Ergen dostu sa l k hizmetleri
Download
1 / 37

Ergen Dostu Sağlık Hizmetleri - PowerPoint PPT Presentation


  • 288 Views
  • Uploaded on

Ergen Dostu Sağlık Hizmetleri. Prof Dr Müjgan Alikaşifoğlu. Ergenler özgün sağlık gereksinimleri olan bireylerdir. Ergenlerin bu gereksinimleri onlara özgü sağlık hizmetleri sunulması ile karşılanabilir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Ergen Dostu Sağlık Hizmetleri' - livi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Ergen dostu sa l k hizmetleri

Ergen Dostu Sağlık Hizmetleri

Prof Dr MüjganAlikaşifoğlu


Ergenler özgün sağlık gereksinimleri olan bireylerdir.

Ergenlerin bu gereksinimleri onlara özgü sağlık hizmetleri sunulması ile karşılanabilir.


Ergenlerin sağlık gereksinimlerini karşılamak onların bulunduğu her yere ulaşmak anlamına gelir.

Bu nedenle ergen dostu politikalar ve sağlık hizmetleri geliştirilmesine gereksinim vardır



Ergen dostu sağlık hizmetleri merkezleri” önermektedir.

  • Bulunabilir,

  • Ulaşılabilir,

  • Yaklaşılabilir,

  • Kabul edilebilir,

  • Uygun,

  • Ödenebilir


Sağlık hizmetlerinin ergenler tarafından kabul edilebilir, yaklaşılabilir ve uygun bulunabilmesi ise hizmetlerin sunulduğu ortamın onlar için hazırlanmış olmasına ve hizmeti sunanların da onlara özgü sağlık gereksinimleri hakkında bilgi ve beceri sahibi olmasına bağlıdır.


Ginsburg ve ark. edilebilir, yaklaşılabilir ve uygun bulunabilmesi ise hizmetlerin sunulduğu ortamın onlar için hazırlanmış olmasına ve hizmeti sunanların da onlara özgü sağlık gereksinimleri hakkında bilgi ve beceri sahibi olmasına bağlıdır.

  • Ergenlerin sağlık hizmeti aldıkları ortamın ve kullanılan aletlerin temizliğine ve çalışanların el yıkama alışkanlığına önem verdiklerini,

  • Hizmetlerin dürüstlük, gizlilik ve saygı ilkeleri içinde sunulmasını istediklerini belirtmişlerdir.


  • Sağlık merkezine başvuran ergene sağlık ve sosyal hizmetler bir arada sunulabilmelidir.

  • Bu nedenle ergen dostu sağlık merkezlerinde hekim ve hemşirenin yanı sıra psikolog ve sosyal hizmet uzmanı da bulunmalıdır.

  • Ayrıca, ergenlerin bu hizmetlerden yeterince yararlanabilmeleri için uygun olan akşamüstü ve hafta sonu gibi zamanlarda sunulabilmesi de önemlidir.


  • İlk buluşmayı aile ayarlamışsa sonraki buluşmayı ergenle birlikte ayarlamak ergenin kendi kendini kontrol ve sorumluluk duygularını güçlendireceğinden önemlidir.

  • Ergenin merkeze tek başına başvurabilmesi de sağlanmalıdır.

  • Ergenlere hizmet sunan ekipte en az bir kişinin değişmeden kalması da hizmetin başarısı açısından önemlidir



  • Ergenler sözel ya da sözel olmayan ip uçlarına çok duyarlıdırlar.

  • Oldukları gibi kabul edilmek,

  • Memnuniyetle karşılanmak,

  • Güvenilmek ve saygıyla tedavi edilmek,

  • Yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun şekilde bilgilendirilmek isterler.

  • Ergenlerin güveninin sağlanması sağlık hizmetinin başarısının önemli bir belirleyicisidir



  • Ergenlerin yüz ifadelerini, beden dilini ve hekimin ilgisini değerlendirme becerileri oldukça gelişmiştir ve kısa sürede hekimin kendileriyle gerçekten ilgilenip ilgilenmediğine karar verirler.

  • Bu nedenle hekim ergen ve ailesine hem sözleri hem de davranışlarıyla esas ilgilendiği kişinin ebeveyn değil ergen olduğunu hissettirmelidir.

  • Bunu ergen odaya girdiği andan itibaren doğrudan onunla konuşarak ve hatta yanındakileri ona tanıtmasını isteyerek yapabilir


Gizlilik ilgisini değerlendirme becerileri oldukça gelişmiştir ve kısa sürede hekimin kendileriyle gerçekten ilgilenip ilgilenmediğine karar verirler.

  • Ergenler bazı sağlık sorunlarının ebeveynleri ve diğer kişiler tarafından bilinmesini istemezler ve bu tip sorunları olduğunda gizli tutulmayacağı endişesi ile sağlık hizmeti almazlar.

  • Bu nedenle ergen sağlığı hizmetlerinde gizlilik ilkesinin sağlanması önemlidir.

  • Ayrıca ergenin hekimle endişelerini, kaygılarını, riskli davranışlarını tek başına tartışabilmesi sağlığı ve davranışlarıyla ilgili daha fazla sorumluluk almasını da sağlayabilir.

  • Ergenin yaşı büyüdükçe ve olgunluk düzeyi arttıkça gizliliğin derecesi de artabilir







  • Ev ”home”, alınmalıdır.

