Karin travmalari
Download
1 / 78

KARIN TRAVMALARI - PowerPoint PPT Presentation


  • 937 Views
  • Uploaded on

KARIN TRAVMALARI. Dr. Ahmet DAĞ. travma. 18 - 44 yaş arası ölümlerin en sık nedenidir mekanizma Motorlu araç Düşmeler Kesici, delici alet Ateşli silah Yanıklar. karın travmaları. travmaya bağlı ölümlerin %10’u mortalitenin önlenebilir nedenlerinden. acil travma temel prensipler.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' KARIN TRAVMALARI' - mairi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Karin travmalari

KARIN TRAVMALARI

Dr. Ahmet DAĞ


Travma
travma

  • 18 - 44 yaş arası ölümlerin en sık nedenidir

  • mekanizma

    • Motorlu araç

    • Düşmeler

    • Kesici, delici alet

    • Ateşli silah

    • Yanıklar


Kar n travmalar
karın travmaları

  • travmaya bağlı ölümlerin %10’u

  • mortalitenin önlenebilir nedenlerinden


Acil travma temel prensipler
acil travma temel prensipler

  • birden çok yaralanmada önce hayatı en çok tehdit eden problem tedavi edilmeli

  • tanı konmamış bile olsa gerekli tedavi başlanmalı

  • ayrıntılı bir hikaye gerekli değildir


L m nedeni
ölüm nedeni

  • Hava yolunun kaybı

    • kan, kusmuk, havayoluna bası

  • Solunum kaybı

    • Pnömotoraks, hemotoraks, akciğer yaralanması

  • Dolaşım kaybı

    • Kanama(iç-dış), kardiyak yaralanmalar, aritmiler

  • Genişleyen kafa içi yer kaplayan oluşum


Lk yard m ve transport
İlk yardım ve transport

  • Göğüs ve karın travmaları sıklıkla beraber

  • Kaza yerinde dikkat hava yolu ve göğüs travmasına yönelmeli

  • Açık yaralar steril örtülerle kapatılmalı

  • Kısa zamanda i.v sıvı

  • Narkotikler, vazokonstrüktörler veya stimulanlar, yapılmamalı

  • Ağızdan bir şey verilmemeli


Primer bak
Primer bakı

  • A-c – Airway: Servikal stabilizasyon ile havayolu açıklığı

  • B – Breathing: Solunum

  • C – Circulation: Dolaşım

  • D – Disability: Nörolojik değerlendirme

  • E – Exposure: Hastanın Soyulması / Isı kontrolü


  • Künt travma

    • Motorlu araç

    • Araç içi

    • Yüksekten düşme

    • Direkt darbe

  • Delici travma

    • Kesici

    • Ateşli


Yaralanan organlar
yaralanan organlar

  • Sıklık sırasına göre

    • Dalak

    • Karaciğer

    • Barsaklar

    • Duodenum

    • Pankreas

    • Böbrekler


Problemler
problemler

  • önemli hasar dışarıdan anlaşılmayabilir

  • 1/3 hastada lezyonlar belirgin

  • %20’sinde ağrı yok


Penetran kar n travmalar
Penetran karın travmaları

  • Bıçak

    • Düşük enerji

    • Yırtılma-kesilme

  • Ateşli silah

    • Yüksek enerji

    • Hareket enerjisi

    • Kavitasyon

    • Dönme

    • Parçalama


Kesici delici alet
Kesici delici alet

  • Yaralanan organ

    • Karaciğer

    • İnce barsak

    • Diyafragma

    • Kolon


Ate li silah
Ateşli silah

  • ince barsak

  • Kolon

  • Karaciğer

  • Damarsal Yapılar


Fizik muayene
Fizik muayene

  • Abrazyon, Laserasyon

  • Distansiyon

  • Eski insizyon skarı

  • Kitle yada şişlikler

  • Sırta bakılmalı


Palpasyon
palpasyon

  • Duyarlılık, defans, kitle, krepitasyon araştır

  • – 11-12. kot duyarlılığını batın hassasiyetinden ayırt edilmeli

  • – Pelvik kanatlarda duyarlılık? krepitasyon?


Perk syon
perküsyon

  • Timpanik ses: ileus

  • Matite: intraabdominal kanama ya da sıvı


Osk ltasyon
oskültasyon

  • Sessizlik:

    • intraperitoneal kanama veya ileus

  • Timpanik sesler

    • barsak tıkanıklığı.

