AZƏRBAYCAN
Download
1 / 29

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 100 Views
  • Uploaded on

AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ. Aqronomluq ixtisası üzrə Fitopatologiya kursu. II Bölmə: Bitki xəstəlikləri Mövzu 5 . Pambıq və günəbaxan bitkilərinin xəstəlikləri, onlarla mübarizə. Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor əvəzi İbrahim Cəfərov. P L A N:.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİ' - maida


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

AZƏRBAYCANDÖVLƏT

AQRAR UNİVERSİTETİ

  • Aqronomluqixtisasıüzrə

  • Fitopatologiyakursu


  • IIBölmə: Bitki xəstəlikləri

  • Mövzu 5. Pambıq və günəbaxan bitkilərinin

  • xəstəlikləri, onlarla mübarizə

  • Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru,

  • professor əvəzi İbrahim Cəfərov


5.1 Pambıq bitkisinin soluxma xəstəlikləri və yeni

təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizə

5.2 Pambığın unlu şeh və hommoz xəstəlikləri, onlarla

mübarizə

5.3 Pambıq liflərinin xəstəlikləri və onlarla mübarizənin

əsas prinsipləri

5.4 Günəbaxan bitkisinin əsas xəstəlikləri, onlarla

mübarizə


Ədəbiyyat

1.Cəfərov İ.H. Kənd təsərrüfatı fitopatologiyası. Bakı: «Elm», 2001, 277 s.

2.Cəfərov İ.H. Tarla bitkilərinin xəstəlikləri. Bakı: «Elm», 2009, 326 s.

3.Rəhimov Ü.A. Kənd təsərrüfatı bitkilərinin xəstəlikləri. Bakı: «Maarif», 1988, 160 s.

4.Пересыпкин В.Ф. Сельскохозяйственная фитопатология. М.: «Агропромиздат», 1989, 415 с.

5.Защита растений от болезней / В.А.Шкаликов, О.О.Вело-шапкина, Д.Д.Букреев и др. под ред. В.А.Шкаликова -3-е изд. испр. и доп. – М.: КолосС, 2010, 404 с.

6. Kirkpatrick T.L., Rothrock C.S. Compendium of Cotton Di-seases. Second edition, The American Phytopathological Society, 2001, 77 p.

www. google.az




Dünya üzrə pambığın istifadəsi, min tonla

Qeyd: * - qiymət; ** - proqnoz; *** - Türkiyə daxil olmaqla



  • Pambığınvertisilliozsoluxmasıvəyavertisilliozvilti - Verticilliumdahliae Kleb.

Təsnifatdayeri:

Fungi vəyaMycotaaləmi, Anamorfic fungi şöbəsi, Hyphomycetessinfi, Hyphomycetalessırası, Dematiaceaefəsiləsi, Verticilliumcinsi.

Biolojiqrupu:

Hemibiotrof


Patogenin təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizəmorfologiyavəbiologiyası. Xəstəliyinəlamətləripambıqkolununaşağıyarusyarpaqlarındasarıtəhərhəlqəvivəyakələ-kötürləkələrinmeydanaçıxmasıiləsəciyyələnir. Belələkələryarpaqayəsiüzrəsəliqəsiz, dağınıqyerləşir. Yarpaqdayalnızkiçikbiryaşılhissəqalır. Buhissəböyükolmayandamarboyuncadarzolaqcıqlardanibarətdir. Sonraləkəqonurlaşır, quruyurvənekrozlarəmələgəlir.

Xəstəlikbitkiüzrəaşağıdanyuxarıyadoğruyeniyarpaqlarıəhatəetməkləyayılır. Beləyarpaqlarisəquruyurvətədricəntökülür. Xəstəlikuzunmüddətdavametdiyizamanbitkideməkolarki, bütünyarpaqlarınıitirir, mövcudqozalarvaxtındanəvvəlquruyurvəaçılır. Buxronikiformaqısabuğumaralarınınolmasıiləxarakterizəedilir, buisəbitkininböyüməsinindayanmasınaişarədir.


Yayılması təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizə. Dünyanınpambıqbecərilənbütünrayonlarındaəngenişyayılmışvəzərərlixəstəliklərdənbiridir. Amerikadabuxəstəlik 1914-cüildənməlumdur. Avropaölkələrindəxəstəliyəyalnızsuvarılanpambıqəkinlərindərastgəlinir.

XəstəlikAzərbaycanındapambıqəkinlərindəgenişyayılmışdır. BuxəstəliyinöyrənilməsindəazərbaycanlıalimF.Babayevin 1960-1980-ciillərdəapardığıtədqiqatlarviltləmübarizədəəsaslıroloynamışdır. Ü.A.Rəhimovun (1988) məlumatlarınaəsasəntorpaqdaxlorvəsulfatduzlarıçoxolanşoranŞirvanzonasındanisbətənzəif, Qarabağ, Milzonalarındagenişyayılmışdır.

