slide1
Download
Skip this Video
Download Presentation
تهيه كننده: دكتر ميرزا حسن حسيني

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 438

تهيه كننده: دكتر ميرزا حسن حسيني - PowerPoint PPT Presentation


  • 125 Views
  • Uploaded on

مولفان:. www.IrPDF.com. تهيه كننده: دكتر ميرزا حسن حسيني. فهرست. فصل اول. تاريخچه ، تعاريف و مفاهيم اساسي. ماهيت حسابداري.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' تهيه كننده: دكتر ميرزا حسن حسيني' - linus-ware


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

مولفان:

www.IrPDF.com

تهيه كننده:

دكتر ميرزا حسن حسيني

slide3
فصل اول

تاريخچه ، تعاريف و مفاهيم اساسي

slide4
ماهيت حسابداري

حسابداري كه اغلب زبان تجارت خوانده مي شود ، روشهايي است قراردادي كه توسط كارشناسان و استادان حسابداري و يا انجمنهاي حرفه اي حسابداران تدوين گرديده ، به تدريج مورد قبول همگان قرار گرفته است و قابل تغيير و تصحيح مي باشد

slide5
ماهيت اطلاعات حسابداري

اطلاعات حسابداري ، يك سري اطلاعات مالي مربوط به مبادلات يك واحد تجاري است ، كه بر حسب واحد پول بيان مي گردد. براي ثبت آن از سيستم دستي ، مكانيكي و يا الكترونيكي استفاده مي كنند.

slide6
ويژگيهاي اطلاعات حسابداري عبارت است از
  • مربوط بودن ( يعني اطلاعات حسابداري در تصميم گيري نسبت به يك مسأله مؤثر باشند. )
  • به موقع بودن ( يعني در وقت مناسب و زماني كه داراي ارزش است ، در اختيار قرار گيرند. )
  • صحيح بودن ( يعني بيان كنندة واقعيات بوده و دقيق و كامل و قابل اعتماد باشند. )
  • قابل مقايسه بودن ( يعني به ترتيبي ارائه گردند كه با موارد مشابه سالهاي قبل و يا موارد همانند ساير مؤسسات قابل مقايسه باشند. )
slide7
فعاليتهاي مالي

آن دسته فعاليتهايي است كه به طريقي موجب تغييراتي در دارايي ، بدهي و يا سرمايه يك شخص يا مؤسسه مي گردد. فعاليتهاي مالي هر مؤسسه كه در واقع مبادلات تجاري مي باشند ، اساس و مبناي عمليات حسابداري آن مؤسسه محسوب مي شوند.

slide8
شخصيت حسابداري

در حسابداري ، هر واحد اقتصادي به عنوان يك واحد مجزا از مالك ( مالكان ) آن و ساير مؤسسات در نظر گرفته مي شود. اين واحد اقتصادي كه به فعاليتهاي مالي مي پردازد و مدارك و اسناد مربوط به اين فعاليتها را به طور جداگانه نگهداري مي نمايد ، يك شخصيت حسابداري به حساب مي آيد.

slide9
تعاريف حسابداري
  • « حسابداري عبارتست از فرآيند تشخيص ، اندازه گيري و گزارش اطلاعات اقتصادي كه براي استفاده كنندگان اطلاعات مزبور ، امكان قضاوت و تصميم گيريهاي آگاهانه را فراهم مي سازد. »
  • « حسابداري عبارتست از خدمتي كه با فراهم كردن اطلاعات مالي مورد نياز مديران ، پرداخت كنندگان ماليات ، اداره كنندگان و سايرين جهت تصميم گيريهاي آگاهانه انجام مي پذيرد. »
  • « حسابداري عبارتست از فن تفسير ، اندازه گيري و توصيف فعاليتهاي اقتصادي. »
slide10
فرآيند حسابداري به ترتيب داراي چهار مرحله مي باشد
  • ثبت فعاليتهاي مالي
  • طبقه بندي اقلام ثبت شده
  • خلاصه كردن اقلام در قالب اعداد قابل سنجش
  • تفسير نتايج حاصله از بررسي اقلام خلاصه شده
slide11
ثبت فعاليتهاي مالي

در اين مرحله كليه داد و ستدها و فعاليتهاي مالي به ترتيب تاريخ وقوع در دفتري به نام دفتر روزنامه ثبت مي شود. در هر كشور فعاليتهاي مالي بر حسب واحد پول همان كشور در دفاتر ثبت مي گردد. ( مثلاً در ايران بر حسب ريال و آمريكا بر حسب دلار در دفاتر ثبت مي گردد. )

slide12
طبقه بندي اقلام ثبت شده

در اين مرحله اقلام ثبت شده در دفتر روزنامه ، به حسابهاي مختلف در دفتر ديگري به نام دفتر كل انتقال مي يابند.

slide13
خلاصه كردن اقلام در قالب اعداد قابل سنجش

مرحله خلاصه كردن عبارتست از تركيب و تنظيم نتيجة حسابهاي دفتر كل به نحوي كه حداكثر اطلاعات مورد نياز به طور خلاصه و ساده به دست آيد. در اين مرحله مهمترين صورتها يا گزارشات مالي عبارت است از :

  • ترازنامه ( وضعيت دارايي ، بدهي و سرمايه را نشان مي دهد. )
  • صورت سود و زيان ( ميزان سود و زيان مؤسسه را با توجه به درآمد و هزينه براي مدتي معين نشان مي دهد. )
  • صورت حقوق صاحبان سرمايه ( تغييرات سرمايه صاحبان مؤسسه را به دارايي آن مؤسسه براي مدتي معين نشان مي دهد. )
slide14
تفسير نتايج حاصل از بررسي اقلام خلاصه شده

در اين مرحله ، اعداد مندرج در صورتهاي مالي مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرند.

slide15
تقسيم استفاده كنندگان اطلاعات و گزارشهاي حسابداري
  • استفاده كنندگان داخلي يا درون سازماني ( عمدتاً مديران اجرايي مي باشند. )
  • استفاده كنندگان خارجي يا برون سازماني ( صاحبان سرمايه ، دولتها ، بستانكاران ، بانكها ، رقبا ، سرمايه گذاران بالقوه و …. )
slide16
دلايل استفاده مديران مؤسسات از صورتها و گزارشات مالي

مديران مؤسسات با مطالعه و تجزيه و تحليل صورتهاي مالي به نقايص كار خود پي مي برند و اين امر را در برنامه ريزيهاي آينده مؤسسه مد نظر قرار مي دهند

slide17
دلايل استفاده صاحبان سرمايه مؤسسات از صورتها و گزارشات مالي

صاحبان سرمايه همواره علاقمند هستند از وضعيت مالي مؤسسه خود مطلع باشند و اين امر تنها از طريق صورتهاي مالي امكانپذير است. آنها با بررسي نتايج حاصله از اين صورتها ، به كفايت مديراني كه به كار گمارده اند پي مي برند.

slide18
دلايل استفاده دولتها از صورتها و گزارشات مالي

دولتها از دوجهت علاقه مند به اطلاع از وضعيت مالي مؤسسات بازرگاني و انتفاعي مي باشند. اولين دليل را مي توان تعيين ميزان ماليات بر درآمد دانست و دليل ديگر را مي توان تنظيم و تدوين مقررات و قوانين برنامه هاي جديد اقتصادي و رفع نقايص برنامه هاي گذشته ذكر نمود.

slide19
دلايل استفاده بستانكاران از صورتها و گزارشات مالي

بستانكاران همواره علاقمند هستند از وضعيت مالي مؤسسات ، به جهت آگاهي از ميزان اعتبار آنها و اينكه تا چه حد مي توانند آنها را طرف معامله قرار دهند ، اطلاع داشته باشند.

slide20
دلايل استفاده بانكها از صورتها و گزارشات مالي

بانكها معمولاً درموقع پرداخت اعتبار ( وام ) به مؤسسات بازرگاني و انتفاعي به منظور اطلاع و بررسي وضعيت مالي آنها ترازنامه و ساير صورتهاي مالي آنها را مطالبه مي نمايند.

