S garanin birakilmasinda hek m n rol dr ay in akar
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 53

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar PowerPoint PPT Presentation


  • 92 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar. Toraks Derneği Tütün ve Sağlık Çalışma Grubu. Sigara ve Sağlık: Hekimin rolü ve sorumluluğu. Sigaraya başlamanın önlenmesi Sigarayı bırakma konusunda destek Bir rol modeli olarak hekim Sigaraya karşı sosyal aktivitelerde hekim.

Download Presentation

SİGARANIN BIRAKILMASINDA HEKİMİN ROLÜ Dr. Ayşin Şakar

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


SGARANIN BIRAKILMASINDA HEKMN ROLDr. Ayin akar

Toraks DerneiTtn ve Salk alma Grubu


Sigara ve Salk:Hekimin rol ve sorumluluu

  • Sigaraya balamann nlenmesi

  • Sigaray brakma konusunda destek

  • Bir rol modeli olarak hekim

  • Sigaraya kar sosyal aktivitelerde hekim


Sigara ienlerin % 70 den fazlas hayatlarnda en az bir kez hekime gitmektedir


Hekim

  • Sigara kullanm ile ilikili major riskler hakknda bilgi sahibidir

  • Sigarayla ilikili hastalklarn tedavisi konusunda deneyim sahibidir (KOAH, koroner arter hastal, periferik damar hastalklar)


  • Hekim sigarann braklmas konusunda hastaya yardmc olmak istese de baz engeller hissetmektedir

  • Bunlarn banda sigara brakma teknikleri hakknda eitim eksiklii ve yetersizlik gelmektedir


  • Defalarca sigara brakmay denemi hastalar

  • lgisiz ve uyumsuz hastalar cesaret krc olabilmektedir


Dier Engeller!

  • Deneyim eksiklii

  • Zaman kayb dncesi

  • Maddi kaynak eksikliidir


Tm bu engellere ramen,

Bir ok hekim sigara ien hastalarna zaman ayrarak sigaray brakmalarna yardm etmeye alr


Hekimler sigaray brakma konusunda destee ynelik farkl yaklamlar uygulayabilir

  • Ksa klinik grmeler

  • Youn klinik grmeler


Ksa grmeler

  • Hastalarn sigara ime zelliklerini sorma ve brakmann ilk basamana hazr olup olmadn deerlendirme grmesidir

  • dakikalk ksa grmeler ile hastalarn sigaray brakma orannda anlaml art saptanmtr


Ksa grmeler

Tm hasta gruplarna, ama ncelikle

  • Adolesanlara

  • Gebelere

  • Yal iicilere

    uygulanmaldr


Ksa grmeler

  • Sigara ien ve brakma denemesi iin istekli olan iicilere

  • Sigara ien ve brakma denemesi iin istekli olmayan iicilere

  • Yeni brakm iicilere de

    uygulanabilir


Sigara brakma srecinin evreleri

  • Tasar ncesi

  • Tasarlama

  • Eylem

  • Uzun dnem korunma


Tasar ncesi

  • Bu dnemde kii sigaray brakmay dnmez

  • Sigaray brakmann sala yararlar konusunda bilgilere kapaldr


Tasarlama

  • Brakmaya doru kk bir adm atmtr

  • Brakma yntemleri hakknda bilgi alr

  • Sigaray azaltmaya balar


Tasarlama

  • Sigara imeyi deitirmek istedii bir davran biimi olarak grmeye balar

  • Sigara hakknda eitim ve etkileime hazrdr


Eylem

icinin brakma basamaklarn kmaya balad zamandr


Korunma

  • Yeniden balamaya neden olabilecek tetikleyicileri ve uzun dnem stratejilerini renme

  • Uzun dnem brakanlara destek olma dnemidir


Brakmaya istekli olgular iin 5A

  • SORUN (Ask) Sigara ime alkanln kaydedin

  • NERN (Advise) Brakmann yararlarn syleyin

  • DEERLENDRN (Assess) Motivasyonunu

  • YARDIM EDN (Assist) Destek tedavi, ila tedavisi, doru bilgilendirme, gerekliyse uzman sigara brakma polikliniine ynlendirme

  • ZLEYN (Arrange) nks nlemek iin


SORUN (her frsatta)

  • Sigara iiyor musunuz?

  • Ne kadar iiyorsunuz?

  • Sabah uyandktan ne kadar zaman sonra ilk sigaranz yakarsnz?

  • Sigaray brakmay dnyor musunuz?

  • Daha nce brakmay denediniz mi?


