Marek Hastaligi

Marek Hastaligi PowerPoint PPT Presentation


  • 835 Views
  • Uploaded on 27-08-2012
  • Presentation posted in: General

- PowerPoint PPT Presentation

Download Presentation

Marek Hastaligi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. Marek Hastaligi

2. Marek Hastaligi Tavuklarin çok bilinen çok incelenen tümöral ve öldürücü viral bir hastaligidir.

3. Tarihçe Ilk defa 1907 yilinda Dr.Josef Marek tarafindan Macaristan’da tespit edilmistir. Hastalik 1962 yilindan bu yana hemen her yil sayilari artan salginlarla dünyada önemli ekonomik kayiplara neden olmaktadir.

4. Etken Hastalik etkeni Herpesvirus grubundan onkojenik özelligi olan Marek virusudur 150-200 nm büyüklükte olan virusun ortak antijenlere sahip 3 serotipi bulunur

6. Marek Hastaligi Deneysel olarak hindi, sülün ve bildircinlarda da enfeksiyon olusturulmasina ragmen Marek hastaligi yalnizca tavuklarda görülür. Hastalik 16 haftaliktan küçük tavuklarda görülür. Ancak yumurta dönemindeki tavuklarda ve damizlik sürülerde de hastalik saptanmistir. Son yillarda Israil ve Fransa’ da ticari hindi sürülerinde Marek hastaligi tespit edildigine dair yayinlar bulunmaktadir

8. Hastalik vertikal olarak bulasmaz Kontamine kümeslerde indirekt horizontal bulasma ile hastalik sürü içinde yayilir. Marek hastaligi viruslari enfekte tavuklarda hücre çekirdeginde çogalir ve deri epitellerinde enfektif virion haline gelir

9. Bulasma Dökülen tüy follikülleri ve epiteller ile virus etrafa yayilir Hücre içindeki enfektif virion solunum yoluna ulasir ve duyarli tavuklar hastalanirlar. Hastalikli kümeste normal görülen tavuklarin çogu portördür. -Devamli olarak enfeksiyöz virusun etrafa saçilmasi sonucu enfeksiyon kümeste sürekli olarak kalmaktadir

10. Bulasma Deneysel enfeksiyonlarda tüy follikülleri ile virus saçimi 2 hafta sonra baslar ve 3-5 hafta devam eder klinik semptomlar 3-4 haftadan önce görülmez. Hastaligin inkübasyon süresi virüsün patojenitesi ve dozu, maternal antikor durumu, bulasma yolu, civcivlerin genetik özelliklerine göre degisir. Marek hastaliginda en siddetli olgular 8-9 haftadan sonra ortaya çikmaktadir

11. Patojenite Genç tavuklar infeksiyona daha duyarlidir Hastaligi geçiren hayvanlarin diger bakteriyel, viral ve paraziter hastaliklara karsi duyarliligi da oldukça artis göstermektedir . Geç Marek hastaligina bagli ölümler ise kirk haftalik yasa kadar orta ve yüksek oranlarda görülebilir

12. Hastalik Belirtileri Marek hastaligi progresif yani ilerleme gösteren bir hastaliktir. Hastalik belirtileri degisiktir Hastaligin akut seklinde tavuklarin büyük çogunlugunda düskünlük ve zayiflama Tüylerde, düzensizlik ve kabarmalar dikkat çeker

13. Marek hastaliginin en yaygin olarak görülen formu lymphoproliferative syndrom’dur. Bu formda klinik semptomlar non-spesifiktir ve lezyonlarin lokalizasyonuna bagli olarak gelisir. Çok çesitli sinirsel semptomlar sekillenir. Bacaklarda spastik felçler ve çesitli sinirsel semptomlar gelisebilir. Sinir ve sindirim sisteminde paraliz sonucu bu sistemlere ait semptomlar sekillenebilir. Hastalik Belirtileri

14. Marek hastaliginda bazen torticollis (bas ve boynun yana dönmesi) ve diger sinirsel semptomlar gözlemlenir

15. Hastalik Belirtileri Felçler ve kasilmalar genellikle tek taraflidir. Genellikle bu durumda etkilenen hayvanlar bir bacak önde digeri arkada uzanmis olarak yatarlar.

16. Virulansi yüksek MHV lar ile enfeksiyonlarda Gri renkte iris ve irregular pupilla görülür

17. Marek Hastaligi Marek hastaligi görülen sürülerde morbidite ve mortalite hemen hemen aynidir. Genellikle hastalik belirtileri gösteren tavuklar ölürler. Orta virulant ve virulant MHV suslarinin neden oldugu salginlarda farkli morbidite olmustur. Bazi infekte sürülerde sadece birkaç tavukta hastalik belirtileri ortaya çikarken bazi isletmelerde morbidite daha yüksek olmustur.

