Justyna kl sk
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 39

Justyna Klęsk PowerPoint PPT Presentation


  • 72 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Justyna Klęsk. „Są miasta na świecie, z których należy zawsze wyjeżdżać. Są miasta, w których mieszkamy, ale jesteśmy w nich nieobecni. Są miasta, w których stale jesteśmy, mimo że już od dawna w nich nie mieszkamy. Do nich należy Strzegom, 56 kilometrów na południe od Wrocławia.” Leo Kantor.

Download Presentation

Justyna Klęsk

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Justyna kl sk

Justyna Klęsk


Ladami leo kantora

„Są miasta na świecie, z których należy zawsze wyjeżdżać.

Są miasta, w których mieszkamy, ale jesteśmy w nich nieobecni.

Są miasta, w których stale jesteśmy, mimo że już od dawna w nich nie mieszkamy. Do nich należy Strzegom, 56 kilometrów na południe od Wrocławia.”

Leo Kantor

„Śladami Leo Kantora”


Notka biograficzna

1940 – Leszek Leo Kantor przychodzi na światw Rosji

1941- śmierć ojca – Natana Sirotyz rąk Niemców

1943- pobyt na Syberii

1945- Leoadoptowany przez Grzegorza Kantora, podoficera

Wojska Polskiego ocalałego z Holocaustu

1946- przybycie wraz z matką i ojczymemdo Strzegomia

- wyjazd do Wrocławia, Legnicy i Opola

1968 – przeprowadzka do Łodzi, śmierć matki

1969 - emigracja do Szwecji (Sztokholm)

1970-2005 – praca na Uniwersytecie Sztokholmskim

1989 – wykłada gościnnie na uniwersytetach w Polsce

Notka biograficzna


Justyna kl sk

1990 – szef Międzynarodowego Forum Kultury w Szwecji

1995-2005 – członek Szwedzkiej Rządowej Rady ds. Równości Etnicznej

1989 – odznaczony medalem Zasłużonego dla Kultury Polskiej

2000 – odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP

2001 – został mianowany na dyrektora Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Człowiek w świecie”

2005 – jest szefem kolegium redakcyjnego polsko-szwedzkiego kwartalnika „Sueca-Polonia”

2008 – otrzymał główną nagrodę Federacji Artystów Szweckich za obronę praw człowieka i walkę z rasizmem

2011-Leo Kantor nakręcił film opowiadający o jego dzieciństwie w latach spędzonych w Strzegomiu pt.: „Tam, gdzie rosną porzeczki”


Rodzice leszka

Rodzice Leszka

Ojciec – Natan Sirota, zginął w 1940r. Z rąk Niemców.

Matka – Mery Bord, kochała muzykę, a w domu przy pianinie godzinami wyśpiewywała rzewne rosyjskie romanse. Pracowała w zakładzie odzieżowym Kopernik.

Grób matki znajduje się we Wrocławiu na cmentarzu żydowskim.

„Pamiętam ostatnie przedstawienie, jakie tam widziałem - "Hrabinę Maricę" Kalmana - opowiada. I śpiewa, jakby słyszał ją nie dalej niż wczoraj: "Na wszystkich ustach Sylwia, cudowna piękna Sylwiaaa"!

Rodzice jeżdżą też na większe święta do synagogi przy ul.Włodkowica.”


Rodzice leo mery bord i natan sirota

Rodzice Leo - Mery Bord i Natan Sirota


Cmentarz ydowski we wroc awiu na kt rym spoczywa matka leo kantora

Cmentarz Żydowski we Wrocławiu, na którym spoczywa matka Leo Kantora


Ma y leo pozuj cy do zdj cia

Mały Leo pozujący do zdjęcia


Nadzieja na lepsze czasy

Nadzieja na lepsze czasy.

Leo Kantor wspomina:

„Żydzi szybko sie zorganizowali. Nastąpiło połączenie żydowskiej przezorności i potrzebę odbudowania swego życia znowu z polską pokorą i zgodą na to, co Pan Bóg da i władza pozwoli.

Z nadzieją na trochę lepsze czasy. Jego ojczym, podoficer Wojska Polskiego, zaadoptował Leszka jeszcze w Jekaterynburgu - jego prawdziwy ojciec zginął w pierwszych dniach wojny, gdzieś pod Charkowem.

Grzegorz Kantor uratował sie cudem z bitwy pod Modlinem niedaleko Warszawy. Wymordowano mu całą rodzinę w getcie w Kołomyi. Nigdy nic nie mówił o czasach swej młodości.

Wspomniał tylko raz, że jego oddział pod Modlinem otoczyli Niemcy. Znalazł dziesięciu Żydów – stanęli przy drzewach i pomodlili sie w stronę Jeruzalem.