SORUN Tm iicilere, her vizitte, sistematik olarak

  • Vital bulgular sigara kullanmn da ierecek ekilde geniletilebilir veya

  • Sigara kullanm durumu etiketleri gibi bir alternatif tanmlama sistemi kullanlabilir

VTAL BULGULAR ETKET

Kan basnc:

Nabz:

Vcut ss:

Solunum hz:

Sigara iim durumu:


Btn iicilere brakmay NERN


neri

  • Ak

  • Gl, etkili

  • Kiiye zel


Ak

  • Doktorunuz olarak size imdi sigaray brakmanz neriyorum

  • Sigaray imdi brakmann sizin iin nemli olduunu dnyorum ve size yardm edebilirim

  • Hasta olduunuz zamanlarda sigaray azaltmanz yeterli deil


Gl

Doktorunuz olarak, imdi ve gelecekte salnz korumak iin yapacanz en iyi eyin sigaray brakmak olduunu bilmenizi istiyorum.

Size yardmc olacam


Kiiye zel

  • Son salk durumu veya hastal ile sigara kullanmnn ilikisi

    • Sosyal ve ekonomik yn

    • Motivasyon derecesi ve brakmaya hazrl

    • ocuklar ve ev sakinleri zerine etkileri


Asemptomatik yetikinler

  • 2 kat kalp hastal riski

  • 6 kat amfizem riski

  • 10 kat akcier kanseri riski

  • 5-8 yl daha ksa yaam sresi

  • Sigarann maliyeti

  • Hastalkl geen zamann maliyeti

  • Rahat nefes alamama

  • Sosyal uygunsuzluk

  • Krklk

Hamileler

  • Dk ve l doum riski

  • Dk doum arl riski

Tm iiciler

  • Maliyet

  • Daha iyi hisseder

  • Egzersiz kapasitesinde dzelme

  • Daha iyi emeklilik hayat

  • Adolesanlar

  • Kt kokulu nefes

  • Di sal

  • Maliyet

  • Bamllk

  • Boaz ars

  • ksrk

  • Sporu engelleyen dispne

Yeni iiciler

Brakmak daha kolay

Semptomatik yetikinler

  • SYE

  • ksrk

  • Boaz ars

  • Dieti hastalklar

  • Dispne

  • lser

  • Angina

  • Kladikasyo

  • Osteoporoz

  • zefajit

Aileler

  • ocuklarnda ksrk ve solunum yolu infeksiyonlarnda art

  • ocuklar iin rol modeli


DEERLENDRN

Her iiciye o anda sigaray brakmaya istekli olup olmadn sor


YARDIM EDN

  • Brakma plan ile hastaya yardm

  • Davran ve ila tedavisi

  • Sosyal destek


ZLEM VZTLERN DZENLEYN

  • Yz yze veya telefonla izlem plan yap


Brakmaya isteksiz olgular iin motivasyon 5R

  • LG, UYGUNLUK (Relevance)

  • RSKLER (Risk)

  • YARARLAR (Reward)

  • ENGELLER (Roadblocks)

  • TEKRARLAR (Repetetion)


UYGUNLUK

  • Neden sigaray brakmas gerektiini kiiye zel olarak anlatarak hastay yreklendirme

  • Motive edici bilgilendirme en nemli noktadr

    • Hastalk durumu

    • Riskler

    • Aile ve sosyal durum

    • Salkla ilgisi

    • Ya

    • Cins

    • Dier nemli hasta karakteristikleri (nceki brakma deneyimi, brakmaya kiisel engeller)


RSKLER

  • Sigara kullanmnn negatif sonular

  • Hastayla en fazla ilikili olan riskler

  • Dk katran veya nikotin ieren sigaralar veya dier ttn rnleri bu riskleri azaltmaz!


RSKLER

  • Akut riskler: nefes darl, astm ata, gebelikteki zararlar, iktidarszlk, infertilite

  • Uzun dnem riskler: kalp krizi ve inme, akcier ve dier organ kanserleri, kronik obstrktif akcier hastal

  • evresel riskler: einde akcier kanseri ve kalp hastal riskinde art, ocuklarnda yksek sigara ime oran, ocuklarnda dk doum arl, astm