slide21
دلايل استفاده رقبا از صورتها و گزارشات مالي

رقبا معمولاً در سيستم اقتصاد آزاد و سرمايه داري ، هر مؤسسه اي سعي مي كنند از وضعيت مالي رقباي خود اطلاع داشته باشند تا بتوانند سياست اقتصادي مناسبي را اتخاذ نموده ، از نظر تحصيل سود و دست يابي به بازار از ديگران پيشي بگيرند.

slide22
دلايل استفاده اشخاصي كه مايل به سرمايه گذاري در مؤسسات خصوصي اند از صورتها و گزارشات مالي

از آنجائيكه مبناي اصلي سرمايه گذاري افراد در مؤسسات بازرگاني ، تحصيل سود بيشتر است. در نتيجه همواره قبل از سرمايه گذاري علاقمند به بررسي صورتهاي مالي مؤسسه مذكور مي باشند.

slide23
واحدهاي اقتصادي

واحدهاي اقتصادي ، سازمانهاي جدا و متمايزي هستند كه به تعداد زياد در جامعه وجود دارند. از جملة اين واحدها ، مي توان بانكها ، واحدهاي صنفي ، مؤسسات آموزشي ، سازمانهاي دولتي ، شركتها ، مؤسسات خيريه و غيره را نام برد.

slide24
تقسيم بندي واحدهاي اقتصادي
  • واحدهاي اقتصادي كه فعاليتهاي انتفاعي دارند. مانند شركت ايران خودرو ، شركت مخمل و ابريشم كاشان.
  • واحدهاي اقتصادي كه فعاليتهاي غير انتفاعي دارند. مانند شهرداريها ، مؤسسات آموزشي.
slide25
تقسيم بندي واحدهاي انتفاعي از لحاظ نوع فعاليت در ايران
  • واحدهاي تجاري انتفاعي
  • واحدهاي غير تجاري انتفاعي
slide26
واحدهاي تجاري انتفاعي

اشخاص و يا مؤسساتي هستند كه به قصد تحصيل سود به فعاليتهاي تجاري مي پردازند. مانند انواع مؤسسات و شركتهاي تجاري.

slide27
واحدهاي غير تجاري انتفاعي

اشخاص يا مؤسساتي هستند كه به قصد تحصيل سود به فعاليتهاي غير تجاري مي پردازند. مانند مؤسسات خدماتي.

slide28
تقسيم بندي واحدهاي انتفاعي از لحاظ طرز تشكيل
  • مؤسسات انفرادي ( تك مالكي ) مانند : تجار و كسبه
  • شركتهاي ضمانتي مانند : شركتهاي تضامني ، شركتهاي نسبي و شركتهاي مختلط
  • شركتهاي سرمايه اي مانند : شركتهاي سهامي ، شركتهاي با مسئوليت محدود و شركتهاي دولتي
  • مؤسسات انتفاعي غير تجاري مانند : دفاتر حقوقي ، مؤسسات حسابرسي
slide29
اصول پذيرفته شده حسابداري

اصول و مفاهيم حسابداري ، يك سلسله روشهاي قراردادي است كه توسط كارشناسان واستادان حسابداري و يا انجمنهاي حرفه اي حسابداران تدوين گرديده ، به تدريج مورد قبول همگان قرار گرفته است و همواره قابل تغيير و تصحيح مي باشد.

slide30
مفروضات حسابداري عبارت است از

فرض داشتن شخصيت حقوقي جداگانه

فرض تداوم و استمرار فعاليتهاي مالي

فرض وجود واحد اندازه گيري

فرض دوره مالي

slide31
فرض داشتن شخصيت حقوقي جداگانه

يعني اطلاعات مالي براي يك شخصيت حسابداري معين جمع آوري مي گردد. به طور كلي بايد گفت كه فرض داشتن شخصيت حقوقي جداگانه ، يك مبنا براي تعيين خط جدايي بين يك واحد اقتصادي ومالكين آن در دفتر تجزيه و تحليل فعاليتهاي مالي بدست مي دهد.

slide32
فرض تداوم فعاليتهاي مالي

يعني اينكه عمليات يك شخصيت حسابداري بايد در يك دوره زماني كه كافي براي اجراي آن و نيز انجام قراردادها و تعهدات موجود باشد ، ادامه يابد

slide33
فرض وجود واحد اندازه گيري

يعني اينكه نتايج مالي يك شخصيت حسابداري در قالب پول سنجيده و گزارش مي گردد.

slide34
فرض دورة مالي

يعني اينكه عمر شخصيت حسابداري ، يك دورة كوتاه مدت مثلاً يك سال تعيين گردد ، تا صورتهاي مالي در پايان آن تهيه شده و نتايج فعاليتهاي مالي تعيين گردد ؛ و استفاده كنندگان از صورتهاي مالي مجبور نباشند ، تا پايان عمر شخصيت حسابداري كه نامحدود است ، صبر كنند.

slide35
اصول حسابداري

1 ) اصل قيمت تمام شده

2 ) اصل وضع هزينه هاي يك دوره از درآمد همان دوره

3 ) اصل افشاء حقايق

4 ) اصل قابل اعتماد بودن

5 ) اصل قابليت مقايسه

6) اصل ثبات رويه

slide36
مفهوم اصل قيمت تمام شده

يعني كلية اقلام با ارزش زمان تملك در دفاتر ثبت و در صورتهاي مالي منعكس گردند.

slide37
مفهوم اصل وضع هزينه هاي يك دوره از درآمد همان دوره

يعني در هر دورة مالي ، هزينه هايي كه در تحقق درآمد همان دوره صرف گرديده است ، بايد از همان درآمد وضع گردد.

slide38
مفهوم اصل افشاء حقايق

يعني اينكه كلية حقايق با اهميت و مربوط به وضعيت مالي و نيز نتايج فعاليتهاي مالي ، بايد افشاء گرديده ، در اختيار استفاده كنندگان از صورتهاي مالي قرار گيرد.

slide39
فهوم اصل قابل اعتماد بودن

يعني اينكه اطلاعات مندرج در صورتهاي مالي بايد ، اولاً صحيح باشند ، ثانياً قابل تأييد و تصويب باشند و ثالثاً كامل و جامع باشند.

slide40
مفهوم اصل قابليت مقايسه

يعني اينكه اطلاعات حسابداري بايد به همان اندازه كه قابليت مقايسه با يكديگر ،در طي دوره هاي مختلف مالي را دارند ، قابليت مقايسه با اطلاعات مؤسسات مشابه را نيز داشته باشند.

slide41
مفهوم اصل ثبات رويه

رعايت اصل قابليت مقايسه داشتن اطلاعات حسابداري ، مستلزم اين اصل مي باشد. يعني اينكه در دوره هاي مختلف مالي ، يك روية ثابت حسابداري مورد استفاده قرار مي گيرد.

slide42
تقسيم حسابداري به رشته هاي مجزا و تخصصي
  • حسابداري مالي ( عمومي )
  • حسابداري دولتي
  • حسابداري صنعتي ( قيمت تمام شده )
  • حسابداري مالياتي
  • حسابداري بودجه اي
  • حسابرسي
  • حسابداري سيستم ها
  • حسابداري مؤسسات غير انتفاعي
  • حسابداري اجتماعي
slide43
حسابداري مالي ( عمومي )

در اين رشته كه در واقع زير بناي كليه رشته هاي حسابداري است و اكثر مؤسسات بازرگاني از آن استفاده مي نمايند ، كليه فعاليتهاي مالي در دفاتر خاص ثبت و در پايان هر دوره مالي ، صورتها يا گزارشهاي مالي مورد نياز تهيه مي شود.

slide44
حسابداري دولتي

چگونگي ثبت و نگهداري حسابها در مؤسسات و شركتهاي دولتي ، در اين رشته از حسابداري مورد بحث قرار مي گيرد.

slide45
حسابداري صنعتي ( قيمت تمام شده )

در حسابداري صنعتي ، نحوة محاسبه قيمت تمام شدة هر واحد محصول در هر يك از مراحل توليد ، توضيح داده مي شود. از اينرو به حسابداري قيمت تمام شده نيز معروف است.

slide46
حسابداري مالياتي

در اين رشته از حسابداري در مورد چگونگي تعيين ميزان ماليات بر درآمد مؤسسات و افراد با توجه به قوانين و مقررات مالياتي مصوب ، گفتگو مي شود.

slide47
حسابداري بودجه اي

حسابداري بودجه اي ، چگونگي تهيه و تنظيم بودجه با توجه به نتايج فعاليتهاي مالي و مقايسه بودجة تنظيم شده ( پيش بيني عمليات مالي آينده ) با نتايج واقعي عمليات مالي را مورد بررسي قرار مي دهد.

slide48
حسابرسي

حسابرسي عبارتست از بررسي اسناد ، مدارك ، دفاتر و گزارشات مالي يك مؤسسه و اظهار نظر نسبت به صحت نسبي آنها.

slide49
مراحل حسابرسي
  • مرحله اول :

حسابرسي داخلي كه توسط حسابرسان عضو مؤسسه انجام مي شود.

