S garanin birakilmasinda hek m n rol dr ay in akar
Download
1 / 53

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar - PowerPoint PPT Presentation


  • 131 Views
  • Uploaded on

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar. Toraks Derneği Tütün ve Sağlık Çalışma Grubu. Sigara ve Sağlık: Hekimin rolü ve sorumluluğu. Sigaraya başlamanın önlenmesi Sigarayı bırakma konusunda destek Bir rol modeli olarak hekim Sigaraya karşı sosyal aktivitelerde hekim.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar' - marvin


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
S garanin birakilmasinda hek m n rol dr ay in akar

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜDr. Ayşin Şakar

Toraks DerneğiTütün ve Sağlık Çalışma Grubu


Sigara ve sa l k hekimin rol ve sorumlulu u
Sigara ve Sağlık:Hekimin rolü ve sorumluluğu

  • Sigaraya başlamanın önlenmesi

  • Sigarayı bırakma konusunda destek

  • Bir rol modeli olarak hekim

  • Sigaraya karşı sosyal aktivitelerde hekim



Hekim
Hekim az bir kez hekime gitmektedir

  • Sigara kullanımı ile ilişkili major riskler hakkında bilgi sahibidir

  • Sigarayla ilişkili hastalıkların tedavisi konusunda deneyim sahibidir (KOAH, koroner arter hastalığı, periferik damar hastalıkları)




Di er engeller
Diğer Engeller! olmak istese de bazı engeller hissetmektedir

  • Deneyim eksikliği

  • Zaman kaybı düşüncesi

  • Maddi kaynak eksikliğidir


T m bu engellere ra men
Tüm bu engellere rağmen, olmak istese de bazı engeller hissetmektedir

Bir çok hekim sigara içen hastalarına zaman ayırarak sigarayı bırakmalarına yardım etmeye çalışır


Hekimler sigaray b rakma konusunda deste e y nelik farkl yakla mlar uygulayabilir
Hekimler sigarayı bırakma konusunda desteğe yönelik farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Kısa klinik görüşmeler

  • Yoğun klinik görüşmeler


K sa g r meler
Kısa görüşmeler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Hastaların sigara içme özelliklerini sorma ve bırakmanın ilk basamağına hazır olup olmadığını değerlendirme görüşmesidir

  • Üç dakikalık kısa görüşmeler ile hastaların sigarayı bırakma oranında anlamlı artış saptanmıştır


K sa g r meler1
Kısa görüşmeler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

Tüm hasta gruplarına, ama öncelikle

  • Adolesanlara

  • Gebelere

  • Yaşlı içicilere

    uygulanmalıdır


K sa g r meler2
Kısa görüşmeler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Sigara içen ve bırakma denemesi için istekli olan içicilere

  • Sigara içen ve bırakma denemesi için istekli olmayan içicilere

  • Yeni bırakmış içicilere de

    uygulanabilir


Sigara b rakma s recinin evreleri
Sigara bırakma sürecinin evreleri farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Tasarı öncesi

  • Tasarlama

  • Eylem

  • Uzun dönem korunma


Tasar ncesi
Tasarı öncesi farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Bu dönemde kişi sigarayı bırakmayı düşünmez

  • Sigarayı bırakmanın sağlığa yararları konusunda bilgilere kapalıdır


Tasarlama
Tasarlama farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Bırakmaya doğru küçük bir adım atmıştır

  • Bırakma yöntemleri hakkında bilgi alır

  • Sigarayı azaltmaya başlar


Tasarlama1
Tasarlama farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Sigara içmeyi değiştirmek istediği bir davranış biçimi olarak görmeye başlar

  • Sigara hakkında eğitim ve etkileşime hazırdır


Eylem
Eylem farklı yaklaşımlar uygulayabilir

İçicinin bırakma basamaklarını çıkmaya başladığı zamandır


Korunma
Korunma farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Yeniden başlamaya neden olabilecek tetikleyicileri ve uzun dönem stratejilerini öğrenme

