Ns l n tedav s lkeler
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 31

İNSÜLİN TEDAVİSİ İLKELERİ PowerPoint PPT Presentation


  • 182 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

İNSÜLİN TEDAVİSİ İLKELERİ. Dr. Mustafa Kürşat ŞAHİN OMÜTF Aile Hekimliği Anabilim Dalı. İnsülin nasıl çalışır?. İnsülin Endikasyonları. Klasik tip 1 diabetes mellitus ve LADA olguları Hiperglisemik aciller (DKA, HHD) Bazı durumlarda tip 2 diabetes mellitus

Download Presentation

İNSÜLİN TEDAVİSİ İLKELERİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ns l n tedav s lkeler

İNSÜLİN TEDAVİSİ İLKELERİ

Dr. Mustafa Kürşat ŞAHİN

OMÜTF Aile Hekimliği Anabilim Dalı


Ns lin nas l al r

İnsülin nasıl çalışır?


Ns lin endikasyonlar

İnsülin Endikasyonları

  • Klasik tip 1 diabetes mellitus ve LADA olguları

  • Hiperglisemik aciller (DKA, HHD)

  • Bazı durumlarda tip 2 diabetes mellitus

  • Diyet ile kontrol altına alınamayan GDM


Ns linin etki mekanizmas

İnsülinin Etki Mekanizması

  • Glukozun hücre içine girişini sağlar.

  • Glikojen depolanmasını artırır.

  • Hepatik glukoz çıkışını baskılar.

  • Yağ ve proteinlerin yıkımını inhibe eder.


Ns lin kaynaklar

İnsülin Kaynakları

  • RekombinantDNA tekniği (insan insülini, insülin analogları)

  • Sığır ve domuz insülini ile domuzdan elde edilen semisentetik insülin (Ülkemizde kullanılmamaktadır)


Ns linin absorbsiyonu

İnsülinin Absorbsiyonu

Aşağıda sıralanan nedenlerle insülin absorbsiyonu hastadan hastaya değişebilir:

  • İnsülin kaynağı: İnsan insülini hayvansal kaynaklı insülinlere göre daha kısa etkilidir. Üreticiden kaynaklanan farklılıklar (NovoNordisk, Eli Lilly ve Sanofi-Aventis)

  • Enjeksiyon yeri: En hızlı etkiliden yavaş etkiliye doğru: abdomen, kol, uyluk ve kalçaya s.c. enjeksiyon yapılabilir.

  • Ortam ısısı: Sıcakta insülin absorbsiyonu daha çabuk, soğukta daha yavaştır.

  • Egzersiz, sistemik ateş veya enjeksiyon bölgesine masaj uygulanması insülinin emilim hızını artırır.


Ns linin etki g c

İnsülinin Etki Gücü

  • Dünyada global olarak U-100 (1 ml’de 100 IU bulunan) insülinler kullanılmaktadır (Ayrıca bazı Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri’nde insülin gereksinimi çok yüksek olan insülin dirençli hastalar için U-500 insülinler bulunmaktadır).


Ns linin tipi v e etki profili

İnsülinin Tipi ve Etki Profili

  • Halen kullanılmakta olan insülin preparatları ve etki profilleri tabloda görülmektedir. İnsülinler plasentadan geçmemekle beraber, uzun etkili analog insülinlerin gebelikte kullanımlarına dair yeterli veri mevcut değildir.


Ns lin kullan m yollar

İnsülin Kullanım Yolları

  • Genel kullanımda insülinler cilt altına enjekte edilir.

  • Hızlı/kısa etkili insülinler, acil durumlarda intramüsküler ve intravenözinfüzyon şeklinde de verilebilir.

  • Orta/uzun etkili insülinlerin i.v. kullanımı kontrendikedir.


Ns lin dozunun ayarlanmas

İnsülin Dozunun Ayarlanması

Amaç

  • Tip 1 diyabette vücudun normal bazal-bolus insülin sekresyonunu taklit etmek (insülin replasmanı)

  • Tip 2 diyabette ise bazı durumlarda (bazal) insülin desteği gerekebilir, zamanla insülin replasmanınaihtiyaç ortaya çıkar.


Tip 2 diyabette ns lin endikasyonlar

Tip 2 Diyabette İnsülin Endikasyonları

  • OAD ile iyi metabolik kontrol sağlanamaması

  • Aşırı kilo kaybı

  • Ağır hiperglisemik semptomlar

  • Akut miyokard infarktüsü

  • Akut ateşli, sistemik hastalıklar

  • Hiperozmolarhiperglisemik durum (HHD) veya ketotikkoma (DKA)

  • Major cerrahi operasyon

  • Gebelik ve laktasyon

  • Böbrek veya karaciğer yetersizliği

  • OAD’lere alerji veya ağır yan etkiler

  • Ağırinsülinrezistansı (akantozisnigrikans)


Ns lin tedavisinin komplikasyonlar

İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları

  • Hipoglisemi: İnsülin tedavisinin en önemli ve en sık görülen komplikasyonudur. Sıkı glisemikkontrol ve uzun diyabet süresi ile ilişkilidir.