  • مرحله دوم :

حسابرسي توسط حسابداران مستقل حرفه اي كه وابسته به مؤسسه نمي باشند.

slide50
حسابداري سيستمها

در اين رشته آموزشهاي لازم جهت ارايه يك سيستم حسابداري مناسب براي هر مؤسسه با توجه به نوع فعاليت ، كميت و كيفيت كار و نيز ميزان سرمايه آن مؤسسه داده مي شود. سيستم ارايه شده چگونگي گردش كارها را معين مي سازد.

slide51
حسابداري مؤسسات غير انتفاعي

در اين رشته از حسابداري ، از سيستم و عمليات حسابداري سازمانهاي غير انتفاعي مانند مؤسسات خيريه و مؤسسات آموزشي صحبت مي شود. عامل اساسي در اين رشته اتخاذ سيستمي است كه پيروي دقيق مديريت از محدوديتهاي مقرر از طرف قوانين يا اشخاص و افراد تأمين كننده منابع مالي مؤسسه را تضمين نمايد.

slide52
حسابداري اجتماعي

يكي از جديد ترين رشته هاي حسابداري است كه جهت اندازه گيري هزينه ها و فايده هاي اجتماعي آنها كه قبلاً غير قابل اندازه گيري به حساب مي آمد مورد استفاده قرار مي گيرد. به عنوان مثال مي توان اندازه گيري الگوي ترافيك بخشهاي پر جمعيت يك كشور را نام برد كه دولت مي تواند با استفاده از آن ، مؤثرترين نحوه استفاده از منابع حمل و نقل را جهت تسهيل كار تجارت و محيط زيست براي ساكنين منطقه ايجاد نمايد.

slide53
فصل دوم

صورتهاي مالي

slide54
معادله حسابداري

رابطة بين داراييها ، بدهيها و حقوق صاحبان سرمايه در معادلة حسابداري زير نشان داده شده است :

داراييها = بدهيها + حقوق صاحبان سرمايه

slide55
دارايي ها

اموال و حقوق مالي متعلق به هر مؤسسه است كه قابلتقويم به پول و داراي منافع آتي مي باشد. در اين تعريف منظور از اموال ، انواع دارايي مشهود و قابل لمس و رويت ، مانند : موجودينقدي ملزومات ، اثاثيه ، ساختمان و غيرهمي باشد و منظور از حقوق مالي ، اقسام ديگر دارايي مانند مطالبات از اشخاص حقيقي و حقوقي ( حسابهاي دريافتني ، اسناد دريافتني ) حق اختراع ، سرقفلي و نظير آن مي باشد.

slide56
تقسيم داراييها به ترتيب قدرت نقد شوندگي
  • داراييهاي جاري
  • داراييهاي ثابت
  • داراييهاي نامشهود
  • ساير داراييها
slide57
داراييهاي جاري

داراييهايي كه بيشترين قابليت نقد شوندگي را دارا هستند مانند : تنخواه گردان ، موجودي نقد ، سرمايه گذاري كوتاه مدت يا موقت ، سرمايه گذاري كوتاه مدت بانكي ، حسابهاي دريافتني ( بدهكاران ) ، ارزش خالص بازيافتني ، اسناد دريافتني ( سفته ، برات ) ، موجودي كالا و مواد ( مانده مواد ـ كالاي در جريان ساخت ـ كالاي ساخته شده ـ قطعات و لوازم خانگي ـ موجودي ملزومات ) ، پيش پرداخت اثاثه ، پيش پرداخت هاي ( كوتاه مدت ) ، پيش پرداخت هزينه بيمه ، پيش پرداخت بيمه اموال و غيره ، درآمد اجاره دريافتني.

slide58
داراييهاي ثابت

سرمايه گذاري بلند مدت ، سرمايه گذاري در سهام عادي ، سپرده بازخريد اوراق قرضه ، سپرده بلند مدت بانكي ، وجوه سپرده براي توسعه آتي كارخانه ، سپرده مزاياي پايان خدمت ، وام به كاركنان ، پول براي خريدماشين آلات جديد ، پيش پرداخت بلند مدت واحدهاي فرعي ، زمين ، ساختمان ، پيش پرداخت بلند مدت (داراييهاي سرمايه اي ) ، داراييهاي بلند مدت استيجاري ، تجهيزات و اثاثه.

slide59
داراييهاي نامشهود

سرقفلي ، حق الاختراع ، حق الامتياز ، علايم تجاري.

slide60
ساير داراييها

زمين خريداري شده براي احداث ساختمان در آينده ، وجوه مسدود شده بانكي ، اسناد دريافتني بلند مدت ، مخارج تأسيس ، مخارج قبل از بهره برداري ، مخارج سرمايه اي ، پيش پرداخت بلند مدت هزينه بيمه ، ماشين آلات از رده خارج و آماده براي فروش.

slide61
موجودي نقدي

وجوه نقدي است كه در محل مؤسسه در يك صندوق نگهداري مي شود. معمولاً مؤسسات اعم از بازرگاني و غير بازرگاني مبالغ عمده وجوه نقد را در بانك نگهداري مي كنند كه تحت همين عنوان و ( بانك ) در حسابها منعكس‌مي گردد و جزء داراييهاست.

slide62
حسابهاي دريافتني

اين حسابها نشان دهنده ميزان مطالبات مؤسسه از افراد و مؤسساتي است كه به مؤسسه بدهكار هستند ولي براي بدهي خود اسناد تجارتي ( مانند سفته و برات ) به مؤسسه نداده اند.

slide63
اسناد دريافتني

اسناد دريافتني ( اسناد وصولي ) اسنادي ، از قبيل سفته و برات مي باشند كه مي بايست وجوه مربوط به آنها در موعد ( سر رسيد ) معين توسط بدهكاران مؤسسه تأديه گردد.

slide64
ملزومات

آن دسته از مواد و لوازمي را گويند كه بطور روزانه مقداري و يا تعدادي از آنها مصرف مي شود. مانند :لوازم التحرير.

slide65
اثاثه

منظور از اثاثه وسايلي از قبيل ميز ، صندلي ، قفسه ،ماشين تحرير ، ماشين حساب و غيره است.

slide66
ساختمان

محلي است كه مؤسسه در آن مستقر مي باشد و وسايل ، مدارك و اسناد مربوط به فعاليتهاي مالي در آن نگهداري مي گردد. اين نوع داراييها از اقلام مصرف نشدني به شمار مي آيند ، كه به تدريج مستهلك مي شوند ، تا روزي كه غير قابل استفاده گردند ( داراييهاي ثابت ). بايد توجه داشت كه اقلام مربوط به داراييها ، با قيمت تمام شده ( نه با قيمت روز در بازار ) در دفاتر ثبت گرديده ، با همان ارزش در صورت حسابهاي مالي منعكس مي شوند.

