Advertisement
1 / 29

Ileus - conservatieve behandeling PowerPoint PPT Presentation


  • 149 Views
  • Uploaded on 03-11-2012
  • Presentation posted in: General

Ileus - conservatieve behandeling. C. Verhagen Medisch Oncoloog, consulent palliatieve zorg UMCN St’Radboud NIJMEGEN COPZ NIJMEGEN. Ileus. Obstructie van de dunne of dikke darm Toename van vocht in de darm proximaal orale inname speeksel (0.5-1.5 L), maagsap (1-1.5L) - PowerPoint PPT Presentation

Download Presentation

Ileus - conservatieve behandeling

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ileus conservatieve behandeling

Ileus - conservatieve behandeling

C. Verhagen

Medisch Oncoloog, consulent palliatieve zorg

UMCN St’Radboud NIJMEGEN

COPZ NIJMEGEN


Ileus

Ileus

  • Obstructie van de dunne of dikke darm

  • Toename van vocht in de darm proximaal

    • orale inname

    • speeksel (0.5-1.5 L), maagsap (1-1.5L)

    • gal, pancreas, dunne darm (5-9L)

  • Kliniek

    • Misselijkheid, braken, (koliek) pijn

    • opgezette buik, obstipatie

    • vocht & mineralen verlies, hypovolaemie, uraemie

    • koorts, leukocytose en/of peritoneale prikkeling


Ileus niveau

Hoge ileus

snel braken

vocht-mineralen verlies

gastroparese

geen opgezette buik, kolieken of ileus peristaltiek

defaecatie gaat door

Lage ileus

misselijkheid

kolieken

opgezette buik

Hypovolaemie

ileus peristaltiek

defaecatie stoornis

laat braken

mineralen verlies

Ileus niveau


Differentiaal diagnose ileus

(Passage belemmering oesophagus / maag)

“Squashed stomach” syndroom

(Gastroparese)

(Combinaties van) problemen zonder ileus

Differentiaal diagnose ileus

  • misselijkheid / braken en obstipatie (vincristine,

  • morfinomimetica, anticholinergica etc.)

  • ascites, hepatomegalie, (retro)peritoneale tumor

  • terminale cachexie (uraemie, leverinsufficiëntie)

  • Gastroenteritis - sepsis


Oorzaken van ileus

Oorzaken van ileus

  • Obstructie ileus

    • Maligne (obstructie, invaginatie, constrictie, adhaesie)

    • Benigne (adhaesie, strictuur, volvolus, faecale impactie)

  • Paralytische ileus

    • Maligne (peritonitis carcinomatosa, wandinfiltratie, retroperitoneaal plexuslaesie, dwarslesie, paraneoplastisch)

    • Medicamenteus (morfine, vincristine, anticholinergica)

    • Mineralen stoornissen ( kalium, magnesium, calcium)

    • Diabetes

    • Lever- / nier-insufficiëntie

    • Terminale cachexie


Voorkomen obstructie ileus

Voorkomen obstructie ileus

  • 3% van alle patiënten met kanker

  • 6% primair-25% pancreas carcinoom

  • 17% - .. maagcarcinoom

  • 15% - 20% coloncarcinoom

  • 14% - 42% ovarium carcinoom

  • Zeer grote variatie in getallen


Oorzaken obstructie ileus

Oorzaken obstructie ileus

Gastro-duodenaal

11%

Dunne darm

48%

Dikke darm

37% (comb. 4%)

Primair

95% maligne

Secundair

95% maligne

Primair

9% maligne

71% adhaesies

Secundair

28-33% benigne

Primair

67-90% maligne

9% volvolus

Secundair

10-48% benigne


Betrokken tumoren obstructie ileus

Betrokken tumoren obstructie ileus

Gastro-duodenaal

Dunne darm

Dikke darm

Maag

Pancreas

Galwegen

Sarcoom

Grawitz

Kiemceltumor

Lymphoom

Gist

Carcinoid

Sarcoom

Ovarium

Colon

Maag

Pancreas

Melanoom

Colon

Ovarium

Prostaat

Mamma


Presentatie ileus

Presentatie ileus

  • Acuut - subacuut - sluipend

  • Compleet - incompleet

  • Continue - intermitterend

  • Laag - tussenvorm - hoog

  • Mechanisch (obstructie) - paralytisch

  • Enkelvoudig - mengvormen

  • Enkelvoudige - multiple oorzaken

  • Enkelvoudig - meervoudige morbiditeit


Diagnostiek ileus

Diagnostiek ileus

  • Kernsymptomen

  • Misselijk / braken 68-100%

  • Koliek pijn 72-76%

  • Continue pijn 91-92%

  • Overige symptomen

  • Opgezette buik

  • “ileus peristaltiek”

