Zg rl k ve ba imsizlik ben m karakter md r
Download
1 / 28

ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR. - PowerPoint PPT Presentation


  • 211 Views
  • Uploaded on

ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR. CÜMLE TÜRLERİ. YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER. A.EYLEM CÜMLESİ B.AD CÜMLESİ. A.EYLEM CÜMLESİ. Yüklemi çekimli bir eylem olan cümledir. Örn: “ BU AKŞAM YOLA ÇIKACAK . “ O işini özenle yapıyordu . Keşke gelse .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' ÖZGÜRLÜK VE BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR.' - maik


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript


Y klem n t r ne g re c mleler

YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER

A.EYLEM CÜMLESİ

B.AD CÜMLESİ


A eylem c mles
A.EYLEM CÜMLESİ

  • Yüklemi çekimli bir eylem olan cümledir.

  • Örn: “ BU AKŞAM YOLA ÇIKACAK. “

  • O işini özenle yapıyordu.

  • Keşke gelse.

  • Çocuklar sokakta oynuyorlar.


B ad c mlesi
B.Ad cümlesi

  • Yüklemi ek-eylemle çekimlenmiş bir ad,ad olarak kullanılan bir sözcük veya sözcük grubu olan cümlelere “ad cümlesi “denir.

  • Örn: “ Bugün hava yağışlıymış.”

  • “Babamın adı Ali’dir. “

  • “ Bugün çok işim var.”



A kuralli c mle
A.KURALLI CÜMLE

  • Yüklemi sonda bulunan cümleye “kurallıcümle “ denir.

  • Türkçede yüklem cümlenin ana öğesidir ve sonda yer alır.

  • Kurallı bir cümle “ özne +tümleçler+yüklem” sıralamasına göre dizilir.

  • Örn: “ Okula erken gittim. “


B devr k c mle
B.DEVRİK CÜMLE

  • Yüklemi ,cümlenin sonunda olmayan cümlelere denir.

  • Örn: “ Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.”(Ahmet Haşim)

  • “Kurtuldu zavallıcık.”


C eks lt ml c mle
C.EKSİLTİMLİ CÜMLE

  • Dinleyenin kolayca anlayacağı durumlarda genellikle yüklemi,kimi zaman da gerekli bir öğesi söylenmeyen cümlelere “eksiltimlicümle” denir.


Eksiltimli c mlelerde u zellikler g r l r
Eksiltimli cümlelerde şu özellikler görülür.

  • A.Cümlenin yüklemle tamamlanması dinleyene bırakılır.Eylem kullanılmadan yargı bildiren cümlelerde görülür:

  • Örn: “ Arkadaşıma yaptığınız yardımlardan dolayı size teşekkürler…”

  • Yüklemi “var,yok “olan cümlelerde görülür:

  • Örn: “ Ne bir gören ne bir duyan…”


B y klemi ayn olan s ral c mlelerde y klemlerden biri s ylenmeyebilir

Ç.Konuşma sırasında ,yanıt cümlelerinde öğelerin biri ya da birkaçı söylenmeyebilir.

Örn. “ – Doktor Hakan Bey yok mu?

-Yok(özne söylenmemiş)

-Ne zaman gelecek?

-Haftaya(yüklem söylenmemiştir)

B.Yüklemi aynı olan sıralı cümlelerde yüklemlerden biri söylenmeyebilir.

  • Örn: “ Üreten mi bilir,tüketen mi…”

  • C.Yüklemi ayrı olan sıralı

  • cümlelerde

  • yüklemlerden biri konuşmada

  • söylenmeyebilir:

  • Örn: “ Önce güzel bir

  • duş …ardından

  • derin bir uyku çekilir.”



D a iklamali c mle
D.AÇIKLAMALI CÜMLE görülür

  • Yapısında ara cümlelere ve ara sözlere yer verilen cümlelerdir.

  • A.Ara cümleli cümle:Kesinlik ,olasılık gibi kavramları ara cümle biçiminde taşıyan cümlelerdir:

  • Örn: “ Bu yörenin – eminim –en zengin adamıdır.”


B ara s zl c mle
b.Ara sözlü cümle görülür

  • Arasına ,tam bir yargı bildirmeyen söz girmiş cümlelere “ar sözlü cümle “denir.

  • Örn: “ Ben orada,caddenin ortasında ,saatlerce bekleyecek miyim? “



Bas t c mle
BASİT CÜMLE görülür

  • Tek yüklemi bulunan cümlelere denir.

  • Örn: “ Bedavasirke , baldantatlıdır.”


Sirali c mle
SIRALI CÜMLE görülür

  • Birden fazla cümlenin ,bir anlam bütünlüğü içinde art arda sıralanmasıyla oluşan cümleler topluluğuna denir.