  • Uzun dönem bırakanlara destek olma dönemidir


B rakmaya istekli olgular i in 5a
Bırakmaya istekli olgular için “5A” farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • SORUN (Ask) Sigara içme alışkanlığını kaydedin

  • ÖNERİN (Advise) Bırakmanın yararlarını söyleyin

  • DEĞERLENDİRİN (Assess) Motivasyonunu

  • YARDIM EDİN (Assist) Destek tedavi, ilaç tedavisi, doğru bilgilendirme, gerekliyse uzman sigara bırakma polikliniğine yönlendirme

  • İZLEYİN (Arrange) nüksü önlemek için


Sorun her f rsatta
SORUN (her fırsatta) farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Sigara içiyor musunuz?

  • Ne kadar içiyorsunuz?

  • Sabah uyandıktan ne kadar zaman sonra ilk sigaranızı yakarsınız?

  • Sigarayı bırakmayı düşünüyor musunuz?

  • Daha önce bırakmayı denediniz mi?


Sorun t m i icilere her vizitte sistematik olarak
SORUN farklı yaklaşımlar uygulayabilirTüm içicilere, her vizitte, sistematik olarak

  • Vital bulguları sigara kullanımını da içerecek şekilde genişletilebilir veya

  • Sigara kullanım durumu etiketleri gibi bir alternatif tanımlama sistemi kullanılabilir

VİTAL BULGULAR ETİKETİ

Kan basıncı:

Nabız:

Vücut ısısı:

Solunum hızı:

Sigara içim durumu:


B t n i icilere b rakmay ner n
Bütün içicilere bırakmayı ÖNERİN farklı yaklaşımlar uygulayabilir


Öneri farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Açık

  • Güçlü, etkili

  • Kişiye özel


Açık farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • “Doktorunuz olarak size şimdi sigarayı bırakmanızı öneriyorum”

  • “Sigarayı şimdi bırakmanın sizin için önemli olduğunu düşünüyorum ve size yardım edebilirim”

  • “Hasta olduğunuz zamanlarda sigarayı azaltmanız yeterli değil”


Güçlü farklı yaklaşımlar uygulayabilir

“Doktorunuz olarak, şimdi ve gelecekte sağlığınızı korumak için yapacağınız en iyi şeyin sigarayı bırakmak olduğunu bilmenizi istiyorum.

Size yardımcı olacağım”


Ki iye zel
Kişiye özel farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Son sağlık durumu veya hastalığı ile sigara kullanımının ilişkisi

    • Sosyal ve ekonomik yönü

    • Motivasyon derecesi ve bırakmaya hazırlığı

    • Çocuklar ve ev sakinleri üzerine etkileri


Asemptomatik yetişkinler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • 2 kat kalp hastalığı riski

  • 6 kat amfizem riski

  • 10 kat akciğer kanseri riski

  • 5-8 yıl daha kısa yaşam süresi

  • Sigaranın maliyeti

  • Hastalıklı geçen zamanın maliyeti

  • Rahat nefes alamama

  • Sosyal uygunsuzluk

  • Kırışıklık

Hamileler

  • Düşük ve ölü doğum riski

  • Düşük doğum ağırlığı riski

Tüm içiciler

  • Maliyet

  • Daha iyi hisseder

  • Egzersiz kapasitesinde düzelme

  • Daha iyi emeklilik hayatı

  • Adolesanlar

  • Kötü kokulu nefes

  • Diş sağlığı

  • Maliyet

  • Bağımlılık

  • Boğaz ağrısı

  • Öksürük

  • Sporu engelleyen dispne

Yeni içiciler

Bırakmak daha kolay

Semptomatik yetişkinler

  • ÜSYE

  • Öksürük

  • Boğaz ağrısı

  • Dişeti hastalıkları

  • Dispne

  • Ülser

  • Angina

  • Kladikasyo

  • Osteoporoz

  • Özefajit

Aileler

  • Çocuklarında öksürük ve solunum yolu infeksiyonlarında artış

  • Çocuklar için rol modeli


De erlend r n
DEĞERLENDİRİN farklı yaklaşımlar uygulayabilir

Her içiciye o anda sigarayı bırakmaya istekli olup olmadığını sor


Yardim ed n
YARDIM EDİN farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Bırakma planı ile hastaya yardım