  • gestoorde defaecatie


Behandeling ileus

Behandeling ileus

  • Maximaal curatief van opzet naast symptoom behandeling

  • Maximaal conservatief naast symptoom behandeling

  • Palliatie alleen


Maximaal curatief behandeling

Maximaal curatief behandeling

  • Argumenten voor

  • Eerste ileus episode

  • Acuut, obstructief, dikke darm, jonge patiënt, behandelbare tumor of goede prognose, goede algemene conditie, geen co-morbiditeit, mogelijk benigne oorzaak

  • Behandelwens patiënt


Maximaal conservatief

Maximaal conservatief

  • Argumentenvoor

  • recidiverend, intermitterend, geleidelijk ontstaan

  • voorheen inoperabel, paralytisch, ascites, peritonitis ca., multiple abdominale tumoren, uitgebreid retroperitoneale tumor, niet/nauwelijks behandelbare tumor, prognose 6-18 wk, redelijke algemene conditie, beperkte co-morbiditeit

  • Beperkte behandelwens patiënt


Maximaal palliatief

Maximaal palliatief

  • Overweeg symptomatisch alleen

  • recidiverende volledige obstructie

  • ontbreken chirurgische mogelijkheden, verleden matig effect conservatieve therapie of geen effect na 3-5 dagen, onbehandelbare tumor, prognose < 6 weken, slechte algemene conditie, uitgebreide of ernstige comorbiditeit

  • ontbreken behandelwens patiënt


Stappenplan wat is uw behandelintentie curatief palliatief

StappenplanWat is uw behandelintentie (curatief - palliatief)

  • Twijfelt u aan ileus:

    • Behandel eerst oorzaak of symptomatisch

      • misselijkheid en of braken

      • buikpijn

      • opgezette buik (ascites?)

      • verstoord defaecatie-patroon

      • andere systeem ziekte


Stappenplan

Stappenplan

  • Twijfelt u aan ileus: nee

  • Betreft het een paralytische ileus:

    • Sluit peritonitis, sepsis, (dwarslesie, mesenteriaal trombose), retroperitoneale massa uit

    • Start maximaal conservatieve therapie

      • Saneer huidige medicatie

      • Maaghevel (decompressie) (hogere ileus)

      • Rigoureus rectaal laxeren (lagere ileus)

      • Rehydratie, corrigeer mineraalstoornissen, glucose

      • Start prokinetica (metoclopramide, carbachol)

    • Behandel bijkomende symptomen

    • Behandel primaire oorzaak en co-morbiditeit


Ileus conservatieve behandeling

Stappenplan

  • Twijfelt u aan ileus: nee

  • Betreft het een paralytische ileus:

    • Maximaal conservatieve therapie

      • Succes binnen 5 dagen:

      • Herhaal stappenplan

      • Indien u hier aankomt hervat orale voeding geleidelijk


Ileus conservatieve behandeling

Stappenplan

  • Twijfelt u aan ileus: nee

  • Betreft het een paralytische ileus: ja

  • Maximaal conservatieve therapie

    • Geen succes binnen 5 dagen

  • Overweeg palliatieve therapie alleen

    • Bij hoge ileus, veel vochtverlies, ernstige co-morbiditeit, staken parenteraal vocht:

      • korte prognose enkele dagen maximaal 14


  • Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:

      • Rigoureus rectaal laxeren

      • Medicatie saneren

      • Oraal laxantia toevoegen na rectaal resultaat

      • Vermijd gebruik butylscopolamine parenteraal

      • Vermijd gebruik prokinetica

      • Behandel overige symptomen

      • Overweeg mogelijkheid (partiele) obstructie

      • Behandel primaire oorzaak en co-morbiditeit


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum)  10%:

      • Fitte patiënt (maximale therapie)

      • unifocaal stricturerend

      • geen paralyse distaal, geen peritonitis of ascites

      • Behandeling:

