Ya amimizdak elektr k
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 21

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK PowerPoint PPT Presentation


  • 134 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK. KONULAR:. 1. Elektriklenme 2. Elektrik Akımı 3. Seri ve Paralel Bağlama. 1. Elektriklenme.

Download Presentation

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ya amimizdak elektr k

YAAMIMIZDAK ELEKTRK


Konular

KONULAR:

  • 1. Elektriklenme

  • 2. Elektrik Akm

  • 3. Seri ve Paralel Balama


1 elektriklenme

1. Elektriklenme

Ntr (Yksz) CisimBir cismin zerindeki pozitif (+) yk says, negatif yk saysna eit ise, byle cisme ntr ya da yksz cisim denir. Yksz denildii zaman cismin iinde hi yk yok anlamna gelmez. Yalnzca (+) ve () yk miktarnn eit olduu anlamna gelir.

Pozitif Ykl Cisimzerinde (+) yk fazlal olan cisimlere pozitif ykl cisim denir. Cisimleri pozitif ykl hale getirmek iin cisimden elektron alarak (+) yk fazlal oluturmak gerekir.

Negatif Ykl Cisimzerinde () yk fazlal olan cisimlere negatif ykl cisim denir. Herhangi bir yolla cisme () yk verilirse, () yk fazlal oluur.

Yaplan deneylere gre, ayn iaretli cisimlerin birbirlerini ittii grlmtr. Yani ayn cins ykl cisimler birbirlerine zt ynlerde kuvvet uygularlar ve birbirlerini iterler.

Zt cins ykl cisimler birbirlerini ekerler. Bu durumda da cisimler birbirlerine zt ynde kuvvet uygularlar. Fakat bu kuvvetler ekme ynndedirler.


Dokunma le elektr klenme

DOKUNMA LE ELEKTRKLENME

Souk bir k gn. Akam olmu, eve dnyorsunuz. Eve ulaarak kapdan ieri girdiniz. Son ayarda alan stma sistemi evinizi scack yapm. Odanza geip zerinizdeki yn kaza aceleyle karmaya alyorsunuz. O da ne? Birbiri ardna oluan kvlcmlar ve t t sesleri... Kulak kepelerinizde hafif bir karncalanma... Salarnz dimdik...

Otomobilinize bindiniz. Bir sre yolculuk yaptnz. Yolculuunuzun sonunda otomobilinizden inerken parmak ularnz kapnn metal ksmna deiyor ve siz hissettiiniz farkl bir acnn etkisiyle elinizi otomobilden hzla ekiyorsunuz.


Ya amimizdak elektr k

Yn kumaa srtlen iirilmi bir balon cam ya da duvar tarafndan ekilir. Benzer ekilde yn kumaa srtlen ebonit ubuk ve ipek kumaa srtlen cam ubuk ile asl durumda bulunan alminyum folyo arasnda bir ekim etkisi gzlenir.

Yukardaki gibi yn kumaa srtlm ebonit ubuk, asl durumda olan yn kumaa srtlm baka bir ebonit ubua yaklatrlrsa yanda grlen ekildeki gibi birbirlerini iterler.


Ya amimizdak elektr k

pek kumaa srtlm bir cam ubuu, yn kumaa srtlm ve ortasndan iple aslm ebonit ubua yaklatrrsak yanda grlen ekildeki gibi birbirlerini ekerler.

Srtnme ile elektriklenmede birbirine srtnen cisimlerden biri dierine elektron verir ve kendisi pozitif (+) ykle yklenir. Elektron alan cisim zerinde () yk fazlal oluaca iin negatif () ykle yklenir. Alnan yk verilen yke eit olduu iin yk miktar eittir. Cam ubuk ipek kumaa srtlrse, camdan ipee elektron geii olur. Cam ubuk (+), ipek kuma ise () ykle yklenir.

Plastik ubuk ynl kumaa srtlrse, ubuk ynl kumatan elektron alr ve () ykle yklenir. Ynl kuma elektron verdii iin (+) ykle yklenir. Alnan ve verilen yk miktarlar eittir.


S rt nme le elektr klenme

SRTNME LE ELEKTRKLENME

Ykl bir cisim ntr bir cisme dokundurulduunda mevcut ykn paylarlar ve ntr cisimde yklenir.

Bu tr yklenmeye dokunma ile elektriklenme denir. ekilde () ykl K kresi ntr L kresine dokundurulduunda, K den L ye elektron geii olur ve sonra dengeye gelirler.