slide67
بدهي ها

مبالغي كه يك مؤسسه به افراد و مؤسسات ديگر بدهكار است و يا كليه مبالغي كه بازپرداخت آنها در تاريخهاي معين بر عهدة مؤسسه است ، بدهي ناميده مي شود. به عبارت ديگر بدهي ادعا يا حق مالي طلبكاران نسبت به داراييهاي يك مؤسسه است و اين حق نسبت به داراييهاي معيني نمي باشد ، بلكه نسبت به كل داراييهاست.

slide68
دسته بندي بدهي ها
  • بدهي هاي جاري يا كوتاه مدت (مانند حسابهاي پرداختني )
  • بدهي هاي غير جاري يا بلند مدت ( مانند اسناد پرداختني )
slide69
بدهي هاي جاري

اضافه برداشت بانكي ، حسابهاي پرداختني ( بستانكاران ) ، مالياتهاي تكليفي ، اسناد پرداختني كوتاه مدت ، پيش دريافت از مشتريان ، ذخيره ماليات بر درآمد ، ذخيره مزاياي پايان خدمت كاركنان ، كارمزد وامها ، سود تضمين شده پرداختني ، وامهاي پرداختني حصه جاري.

slide70
بدهي هاي غير جاري (بلند مدت)

اوراق قرضه پرداختني ، وام بلند مدت پرداختني ، بهره پرداختني وام بلند مدت ، حصه هاي وام بلند مدت ، حصه هاي غير جاري ذخيره ماليات ، حصه هاي غير جاري پايان خدمت كاركنان ، كمكهاي بلاعوض دولت به شكل دارايي بلند مدت ، مانده تخصيص نيافته سود حاصل از تغيير اقلام ارزي بلند مدت.

slide71
حقوق صاحبان سرمايه

حقوق صاحبان سرمايه عبارتست از حقوق صاحب يا صاحبان مؤسسه نسبت به دارايي مؤسسه مذكور ، در واقع وقتي بدهيها را از داراييها كسر نماييم ، مانده را حقوق صاحبان سرمايه مي نامند.

slide72
ترازنامه يا صورت وضعيت مالي

ترازنامه يا بيلان عبارتست از صورتي از وضع مالي يك مؤسسه كه در يك تاريخ معين ( غالباً آخرين روز ماه يا سال ) نشان مي دهد و به همين دليل به آن صورت وضعيت مالي نيز گفته مي شود.

slide74
مثال

مؤسسه خدماتي سعيدي اطلاعاتي به شرح زير دارد

  • داراييها شامل : 000/15 ريال وجه نقد ، 000/20 ريال حسابهاي دريافتني ، 000/60 ريال زمين ، 000/140 ريال ساختمان.
  • بدهيها شامل : 000/30 ريال حسابهاي پرداختني ، 000/25 ريال اسناد پرداختني ، 000/15 ريال پيش دريافت از مشتري.
  • حقوق صاحبان سرمايه شامل : 000/165 ريال مي باشد. ترازنامه مربوطه آن بصورت زير است :
slide75
مثال تأثير سرمايه گذاري نقدي اوليه بر معادله حسابداري

چنانچه در مؤسسه اي جمع داراييها 000/000/14 ريال و جمع سرمايه 000/000/11 ريال باشد مجموع بدهيها چقدر خواهد بود؟

دارايي = بدهي + سرمايه

000/000/3 = بدهي 000/000/14 = بدهي + 000/000/11

slide76
صورت سود و زيان

صورت سود و زيان ، صورتي است كه وضعيت فعاليتهاي مالي يك مؤسسه و نتيجه آن را در طي يك دورة مالي نشان مي دهد. ترازنامه وضعيت مالي يك مؤسسه را در يك تاريخ معين نشان مي دهد بنابراين بدون وجود صورت سود و زيان نمي توان از چگونگي فعاليتهاي مالي در طي يك دوره آگاه گرديد.

slide77
اطلاعاتي كه صورت سود و زيان و ترازنامه يك مؤسسه نشان ميدهد

صورت سود و زيان مؤسسه قابليت سود آوري مؤسسه را نشان مي دهد. در حاليكه ترازنامه اطلاعات لازم درمورد قدرت پرداخت بدهيها را نشان مي دهد.

slide78
سود يك دوره مالي

در صورتيكه درآمد از ميزان هزينه بيشتر باشد سود داريم.

هزينه ها در طي دورة مالي ـ درآمد در طي دورة مالي = سود ويژه در طي دورة مالي

slide79
زيان يك دوره مالي

در صورتيكه درآمد از ميزان هزينه كمتر باشد زيان داريم.

درآمد در طي دورة مالي ـ هزينه ها در طي دورة مالي = ( زيان ويژه در طي دورة مالي )

slide80
درآمد

همانطوريكه از مفهوم عاميانه درآمد بر مي آيد ، به مبالغي اطلاق مي گردد ، كه از ارايه خدمات و فروش كالا و غيره عايد مؤسسه مي شود. در صورتيكه اين درآمد به طور نقد عايد شود ، موجب افزايش در حساب وجوه نقد( صندوق ـ بانك ) مؤسسه خواهد شد و در صورتي كه تعهد گردد كه بعداً به مؤسسه پرداخت شود ، موجب افزايش حسابهاي دريافتني و يا اسناد دريافتني مؤسسه مي گردد.

slide81
هزينه
  • منظور از هزينه مبالغي است كه جهت كسب درآمد به خرج گرفته مي شود. يعني اگر مؤسسه كارش را ارايه خدمات است ، براي انجامو ارايه اين خدمات متحمل خرجها و پرداختهايي مي گردد كه آنها را هزينه مي گويند.
  • هزينه هاي هر دوره بايد از درآمدهاي همان دوره كسر گردند و اين در واقع بر اساس يكي از اصول مهم حسابداري ( اصل وضع هزينه هاي يك دوره از درآمد همان دوره ) مي باشد.
slide82
مثال ( صورت سود و زيان )

اطلاعات زير از شركت تبليغاتي امين در دست است:

  • كل دريافتي بابت ارايه خدمات تبليغاتي به مشتريان به مبلغ 000/16 ريال
  • دريافت قسمتي از طلب از مؤسسه جهان به مبلغ 000/4 ريال
  • پرداخت حقوق ماهيانه منشي به مبلغ 000/4 ريال
  • پرداخت آب و برق مصرفي 500 ريال
slide83
پاسخ

شركت تبليغاتي امين

صورت سود و زيان

براي مهر ماه سال - - 13

درآمد :

دريافت بابت ارايه خدمات تبليغاتي 000/16 ريال

دريافت بابت قسمتي از طلب از مؤسسه جهان 000/4 ريال

كسر مي شود : هزينه ها :

پرداخت حقوق ماهيانه منشي 000/4 ريال

پرداخت آب و برق مصرفي ( 500 ) ريال

سود ويژه دوره مالي 500/15 ريال

slide84
صورت حقوق صاحبان سرمايه

صورت حقوق صاحبان سرمايه ، يكي از صورتهاي مالي است كه به وسيلة آن ميزبان حقوق صاحبان سرمايه در انتهاي دورة مالي محاسبه مي گردد. معمولاً صورت حقوق صاحبان سرمايه ، بر خلاف ترازنامه كه وضع مالي مؤسسه را در يك روز معين نشان مي دهد ، تغييرات سرماية يك مؤسسه را براي يك دوره ، مثلاً يك ماه ، سه ماه و … نشان مي دهد.

slide85
فرم گزارشي صورت حقوق صاحبان سرمايه

سرمايه اول دوره همواره با افزايش خالص سرمايه جمع و از كاهش خالص سرمايه كسر مي گردد.

slide86
منابع حقوق صاحبان سرمايه
  • سرمايه گذاريهاي شخصي صاحب يا صاحبان مؤسسه
  • سود ويژه مؤسسه در طي دورة مالي
slide87
حالت اول

محاسبة حقوق صاحبان سرمايه ، در صورتيكه مؤسسه داراي سود ويژه بوده ، صاحب مؤسسه نيز برداشتي نكرده باشد