Ekologiyası. Mikrosklerosiyalarıncücərməsi, göbələyinböyüməvəinkişafıüçünoptimaltemperatur 24-260C, rütubət 60-70%-dir. Göbələkhəyatilikqabiliyyətinikifayətqədəryüksəktemperaturdasaxlayır: mikrosklerosiyalar +800C-yəqədərmüsbət, -300C-yəqədərmənfitemperaturayadözürlər. TorpaqmühitininreaksiyasıVerticil-liumdahliaegöbələyininhəyatfəaliyyətindəəhəmiyyətliroloynayır: pH 7-8 göbələyininkişafıüçünoptimaldır.


Təsərrüfat təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizəəhəmiyyəti. Pambıqvertisilliozviltləyoluxanzamanyalnızməhsuldarlıqazalmır, əhəmiyyətlidərəcədəonunkeyfiyyətidəpisləşir: lifinmöhkəmliyi, uzunluğu, yağlılığıaşağıdüşür, toxumlarıncücərməenerjisiəhəmiyyətlidərəcədəazalır.

Mübarizətədbirləri. Bütünmaşınvəmexanizmlərin 2%-lifor-malinməhluluilədezinfeksiyasıdaməqsədəuyğundur. Toxumlarınsəthiyoluxmasınınqarşısınıalmaqüçün 65%-lifentiuramprepa-ratınınsulususpenziyasıilə (10-12 kqdərman, 15-20 lsuvəyapış-dırıcıdaəlavəetməklə 1 tontoxum) dərmanlanır. Dərmanlamapambıqsəpininə 1-2 ayqalmışmərkəzləşdirilmişqaydadazavod-lardaaparılır.

Quzapayıvədigərbitkiqalıqlarısahədəntəmizləndikdənsonragüclüyoluxmuşsahələrdəvertisilliozxəstəliktörədicisiniməhvetməküçüntorpağa 50%-lipentaxlornitrobenzolun (100-200 kq/ha) verilməsiməsləhətgörülür. Budərmantorpağaverildikdəndərhalsonra 30-35 smdərinlikdəşumaparılmasıelmicəhətdənsəmə-rəlidir.


  • Pambığın təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizəfuzariozsoluxmasıvəyafuzariozvilti- Fusariumoxysporum f. sp. vasinfectumW.C.

  • Snyder & H.N. Hansen.

Təsnifatdayeri:

FungivəyaMycotaaləmi, Anamorficfungişöbəsi, Hyphomycetessinfi, Hyphomycetalessırası, Tuberculariaceaefəsiləsi,

Fusariumcinsi

Biolojiqrupu:

Hemibiotrof


Patogenin təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizəmorfologiyavəbiologiyası. Xəstəlikbitkininbütüninkişaffazalarındameydanaçıxır. Xəstəliyinsimptomlarıəvvəlcəfilqəyarpaqlardavəaşağıyarpaqlardaqeydəalınır, sonraisəböyümənöqtəsinəqədəryayılır. Cücərtilərinəmələgəlməsindənhəqiqiyarpaqlarınformalaşmasınaqədər xəstəlik intensiv gedir, sonra o yatır və qonçələmə fazasında, çiçəkləmədə və pambığın vegetasi-yasının sonuna qədər yenidən canlanır.

Qönçələmə fazasında xəstələnmiş bitkilərdə yarpaq, qönçə, çiçəklər tökülür, gövdələri quruyurlar. Əgər bitkilər bar vermə dövrü yoluxurlarsa, onlar payızda ölüşgəyir, lakin qozaları açılmır, belə bitkilərin gövdələri tünd rəngli olur. Adətən yayın ortasında və ya vegetasiyanin sonunda xəstəlik ildırım kimi tez formada rast gəlinir. Belə bitkilərdə yarpaqlar rəngini dəyişmədən turqoru itirir, asılı qalır, xarakterik torluluq itir, bitki tezliklə quruyur.



Yayılması. təsərrüfatçılıq şəraitində onlarla mübarizəBu xəstəlik Azərbaycanda da geniş yayılmışdır. Ayrı-ayrı illərdə Azərbaycan ET Pambıqçılıq və ET Bitki mühafizə İnstitutunun əməkdaşları pambıqda fuzarioz xəstəliyini tədqiq etmişlər.

Təsərrufatəhəmiyyəti. Fuzariozsoluxma- çox zərərlixəstə-likdir. M.Y.Menlikeyeva (1976) təcrübələriilətəsdiqedirki, xəstəliknəticəsindəqozalarınformalaşması 51,8%-əqədərxampambığınkütləsi 34,32%, lifinuzunluğu 1,8 mm-əqədər, onunkipliyi 0,7-0,9 qramazalmışdır. Səpinüçüntoxumunkeyfiyyətipisləşmişdir. Analojiməlumatlardigərtədqiqatçılartərəfindəndətəsdiqedilir.

Mübarizətədbirləri. Vertisilliozsoluxmadaolduğukimidir.


ad