  • Göğüste barsak sesleri

    • Diyafragma rüptürü


Genital muayene
Genital muayene

  • İnspeksiyon

    • Üretra mea’sında kan

    • Perineal ya da skrotal hematom

  • Vaginal (dijital) muayene yapılmalı

    • Kanama şüphesi spekulum

    • acil tamponaj


Rektal tu e
Rektal tuşe

  • foley kateter takılmadan önce

  • Bakılması gerekenler:

    • Sfinkter kas tonusu

    • Hassasiyet ve kitle

    • Yer değiştiren Prostat: üretra yaralanması

    • Gaitada gizli kan (+): rektum-barsak yaralanması


ek

  • İdrar sondası

  • Nazogastrik sonda


Acil laparotomi endikasyonu
Acil laparotomi endikasyonu

  • Hipotansiyon / şok ile birlikte:

    • Penetran yaralanmalar

    • abdominal distansiyon

    • bilinç bozukluğu


Acil laparotomi endikasyonlar
acil laparotomi endikasyonları

  • Ateşli Silah Yaralanması

  • Penetre yabancı cisimler

  • Eviserasyon

  • Periton İrritasyon Bulguları (peritonit)

  • Rektumda kan

  • Midede kan (nazogastrik sondada)


Laboratuar
laboratuar

  • kan grubu ve cross-match

  • tam kan sayımı

  • gebelik testi

  • amilaz düzeyi

  • tam idrar tahlili (TİT)

  • kan alkol ve madde düzeyi

  • karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri

  • elektrolit, glukoz

  • Koagulasyon testleri


Radyoloji
radyoloji

  • Akciğer grafisi (ön-arka, yan)

  • Direkt karın grafisi (ön-arka, lateral dekubitis)

  • AP pelvik grafi

    • Major travmalarda rutin


Pozitif bulgular
Pozitif bulgular

  • Serbest periton içi hava,

    • içi boş organ perforasyonu

  • Psoas gölgesinin silinmesi

    • retroperitoneal kanama

  • Alt kosta kırığı

    • dalak, karaciğer böbrek yaralanması

  • Göğüs içinde barsak loopları

    • diyafragma rüptürü


Diagnostik testler
Diagnostik testler

  • 1960 öncesi – 4 kadran Parasentez

  • 1960’lar – Diagnostik Peritoneal Lavaj (DPL)

  • 1980’ler - Abdominal Bilgisayarlı Tomografi

  • 1990’lar - Fokuslanmış Abdominal Sonografi Travma için (FAST)


Fast focused abdominal sonography for trauma
FAST (Focused Abdominal Sonography for Trauma)

  • kanamalarda

    • kullanışlı ve hızlı

  • posterolateral her iki toraks altı yan bölgeler, subxifoid ve suprapubik odaklar

  • Diagnostik lavaj gereksinimini ortadan kaldırabilir

  • Tekrarlanabilir


USG

  • Sensitivite

    • Hemoperitonyum: 68 – 98%

    • Hemoperitonyumve hipotansiyon: 100%

    • İntraabdominal yaralanmalar: 69%

    • Barsak yaralanması: 58%


Avantajlar
avantajları

  • Noninvaziv

  • Radyasyon yok

  • Acil serviste yapılabilir

  • Kolaylıkla tekrarlanabilir

  • İlk değerlendirmede kullanılabilir

  • Düşük maliyet


Dezavantajlar
dezavantajları

  • görüntüleme bazen sınırlı

  • kişiye bağımlı

  • retroperitoneal alanda yetersiz

  • solid organ laserasyonu hemen göstermeyebilir

  • obesite

  • gaz interpozisyonu

  • 500 ml den az sıvıda düşük sensitivite


Bilgisayarl tomografi
Bilgisayarlı Tomografi

  • karın içi kan varlığını saptamada güvenilir

  • Karaciğer ya da dalak yaralanması varlığında acil cerrahi girişim gerektiren yaralanma varlığını güvenilir olarak dışlar

  • tek başına barsak, pankreas yada diyafram yaralanmasını dışlamaz

  • Retroperitonun en iyi değerlendirme aracı


BT

  • Sensitivite:

    • Solid organ hasarı: 97%

    • Barsak hasarı: 64 – 94%

    • Diaphragmatikhasar: 61%

    • Pankreatik hasar: 30%


II. Hematom; yüzey alanı %10-50, çap <10cm

Laserasyon; 1-3 cm

Grade 2 KC travma






Bt endikasyonlar
BT endikasyonları

  • Künt travma

  • Hemodinamik stabilite

  • Normal veya şüpheli fizik muayene

  • Duodenal veya pankreatik travma şüphesi


Bt kontrendikasyonlar
BT kontrendikasyonlar

  • Laparatomi için kesin endikasyon

  • Hemodinamik instabilite

  • Ajitasyon

  • Kontrast madde alerjisi


Bt avantajlar
BT avantajları

  • Retroperiton iyi değerlendirme

  • Solid organların hasarında nonoperatif yönetimi

  • Renal perfüzyon değerlendirilmesi

  • Noninvaziv

  • Yüksek spesifite


Bt dezavantajlar
BT dezavantajları

  • Özel personel ihtiyacı

  • Süre ? Helikal – konvansiyonel

  • Maliyet


Parasentez
parasentez

  • 4 kadran rektus lateralinden

  • 0.1 ml pıhtılaşmayan kan

  • gastrointestinal içerik pozitif

  • Negativite karın içi patolojiyi ekarte ettirmez


Diagnostik peritoneal lavaj
Diagnostik Peritoneal Lavaj

  • lokal anestezi uygula

  • Cild yağ dokusu ve fasyayı 3-5 cm kesi

  • Peritonu gör, yukarı çek ve kes

  • kateteri pelvise doğru ilerlet

  • Enjektörle aspire et

  • Kan gelmiyorsa serum seti takarak periton içine serum ver


Dpl de erlendirme
DPL Değerlendirme

  • RBC> 100.000/mm3 (künt travma)

  • WBC> 500/mm3

  • amilaz >200 IU/dl

  • ALP >3 IU

  • Gaita, yiyecek parçaları yada safra gelmesi

  • Lavaj sıvısının toraks tüpü, NG, foleyden gelmesi

  • Sıvı geri gelmiyorsa ve klinik şüphe durumunda DPL pozitif kabul edilmeli.


Dpl endikasyonlar
DPL Endikasyonları

  • Güvenilir fm yapılamayan

  • Açıklanamayan hipotansiyon

  • Negatif parasentez

  • Karın travması ile birlikte ek patolojiler

  • Seri fm yapılamayacak genel anestezi alacaklar


Dpl kontrendikasyonlar
DPL Kontrendikasyonları

  • Acil Laparotomi Uygulanacak Olgular

    • Ateşli Silah Yaralanması

    • Evisserasyon

    • Peritoneal Bulgular

    • Serbest Hava

  • Geçirilmiş op.’a ait skar dokusu

    • Açık teknik kullanılabilir.

  • İlerlemiş hamilelik

    • Supraumbilikal yaklaşım


Diagnostik laparoskopi
Diagnostik laparoskopi

  • Sınırlı

  • İnvaziv

  • Pahalı

  • Diğer yöntemlere üstünlüğü yok

  • Atlanmış barsak , dalak ve retroperitoneal yaralanma

  • Torakoabdominal penetran yaralanmalarda diyafragmatik hasarı en iyi değerlendirme yöntemi


Anjiyografi
Anjiyografi

  • Renal arter tromboz

  • Pelvik yaralanmaya bağlı hemoraji tedavisi

  • Minör hepatik ve dalak kanamalarında


K nt kar n travmas nda cerrahi tedavi endikasyonlar
Künt karın travmasında Cerrahi Tedavi Endikasyonları

  • Pozitif peritoneal irritasyon bulguları

  • Pozitif parasentez

  • Pozitif peritoneal lavaj

  • Açıklanamayan şok

  • Pozitif radyoloji ve bilgisayarlı tomografi bulguları


Delici kar n travmalar
Delici karın travmaları

  • Kesici alette yaralanma derinliği önemli

  • Lokal yara eksplorasyonu önemli

  • Periton delinmedi ise gözlem

  • Ateşli silahta blast etkisi nedeniyle çevre organlarda


Laparotomi endikasyonu
laparotomi endikasyonu

  • Ateşli Silah mutlak

  • Akut karın bulguları

  • Evisserasyon

  • Mide, mesane , rektumdan kan gelmesi

  • Hipotansiyon ve şok

  • Radyolojide periton içi hava


Diyafragma
diyafragma

  • Penetranda daha sık

  • Absorbe olmayan sütürle aralıklı onarılır

  • Büyük defekt varsa Marleks mesh ile kapatılır

  • Tüp torakostomi takılır


mide

  • Penetrede genellikle

  • Omentum açılmalı

  • Kanlanma iyi primer onarım

  • Rezeksiyon kararı duruma göre


Duodenum
duodenum

  • Seyrek

  • Yüksek morbidite ve mortalite

  • Birlikte olan pankreatik major damar ve safra yolları yaralanmalarını içerir

  • Tedavi yaralanma yeri ve eşlik eden organa göre


Ince barsak
ince barsak

  • Basit veya çoklu perforasyon, barsak veya mezenter laserasyonu, hematom veya iskemi olabilir

