N versal motorlar g r
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 23

ÜNİVERSAL MOTORLAR GİRİŞ PowerPoint PPT Presentation


  • 285 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ÜNİVERSAL MOTORLAR GİRİŞ. Yukarıdaki şekilde üniversal motorun kutup ve endüvi sargılarının seri bağlanışı ve endüktörünün çıkıntılı olduğu gösteriliyor. Farklı kutupları bir birine yaklaştırılan mıknatıslar, bir birlerini çeker. ÜNİVERSAL MOTOR ; ANİMASYON1 ANİMASYON2.

Download Presentation

ÜNİVERSAL MOTORLAR GİRİŞ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


N versal motorlar g r

NVERSAL MOTORLARGR

Yukardaki ekilde niversal motorun kutup ve endvi sarglarnn seri balan ve endktrnn kntl olduu gsteriliyor.

Farkl kutuplar bir birine yaklatrlan mknatslar, bir birlerini eker.

NVERSAL MOTOR; ANMASYON1

ANMASYON2

DEK ANMASYONLAR;

ANMASYON 3

ANMASYON 4

ANMASYON 5

ANMASYON 6

ANMASYON 7

Mknatslar bir birlerine deince hareket duracaktr.

Gnmzde kullanlan standart elektrik motorlar, iki sabit, 3 elektromknats tan oluur. Elektrik fralar ve komtatr yardmyla bobinlere verilir. Fra ve komtatrn bir birlerine yapt a, elektromknatslarn alma yeri ve ann belirler.

Dnen sabit mknatslar, elektromknats ile deitirildiinde, ekme kuvveti istenildii gibi durdurulup balatlabilir ve hareketin devamll salanr.

Mknatslar dan biri, bir mile balanr ve dzlemsel hareket dnme hareketine evrilerek mknatslarn bir birine dememesi, dolaysyla hareketin srekli olmas salanr.


N versal motor ser motor

NVERSAL MOTOR(SER MOTOR)

a) Yaps:

niversal motor doru akm seri motoruna benzer.Statoru sa paketlerinden kntl kutuplu olarak yaplm kutuplara kutup bobinleri yerletirilmitir.Rotor doru akm makinas endvisi gibidir,sa paralarndan yaplmtr.Rotor oluklarna yerletirilen sarglar D.A endvi sarglarnn ayndr.Yaps nedeniyle hem D.A hem de A.A.da kullanlr.Her iki akmda da kullanld iin bu motorlara niversal motor denilmektedir.


N versal motorlar g r

b) alma prensibi:

niversal motora bir fazl alternatif gerilim uyguladmzda statordaki kutup bobinlerinden ve endvi sarglarndan alternatif akm geer.Kutup bobinlerinden geen akm manyetik alan meydana getirir.Endvi sarglarndan akm geirilince bir MMK oluur ve iletken manyetik alann dna doru itilir.Oluan bu kuvvet endvinin dnmesini salar.

Alternatif akmn pozitif peryodunda kutup bobinlerinden ve endviden bir ynde akm geer,negatif peryodda ise her ikisinden de tersi ynde bir akm geer.Endvide N kutbunun altndaki iletkenler bir ynde itilirken,S kutbunun altndaki iletkenlerde ters ynde itilirler.Endvinin iki tarafndaki bu kuvvet iftinin meydana getirdii dndrme momenti endviyi dndrr.Alternatif akmn negatif yarm periyodunda ise kutuplardan geen akmn yn deitii iin kutuplar deiir.Ayn anda endviden geen akmn da yn deitii iin kutuplarn altndaki akm ynleri ayndr.Manyetik alan tarafndan endvi iletkenlerinin itilme ynleri deimedii iin endvi ayn ynde dnmeye devam eder.

Endvide meydana gelen dndrme momenti,endviden geen akma ve kutuplarn manyetik aksna baldr.Endvi ve kutup sarglar seri bal olduu iin manyetik aknn ve endvi akmnn art ayn anda olur.Bu yzden niversal motorlarn kalknma ve dndrme momentleri yksektir.


N versal motorlar g r

Yan tarafta grlen resimde bir niversal motorun HIZ-MOMENT karakteristii grlmektedir.

niversal motorlarda stator (kutup) sarglar ile endvi sarglar birbirine seri bal olduklar iin oluan manyetik ak ve endviden geen akmn ayn olmas sebebiyle bu motorlarn kalknma ve dndrme momentleri ok yksektir.

Yandaki ekilde grld gibi motorun ilk andaki kalknma hz, dnme momentinin yzdelik oranna bakldnda ok yksek seviyelerde.