Ojczym był pewny, że ta modlitwa uratowała mu życie. Grzegorz Kantor uciekł – znał dobrze niemiecki i pieszo poszedł w stronę granicy rosyjskiej.

W ZSRR wysłano go do pracy w fabryce czołgów koło Jekaterynburga ze względu na jego techniczne wykształcenie.

Na Uralu spotkał moją owdowiałą mamę; po wojnie zabrał ją i jego do Strzegomia.”


Strzegom miasto dzieci stwa leo kantora

Strzegom – miasto dzieciństwa Leo Kantora


Historia strzegomia

Historia Strzegomia

II wojna światowa

1939 – wybuch II wojny światowej rozpoczął okres uciemiężenia ludności strzegomskiej.

1945 – styczeń-kwiecień to okres totalnego zniszczenia miasta.

1945 – w maju miasto Strzegom zostało zajęte przez wojska radzieckie. Po przekazaniu administracji cywilnej Polsce pierwszym burmistrzem zostaje Antoni Nosek.

Okres powojenny

1945-1990 –okres odbudowy i rozbudowy miasta. Powstało wiele nowych budynków, szkół, budynków użyteczności publicznej, sklepów, pawilonów handlowych i zakładów przemysłowych. Rozbudowie uległ przemysł – niektóre zakłady powstały od podstaw, inne zaś zostały zaadaptowane i przestawione na inną produkcję.

W mieście istniały Zakłady Kamienia Budowanego, Zakłady Materiałów Ogniotrwałych, Zakłady Mechanizacji Budownictwa Zremb, Zakłady Roszarnicze Konpar, Zakłady Wyrobów Papierniczych, Dolnośląskie Zakłady Obuwnicze Dolbut i wiele innych.

1975 – Strzegom stał się siedzibą nowej gminy obejmującej 22 wsie. Miasto i gmina Strzegom weszły w skład nowo powstałego województwa wałbrzyskiego.


Justyna kl sk

Historia najnowsza

Lata 90. XX wieku to okres transformacji Polski. W miejsce likwidowanych i zamykanych przedsiębiorstw powstały nowe, mniejsze. Reforma oświaty spowodowała przemianowanie i częściową likwidację szkół. Wybudowano oczyszczalnię ścieków, wodociągi i kanalizację na terenie miasta. Oddano do użytku największą przychodnię zdrowia.

Począwszy od 1995 roku Strzegom rozpoczął nawiązywanie współpracy zagranicznej. Do 2005 roku podpisał umowę z czterema gminami. Są to Znojmo, Auerbach/Vogtl., Torgau i Pavullo nel Frignano.

Od 1999 roku miasto leży w województwie dolnośląskim w powiecie świdnickim.


Panorama wsp czesnego strzegomia

Panorama współczesnego Strzegomia


Strzegom w starych fotografiach

Strzegom w starych fotografiach


Wiadukt kolejowy w g bi ko ci katolicki pw w piotra i paw a obecnie bazylika mniejsza

Wiadukt kolejowy, w głębi Kościół Katolicki pw.Św.Piotra i Pawła, obecnie Bazylika Mniejsza


Rynek

Rynek


Dworzec kolejowy

Dworzec kolejowy


Obecnie ko ci rzymsko katolicki pw naj wi tszego zbawiciela wiata i matki boskiej szkaplerznej

Obecnie Kościół Rzymsko-katolicki Pw. Najświętszego Zbawiciela Świata i Matki Boskiej Szkaplerznej


Obecnie liceum og lnokszta c ce im stefana eromskiego

Obecnie Liceum Ogólnokształcące im.Stefana Żeromskiego


Strzegom miasto granitu

Strzegom- miasto granitu


Panorama strzegomia

Panorama Strzegomia


G ra krzy owa miejsce spacer w ma ego leo

Góra Krzyżowa- miejsce spacerów małego Leo


Widok z g ry krzy owej

Widok z Góry Krzyżowej


P ierwsza mi o

Po przyjeździe zamieszkali w dwupiętrowej kamienicy , przy ulicy Marszałka Żyromskiego 33, nazywanej potem Feliksa Dzierżyńskiego, dzisiaj zaś Paderewskiego.

Przed wojną, ulica nazywała sie Wilhelmstrasse.

W Archiwum Śląskim w Adressbuch der Stadt Striegau można sie dowiedzieć, że pod tym adresem mieszkali:

-Kupiec Bruno Kaufmann,

-Nauczyciel Ferdinand Fuchs,

-Inżynier Paul Rochrbach,

-Szewc Otto Steuer,

-Inspektor podatkowy Paul Walter,

-Panna Agnes Schrimer.

Po nich zamieszkali tam : Żyd Lebenbaum (bez zawodu)z żoną Idą, i piękną córką Chają.