  • Bazal-bolusinsulintedavisi uygulanan tip 1 diyabetlilerde daha sık görülür.

  • DCCT çalışmasında yoğun insülin tedavisi grubunda hipoglisemi sıklığı konvansiyonel tedavi grubuna göre 3 kat daha fazla görülmüştür.

  • İnsülin analogları ile hipoglisemi riski, insan insülinlerine göre biraz daha düşüktür.


Ns lin tedavisinin komplikasyonlar1

İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları

  • Kilo artışı: İnsülin tedavisinin başlangıcında kaybedilmiş yağ ve kas dokusunun yeniden kazanılması, su ve tuz tutulumu olması ve glukozürinin azalmasına bağlı olarak birkaç kg kadar artış beklenir. Daha sonra hipoglisemi korkusu ve dengesiz beslenme kilo artışının sürmesine neden olabilir.

  • Masif hepatomegali: Glikojen depolarının dolmasına bağlıdır, günümüzde nadir görülmektedir.


Ns lin tedavisinin komplikasyonlar2

İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları

  • Ödem: Ozmotikdiürezin azalması ve Na+ tutulumuna bağlı başlangıçta ödem görülebilir.

  • Anti-insülin antikorları ve alerji: Günümüzde insan insülinleri ve analog insülin kullanımı ile artık nadir görülen bir komplikasyondur.

  • Lipoatrofi: Nadir görülen immünolojik bir olaydır.

  • Lipohipertrofi: Sürekli aynı bölgeye injeksiyon yapılması sonucu görülebilir, injeksiyon bölgesini değiştirmekle tedavi edilir.


Ns lin tedavisinin komplikasyonlar3

İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları

  • Kanama, sızma ve ağrı: Enjeksiyonun kapiller damarlanmanın görünmediği bir bölgeye yapılması ile kanama önlenir. Enjeksiyon bittikten sonra iğnenin 5-10 saniye kadar cilt altında bekletilmesi veya uzun iğne kullanılması ile insülinin sızması azaltılabilir. Özellikle asit insülinler (örneğin glargin) ile enjeksiyon sırasında hafif ağrı hissedilebilir, önemsizdir.

  • Hiperinsülinemi ile ateroskleroz ve kanser riski: Deneysel çalışmalar hiperinsülinemi - ateroskleroz ilişkisine işaret etse de bu konudaki klinik kanıtlar yeterli değildir.


Ns lin tedavisinin komplikasyonlar4

İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları

  • İnsülin anabolizan bir hormondur. İnsülin reseptörleri yapısal olarak insülin benzeri büyüme hormonlarına (örneğin IGF-1) yakındır. İnsülinin etki gücü reseptöre afinitesiile paraleldir.

  • Güçlü insülinlerin insülin ve IGF-1 reseptörlerine afinitesi yüksektir. Bu nedenle uzun yıllar insülin kullanımı ile kanser riski arasında ilişki olabileceği ileri sürülmektedir.

  • Kesitselçalışmalara dayalı çelişen veriler nedeniyle konu hakkında tartışmalar sürmektedir. Bununla beraber bu konuda yapılmış klinik randomize çalışmalar yoktur.


Bazal b olus ns lin replasman

Bazal-Bolus İnsülin Replasmanı

  • Tip 1 diyabetlilerde, diyet ile kontrol altına alınamayan gebelik diyabetinde ve endojeninsülin rezervi azalmış tip 2 diyabetlilerde uygulanmalıdır. Aşağıdaki şekillerde uygulanabilir:

  • Multipl (çoklu) doz insülin injeksiyonları

    • Günde 3 kez öğün öncesi hızlı/kısa etkili (bolus) insülin + günde 1 kez (tercihen gece) orta/uzun etkili (bazal) insülin

    • Günde 3 kez öğün öncesi hızlı/kısa etkili (bolus) insülin + günde 2 kez orta/uzun etkili (bazal) insülin

    • Bazal-bolus insülin tedavisini 2 farklı insülin preparatı ile uygulamakta zorluk çeken bazı tip 2 diyabetli kişilerde günde 3 doz analog karışım insülin seçeneği düşünülebilir.

  • Sürekli cilt altı insülin infüzyonu (SCİİ)

    • İnsülin pompası ile bazal, bolus ve düzeltme dozları


Ns lin destek tedavisi

İnsülin Destek Tedavisi

  • Komplikasyonlu veya hipoglisemi riski yüksek yaşlı tip 1 diyabetlilerde, diyetle kontrol altına alınamayan hafif GDM’de ve tip 2 diyabette önerilmektedir.

  • Bifazik karışım insülin tedavisi

    • Günde 2 doz orta/uzun etkili + hızlı/kısa etkili karışım insülin: Hazır karışım insülin preparatları kullanılabilir. Alternatif olarak hasta iki ayrı insülini enjekte edebilir.

  • Bazal insülin desteği

    • Günde 1 veya 2 doz orta (NPH) veya uzun etkili (glargin veya detemir) bazal insülin desteği olarak tip 2 diyabetlilerde ve bazı GDM olgularında (NPH veya detemir) kullanılmaktadır.