        • Maaghevel

        • Rehydratie, corrigeer mineralen stoornissen

        • Overweeg plaatsen stent / chirurgie

        • Behandel primaire oorzaak / co-morbiditeit


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum)  10%:

      • Niet fitte patiënt etc. (maximaal conservatief)

      • Behandeling:

        • Maaghevel / rehydratie, corrigeer mineralen

        • Eventueel stent

        • Eventueel jejunum voeding-sonde

        • Protonpompremmer (vocht, zuur & mineralenverlies)

        • Prokinetica

        • Somatostatine (vochtverlies)

        • Behandeling overige klachten, primaire-, co-morbiditeit


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum): nee

    • Operabele aandoening distaal van duodenum:

      • Fitte patiënt (maximale therapie)

      • niet eerder chirurgisch onbehandelbare obstructie

      • geen peritonitis, ascites, multiple abdominale tumor

      • Behandeling:

        • Operatie

        • na rehydratie, correctie mineralen stoornis

        • maximaal conservatief & symptoombehandeling tot OK


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum): nee

    • Operabele aandoening distaal van duodenum: nee of niet fitte patiënt

    • Maximaal conservatieve therapie

      • volgende dia


    Ileus conservatieve behandeling

    • Maximaal conservatieve therapie ileus distaal van duodenum

    • Behandeling

      • Saneer huidige medicatie

      • Maaghevel (decompressie) (hogere ileus)

      • Rehydratie, corrigeer mineraalstoornissen, glucose

      • Protonpompremmer (vocht, zuur & mineralenverlies)

      • Prokinetica bij afwezigheid kolieken

      • Somatostatine (vochtverlies)

      • antiemetica (serotonineremmers omstreden!)

      • Rigoureus rectaal laxeren (lagere ileus) / later ook oraal

      • Butylscopolamine bij kolieken zonder paralytische element

      • Diclofenac bij kolieken & paralytische component

      • Beperkt oraal voeden soms mogelijk

    • Behandel bijkomende symptomen

    • Behandel primaire oorzaak en co-morbiditeit


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum): nee

    • Operabele aandoening distaal van duodenum: nee of niet fitte patiënt

    • Maximaal conservatieve therapie

      • Succes binnen 5 dagen

      • Loop het stappenplan nogmaals langs

      • Indien u hier uitkomt orale voeding uitbreiden


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum): nee

    • Operabele aandoening distaal van duodenum: nee of niet fitte patiënt

    • Maximaal conservatieve therapie

      • Geen succes binnen 5 dagen &

      • Obstructie volledig en continue: Nee

    • Heroverweeg voortzetten maximaal conservatieve therapie

    • Overweeg palliatieve therapie alleen


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan

    • Twijfelt u aan ileus: nee

    • Betreft het een paralytische ileus: nee

    • Betreft het alleen faecale impactie:nee

    • Hoge obstructie ( duodenum): nee

    • Operabele aandoening distaal van duodenum: nee of niet fitte patiënt

    • Maximaal conservatieve therapie

      • Geen succes binnen 5 dagen &

      • Obstructie volledig en continue: Ja

    • Overweeg palliatieve therapie alleen

      • Bij hoge ileus, veel vochtverlies, ernstige co-morbiditeit, staken parenteraal vocht:

        • korte prognose enkele dagen maximaal 14


    Ileus conservatieve behandeling

    Stappenplan (wat is uw behandelintentie curatief - palliatief)

    • Twijfelt u aan ileus: ja: conservatief ()

    • nee

    • Betreft het een paralytische ileus: ja: 

    • nee geen baat < 5 dg: P

    • Betreft het alleen faecale impactie:ja: 

    • nee

    • Hoge obstructie ( duodenum):ja: (fit) chirurgie 

    • nee  (niet fit) 

    • Operabele aandoening distaal van duodenum: ja: chirurgie ()

    • nee of niet fitte patiënt 

    • Maximaal conservatieve therapie:ja: 

      • Geen succes binnen 5 dagen  wel: 

      • Obstructie volledig en continue: nee: / P (??)

    • ja 

    • Overweeg palliatieve therapie alleen (P)


    Diagnostiek ileus1

    Diagnostiek ileus

    • Anamnese

    • Lichamelijk onderzoek (ook RT)

    • Laboratorium

    • Buik overzicht, evt. CT-Scan