مثال : فرض مي كنيم آقاي سعيدي در فروردين ماه سال ـ ـ 13 يك مؤسسه خدماتي با سرمايه000/000/4 ريال تأسيس كرد چنانچه سود ويژه ساليانه وي 000/300/2 ريال باشد و برداشتي نداشته باشد حقوق صاحبان سرمايه چقدر است ؟

000/300/6 = ( 0 – 000/300/2 ) + 000/000/4 = حقوق صاحبان سرمايه

slide88
حالت دوم

محاسبة حقوق صاحبان سرمايه در صورتي كه مؤسسه داراي سود ويژه بوده ، صاحب مؤسسه نيز برداشتي كمتر از مبلغ سود ويژه نموده باشد

مثال : فرض مي كنيم آقاي سعيدي در فروردين ماه سال ـ ـ 13 يك مؤسسه خدماتي با سرمايه000/000/4 ريال تأسيس كرد چنانچه سود ويژه ساليانه وي 000/300/2 ريال باشد و برداشتي معادل 000/000/1 ريال حقوق صاحبان سرمايه چقدر است ؟

000/300/5 = ( 000/000/1 – 000/300/2 ) + 000/000/4 = حقوق صاحبان سرمايه

slide89
حالت سوم

محاسبة حقوق صاحبان سرمايه در صورتيكه مؤسسه داراي سود ويژه بوده ، اما صاحب مؤسسه برداشتي بيش از سود مذكور نموده باشد.

مثال : فرض مي كنيم آقاي سعيدي در فروردين ماه سال ـ ـ 13 يك مؤسسه خدماتي با سرمايه000/000/4 ريال تأسيس كرد چنانچه سود ويژه ساليانه وي 000/300/2 ريال باشد و برداشتي معادل 000/500/2 ريال حقوق صاحبان سرمايه چقدر است ؟

000/800/3 = ( 000/500/2 – 000/300/2 ) + 000/000/4 = حقوق صاحبان سرمايه

slide90
حالت چهارم

محاسبة حقوق صاحبان سرمايه در صورتيكه مؤسسه داراي زيان بوده ، صاحب مؤسسه نيز در طي دورة مالي مبلغي برداشت نموده باشد

مثال : فرض مي كنيم آقاي سعيدي در فروردين ماه سال ـ ـ 13 يك مؤسسه خدماتي با سرمايه000/000/4 ريال تأسيس كرد چنانچه زيان ويژه ساليانه وي 000/500 ريال باشد و برداشتي معادل 000/200 ريال حقوق صاحبان سرمايه چقدر است ؟

000/300/3 = ( 000/200 – 000/500 - ) + 000/000/4 = حقوق صاحبان سرمايه

slide91
تأثير سرمايه گذاري مجدد در محاسبة حقوق صاحبان سرمايه در پايان دوره مالي

منظور از سرمايه گذاري مجدد ، مبالغي است كه صاحب مؤسسه در طي دورة مالي به سرمايه مي افزايد.

حقوق صاحبان سرمايه پايان دوره

=

( برداشت صاحب مؤسسه طي دوره مالي ـ سود ويژه ) سرمايه گذاري مجدد

+

سرمايه صاحب مؤسسه اول دوره

slide92
مثال ( سرمايه گذاري مجدد )

فرض مي كنيم آقاي سعيدي ، در فروردين سال ـ ـ 13 يك شركت خدماتي را با سرماية 000/000/4 ريال تأسيس نموده است ، در طي سال نيز معادل 000/500/1 ريال به سرماية خود بيفزايد. اگر سود ويژه در طي دورة مالي مبلغ 000/000/2 ريال باشد و آقاي سعيدي برداشت نقدي معادل مبلغ 000/800 ريال نموده باشد حقوق صاحبان سرمايه در پايان دوره مالي عبارت است از :

حقوق صاحبان سرمايه در پايان دوره مالي

=

( برداشت صاحب مؤسسه ـ سود ويژه )

+

سرمايه گذاري مجدد

+

سرمايه صاحب مؤسسه

( 000/800 ـ 000/000/2 ) + 000/500/1 + 000/000/4 = حقوق صاحبان سرمايه در پايان دوره مالي

slide93
مثال حالت اول

تأثير سرمايه گذاري مجدد چنانچه سود داشته باشد:

سرمايه آقاي سعيدي در ابتداي دوره 000/000/3 ريال و سرمايه گذاري مجدد طي دوره 000/000/1 ريالمي باشد. سود ويژه طي دوره مالي 000/500/1 ريال و برداشت طي دوره معادل 000/500 ريال مي باشد سرمايه آقاي سعيدي در پايان دوره مالي عبارت است از :

slide94
مثال حالت دوم

تأثير سرمايه گذاري مجدد چنانچه زيان داشته باشد:

سرمايه آقاي سعيدي در ابتداي دوره 000/000/3 ريال و سرمايه گذاري مجدد طي دوره 000/000/1 ريالمي باشد. زيان ويژه طي دوره مالي 000/000/1 ريال و برداشت طي دوره معادل 000/200 ريال مي باشد سرمايه آقاي سعيدي در پايان دوره مالي عبارت است از :

slide95
مقايسه برداشت با هزينه هاي مؤسسه

برداشت به منظور استفادة شخصي صاحب يا صاحبان مؤسسه انجام مي پذيرد و ارتباطي به عمليات جاري مؤسسه ندارد به همين دليل جزء هزينه هاي مؤسسه محسوب نمي شود و يك حساب جداگانه اي دارد.

slide96
فصل سوم

تجزيه و تحليل و ثبت فعاليتهاي مالي

slide97
حساب و نحوة ثبت در آن

به طور كلي هر فعالي مالي داراي دو طرف مي باشد. يعني حداقل بر دو عامل اثر مي گذارد. مثلاً با خريد ملزومات بطور نسيه ، از يك طرف داراييها ( ملزومات ) و از طرف دير بدهيها ( حسابهاي پرداختني ) دستخوش تغيير مي شوند.

slide98
قسمت هاي حساب در ساده ترين شكل خود يعني حساب تي ( T )

1) عنوان حساب ، كه مشخص مي نمايد اطلاعات متعلق به كداميك از اقلام دارايي ، بدهي ، سرمايه ، درآمد و هزينه است.

2) طرف راست حساب در اصطلاح حسابداري ( طرف بدهكار ) خوانده مي شود.

3) طرف چپ حساب در اصطلاح حسابداري ( طرف بستانكار ) خوانده مي شود.

slide99
بدهكار و بستانكار كردن حساب دارايي

در حساب داراييها همواره افزايش در دارايي را در سمت راست ( بدهكار ) و كاهش در دارايي را در سمت چپ( بستانكار ) نشان مي دهند.

slide100
مثال ( حساب دارايي )

فرض كنيد اگر وسيله نقليه اي به طور نقد به مبلغ 000/000/2 ريال خريداري گردد نحوه انعكاس آن در حساب دارايي به صورت زير مي باشد :

slide101
بدهكار و بستانكار كردن حساب بدهي
  • در حساب بدهيها همواره افزايش در بدهي در سمت چپ ( بستانكار ) و كاهش در بدهي در سمت راست( بدهكار ) نشان داده مي شود.
  • در حساب بدهيها همواره افزايش در بدهي در سمت چپ ( بستانكار ) و كاهش در بدهي در سمت راست( بدهكار ) نشان داده مي شود.
slide102
مثال ( حساب بدهي )

فرض كنيد اگر وسيله نقليه اي را به طور نسيه به مبلغ 000/000/2 ريال خريداري كنيم نحوه انعكاس آن در حساب بدهي به صورت زير مي باشد :

slide103
بدهكار و بستانكار حساب حقوق صاحبان سرمايه

در حساب حقوق صاحبان سرمايه همواره افزايش در سرمايه در سمت چپ (بستانكار ) و كاهش در سرمايه در سمت راست ( بدهكار ) نشان داده مي‌شود.

slide104
مثال ( حساب سرمايه )

فرض كنيد اگر مبلغي معادل 000/000/3 ريال به عنوان سرمايه مؤسسه به حساب واريز شود نحوة انعكاس آن به صورت زير مي باشد :

slide105
مانده عادي

در وضعيت نرمال ، ميزان افزايش در هر حساب بايد از ميزان كاهش در آن بيشتر و در نتيجة ماندة حساب ، مانده اي مثبت باشد. ماندة مثبت هر حساب را « مانده عادي » آن حساب مي‌گويند.

slide106
مثال ( نمايش حسابهاي ترازنامه اي در معادلة حسابداري و تهيه ترازنامه آن )

فرض كنيد مؤسسه بازرگاني نويد فعاليتهايي را به شرح زير در طي مهر ماه انجام مي دهد :

1ـ اختصاص مبلغ 000/000/4 ريال جهت سرمايه مؤسسه 2ـ خريد نقد يك دستگاه اتومبيل به مبلغ 000/000/2 ريال.