  • Eğitim “education”,

  • Etkinlikler “activities”,

  • Madde kullanımı “drug use”,

  • Cinsel davranışlar ve cinsel kimlik “sex”,

  • İntihar eğilimi “suicidality”

  • Güvenlik “safety” kelimelerinin baş harfleri yan yana getirilerek adlandırılmıştır.

  • “HEADSSS” adolesanların yaşantılarında stres kaynağı olabilecek temel alanlara değinen, klinik kullanıma oldukça uygun bir psikososyal tarama aracıdır.



Psikososyal yk
Psikososyal açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar. Öykü

  • Ev, aile ilişkileri

  • Okul sorunları ve mesleki hedef

  • Arkadaş ilişkileri

  • Boş zaman aktiviteleri ve hobiler

  • Yeme davranışları

  • Sigara, alkol ve diğer madde bağımlılıkları

  • Cinsel yaşantı

  • Duygusal durum

  • Şiddet ve istismar


Psikososyal yk1
Psikososyal açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar. Öykü

Ev ve Aile İlişkileri

  • Yaşadığı yer ve süre

  • Ailenin kimlerden oluştuğu

  • Ergenin ebeveynleri ve diğer aile bireyleriyle ilişkileri

  • Aile bireylerinin birbirleriyle ilişkileri


Psikososyal yk2
Psikososyal Öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Okul ve Mesleki Hedef

  • Okul başarısı

  • Okuldan hoşlanma

  • Okula uyum

  • Okula devamsızlık ve okuldan kaçma

  • Öğretmenleri ve sınıf arkadaşlarıyla ilişkiler


Psikososyal yk3
Psikososyal öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Arkadaş ilşkileri

  • Yakın arkadaş

  • Grup arkadaşları

  • Aynı cinsten ve karşı cinsten arkadaşlarıyla ilşkileri

  • Arkadaşlarıyla birlikte yer aldığı aktiviteler


Psikososyal yk4
Psikososyal öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Boş Zaman Aktiviteleri ve Hobiler

  • Televizyon izleme

  • Kitap okuma

  • Egzersiz

  • Müzik


Psikososyal yk5
Psikososyal öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Yeme Davranışları

  • Öğün atlama

  • Beden algısı

  • Diyet yapma veya diyet yapma eğiliminde olma

  • Kusma, laksativ kullanımı vb ağırlık kontrolü yöntemlerinin kullanımı


Psikososyal yk6
Psikososyal Öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı

  • Deneme

  • Kullanmaya devam etme

  • Kullanmaya devam ediyorsa:

  • Maddeyi nereden elde ediyor?

  • Hangi sıklıkta kullanıyor?

  • Nerede ve kimlerle kullanıyor?

  • Bırakmak istiyor mu?

  • Bırakma planı

  • Gerekliyse psikiyatrik yardım için sevk


Psikososyal yk7
Psikososyal öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Cinsel Aktiviteler

  • Cinsel olarak aktif mİ?

  • Cinsel olarak aktifse:

  • Doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı

  • Geçirilmiş cinsel yolla bulaşan hastalıklar

  • Son 6 aydaki partner sayısı


Psikososyal yk8
Psikososyal Öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

Duygusal Durum

  • Yaşamından memnun olma, mutluluk

  • Yalnızlık duygusu

  • Değersizlik duygusu

  • Uyku sorunları

  • İştah değişikliği

  • İsteksizlik

  • Öfke nöbetleri

  • Daha önceki psikiyatrik değerlendirmeler

    Gerekli ise psikiyatri konsültasyonu


Psikososyal yk9
Psikososyal Öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

İntihar eğilimi: Direk sorulmalıdır.

  • İntihar düşüncesi

  • İntihar planı

  • Daha önceki intihar girişimi


Psikososyal yk10
Psikososyal Öykü açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

İstismar ve Şİddet

  • Fiziksel, cinsel ve duygusal istismar

  • Aile içi şiddet

  • Arkadaş grupları içinde şiddet:

    Okulda

    Mahallede

  • Silah taşıma

  • Kanunlarla sorunlar


Fizik muayene
Fizik muayene açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

  • Pubertenin değerlendirilmesi,

  • BMI hesaplanması,

  • TA ölçümü,

  • Guatr taraması,

  • Skolyoz taraması,

  • Kızlarda meme,

  • Erkeklerde testis muayenesi mutlaka fizik bakının bir parçası olmalıdır


Görüşmeyi sonlandırma açabilecek stresleri ortaya çıkarmaya yarar.

  • Görüşmenin sonunda hekim öncelikle öykü ve fizik bakı sonrasında toplanan önemli bilgileri adolesanla gözden geçirmeli ve adolesana tanı ve tedavi konularında ayrıntılı bilgi vermelidir.

  • Burada amaç, adolesanın sağlıklı davranışlarını tekrar desteklemek, riskli alanlarını saptamak, önemli sağlık bilgilerini aktarmak, sağlık eğitimi vermek ve adolesana kendi sağlığıyla ilgili sorunları çözme becerisini kazandırmaktır.



Sonuç olarak, adolesan dostu bir ortamda ergenin medikal ve psikososyal sorunlarını tarayan, onunla birlikte önceliklerini saptayan ve etkin önleme ve müdahale çalışmalarında bulunan bir hekim, ergenin sağlığının korunması ve iyileştirilmesinde çok önemli bir rol oynayabilir.


ad