Eer K cismi (+) ykl olsa idi, ntr L kresinden () ykler K kresine geer ve her ikisi de (+) ykl olurdu.


Ya amimizdak elektr k

Ykl cisimler birbirine dokundurulduktan sonra son ykleri, krelerin kapasitelerine baldr. Krelerin kapasiteleri yarapla orantl olduundan toplam yk yaraplar orannda paylarlar.

Eer kreler zde ise, yani yaraplar eit ise, toplam yk eit olarak paylarlar.

ekilde r1 ve r2, yar apl ykl kreler iletken telle birletirilip anahtar kapatlrsa yk al verii yaparlar ve son ykleri deiebilir

YKL K CSM BRBRNE DOKUNDURULDUUNDA YKLERNN ARET LE LGL DURUM VARDIR.

1. Her ikiside (+) ykle yklenebilir.

2. Her ikisi de () ykle yklenebilir.

3. Her ikisi de ntr olabilir.

Birisinin yknn (+) dierininki ise () olma ihtimali yoktur.


Etk le elektr klenme

ETK LE ELEKTRKLENME

Yksz K ve L cisimleri birbirine temas halinde iken (+) ykl bir M ubuu yaklatrlyor.M ubuundaki (+) ykler K kresinden L kresine () ykleri eker. K kresinin ubua uzak olan ksm (+) ykle yklenir. Daha sonra kreler yaltkan ayaklarndan tutulup ayrlr ve M ubuu uzaklatrlrsa, K kresi (+), L kresi de () ykle yklenmi olur.

M ubuu dokundurulmadan K ve L kreleri yklenmi olur. Byle yklemeye etki ile elektriklenmedenir.

Etki ile elektriklenmede K ve L nin yaraplar ne olursa olsun yk miktarlar eittir. Ayrca ekilen ya da itilen ykler mmkn olan en uzaktan ekilir ya da mmkn olan en uzaa itilir.


Ya amimizdak elektr k

ekildeki gibi (+) ykl K cismi, ntr L cismine yaklatrldnda onu etki ile elektrikler. L nin K tarafnda () ykler, dier tarafnda ise (+) ykler toplanr. K cismi L deki () ykleri eker, (+) ykleri ise iter.

Fakat d1 < d2 olduu iin, F > Fi olur ve cisim K ye doru ekilir.

K tarafndan ekilen ntr L cismi K ye dokunursa, L de (+) ykle yklenir ve bu durumda da L kresi dey konumun dier tarafna doru itilir.


Elektroskop

ELEKTROSKOP

Elektroskop, cisimler zerinde elektrik yk olup olmadn, varsa cinsini bulmak iin kullanlr. Bir tp ierisine yerletirilmi basit iki kre veya levhadan oluur. Kullanld ortamda eer elektrik yk varsa bu kre veya levhalar birbirini iter veya eker. Elektroskoplar dokunma ve etki ile elektriklenebilirler.


2 elektr k akimi

2. ELEKTRK AKIMI

Pil, diren, anahtar ve balant kablolarndan oluan bir elektrik devresini, aadaki ekilde grlen su tesisatna benzetebiliriz. Bylece bir elektrik devresinde neler olduunu anlamamz kolaylar.

Su tesisat iindeki su, vanann almasyla pompa tarafndan itilir ve borular iinde ilerler. Kvrml boruya gelen suyun buradan gemesi zorlar. Kvrml borudan geen su, borular iinde ilerleyerek pompaya geri dner. Suyun tesisat iindeki devri bu ekilde devam eder.Yukarda verilen ekildeki elektrik devresinde de buna benzer bir durum vardr. Su tesisatndaki suyu, elektrik devresindeki negatif yklere benzetebiliriz. Pil, pompaya benzer bir grevle elektrik yklerine elektriksel bir kuvvet uygular. Bu kuvvet etkisi ile elektrik ykleri elektrik enerjisi kazanr ve bu enerji tel boyunca iletilir. Bu durum iletkendeki ykler arasnda enerji aktarmna sebep olur. Yklerin hareketinden kaynaklanan bu enerji aktarmna elektrik akm denir.


Elektr k akiminin y n

ELEKTRK AKIMININ YN

Devredeki elektrik enerjisi kaynaklar (pil, ak vb.) elektrik akmna neden olur. Ampul gibi devre elemanlar, elektrik yklerinin tad elektrik enerjisinin tamamn kullanr. Elektrik akmnn kendisi kullanlp tketilmez. Peki, acaba bir elektrik devresinden geen akm nasl lebiliriz?