18. Otopsi Bulgulari Karacigerde, dalakta, böbreklerde, akcigerde, testis, ovariumda, sekillenen tümörlerin olusmasi tavugun genetik yapisi ve enfeksiyona neden olan virusun virulensi ile iliskilidir. Visseral tümörler genellikle hastaligin akut seyrinde görülür Bursa fabricius atrofiktir. Kaslarda gri beyaz renkli lezyonlar görülür Mikroskopik olarak; polimorfik lymphoid infiltrasyon dikkat çekicidir

19. lenfoid tümörler degisik organlarda sekillenebilir

20. Klinik Tablo

21. Göz formunda: Irisin gri renk almasi

22. Deri formunda: Tüy folliküllerinin genislemesi. (Broylerlerde en siddetli hastalik sekli).

23. Klinik Tablo – Deri Formu

24. *periferal sinirde kalinlasma, ödem ve asimetri gözlenebilir

25. Tani Marek hastaligi kinik belirtiler ve otopsi bulgularina göre tanimlanabilirse de kesin tani laboratuvar muayeneleri ile konur. Hastaligin geçmisi, klinik bulgular, lezyonlarin yayilimi, etkilenilen yas ve teyit asamasinda histopatoloji, immunohistokimya yöntemlerinden yararlanilmaktadir. Virus izolasyonu Moleküler Teshis

26. Ayirici Tani Öncelikle; *Lenfoid Lökozis *Gumboro *Aspergillozis *Kolibasillozis *Epidemik tremor (AE) *Vitamin ve mineral madde yetersizlikleri Özellikle yumurta startinin verildigi günlerde Ca / P ve D Vitamini yetersizlikleri yönünden ayirici tani yapilmalidir

27. Tedavi Hastaligin viral kökenli olmasindan dolayi tedavi söz konusu degildir. Ikincil infeksiyonlari önlemek açisindan antimikrobiyel tedavi uygulanabilir.

28. .

29.

30. ASILAR Marek hastaligi adinin konuldugu yildan itibaren, gerek ABD’de, gerekse Avrupa ülkelerinde yayinlanan raporlarda hastalik insidansinin hiçte küçümsenmeyecek düzeylerde arttigi görülmüstür. Bunun üzerine hastaligin kontrolüne ve korunmasina yönelik olarak asi çalismalarina hiz verilmistir.

31. ASILAR 1970 yilinda hastaliga karsi asi uygulamasi baslatilarak hastalik kontrol altina alinabilmistir. Ilk marek asisi Ingiltere’de hazirlanan attenue Marek HPRS- 16 asisidir. Salginlardan izole edilmis Onkojenik serotip 1 MHV susu pasajlanip attenue edilerek asi hazirlanmistir Ekonomik ve epizootiyolojik önemi nedeniyle daha sonra serotip 3 THV den hazirlanan asilar digerlerinin yerini almistir

32. ASILAR Baslangiçta sadece monovalan Hindilerden izole edilen hindi herpes virus (THV) susundan hazirlanan FCR-126 asilari uygulanmaktaydi. Ancak maternal antikorlar ve virulensi yüksek saha suslarinin ortaya çikmasi nedeniyle bu asilarin etkinliklerinin azaldigi tespit edildi.

33. ASILAR Asilanmis olmasina ragmen hastalik çikan hayvanlarda yapilan çalismalarda Serotip 3 ten hazirlanan asilarin ve uygulanan tek dozun, sahadaki çok virulent suslara karsi hayvanlari iyi koruyamadigi ortaya çikmis Saha suslarinin virulensinde daha fazla artis olmasi nedeniyle 1990’li yillarda ‘Rispens’ asi susu (attenue serotip 1 CVI 988) yaygin olarak kullanilmaya basladi.

34. ASILAR Serotip 3 + serotip 2 Marek hastaligi virus suslari ile hazirlanan bivalan asilar kullanilmistir. Daha sonralari çok virulent suslarin neden oldugu büyük salginlarin yasandigi bölgelerde uygulamaya sokulan CVI 988 - klon asisi ve saha izolatindan attenue edilerek hazirlanan R 2/23 asilari uygulanmistir

35. ASILAR Ayrica embriyonal dönemde uygulanan in-ovo asilamalar ile yüksek virulensli salginlara karsi broyler sürülerinde korunma yüzdesi oldukça arttirilmistir. Rekombinant Marek asilarinin gelistirilmesi ile sonuçlar çok daha iyi seviyelere tasinmistir. Bütün bu asi gelistirme çalismalari sayesinde immunsupressif etkilerden önemli bir halkasi olan Marek hastaliginin kirilmasi saglanabilmektedir.