3ـ خريد نسيه اثاثه اداري به مبلغ 000/800 ريال 4ـ مقداري از اثاثه معادل 000/100 ريال برگشت داده شد

slide108
مثال ( تجزيه و تحليل ثبت سرمايه و دارايي )

آقاي حسيني شركت بازرگاني خود را اول مهر ماه افتتاح مي نمايد با اختصاص مبلغ 000/500/3 ريال جهت سرمايه مؤسسه تجزيه و تحليل اين ثبت به صورت زير مي باشد :

پاسخ :

موجودي وجه نقد دارايي افزايش يافته ( بدهكار ) مي شود و سرمايه نيز افزايش يافته و ( بستانكار ) مي شود

slide109
حساب هزينه

حساب هزينه افزايش آن در سمت راست ( بدهكار ) و كاهش آن در سمت چپ ( بستانكار ) نشان داده مي شود.

slide110
حساب درآمد

حساب درآمد افزايش آن درسمت چپ ( بستانكار ) و كاهش آن در سمت راست ( بدهكار ) نشان داده مي شود.

slide111
مثال ( درآمد )

فرض كنيد ارسال صورت حسابي به مبلغي معادل 000/600 ريال براي مشتريان ، وجه دريافت نشد ثبت آن به شرح زير مي باشد :

slide112
مثال ( سود ويژه دوره مالي )

فرض كنيد در مؤسسه مازندران ميزان درآمد سالانه 000/200/1 ريال باشد و هزينه هاي آن شامل : هزينة حقوق 000/200 ريال ، هزينه تبليغات 000/100 ريال ، هزينه اجاره 000/300 ريال باشد سود ويژه دوره مالي به شرح زير محاسبه مي شود :

slide113
حساب برداشت

حساب برداشت مانند حساب هزينه عمل مي كند يعني افزايش آن در سمت راست ( بدهكار ) و كاهش آن در سمت چپ ( بستانكار ) نشان داده مي شود. دليل ايجاد حساب برداشت بعنوان حسابي جدا از هزينه هاي شركت ، استفاده شخصي از داراييهاي شركت مي باشد كه جدا از هزينه هاي شركت است.

slide114
تقسيم بندي حسابهاي يك مؤسسه

1) حسابهاي دارايي

2) حسابهاي بدهي

3) حسابهاي حقوق صاحبان سرمايه

4) حسابهاي درآمد

5) حسابهاي هزينه

slide115
انواع طبقه بندي حسابها
  • طبقه بندي حسابها به حسابهاي حقيقي و اسمي
  • طبقه بندي حسابها به حسابهاي دايمي و موقتي
  • طبقه بندي حسابها به حسابهاي حقيقي ، شخصي و اسمي
slide116
طبقه بندي حسابها به حسابهاي حقيقي و اسمي
  • حسابهاي حقيقي ، شامل حسابهاي دارايي ، بدهي و حقوق صاحبان سرمايه مي باشد.
  • حسابهاي اسمي ، شامل حسابهاي درآمد و هزينه است كه در تهية صورت سود و زيان مورد استفاده قرار مي گيرد. در نتيجه مي تواند ، به عنوان حسابهاي فرعي ، حقوق صاحبان سرمايه به حساب آيد.
slide117
طبقه بندي حسابها به حسابهاي دايمي و موقتي
  • حسابهاي دايمي ، كه ماندة آنها از يك دورة مالي به دورة مالي بعد انتقال پيدا مي كند. مانند : حسابهاي دارايي ، بدهي و حقوق صاحبان سرمايه.
  • حسابهاي موقتي كه در پايان دورة مالي بسته مي شوند. مانند : حسابهاي درآمد و هزينه.
slide118
طبقه بندي حسابها به حسابهاي حقيقي ، شخصي و اسمي
  • حسابهاي حقيقي ، شامل حسابهاي دارايي ( به استثناي حسابهاي دريافتني ).
  • حسابهاي شخصي ، شامل حسابهاي دريافتني ، حسابهاي پرداختني و حساب سرمايه.
  • حسابهاي اسمي كه همان حسابهاي موقتي ومربوط به حسابهاي درآمد و هزينه مي باشند
slide119
كدگذاري حسابها

حسابهاي دارايي در كد گذاري رقم اول سمت چپ آنها ( عدد 1 ) ، حسابهاي بدهي رقم اول سمت چپ آنها ( عدد 2 ) ، حسابهاي حقوق صاحبان سرمايه رقم اول سمت چپ آنها ( عدد 3 ) ، حسابهاي درآمد رقم اول سمت چپ آنها ( عدد 4 ) ، حسابهاي هزينه رقم اول سمت چپ آنها ( عدد 5 ) مي باشد.

slide120
مثال ( كدگذاري حسابها )

الف ) حسابهاي دارايي : ( رقم سمت چپ آن يك مي باشد )

  • صندوق 11
  • حسابهاي دريافتني 12
  • اسناد دريافتني 13

ب ) بدهي : ( رقم سمت چپ آن دو مي باشد )

  • حسابهاي پرداختني 21
  • اسناد پرداختني 22
slide121
ج ) حقوق صاحبان سرمايه : ( رقم سمت چپ آن سه مي باشد )
  • سرمايه 31
  • برداشت 32

د ) درآمد : ( رقم سمت چپ آن چهار مي باشد )

  • درآمد 41

هـ ) هزينه : ( رقم سمت چپ آن پنج مي باشد )

  • هزينه حقوق كارمندان 51
  • هزينه آگهي 52
slide122
دفتر روزنامه

اولين مرحلة حسابداري مرحلة ثبت فعاليتهاست. در اين مرحله ، اطلاعات مربوط به فعاليتهاي مالي پس از تجزيه و تحليل و تنظيم سندهاي مربوط در دفتري به نام دفتر روزنامه به ترتيب تاريخ وقوع ثبت مي گردند. ثبتي كه در دفتر روزنامه انجام مي شود ، ثبت دو طرفه ناميده مي شود.

slide123
انواع دفتر روزنامه
  • دفاتر روزنامه عمومي
  • دفاتر روزنامه اختصاصي
slide124
116ـ دفاتر روزنامه عمومي :

ساده ترين ومتداولترين نوع دفتر روزنامه ، دفتريست كه آن را دفتر روزنامه عمومي يا دفتر روزنامه دو ستوني مي نامند. اين دفتر داراي دو ستون بدهكار و بستانكار مي باشد و براي انجام ثبت معاملات در تجارتخانه و مؤسسات كوچك ، كفايت مي كند. فرم آن بصورت زير است :

slide125
دفتر روزنامه اختصاصي

اين دسته از دفاتر بيشتر در مؤسسات بزرگ كه تعداد معاملات تكراري آنها بسيار زياد است ، مورد استفاده قرار مي گيرد. معمولاً در حدود هشتاد تا نود درصد كليه فعاليتهاي مالي اين قبيل مؤسسات را مي توان به چهار گروه تقسيم و هر گروه را در دفتر روزنامه اختصاصي ثبت كرد.

slide126
انواع دفتر روزنامه
  • دفتر روزنامه خريد
  • دفتر روزنامه پرداختهاي نقدي
  • دفتر روزنامه فروش
  • دفتر روزنامه دريافتهاي نقدي
slide127
مثال ( دفتر روزنامه عمومي دوستوني )