Ns lin dozunun hesaplanmas ve ayarlanmas

İnsülin Dozunun Hesaplanması ve Ayarlanması

  • Başlangıçta kg başına ayarlanır. Ayrıca diyabetli bireyin fenotipi ve fiziksel aktivite durumu ile diyabet komplikasyonları da göz önüne alınmalıdır. İnsülin dozunun hesaplanması için örnekler tabloda verilmiştir. Genel olarak tip 1 ve tip 2 diyabetli bireyler için idame insülin dozları aşağıdaki gibidir:

    • Tip 1 diyabette 0.5-1.0 IU/kg/gün

    • Tip 2 diyabette 0.3-1.5 IU/kg/gün

    • Bazal-bolus insülin rejimlerinde günlük gereksinimin yaklaşık yarısı (%40-60) bazal, geri kalan yarısı (%40-60) ise bolus olarak hesaplanır.

    • Bazal insülin desteği için 0.1-0.2 IU/kg/gün insülin başlanabilir.


Ns lin dozunun hesaplanmas

İnsülin Dozunun Hesaplanması


Ns lin enjeksiyon zaman

İnsülin Enjeksiyon Zamanı

İnsülin tipine göre değişir.

  • Hızlı etkili insülinler yemekten 5-15 dakika önce, kısa etkililer ise yemekten 30 dakika önce uygulanmalıdır.

  • Kan glukoz düzeylerine göre de insülin enjeksiyon zamanı değiştirilebilir. Örneğin öğün öncesi PG hedeflenen değerden yüksek ise yemek zamanı biraz geciktirilebilir.

  • Mide boşalma zamanı aşırı uzamış diyabetli bireylerde, hipoglisemilerden korunmak için insülin enjeksiyonu yemekten sonraya geciktirilebilir.


Enjeksiyon y ntemleri

Enjeksiyon Yöntemleri

Kalem

  • Pratik, güvenli ve doğru insülin uygulama olanağı sağlar, bu nedenlerle daha çok tercih edilmektedir.

  • 300 IU’lik (3 ml hacimli) insülin içeren, kartuşu değişebilen veya disposabl olarak kullanılabilen insülin kalemleri kullanılmaktadır.

  • Kalemler 1 IU’lik aralıklara göre ayarlanmıştır, çocuklar için 0.5 IU’lik kalemler mevcuttur.

  • İnsülin kalem iğneleri 4 mm, 5 mm, 6 mm, 8 mm veya 12.7 mm’liktir. Genel kullanımda 8 mm’lik iğneler tercih edilir. Obez hastalarda 12.7 mm’lik iğnelerin kullanılması gerekebilir.


E njeksiyon y ntemleri

Enjeksiyon Yöntemleri

Enjektör

  • Bu yöntem gelişmiş ülkelerde ve ülkemizde giderek daha az kullanılmaktadır. 0.3, 0.5 ve 1 ml’lik enjektörler mevcuttur. Enjektörler 1 IU taksimatlıdır.

  • Çocuklar ve insüline duyarlı bireyler için 0.5 IU’ye ayarlanmış enjektörler de mevcuttur.

  • Genel olarak 8 mm’likiğneli enjektörler kullanılmaktadır, ayrıca 6 ve 12,7 mm’lik iğneli enjektörler de bulunmaktadır. enjektörler için 10 ml’lik (1000 IU insülin içeren) flakonlar kullanılır.


E njeksiyon y ntemleri1

Enjeksiyon Yöntemleri

Pompa

  • Sürekli cilt altı insülin infüzyon pompaları kullanılmaktadır.


Ns linin saklanma ko ullar

İnsülinin Saklanma Koşulları

  • Açılmamış insülin flakon ve kartuşları son kullanım tarihine kadar buzdolabında 2-8 °C’de saklanabilir.

  • Açılmış kartuş ve flakonlar, aşırı sıcak olmamak koşulu ile oda ısısında 30 güne kadar kullanılabilir.

  • Orta/uzun etkili veya karışım insülin preparatları açıldıktan 15 gün sonra biyolojik aktivitelerini hafifçe yitirmeye başlar. Hasta ve hastalıktan kaynaklanan şartlar değişmediği halde glisemik kontrol bozulmaya başlarsa bu faktör göz önünde bulundurulmalıdır.


Ns lin preparatlar n n kar t r lmas

İnsülin Preparatlarının Karıştırılması

  • Kısa etkili ve NPH insülinler karıştırıldıktan sonra hemen kullanılmalıdır (bazı kaynaklar ise bu karışımların buzdolabında 2 haftaya kadar muhafaza edilebileceklerini bildirmektedir).

  • Glarginve detemir insülinler diğer insülinler ile karıştırılmamalıdır.


Ns lin etkisini de i tirebilen la lar

İnsülin Etkisini Değiştirebilen İlaçlar

  • Tabloda görülen bazı ilaçlar insülin etkisini artırarak hipoglisemiye, diğer bazı ilaçlar ise insülin etkisini azaltarak (bazıları insülin direnci yaratarak) hiperglisemiyeyol açabileceğinden insülin dozlarının ayarlanmasını gerektirirler.


  • Login