38. Bunun iki önemli sonucu vardir: Asili tavuklardan saçilan virulent virus asilanmamis tavuklar için hala onkojeniktir. Saha viruslarinin daha fazla virulent patotiplere dogru evrimi devam etmektedir Ideal bir asi virulent virusun çogalmasini en azindan saçilimini önlemelidir, Ancak henüz böyle bir asi mevcut degil.

39. Marek Hastaliginda Asi Bagisikligi

40. Asi Uygulamalari Asi çok kaliteli ve asilama programi çok iyi hazirlanmis olsa bile, asi uygun sartlarda sevk ve muhafaza edilmez ise basari sansi yoktur. Asi uygulayicisi kuluçkahanelerin uygulama hatalarini en aza indirgemeleri hastalik kontrolünün temel noktalarindan biridir Kanatlilarda asinin basarisiz olmasinin en önemli nedeni hatali uygulamalardir.

41. Asi Uygulamalari Asi uygulamasi öncesi süreç tüm detaylari çok iyi planlanmalidir. Bu planlama asinin sevki, muhafazasi ve uygulamasi konusunda iyi egitilmis ekibi de kapsar. Stres, sicaklik nem gibi çevresel faktörler, yetersiz beslenme, parazit enfestasyonlari tavuklarin bagisiklik cevabini azaltan unsurlardir Tavuklarin bagisiklik sistemi Gumboro, CAV, Reo, Adeno vb. enfeksiyöz hastaliklar veya toksinli yem tüketimi nedeniyle baskilanmis olabilir.

42. Asi Uygulamalari Bagisikligin baskilanmasi terimi antikor olusumunu saglayan hücre kisimlarinin dogru çalismadigini ifade eder. Bu durum asidan dolayi olusacak korumanin sinirli olmasina ya da asiri reaksiyonlar nedeniyle hastalik ve ölümlerin artmasina neden olur.

43. Asi Uygulamalari Hücreye bagli olarak üretilen (cell-associated) asilarin uygulamasinda çok dikkat edilmelidir, Bu uygulamalar diger enjektabl inaktif asi uygulamalarindan ayri düsünülmelidir. Bu seviyede de çok ciddi hatalar yapilmaktadir.

44. Asi Uygulamalari Asilamanin intramuscular yada subcutan yolla verilmesine dikkat etmek Otomatik enjektör ve makinalarin kalibrasyonunun sik kontrolü, Diluent içerisinde asinin uygun bir sekilde rekonstitüsyonu ( özellikle hücre iliskili asilar) Operatörlerin yavas ve dikkatli çalismasi Asilar üzerinde tahrip edici etkisi olan bazi antibiyotiklerin asi ile ile birlikte kullanilmamali, sadece üretici firmanin tavsiye ettigi katki maddeleri kullanilabilir

47. Asi Uygulamalari Yapilan çalismalarda ikinci bir asi uygulamasinin tavuklara bagisiklik düzeyinde ekstra bir destekleme saglayabilecegi belirtilmistir Bu nedenle her hangi bir asi manüplasyon hatasina karsi civcivlerin ikinci kez asilanmasinda çok büyük yarar görülmektedir Asi maniplasyon hatalarinin minimuma indirgenmesine karsi in-ovo asilama da dogru bir tekniktir çünkü makine bir yumurta tablasini bir seferde uniform olarak asilar Asi karisiminin seçimi çiftlikteki yada bölgedeki epizootiological durumla iliskili olarak yapilmalidir

48. Çiftlikte Biyogüvenlik Marek asilamalarindan beklenen faydayi elde etmek için iyi idare ve hijyen kurallarina siki bir sekilde riayet edilmelidir. Sahada var olan patojenik marek virusu asinin etkisini tehlikeye sokar. Ilk gün asilanan civcivlerde aerogen (hava yolu ile bulas) enfeksiyon mümkündür. Unutulmamalidir ki; bulasik kümeslerde Marek hastaligi virusu bir yildan daha uzun süre canli kalmaktadir

49. Çiftlikte Biyogüvenlik Marek asisinin günlük civcivlere inokülasyonu birkaç gün sonra virusun lenfoid organlarda çogalmasi ve virus ile enfekte lenfositlerin periferal kana yayilmasina neden olur. Maksimum koruma için asilama ile virulent saha viruslari ile karsilasma arasinda en az 1-2 haftanin geçmesi gereklidir. Tam koruma için ise bu süre 5 haftadir

50. Çiftlikte Biyogüvenlik Iyi bir hastalik kontrolünde üretimin tüm safhalarinda asagida belirtilen kontrollerin yapilmasi gerekir Kümesler mekanik olarak temizlenmeli daha sonra deterjan yada yüksek kapasiteli bir dezenfektan ( formaldehit, likit formalin, chlorin,organik iodin, quarternar amonyum bilesikleri) ile yikanmalidir Bütün çikarilabilen ekipmanlar disarida temizlenmelidir Gübre kontrollü olarak depolanmalidir Genç civcivler yasli tavuklardan uzak tutulmali All in All out kurali uygulanmali Kümesler dönemler arasinda 2- 4 hafta bos birakilmali