  • Davranış ve ilaç tedavisi

  • Sosyal destek


Zlem v z tler n d zenley n
İZLEM VİZİTLERİNİ farklı yaklaşımlar uygulayabilirDÜZENLEYİN

  • Yüz yüze veya telefonla izlem planı yap


B rakmaya isteksiz olgular i in motivasyon 5r
Bırakmaya isteksiz olgular için motivasyon “5R” farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • İLGİ, UYGUNLUK (Relevance)

  • RİSKLER (Risk)

  • YARARLAR (Reward)

  • ENGELLER (Roadblocks)

  • TEKRARLAR (Repetetion)


Uygunluk
UYGUNLUK farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Neden sigarayı bırakması gerektiğini kişiye özel olarak anlatarak hastayı yüreklendirme

  • Motive edici bilgilendirme en önemli noktadır

    • Hastalık durumu

    • Riskler

    • Aile ve sosyal durum

    • Sağlıkla ilgisi

    • Yaş

    • Cins

    • Diğer önemli hasta karakteristikleri (önceki bırakma deneyimi, bırakmaya kişisel engeller)


R skler
RİSKLER farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Sigara kullanımının negatif sonuçları

  • Hastayla en fazla ilişkili olan riskler

  • Düşük katran veya nikotin içeren sigaralar veya diğer tütün ürünleri bu riskleri azaltmaz!


R skler1
RİSKLER farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Akut riskler: nefes darlığı, astım atağı, gebelikteki zararlar, iktidarsızlık, infertilite

  • Uzun dönem riskler: kalp krizi ve inme, akciğer ve diğer organ kanserleri, kronik obstrüktif akciğer hastalığı

  • Çevresel riskler: eşinde akciğer kanseri ve kalp hastalığı riskinde artış, çocuklarında yüksek sigara içme oranı, çocuklarında düşük doğum ağırlığı, astım


Yararlar
YARARLAR farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Sigara bırakmanın yararları

  • Hastayla en fazla ilişkili olan yararlar

  • Sağlığı düzelir

  • Yiyeceklerden tad alır

  • Koku alma duyusu düzelir

  • Maddi katkı

  • Kendini iyi hisseder

  • Evi, arabası, giysileri, nefesi güzel kokar

  • Bırakma hakkında endişeleri biter

  • Çocuklara iyi örnek olur

  • Daha sağlıklı çocuklar

  • Dumana maruz kalan yakınları için endişelenmesi gerekmez

  • Daha güzel görünür

  • Fizik aktivitelerde performansı artar

  • Kırışıklıklar azalır


Engeller
ENGELLER farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Yoksunluk belirtileri

  • Başarısızlık korkusu

  • Kilo alma

  • Yetersiz destek

  • Depresyon

  • Sigaradan keyif alma


Tekrar
TEKRAR farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Hasta motivasyonunu kaybettiğinde her zaman motive edici görüşmeler tekrarlanmalıdır

  • Önceki denemelerinde başarısız olan içicilere, bırakan pek çok kişinin daha önce defalarca bırakmayı denediği söylenmelidir


Sonuç farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Kısa bir görüşme ile sigarayı bırakmaya yönelik tedavi etkin bir tedavi yöntemidir

  • Sigara kullanan her olguya en azından kısa tedavi önerilmelidir


Yo un klinik g r meler
Yoğun klinik görüşmeler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Yoğun görüşmeleri yapabilecek olanağa sahip eğitimli bir hekim tarafından yapılır

