eşitliği

  • Bir reaksiyonun hız sabiti ve aktivasyon enerjisi arasındaki ilişki Arrhenius eşitliği olarak bilinir.

    k=A.e-Ea/RT

    ifadesindeki Arrhenius faktörü (A) moleküller arasındaki çarpışmanın çokluğuna bağlıdır.

  • Sıcaklık artışı ile reaksiyon hızı artacaktır.

    k = Reaksiyon hız sabiti

    Ea=Joule cinsinden bir moldeki aktivasyon enerjisi

    R = 8.314 Joule / mol K

    T = Mutlak sıcaklık (K)

    Aynı sıcaklıktaki iki reaksiyon için daha yüksek aktivasyon enerjili olan daha küçük hız sabitine ve daha yavaş hıza sahiptir.


K myasal k net k

k=A.e-Ea/RT

Her iki tarafın logaritması alınırsa,

logk=logA- (Ea/2.303xR)x1/T

Eşitlik matematiksel açıdan y= mx+n şeklinde bir doğrudur.

İki molekül arasında bir reaksiyonun olabilmesi için, bu moleküller temas ettiklerinde bir en az enerjiye sahip olmaları gerekir. Bu enerjiye aktivasyon enerjisi adı verilir.


K myasal k net k

  • Aktivasyon enerjisine sahip olan moleküllere aktifleşmiş moleküller adı verilir. Reaksiyon hızına etki ederler. Reaksiyonun aktivasyon enerjisi fazla ise bu enerjiye sahip olan moleküllerin sayısı az olacağından reaksiyon yavaştır.


Kataliz r

Katalizör

  • Bazı reaksiyonların hızlarının reaksiyon sonunda değişmeden kalan bazı maddeler tarafından değiştirilmektedir.Reaksiyona girmeyen ve yalnız reaksiyon hızı üzerinde etkili olan bu maddelere katalizör denir.

  • Katalizörün göstermiş olduğu tesire kataliz denir.

  • Katalizör reaksiyon sistemiyle aynı fazda bulunuyorsa homojen kataliz, ayrı fazda bulunuyorsa heterojen kataliz olarak adlandırılır.

  • Katalizör reaksiyon hızını arttırıyorsa pozitif, azaltıyorsa negatif katalizör adını alır.

  • Sadece katalizör dendiği zaman genellikle pozitif katalizördür.


K myasal k net k

  • Katalizörler termodinamik olarak imkansız reaksiyonların gerçekleşmesini sağlayamaz.

  • Katı, sıvı ve gaz halinde olabilirler.

    Ortak özellikler:

  • Katalizör kimyasal reaksiyonda değişmeden kalır

  • Kullanılan katalizörlerin miktarı önemli değildir.

  • Katalizör iki yönlü bir reaksiyonun dengesini değiştirmez. Ancak, dengeye varmayı hızlandırır veya yavaşlatır. Yani, iki yönlü bir reaksiyonun her iki yönünü aynı miktarda hızlandırır.


  • Login