A także krawiec Krymko z żoną Rają i trojgiem dzieci oraz mechanik w fabryce trykotaży – pan Kornfeld z żona – niebywałej piękności Rosjanką Iriną Stepanową.

Największe mieszkanie miał prokurator wojskowy, który zawsze nosił przy sobie pistolet pan, Goryn z córeczką Zanną.

To tę dziewczynkę z dwoma warkoczykami pocałował Leo po raz pierwszy w życiu- na klatce schodowej.W 1948r Zanna wraz z rodzicami wyjechała do Izraela.

Pierwszamiłość.


Dawna i dzisiejsza nazwa ulicy budynku w kt rym mieszka leo kantor

Dawna i dzisiejsza nazwa ulicy.(budynku, w którym mieszkał Leo Kantor


Obecna b rama wej ciowa

Obecna brama wejściowa


Kamienica w kt rej mieszka m ody leo strzegom

Kamienica, w której mieszkał młody Leo - Strzegom


Ycie ma ego ch opca w strzegomiu

Kiedyś, w czwartej klasie szkoły TPD podniósł rękę i powiedział swojej nauczycielce od języka polskiego, pani Jaskulskiej i całej klasie , że wie, dlaczego w Polsce nie ma mięsa.

Zapytała „Kantorek,dlaczego?” Odpowiedział, że dlatego, bo w Polsce jest Świnoujście, a tam jest dużo rosyjskich statków.”

A skąd to wiesz?” - padło kolejne pytanie .”A bo mój tata i pan Raczyński słuchają Radia Wolna Europa i tam tak mówią” - odpowiedział.

Pani Jaskulska nie poszła na UB, tylko poprosiła Leszka ojca na rozmowę. Ojciec przestrzegał chłopca później, żeby nigdy o tym nie mówił, bo za to idzie się do więzienia.

Dla chłopaków Strzegom był marzeniem, pełno tu było pordzewiałych karabinów, mnóstwo gruzów do zabawy w wojnę, podchody lub chowanego.

Przepiękne baseny, ogromne parki z kasztanami, ogródki działkowe, zapraszały latem do kradzieży jabłek papierówek, wiśni ,czereśni, śliwek , moreli i brzoskwiń.

Zadbane boiska i korty tenisowe, pachnąca cukiernia „Roma”, a po jej zamknięciu cukiernia , która istnieje do dziś - Chabierskich, przy ulicy kościelnej, w której wypił pierwszą w życiu kawę. Dzieci polskie bawiły sie z żydowskimi.

Życie małego chłopca wStrzegomiu.


Cukiernia pa stwa chabierskich

Cukiernia Państwa Chabierskich


Dawn a siedziba towarzystw a przyjaci dzieci w strzegomiu

Dawna siedziba Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Strzegomiu


Strzegom miasteczko g boko zapad e w sercu leo

Strzegom – miasteczko głęboko zapadłe w sercu Leo

„Nie potrafię sobie ani moim dobrym znajomym – którzy czasem lubią posłuchać o tym mieście – wytłumaczyć, dlaczego noszę tę ziemię i to miasteczko głęboko w sercu i obdarzam je beznadziejną, głęboką miłością – może nawet większą niż uczucie pisarki Olgi Tokarczuk do jej Nowej Rudy, które pozwala jej uważać to biedne i skromne miasto na Dolnym Śląsku za piękniejsze od Wenecji.

Kto wie , może moje uczucie bierze sie stąd, że po łapance 1968r. Przez ponad XX lat zabroniono mi patrzeć na krajobraz dzieciństwa? A może zaznałem tam wiele dobra i ciepła, którego potem nigdzie na świecie nie mogłem – w takim stopniu – doświadczyć? Choćby dlatego, że nauczyciele polscy w naszej szkole głaskali nas, małe jeszcze dzieci Holocaustu, po główkach i zamiast trójki z plusem dostawaliśmy czwórki?”


Dalsze losy kantora

Ze Strzegomia Leo Kantor wyjechał do Wrocławia - przez dwa lata uczył się w Technikum Budowy Silników Samolotowych.

- Nie interesowało mnie to, ale mama się uparła - wspomina. - Powtarzała, że nie wiadomo, gdzie rzuci nas los i dobry zawód się przyda.

Ale nie wytrzymał tam długo - przeniósł się do Legnicy do technikum samochodowego. Potem studiował filologię rosyjską w Opolu,w Wyższej Szkole Pedagogicznej. Po obronie został asystentem, jednym z najbardziej lubianych.