Motor kalkndktan sonra 60 hertzlik frekansta dndrme momenti artar fakat dnme hz der, Doru akmda ise frekans sabit olmasna ramen moment artar, hz 60 hertzlik ebekeye gre daha az d gsterir. Grld gibi frekans 25 hertze drlrse moment ile dnme hz fark daha yava azalr.

ekilde kalknma annda 25, 60 hertz ve dc ebekelerinde kalknma ve dnme momenti ayn; kalkndktan sonra yzdelik deiim oranna gre arada farkllklar oluuyor.

Bu da niversal motorlarn kalknma ve dnme momentlerinin ne kadar yksek olduunu gsteriyor

(Dnme hz )

(hz yzde olarak deerlendirilmitir.)

(Dnme Momenti (yzde olarak deerlendirilmitir.))


N versal motorlar g r

(motor aft)

(sincap kafes halkalar)

(paketlenmi sac gvde)

c) zellikleri:

niversal motorlarn devirleri D.A seri motorlarnda olduu gibi ykle deiir.Botaki devir saylar ok yksektir.devirleri 15000-20000 d/d ya kadar kar.Bota devir devir saysn snrlayan srtnme ve vantilasyon kayplardr.

niversal motor D.A la altnda devir says yk karekteristik erisi ,A.A da altndaki karekteristik erisinden biraz dk olur.Baz motorlarda A.A ve D.A devir yk ergileri birbirini keser.

seri motorlarda devir saysn veren forml D.A makinalarndan hatrlayarak yazarsak:

n= [U-I(RA+RS)] /(K*)

n= devir says

RA=endvi direnci

RS=seri kutup direnci

U=motora uygulanan gerilim

I=motordan geen akm

K=katsay

=manyetik ak

niversal motor A.A ile alrken motor yklendike devir saysn etkileyen bir baka etken de:

Endvi ve kutup sarglarnn reaktif direnleridir.Endvinin ve kutup sarglarnn reaktif direnlerinin sebep olduu reaktif gerilim dmleri endvi ye uygulanan gerilimi drr.Bylece A.A da alan motorun devir says D.A da alrken oluan devir saysndan dk olur.

Yk altnda alan bir seri motorun devir says motora uygulanan gerilimi deitirerek ayarlanr.

(Bir AC ndiksiyon Motorun Rotoru- st ste paketlenmi

sac gvdeden oluan sincap kafesli (rotor))


N versal motorlar g r

(Stator Kutbu)

(Stator Boyunduruu)

(Hava Aral)

Motor yklendiinde endviden geen yk akmnn sebep oldugu endvi reaksiyonu hava aralgndaki manyetik aky azaltr. Buda devir saysnn ykselmesine neden olur.

(Rotor dii)

(Rotor Boyunduruu)


N versal motorlar g r

D) Devir Ynnn Deitirilmesi:

Bir niversal motorun endvi ularn veya kutup sargs ularn deitirerek devir yn deitirilebilir.

Fakat devir ynn deitirmek iin endvi ve kutup sarglarnn ular ayn anda deitirilmez. nk her iki sargnn yn deiirse; endvi sargs ve kutup sargsndan geen akmn yn ayn kalr. Byle olunca da motor ayn ynde dner.


N versal motorlar g r

E) niversal Motorun Hz Kontrol:

Aadaki ekilde yarm dalga sadece pozitif alternaslarda alan hz kontrol devresi grlmektedir.

Thyristrn iletim gerilimi P1 potansiyometresi ve D1 diyodu zerinden salanmaktadr. P1 direnci artrldnda gecikme as byr ve hz azalr. P1 direnci azaltldnda ise gecikme as byr ve hz artar.

Bylece pozitif alternanslarda gerilimin azalp oaltlmasyla hz kontrol yaplm olur.

Yukarda ekildeki rle niversal motorlar kontrol etmek iin kullanlr. niversal motorlarn hzn potansiyometre aracl ile ayarlamamz salar. Motor zerindeki AC tako iaretini kullanarak hz Geri beslemeli olarak almaktadr. niversal motorlara rnek olarak amar makinas motorlarn gsterebiliriz. Raya veya pano taban sacna monte edilebilir. Potansiyometresi zerinde ve harici olan modelleri vardr. En fazla 2,2kW motor balanabilir.

Thyristrl niversal Motor Hz Kontrol Devresi


A a da niversal motor in e itli h z kontrol uygulamalar yer almaktad r

Aada niversal Motor in eitli Hz Kontrol Uygulamalar Yer Almaktadr.