  • Örn. “ Sabahları erken kalkarım,elimiyüzümü yıkarım,yürüyüşe çıkarım.” cümlesi aslında üç tane basit cümleden oluşmuştur.


Ba li c mle
BAĞLI CÜMLE görülür

  • Bağlaçlarla birbirine bağlanan cümlelere denir.

  • -Ki ‘li bağlı cümle:

  • seni öyle merak ettim ki…

  • Eminim ki sınıfını geçecek.

  • Diğer bağlaçlarla da bağlanabilir:

  • Evden çıktım ve hızlı adımlarla yürüdüm.


B rle k c mle
BİRLEŞİK CÜMLE görülür

  • Bir ana cümle ile onun anlamını çeşitli bakımlardan tamamlayan bir veya birkaç cümleden oluşan cümlelere birleşikcümle denir.

  • Birleşik cümleler bir temel yargı;bir veya birkaç tane yan yargılardan oluşur.

  • Örn: “ Minareyi çalan(yan yargı),/kılıfını hazırlar.(temel yargı)


Yan yarg y olu turan c mleye yan c mlecik denir

1.Şartlı birleşik cümle: görülür

Yardımcı cümlesi veya cümleleri şart cümlesi olan cümlelere denir.

Örn. “Ödevini yapsaydı,iyi not alacaktı.”

2.İç içe birleşik cümle:Bir cümlenin içinde başka bir cümlenin yer almasına denir.

Örn.”Bu derdin çaresi yok / sanıyorum.”

Yan yargıyı oluşturan cümleye yan cümlecik denir.


Anlamlarina g re c mleler
ANLAMLARINA GÖRE CÜMLELER görülür

  • 1.OLUMLU CÜMLE

  • 2.OLUMSUZ CÜMLE

  • 3.SORU CÜMLESİ

  • 4.ŞART CÜMLESİ

  • 5.ÜNLEM CÜMLESİ


1 olumlu c mle
1.OLUMLU CÜMLE görülür

  • Bir işin ,bir oluşun,hareketin gerçekleştiğini veya gerçekleşeceğini bildiren cümleye denir.

  • Örn. “Sınava çok çalıştım.”

  • Bazı cümlelerin yapısında olumsuzlık unsuru olduğu halde cümlenin anlamı olumlu olabilir.olumsuzluk eki taşıyan bir yüklem kendisinden sonra “değil,yoktur” sözcüğünü alırsa o cümle olumlu bir anlam kazanır.

  • Örn:” İşlerin yoluna girmedi değil.”

  • Örn: “ Olup bitenleri bilmeyen yoktur.”


2 olumsuz c mle
2.Olumsuz cümle görülür

  • Bir işin,oluşun,hareketin gerçekleşmediğini veya gerçekleşmeyeceğini bildiren cümleye denir.

  • A.biçimce ve anlamca olumsuz cümleler:

  • B.biçimce olumlu anlamca olumsuz cümleler:


A bi imce anlamca olumsuz c mleler

Bu tür cümlelerin yüklemleri olumsuzdur ve cümlelerde olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur.

Örn:”Yazlıklarda pek su bulunmaz.”

Örn:” Evde yiyecek bir şey kalmamış.”

a.Biçimce anlamca olumsuz cümleler


B bi imce olumlu anlamca olumsuz c mle
b.Biçimce olumlu anlamca olumsuz cümle. olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur.

  • Yüklemi olumlu olan ama tümü olumsuz yargı veren cümlelerdir:

  • Örn.” Aylardır ne aradın ne sordun.”

  • Size verebilecek kadar param mı var?(yok).


Soru c mlesi
Soru cümlesi olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur.

  • Soru anlamı taşıyan cümlelere” soru cümlesi “ denir.

  • A.Olumlu Soru Cümlesi:

  • Babanız geldi mi?

  • B.Olumsuz Soru Cümlesi:

  • Anneniz gelmedi mi?


Nlem c mles
ÜNLEM CÜMLESİ olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur.

  • İçinde ünlem bulunan veya ünlem kavramı veren cümleye “ ünlem cümlesi “ denir.

  • Geldik ya!

  • Sakın gitmeyin ha !

  • Ey Türk Gençliği !


Art c mles
ŞART CÜMLESİ olumsuzluğu giderecek başka bir olumsuz kavram yoktur.

  • Bir işin,oluşun,eylemin yapılmasını şarta bağlı olarak bildiren cümleye denir.

  • Çalışırsan başarırsın.

  • Yağmur yağarsa ekinler büyüyecek.


ad