اگر قسمتي از عمليات يك ماهه فروشگاه پيام به شرح زير باشد :

6 مهر ـ خريد ملزومات به طور نقد معادل 000/12 ريال

17 مهر ـ خريد وسيله نقليه به طور نسيه معادل 000/200 ريال

30 مهر ـ برداشت براي مصارف شخصي معادل 000/6 ريال

slide128
مثال ( دفتر روزنامه عمومي چهار ستوني )

فعاليتهاي مالي فروشگاه پيام طي مهر ماه سال ـ ـ 13 به شرح زير مي باشد :

1 مهر ـ پرداخت اجاره ماهيانه معادل 000/200 ريال

13 مهر ـ پرداخت هزينه تبليغات معادل 000/90 ريال

15 مهر ـ دريافت وجه از مشتريان بدهكار معادل 000/900 ريال

slide129
مثال ( ثبت فعاليت ، كد گذاري و مانده گيري )

شركت پيام در سال ـ ـ 13 فعاليتهاي زير را انجام داد :

1ـ سرمايه گذاري نقدي در ابتداي سال معادل 000/000/4 ريال.

2ـ خريد ملزومات اداري بطور نقد معادل 000/30 ريال.

3ـ پرداخت اجاره دفتر معادل 000/200 ريال.

4ـ برداشت جهت مصارف شخصي معادل 000/20 ريال.

مطلوبست : ثبت فعاليتها در حساب T ، شماره گذاري و تعيين مانده حسابها.

slide131
مثال ( دفتر روزنامه عمومي )

فعاليتهاي مالي زير در شهريور ـ ـ 13 در شركت پاسارگاد انجام پذيرفت :

  • 2 شهريور ـ سرمايه گذاري نقدي معادل 000/000/7 ريال.
  • 7 شهريور ـ كسب درآمد حاصل از ارائه خدمات معادل 000/500 ريال كه وجه آن بعداً به حساب شركت واريز ميگردد.
  • 17 شهريور ـ پرداخت بدهي به بستانكاران معادل 000/200 ريال.
  • 26 شهريور ـ انجام هزينه هاي متفرقه معادل 000/50 ريال.
  • 30 شهريور ـ پرداخت اجاره ماهيانه معادل 000/150 ريال.

مطلوبست : ثبت در دفتر روزنامه عمومي.

slide133
دلايل استفاده از دفتر روزنامه عمومي

1- كليه فعاليتهاي مالي به ترتيب تاريخ وقوع در دفتر روزنامه نشان داده مي‌شود.

2ـ كليه اطلاعات و توضيحات مربوط به هر يك از داد و ستدها ، به طور يكجا در دفتر روزنامه نشان داده مي شود.

3ـ استفاده از دفتر روزنامه در جلوگيري از وقوع اشتباه در عمليات دفتر داري ، كمك مي‌كند.

slide134
كليه فعاليتهاي مالي به ترتيب تاريخ وقوع در دفتر روزنامه نشان داده مي شود

هر صفحة اين دفاتر داراي ستون تاريخ ، متشكل از روز و ماه مي باشد. در اين ستونها ، فعاليتهاي مالي به ترتيب تاريخ وقوع ثبت مي گردند. در نتيجه در هر زمان ، دفتر روزنامه نشان دهندة كليه فعاليتهاي مالي به ترتيب تاريخ وقوع است.

slide135
كليه اطلاعات و توضيحات مربوط به هر يك از داد و ستدها بطور يكجا در دفتر روزنامه نشان داده مي شود

چون در ثبت فعاليتهاي مالي در دفاتر روزنامه ، بدهكار و بستانكار هر حساب تعيين و سپس ثبت مي گردد ، همچنين شرح مختصري از هر فعاليت مالي در زير آن ثبت ، نوشته مي شود. لذا در هر زمان ، مي توان اطلاعات مربوط به هر داد و ستد را به طور يكجا از دفاتر روزنامه استخراج نمود.

slide136
استفاده از دفتر روزنامه در جلوگيري از وقوع اشتباه در عمليات دفتر داري

چون هر فعاليت مالي پس از تجزيه و تحليل ( تعيين بدهكار و بستانكار ) در دفاتر روزنامه ، ثبت مي گردد. لذا ، عدم تساوي جمع ستونهاي بدهكار و بستانكار در پايان هر روز ( يا هر داد و ستد ) ما را متوجه اشتباه در ثبت اقلاممي نمايد. بعلاوه در صورتي كه معاملات بدون ثبت در دفتر روزنامه ، مستقيماً در دفتر كل ثبت گردند ، در صورت وقوع اشتباهاتي نظير : از قلم افتادگي ، ثبت مكرر و غيره وسيله اي براي كنترل در دست نخواهد بود.

slide137
آرتيكل

آرتيكل عبارتست از ثبت يك فعاليت مالي در دفتر روزنامه.

slide138
انواع آرتيكل
  • آرتيكل ساده
  • آرتيكل مركب
slide139
آرتيكل ساده

در صورتي كه در نتيجة انجام يك فعاليت مالي ، يك حساب بدهكار و يك حساب بستانكار گردد ثبت مربوط را آرتيكل ساده مي گويند.

slide140
آرتيكل مركب

در صورتي كه در نتيجة انجام يك فعاليت مالي ، بيش از يك حساب بدهكار ويا بيش از يك حساب بستانكار شود ثبت مربوط را آرتيكل مركب مي گويند.

slide141
مثال ( آرتيكل ساده )

چنانچه يك پروژه ساختماني در تاريخ 2 / 6 / ـ ـ 13 به ارزشي معادل 000/000/8 ريال نقداً خريداري گردد ، ثبت آن در دفتر روزنامه عمومي يك آرتيكل ساده به شرح زير مي باشد :

دفتر روزنامه عمومي ….. صفحه …..

slide142
132ـ مثال ( آرتيكل مركب ) :

چنانچه براي خريد پروژه ساختماني فوق در تاريخ 2 / 6 / ـ ـ 13 ، مبلغي معادل 000/000/3 ريال بطور نقد پرداخت شده و مابقي بصورت سفته اي شش ماهه صادر گرديده است. ثبت آن در دفتر روزنامه عمومي يك آرتيكل مركب به شرح مي باشد :

دفتر روزنامه عمومي ….. صفحه …..

slide143
دفتر كل

دفتر كل عبارتست از دفتري كه حسابها پس از طبقه بندي ، به طور جداگانه در آن نگهداري مي شوند. اين حسابها ممكن است بصورت صفحات يك دفتر و يا به صورت كارتها و اوراق آزاد باشد. البته طبق قانون تجارت ايران ، استفاده از كارت به عنوان دفتر كل ، مجاز نيست.

slide144
شكل دفتر كل

متداولترين فرم حسابهاي دفتر كل ، كه نمونه اي از آن در زير ملاحظه مي شود ، در حقيقت همان فرم « T » است كه هر يك از طرفين آن به چند ستون تقسيم شده است و قسمتهاي اساسي آن ، به اين شرح مي باشد :

slide145
چگونگي انتقال مبالغ مربوط به فعاليتهاي مالي از دفتر روزنامه به دفتر كل

مرحله اول ـ ثبت در دفتر روزنامه عمومي :

فعاليتهاي مالي زير در ارديبهشت سال ـ ـ 13 در شركت خدماتي نويد انجام گرفته است :

  • 2 ارديبهشت ـ سرمايه گذاري به مبلغ 000/000/7 ريال.
  • 18 ارديبهشت ـ دريافت وجه از مشتريان بابت ارائه خدمات به ارزشي معادل 000/500 ريال.
  • 30 ارديبهشت ـ پرداخت اجاره سالانه شركت به ارزشي معادل 000/600 ريال.
  • 30 ارديبهشت ـ پرداخت حقوق كاركنان در ماه خرداد به ارزشي معادل 000/200 ريال.