Niversal motorlar n kullan ld klar yerler

niversal Motorlarn Kullanldklar Yerler


N versal motorlar g r

AMAIR MAKNESNDE KULLANILAN BR NVERSAL MOTOR UYGULAMASI

Tipik bir tam otomatik amar makinesi, blok diyagram.

amar makinesi uygulamas, arlkl olarak motor hz kontrol ve ac anahtarlama zerine dayanmaktadr.

Bu uygulamada gsterilen elektronik devreler ST MKRO ELEKTRONK tarafndan yaplmtr.


N versal motorlar g r

Aadaki ekillerde niversal Motorlarn eitli Elektronik Devre Elemanlaryla Yaplm Driverler Bulunmaktadr.


N versal motorlar g r

Deney: 1

Deneyin Ad: niversal motorun devir saysnn yk ve gerilimle deitirilmesi olayn kavramak ve hz akm ilikisini renmek.

Deneyin Yapl: Motor ilk nce AC ebekeye balanr. Devreye bir voltmetre ve ampermetre balanr. Gerilim ayarlanabilecek ekilde motor devresi kurulur. Gerilim yavaa arttrlarak motora yol verilir. Motor bota alt iin deerler hzl bir ekilde kayt edilir. Daha sonra motorun miline bir DC jeneratr balanr ve jeneratr yklemek iin lambalar kullanlr. niversal motorun gerilimi yavaa arttrlarak istenilen bir deerde sabitlenir ve jeneratre bal lambalar devreye alnarak DC jeneratr yklenir, daha fazla gce ihtiya duymas salanr; bu da niversal motorun daha fazla yklenmesini salayarak milindeki momentin dmesine sebep olur. Bylece niversal motorun hz ykle deitirilmi olur.

Bu deneyde niversal motorun hz arttka ektii akm azalr, hz yavaladka ekilen akm artar. nk motor yklendike zorlanr ve motor sarglar snp sarg direncinin artmasna sebep olur bylece motor ebekeden daha fazla akm eker.


Deneyden al nan de erler ve hesaplamalar

DENEYN BALANTI EMASI:

Deneyden Alnan Deerler ve Hesaplamalar:

DENEY: 2

Deneyin Amac: D.A. motorlarnn

iletme karakteristiinin incelenmesi


Deneyden al nan de erler do rultusundaki seri motor karakteristikleri

Deneyden Alnan Deerler Dorultusundaki Seri Motor Karakteristikleri


Niversal motor deneyleri

  • DENEY: 3

  • Deneyin Amac:

  • D.A. da seri motor tarafndan retilen moment, verim k gc ve

  • hz arasndaki ilikiyi ortaya koymaktr.

  • Deneyin Yapl:

  • Deney balang ayarlar;

  • Ortalama hz: 1800 d/dk

  • Besleme gerilimi: DC 110V

  • altrma modu: Start/Stop/Run

  • Endvi reostas da

  • Moment anahtar INT konumunda

  • Fren Moment Kontrol minimumda olacak

  • Devre yandaki ekle gre balanacaktr.

niversal Motor Deneyleri

Ryv en byk deerine getirilmelidir. Motor besleme gerilimi 110V a ayarlanr ve deney sresince sabit tutulur. Dinamo freninin moment kontrol bir miktar arttrldktan sonra, Ryv nin deeri yavaa azaltlarak motora yol verilir. Seri motorun yksz altrlmas durumunda devir saysnn sonsuza gidecei ve makinenin zarar grmesi sz konusudur. Gerektii durumda mildeki fren momenti arttrlarak devir saysnn 3000 rpm in zerine kmamas salanr.

Motor miline uygulanan mildeki fren momenti moment kontrol ile kademeli olarak arttrlr ve her bir mildeki moment, hz, akm, gerilimler okunup tablo 4.2 oluturulur. Deney esnasnda endvi akmn len ampermetre ve moment l aletinin uygun kademede olduuna dikkat edilmelidir. Deney esnasnda nominal deerler almamaldr.

Devre enerjisiz brakldktan sonra seri uyarma sargs direnci (Rs), seri sarg ular (EF) arasna balanan bir ohmmetre ile llr.

Rs:....


Hesaplamalar

Hesaplamalar

Alan sargsnn jul kayb: Pcuf =( Ia)2 . Rs

k gc: P2 =M . 2 . . n

60

Uyarma gc: Pcuf = V . If

Endvi gc: Pa = V . Ia

Toplam giri gc: P1 = V . (Ia + If ) = Pa + Pcuf

Endvi sarglarnda oluan jul kayb: Pcua = ( Ia)2 . Ra

Endvide indklenen mekanik g: Pi = Pa Pcua

P2

Verim: = --------

P1


  • Login