  • Basit yaralanma primer tamir

  • Komplike ise rezeksiyon


Kolon
kolon

  • Genelde penetran

  • %10 mortalite

  • Şok, kontaminasyon, hasta yaşı , birlikte olan yaralanma

  • Primer kapama veya rezeksiyon


Primer kapama artlar
primer kapama şartları

  • Minör yaralanma (2cm den küçük)

  • Birlikte organ yaralanması yok

  • Kontaminasyon yok yada az

  • Yaralanmadan 4 saatten kısa süre

  • Kolonda birden fazla yaralanma yok


Rektum
rektum

  • Tüm yaralanmalarda fekal diversiyon gerektirir

  • Pelvik drenaj eklenmeli


Pankreas
pankreas

  • Yüksek morbidite

  • Major damar, biliyer sistem, doudenum ile birlikte

  • Prognoz pankreatik kanal ve duodenum yaralanması birlikteliği ile ilişkili



Safra yollar
safra yolları

  • Nadir

  • Safra kesesinde ise kolesistektomi

  • Koledokta ise T tüp veya koledokojejunostomi


Retroperiton
retroperiton

  • En sık neden pelvis kırıkları

  • Karın ve sırt ağrısı

  • Flankta renk değişikliği

  • Peritoneal lavajta yalancı pozitivite

  • BT de intraperitoneal yaralanma yoksa bilateral femoral arter nabız normalse künt travmada laparotomi endikasyonu yok



Karaci er
karaciğer

  • Sivil travmalarda en sık yaralanan organ

  • Spektrum geniş

  • Hedef kanama kontrolü, debridman ve perihepatik drenaj

  • %50 si durmuş, %80 sorunsuz


Nonoperatif tedavi
nonoperatif tedavi

  • Hilusu tutmayan dalak ya da karaciğer yaralanmaları

  • hemodinamik olarak stabil olmalı

  • Yaş< 50

  • YB ve cerrahlar her an ulaşılabilir ve uygun olmalı

  • grade’i düşük olmalı

  • Kan tx ve op gereksinimleri anında karşılanabilmeli

  • Hematokrit izlemi ve sık fizik bakı


Karaci er yaralanmas skalas
Karaciğer yaralanması skalası

  • Grade 1 :

    • hematom subkapsüler %10

    • Laserasyon kapsüler <1 cm derinlikte

  • Grade 2:

    • hematom subkapsüler %10-50 intraparankimal 10 cmden küçük

    • Laserasyon: kapsüler 1-3 cm derinlik, <10 cm

  • Grade 3:

    • hematom subkapsüler %50 parankimal >10 cm

    • Laserasyon 3 cm derinlikte

  • Grade 4: laserasyon parankimal ayrılma %25-75 1-3 segment

  • Grade 5.

    • laserasyon parankimal ayrılma %75 >3 segment

    • Vasculer jukstahepatik venöz yaralanma

  • Grade 6 hepatik avulsiyon


Dalak
dalak

  • Künt travmada en sık yaralanan organ

  • Postsplenektomi sepsis

  • Risk

    • çocuk 1yaş altı %20-50

    • Erişkinde %1-2

  • Geniş hiler yaralanma , parankimde aşırı yaralanma, hemodinamik instabilite, birlikte major yaralanma, fekal kontaminasyon Splenektomi endike

  • Pnömokok aşısı


Nonoperatif tedavi1
nonoperatif tedavi

  • Başka intraabdominal yaralanma yoksa

  • Hemodinamik stabilite

  • Minimal batın bulgusu

  • Negatif peritoneal lavaj

  • 2 üniteden az kan transfüzyonu

  • Yaralanmanın teknik olarak takibi


K nt kar n travmas nda cerrahi tedavi endikasyonlar1
Künt karın travmasında Cerrahi Tedavi Endikasyonları

  • Pozitif peritoneal irritasyon bulguları

  • Pozitif parasentez

  • Pozitif peritoneal lavaj

  • Açıklanamayan şok

  • Pozitif radyoloji ve bilgisayarlı tomografi bulguları


Fast focused abdominal sonography for trauma1
FAST (Focused Abdominal Sonography for Trauma)

  • kanamalarda

    • kullanışlı ve hızlı

  • posterolateral her iki toraks altı yan bölgeler, subxifoid ve suprapubik odaklar


Ate li silah yaralanmalar
Ateşli silah yaralanmaları

  • Mutlaka laparatomi gerektirir


Rnek soru
Örnek soru

  • Karın travmalı hastalarda diyafragmatik hasarı gösteren en etkili diagnostik test aşağıdakilerden hangisidir?

  • a) Abdominal BT

  • b) Abdominal Sonografi

  • c) Diagnostik Peritoneal Lavaj

  • d) Abdominal Parasentez

  • e) Diagnostik Laparoskopi

  • Cevap:E


ad