YARARLAR

  • Sigara brakmann yararlar

  • Hastayla en fazla ilikili olan yararlar

  • Sal dzelir

  • Yiyeceklerden tad alr

  • Koku alma duyusu dzelir

  • Maddi katk

  • Kendini iyi hisseder

  • Evi, arabas, giysileri, nefesi gzel kokar

  • Brakma hakknda endieleri biter

  • ocuklara iyi rnek olur

  • Daha salkl ocuklar

  • Dumana maruz kalan yaknlar iin endielenmesi gerekmez

  • Daha gzel grnr

  • Fizik aktivitelerde performans artar

  • Krklklar azalr


ENGELLER

  • Yoksunluk belirtileri

  • Baarszlk korkusu

  • Kilo alma

  • Yetersiz destek

  • Depresyon

  • Sigaradan keyif alma


TEKRAR

  • Hasta motivasyonunu kaybettiinde her zaman motive edici grmeler tekrarlanmaldr

  • nceki denemelerinde baarsz olan iicilere, brakan pek ok kiinin daha nce defalarca brakmay denedii sylenmelidir


Sonu

  • Ksa bir grme ile sigaray brakmaya ynelik tedavi etkin bir tedavi yntemidir

  • Sigara kullanan her olguya en azndan ksa tedavi nerilmelidir


Youn klinik grmeler

  • Youn grmeleri yapabilecek olanaa sahip eitimli bir hekim tarafndan yaplr

  • Youn grme, bir ayda, her biri bir saat sren 4-5 seans kapsar


Youn klinik grmeler

  • Daha youn grmeler, daha fazla baar oranna sahip

  • Bu yzden youn grmeler, katlmaya istekli her sigara kullanc iin uygundur ve herhangi bir alt grupla snrlandrlmamaldr


Hekim eitimi

  • Hekimlerde bilgi eksiklii sigara kullanan hastaya mdahale etmede en nemli engeldir

  • Sigara ve sigara brakma tm salk alanlarnn temel eitiminin bir paras olmaldr

  • Tp rencileri ve dier salk alanlar ekirdek eitimleri srasnda unlar renmeli:

    Sigarann zararl etkileri

    Nikotinin bamllk yapc etkileri

    Gelecekteki hastalarna sigara kullanmndan kanmak ve eer gerekiyorsa sigaray brakmak iin nasl yardm edecekleri


Hekim eitimi

  • Tm hekimler ve hekim adaylar sigaray brakmay istemeyen kullanclar motive etmek ve brakanlara yardmc olmak iin etkin stratejiler konusunda eitilmelidir

  • Bu eitim sadece temel tedavi yetisini vermek deil, ayn zamanda iyi bir klinik pratik iin ttn bamll tedavisinin standart olduu dncesini de yaratmaya ynelik olmaldr


Bir rol modeli olarak hekim

  • Bugnn ve gelecein hekimleri, hastalar ve toplum iin rnek olmal

  • Hekim sigara imeyerek ve ofisinde sigarasz bir ortam oluturarak rol modeli olmal

  • Halen lkemizde ve dnyada hekimler arasnda sigara ime oran yksektir !!!!


Bir rol modeli olarak hekim

  • Hekimlerde sigara ime orannn azaltlmas nemlidir

  • Hekimler toplumun salk konusundaki retmenleri olarak uygun imaj sergilemekle sorumludur

  • Hekim sigarann zararl olmadn gsteren bir davranta bulunmamal, dolaysyla hastasnn nnde sigara imemelidir


Sosyal aktivitelerde hekimin rol

  • Hekimler sosyal aktivitelerde zel bir role sahiptirler

  • Vatanda olarak rollerine ek olarak, halk saln etkileyen her konuda lider olmaldrlar


Sosyal aktivitelerde hekimin rol

Sigaray halk saln tehlikeye sokan bir tehdit olarak sunarak, bu sorunun kontrolnde etkin ve aktif rol stlenmelidirler


Sonu

Sigara kullanan her hastaya, her hekim ziyaretinde sigara ime durumu sorulmal ve sigaray brakmas nerilmelidir


Salk sisteminde sigara kullanmnn sorgulanmasn salayacak deiiklikler yaplmaldr

VTAL BULGULAR ETKET

Kan basnc:

Nabz:

Vcut ss:

Solunum hz:

Sigara iim durumu:


  • Brakmak isteyen hastalara etkin tedavi yntemleri ile yardmc olmal

  • Brakmak istemeyenleri motive etmelidir


Hekimler, hekim adaylar ve salk alanlar sigarann zararlar, nikotin bamll ve sigara brakma yntemleri konusunda bilgilendirilmelidir


Sigara bamllnn tedavisi, dier hastalk nleme stratejilerinden daha etkin ve ekonomik bir tedavi yntemidir


HEKMLER,

NCE KENDNZ BIRAKIN!!!


  • Login