W 1966 roku na zimowym obozie młodzieży żydowskiej w Jagniątkowie poznał swoją przyszłą żonę Inkę, studentkę II roku stomatologii z Łodzi. Katastrofa nastąpiła w 1968 roku, kiedy został wyrzucony ze szkoły w Opolu. Próbował znaleźć pracę gdzie indziej, ale na wieść o wydaleniu wszyscy rozkładali ręce. Coraz dobitniej uświadamiał sobie konieczność wyjazdu. - Kiedy trwała ta szarpanina, okazało się, że moja matka jest śmiertelnie chora - opowiada. - Zawieźliśmy ją do szpitala we Wrocławiu, jednak trafiła tam za późno. Przez lata myślałem, że jej śmierć to przypadek, ale niedawno dowiedziałem się, że w IPN-ie jest notatka na jej temat: jako jedyna osoba na zebraniu odmówiła podpisania protestu przeciwko Izraelowi.I zainteresował się nią UB.

W listopadzie 1968 roku jedzie do Opola, żeby się pożegnać.

Dalsze losy Kantora


Miasta w kt rych uczy sie leo wroc aw legnica opole

Miasta, w których uczył sie Leo – Wrocław, Legnica, Opole


Emigracja

Emigracja

Przed wyjazdem odwiedza też Strzegom i odkrywa okropną prawdę, że z kilkuset rodzin żydowskich pozostały tam tylko trzy .

Wyjeżdża z Łodzi z żoną. Pociągiem, potem promem ze Świnoujścia do Ystad.

Każde miało po 20 dolarów w butach, bo można było wywieźć tylko pięć - wspomina. - O piątej rano byliśmy na dworcu w Sztokholmie. Padał śnieg, w oknach paliły się takie lampki w formie choinek. Pomyślałem: "Boże mój, kiedy ja będę miał swój kąt?".Stanie się to szybciej niż się spodziewa. Po kilku latach Leo Kantor ma etat na Uniwersytecie w Sztokholmie, szybko zaczyna odnosić sukcesy. Dziś mieszka wspólnie z żoną i synem w pięknym domu pod Sztokholmem, w ogrodzie rosną agrest i porzeczki.

- Próbowałem też sadzić magnolie, ale się nie przyjęły, bo to jednak zimna, daleka północ - przyznaje.

Spędził tam 41 lat. Ale ten czas w jego opowieściach „waży” o wiele mniej niż 22 lata, jakie przeżył w Polsce.


Wizerunek cz owieka

Droga jaką przebył Leo Kantor od dzieciństwa do chwili obecnej kształtowała jego wizerunek.

Człowieka pełnego wspomnień tych dobrych i złych. W oczach swych znajomych był osobą lubianą, lecz mającą swój światopogląd, z którym większość się nie utożsamiała.

Wizerunek człowieka


Tam gdzie rosn porzeczki

„Tam, gdzie rosną porzeczki”

Miasteczko przywitało Leo kwitnącymi kasztanami, chabrami i makami. Porównywał potem kolor tych maków w Hiszpanii,północnych Włoszech,Portugalii, ale nigdzie nie miały one tak intensywnej czerwieni, a ich roztarte między palcami płatki przypominającego tak charakterystyczny zapach najlepszego makowca na rumie.

Przy drogach rosły czereśnie-„Pokażcie mi gdzieś na świecie drogi obsadzone czereśniami”.

Matka wzięła go za rękę i poszli do ogródków działkowych, pięknie zadbanych, gdzie zjadł po raz pierwszy w życiu czerwone porzeczki i spróbował smaku wiśni nazywanych szklankami.

Posadził w swoim ogrodzie pod Sztokholmem krzaki porzeczek . Każdego roku kiedy dojrzewają, myśli o tych, które pokazywała mu jego piękna matka rok po wojnie, w ogródkach pod Górą Krzyżową, niedaleko zrujnowanych w 70% przez wojnę domów Strzegomia.

Ta mała ojczyzna Strzegom jak ją zwie Kantor do dziś jest trafną i przejmująca metaforą jego życia.


Film tam gdzie rosn porzeczki

Film: „Tam, gdzie rosnąporzeczki”.

Sentymentalną podróż do lat spędzonych w Polsce wspomina w filmie dokumentalnym pt.: „Tam, gdzie rosną porzeczki”.

Obecnie Leo Kantor jest publicystą, który poprzez swoje publikacje przybliża nam dawne i współczesne losy ludzi powojennych.


Tw rczo leo

Twórczość Leo

„Tam,gdzie rosną porzeczki”-Monodram dokumentalny

„Wyjechać ze skrzypcami”-Monodram dokumentalny

Klub Akademicki -"Skrzat"


Bibliografia

Bibliografia

1.Korespondencja własna z dziennikarką „Gazety Wyborczej”,P.Dorotą Wodecką

2.Strona internetowa Leo Kantora-http://leokantor.com

3.Strona internetowa-www.galeriastrzegom.pl

4.Strona internetowa-http://www.wikipedia.org/

5.Korespondencja własna drogą mailową z Leo Kantorem.


  • Login