  • Yoğun görüşme, bir ayda, her biri bir saat süren 4-5 seansı kapsar


Yo un klinik g r meler1
Yoğun klinik görüşmeler farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Daha yoğun görüşmeler, daha fazla başarı oranına sahip

  • Bu yüzden yoğun görüşmeler, katılmaya istekli her sigara kullanıcı için uygundur ve herhangi bir alt grupla sınırlandırılmamalıdır


Hekim e itimi
Hekim eğitimi farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Hekimlerde bilgi eksikliği sigara kullanan hastaya müdahale etmede en önemli engeldir

  • Sigara ve sigara bırakma tüm sağlık çalışanlarının temel eğitiminin bir parçası olmalıdır

  • Tıp öğrencileri ve diğer sağlık çalışanları çekirdek eğitimleri sırasında şunları öğrenmeli:

    Sigaranın zararlı etkileri

    Nikotinin bağımlılık yapıcı etkileri

    Gelecekteki hastalarına sigara kullanımından kaçınmak ve eğer gerekiyorsa sigarayı bırakmak için nasıl yardım edecekleri


Hekim e itimi1
Hekim eğitimi farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Tüm hekimler ve hekim adayları sigarayı bırakmayı istemeyen kullanıcıları motive etmek ve bırakanlara yardımcı olmak için etkin stratejiler konusunda eğitilmelidir

  • Bu eğitim sadece temel tedavi yetisini vermek değil, aynı zamanda iyi bir klinik pratik için tütün bağımlılığı tedavisinin standart olduğu düşüncesini de yaratmaya yönelik olmalıdır


Bir rol modeli olarak hekim
Bir rol modeli olarak hekim farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Bugünün ve geleceğin hekimleri, hastaları ve toplum için örnek olmalı

  • Hekim sigara içmeyerek ve ofisinde sigarasız bir ortam oluşturarak rol modeli olmalı

  • Halen ülkemizde ve dünyada hekimler arasında sigara içme oranı yüksektir !!!!


Bir rol modeli olarak hekim1
Bir rol modeli olarak hekim farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Hekimlerde sigara içme oranının azaltılması önemlidir

  • Hekimler toplumun sağlık konusundaki öğretmenleri olarak uygun imaj sergilemekle sorumludur

  • Hekim sigaranın zararlı olmadığını gösteren bir davranışta bulunmamalı, dolayısıyla hastasının önünde sigara içmemelidir


Sosyal aktivitelerde hekimin rol
Sosyal aktivitelerde hekimin rolü farklı yaklaşımlar uygulayabilir

  • Hekimler sosyal aktivitelerde özel bir role sahiptirler

  • Vatandaş olarak rollerine ek olarak, halk sağlığını etkileyen her konuda lider olmalıdırlar


Sosyal aktivitelerde hekimin rol1
Sosyal aktivitelerde hekimin rolü farklı yaklaşımlar uygulayabilir

Sigarayı halk sağlığını tehlikeye sokan bir tehdit olarak sunarak, bu sorunun kontrolünde etkin ve aktif rol üstlenmelidirler


Sonuç farklı yaklaşımlar uygulayabilir

Sigara kullanan her hastaya, her hekim ziyaretinde sigara içme durumu sorulmalı ve sigarayı bırakması önerilmelidir


Sağlık sisteminde sigara kullanımının sorgulanmasını sağlayacak değişiklikler yapılmalıdır

VİTAL BULGULAR ETİKETİ

Kan basıncı:

Nabız:

Vücut ısısı:

Solunum hızı:

Sigara içim durumu:



Hekimler, hekim adayları ve sağlık çalışanları sigaranın zararları, nikotin bağımlılığı ve sigara bırakma yöntemleri konusunda bilgilendirilmelidir


Sigara bağımlılığının tedavisi, diğer hastalık önleme stratejilerinden daha etkin ve ekonomik bir tedavi yöntemidir


HEKİMLER, önleme stratejilerinden daha etkin ve ekonomik bir tedavi yöntemidir

ÖNCE KENDİNİZ BIRAKIN!!!


ad