51. Çiftlikte Biyogüvenlik Virusun en önemli tasiyicisi olan insektlerle mücadele yapilmali Kuluçkahane , kesimhane ve çiftlikler birbirinden uzak olmali Çalisanlar ve ziyaretçiler elbise ve ayakkabilarini degistirmeli Ayak dezenfektanlari özellikle kisin günlük olarak degistirilmeli Hayvanlar kümese konduktan sonra isletmeye gelen ziyaretçilere ilk 6 hafta boyunca kisitlama konmali

53. Virusun Patojenitesi Marek hastaligi salginlarinda en büyük korkulardan biri virusun virulensinin artmasidir. Bu konu dünyada dikkatli bir sekilde izlenmektedir ABD ve Italya’da THV asilanmis tavuklarda MDV’nin oldukça patojenik onkojen suslarinin izolasyonuyla, enfeksiyon tekrar gündeme gelmistir. Ingiltere’de saha marek viruslarinin virulensinin yükseldigi ve bundan dolayi yeni bir asi yada asilara ihtiyaç olduguna dair herhangi bir tespit yapilmamistir

54. Virusun Patojenitesi THV ile asilanmis sürülerde % 40 varan yüksek kayiplar son yillarda Ispanya, Tunus, Israil ve Yugoslavya’da ki bazi çiftliklerde görülmüstür. Ancak vakalardan çok virulent MDV’ nin sorumlu oldugu ispat edilmemistir. Italya’da ise virulent suslarin izolasyonundan sonra, zayiflatilmis HPRS 16 ve THV susu içeren bir bivalent asi kullanilmak üzere ruhsat almistir MDV’nin variant biotip suslarinin tüm dünyada yayilmasindan endise duyulmaktadir

55. Türkiye’de Marek Hastaligi Konusunda Yapilan Çalismalar Marek hastaliginin teshisi yönünde ülkemizde pek çok çalisma yapilmistir. Ancak bu çalismalar genellikle histopatolojik teshis agirliklidir. Asilanmis ancak yaklasik 10-11 haftalik yasta ölüm oraninda artma gözlenen bir çiftlikte Dr. Fethiye ÇÖVEN ve ark. tarafindan yapilan virus izolasyon çalismasi sonucunda enfeksiyona etkisiz bir asilamanin sebep oldugu . Vakanin virulent MHV’ nun sebep oldugu erken ölüm sendromu olmadigi saptanmistir

57. Ekonomik Önemi Marek hastaligindan kaynaklanan ölümler kesim sonu tüketilmesine izin verilmeyen etçi tavuklarin yok edilmeleri ve yumurta verim düsüklüklerinden ileri gelen zararlar ve asilamalara harcanan paralar nedeniyle kayiplar ABD’de yilda 169 milyon dolar olarak hesaplanmistir. Bu zararin dünya çapindaki boyutunun ise 950 milyon dolara çiktigi ifade edilmektedir. Diger ülkelerde oldugu gibi ülkemizde de marek kaynakli ölümler, verim düsüklüklerinin yani sira hastaligin immunsupresif etkisi nedeniyle olusturdugu kayiplar büyük boyutlara ulasmaktadir

58. Sonuç MDV ‘nin oldukça virulent suslarinin bulunusu ilk izole edilmis suslarinin mutasyonunun devam ettigini göstermektedir Arastiricilar 1975’den önce izole edilmis tüm MDV suslarinin çok virulent olmadigini ve mutasyonla onkojenik aktivitenin yükseldigini bildirmektedirler Bu duruma etkin olmayan asilama, kötü yönetim ve kötü hijyen neden oldugu konusunda arastiricilar hem fikirdir

59. Sonuç Marek hastaligi salginlari karakteristik olarak stabil bir seyir göstermemektedir, Literatürler ve sektör raporlari incelendiginde Dünya genelinde virusun virulansinin devamli bir artis gösterdigi görülmektedir Son otuz yil içinde belirli periyotlarda virulansi daha da yüksek olan MHV suslari salginlara neden olmustur Genel olarak hastaligin onar yillik dilimlerde yaygin bir salgin ile kendini gösterdigini söylemek mümkündür

60. Sonuç Bu gerçekler; Asilama programlarin yeniden gözden geçirilmesine, Asilama sonrasi bakim, yönetim ve hijyen ölçütlerinin iyilestirilmesine Genetik direnç üzerine çalismalara ihtiyaç oldugunu gösterir. Kisaca; Marek Hastaligina karsi stratejilerde degisimlere gerek vardir

61.

  • Login