Elektr k akimi nasil l l r

ELEKTRK AKIMI NASIL LLR?

Fotorafta bir ampermetre ve ampermetrenin devre iindeki gsteriminde kullanlan sembol grlmektedir. Elektrik akmnn birimi amper olarak ifade edilir ve ksaca A ile gsterilir. Yandaki tabloda, gnlk hayatmzda kullandmz baz aralarn almalar iin gerekli yaklak akm iddetleri verilmitir.

R1 = Diren


Ger l m

GERLM

  • Elektrik devrelerindeki elektrik enerjisi kaynann ileyiini su pompasnn ileyiine benzetmitik. ekildeki su ak, su seviyesinin yksek olduu koldan dk olduu kola doru olur. Su ak, su seviyeleri her iki kolda da eit oluncaya kadar devam eder ve su seviyeleri eitlenince durur. Su seviyeleri arasnda fark olduu srece su ak devam eder. ekildeki gibi uygun bir pompa kullanarak bu akn srekli olarak devam etmesi salanabilir. Suyun ak elektrik devrelerindeki elektrik akmna benzer.

  • Elektrik akm da, devrenin iki ucu arasndaki yklerin enerjileri arasnda fark olduu srece olur. Bu enerji fark gerilime sebep olur. Sonu olarak gerilim enerji farknn bir gstergesidir. Su tesisatnda suyun aknn devam etmesini salayan bir pompa bulunduu gibi, elektrik devrelerinde de elektrik akmnn devaml olmasn salayan elektrik enerjisi kaynaklar yer alr.


Ya amimizdak elektr k

Yani piller bir elektrik devresinde gerilim salayarak elektrik akmna neden olurlar. Devredeki elektrik akmn, ampermetre kullanarak lmtk. Bir devredeki gerilimi de voltmetre ad verilen arala leriz. Gerilimin birimini ise volt olarak ifade ederiz ve ksaca V ile gsteririz. Fotorafta, bir voltmetre ve voltmetrenin devre iindeki gsteriminde kullanlan sembol grlmektedir.


Ya amimizdak elektr k

Etkinliimizde bir devre elemannn (ampuln) ular arasndaki gerilimin, zerinden geen akma olan orannn her durumda sabit kaldn gzlemledik. Bu sabit oran devre elemannn (ampuln) direncidir. Gerilim/akm orannn birimleri volt/amper olarak yazlr. Bu deer direncin birimi olan ohm ile e deerdir. Yani direncin birimini volt/amper olarak da ifade edebiliriz. Bu oran George Simon Ohm (Geork Simon Om) adndaki bir bilim insan bulduundan diren birimi iin genellikle volt/amper yerine ohm kullanlr. Aadaki resimde elektrik akm ve gerilim ile ilgili olarak almalar yapan bilim insanlar grlmektedir.


3 ser ve paralel ba lama

3. SER ve PARALEL BALAMA

a. Seri Balama

Direnlerin u uca balanmasiyla elde edilen balanma sekline seri balama denir.

1. reteten ekilen akim kollara ayrilmaz ve btn direnlerin zerinden eit iddette akim geer.

iT = i1 = i2 = i3


Ya amimizdak elektr k

2. Her bir direncin ular arasndaki potansiyel farknn toplam, retecin ular arasndaki potansiyel farkna eittir.

V = V1 + V2 + V3 + ...

3. Direnlerin toplam toplam dirence eittir.

Res = R1 + R2 + R3 + ...


B paralel ba lama

b. Paralel Balama

Birer ular bir noktada, dier ular da baka bir noktada olacak ekilde yaplan balama sekline paralel balama denir.

1. Paralel balamada reteten ekilen toplam akim K noktasnda kollara ayrilir, sonra tekrar L noktasnda birleir ve retece gelir.

iT = i1 + i2 + i3 olur.


Ya amimizdak elektr k

2. Direnlerin hepsi K ve L noktalarna bal olduu iin, K L noktalar arasndaki potansiyel fark ne ise, btn direnlerin ular arasndaki de o kadardr. Ayrca rete K ve L noktalarna paralel bal olduundan,

V = V1 = V2 = V3 dr.

3. Devrenin esdeger direncinin tersi, direnlerin terslerinin toplamna esittir.


  • Login