مطلوبست : ثبت عمليات فوق در دفتر روزنامه عمومي.

slide146

* چون مبلغ اجاره ساليانه پرداخت مي شود بنابراين در پايان سال بايد به هزينه منظور گردد. در واقع نوعي سپرده به حساب مي آيد و تحت عنوان حساب پيش پرداخت ، ثبت مي شود و جزء داراييهاست.

slide147
مرحله دوم ـ انتقال اقلام ثبت شده از دفتر روزنامه عمومي به دفتر كل

حساب صندوق شماره حساب : 11

slide148
حساب سرمايه شماره حساب : 31
slide150
حساب درآمد شماره حساب : 41
slide151
حساب هزينه حقوق شماره حساب : 51
slide152
دفتر معين

دفتري است كمكي و فرعي ، كه جزئيات مربوط به هر حساب دفتر كل ( در صورتي كه آن حساب ، داراي حسابهاي متعدد و جداگانه باشد. ) در آن نگهداري مي شود. در اين صورت حساب دفتر كل يك حساب كنترل خوانده مي شود.

slide153
انواع دفاتر معين

1- دفتر معين بانك

2ـ دفتر معين بدهكاران

3ـ دفتر معين بستانكاران

4ـ دفتر معين اموال

slide154
ويژگيهاي دفاتر معين و نحوه نگهداري آنها

دفاتر معين از دفاتر قانوني نيستند و مي توانند به صورت كارتهاي آزاد باشند. معمولاً براي سهولت مراجعه به صفحات دفتر معين ، حسابها در اين دفاتر به ترتيب حروف الفباء نگهداري مي شوند.

slide155
مثال ( دفاتر معين )

قسمتي از فعاليتهاي مالي ، مؤسسه خدماتي ايران در خرداد ماه به شرح زير مي باشد :

  • 1 خرداد ـ ارائه خدمات به فروشگاه رفاه به مبلغ 000/400 ريال به طور نسيه.
  • 4 خرداد ـ دريافت قسمتي از بدهي از فروشگاه رفاه به مبلغ 000/300 ريال.
  • 7 خرداد ـ ارائه صورتحساب خدمات به مؤسسه سهند به مبلغ 000/50 ريال.

مطلوبست : انتقال اقلام ثبت شده به دفاتر معين

slide157
تراز آزمايشي

فهرستي از ماندة حسابهاست كه در فواصل زماني مختلف تهيه مي‌شود.

slide158
انواع تراز آزمايشي
  • تراز آزمايشي دو ستوني
  • تراز آزمايشي چهار ستوني
slide159
قسمت هاي تراز آزمايشي
  • عنوان تراز آزمايشي
  • ستون نام حساب
  • ستون شماره حساب
  • مانده بدهكار
  • مانده بستانكار
slide160
مثال ( تراز آزمايشي دو ستوني )

ماندة حسابهاي مؤسسه خدماتي پيام در پايان سال به شرح زير مي باشد :

صندوق 000/000/6 ريال

حسابهاي پرداختني 000/400 ريال

ملزومات اداري 000/200 ريال

سرمايه 000/000/5 ريال

پيش پرداخت اجاره 000/600 ريال

برداشت 000/100 ريال

اثاثه 000/200 ريال

درآمد 000/700/1 ريال

slide161
پاسخ

مؤسسه خدماتي پيام

تراز آزمايشي

29/12/ ـ ـ 13

slide162
نحوه تهيه تراز آزمايشي چهار ستوني

براي تهيه تراز آزمايشي چهار ستوني ابتدا بايد ماندة حسابهاي پايان دوره را با توجه به فعاليتهاي جديدي كه صورت گرفته مجدداً محاسبه نماييم. بنابراين طي دو مرحله تراز آزمايشي چهار ستوني تهيه مي شود مرحله اول ثبت در حسابهاي T و مانده گيري و مرحله دوم تهيه تراز آزمايشي مي باشد.

slide163
مرحله اول ـ تراز آزمايشي چهار ستوني ( تهيه حسابهاي T )

مثال ـ مؤسسه خدماتي پيام در پايان سال فعاليتهاي مالي زير را انجام داده است :

1 اسفند ـ پرداخت هزينه بيمه اتومبيل به مبلغ 000/30 ريال. ( صدور چك )

9 اسفند ـ پرداخت هزينه هاي متفرقه به مبلغ 000/20 ريال.

28 اسفند ـ دريافت مبلغ 000/150 ريال بابت درآمد.

در صورتيكه در ابتداي اسفند ماه ، ماندة حسابهاي مؤسسه به شرح زير است:

بانك 000/500 ريال

صندوق 000/250/1 ريال

سرمايه 000/750 ريال

اسناد پرداختني 000/000/1 ريال

slide165
مؤسسه خدماتي پيام

تراز آزمايشي 29/12/ ـ ـ 13

slide166
كشف اشتباهات و تصحيح حسابها

تراز آزمايشي معمولاً به منظور كمك در كشف اشتباهات ناشي از عمليات حسابداري مورد استفاده قرار مي گيرد. اشتباهات حسابداري را نيز مي توان به دودسته تقسيم نمود :0

  • اشتباهاتي كه موجب عدم توازن ستونهاي تراز آزمايشي مي شوند.
  • اشتباهاتي كه در توازن ستونهاي تراز آزمايشي اثري ندارند.
slide167
اشتباهاتي كه موجب عدم توازن ستونهاي تراز آزمايشي مي شوند
  • اشتباه در نقل اعداد از دفتر روزنامه به دفتر كل.
  • ثبت مبلغي در بدهكار يك حساب به جاي بستانكار و به عكس.
  • اشتباه در مانده گيري حسابها.
  • اشتباه در نقل مبلغ ماندة حسابها به تراز آزمايشي.
  • اشتباه در جمع ستون بدهكار و بستانكار تراز آزمايشي.
  • انتقال ماندة بدهكار يك حساب به ستون بستانكار تراز آزمايشي و به عكس.
slide168
شيوه هاي پيدا كردن سريع اشتباهات
  • در صورتيكه جمع ستونهاي بدهكار و بستانكار تراز آزمايشي توازن نداشته باشد ـ تفاوت بين اين دو مبلغ را بدست مي آوريم زيرا ممكن است در يافتن علت اختلاف كمك نمايد و مبلغي از قلم افتاده باشد.
  • در صورتيكه تفاوت بين جمع ستونهاي بدهكار و بستانكار تراز آزمايشي بر دو قابل قسمت باشد ـ نشاندهندة آن است كه يك ماندة بدهكار در ستون بستانكار و يا بر عكس ثبت گرديده است.
  • در صورتيكه تفاوت بين جمع ستونهاي بدهكار و بستانكار تراز آزمايشي بر نه قابل قسمت باشد ـ نشاندهنده آن است كه امكان دارد دو نوع اشتباه رخ داده باشد.
slide169
اشتباهاتي كه درتوازن ستونهاي ترازآزمايشي اثر ندارند
  • كليه مبالغي كه دربدهكار حسابها ثبت گرديده ، برابر با مبالغي است كه در بستانكار حسابها ثبت شده است.
  • مانده بدهكار يا بستانكار حسابها به درستي محاسبه و به تراز آزمايشي نقل شده است.
  • جمع ستونهاي بدهكار و بستانكار تراز آزمايشي صحيح است.
slide170
مهمترين اشتباهاتي كه در توازن تراز آزمايشي اثري نداشته اما دال بر صحت آن نيز نمي باشند
  • از قلم افتادن ثبت يك يا چند معامله در دفتر روزنامه.
  • از قلم افتادن نقل چند آرتيكل ثبت شده در دفتر روزنامه به دفتر كل.
  • ثبت يك معامله در دفاتر به مبلغي كمتر يا بيشتر از مبلغ واقعي آن.
  • بدهكار يا بستانكار كردن يك حساب به جاي حسابي ديگر.
  • اشتباه يكسان در تعيين ماندة بدهكار يك حساب و ماندة بستانكار حسابي ديگر.
  • ثبت بيش از واقع مبلغ يك معامله و ثبت كمتر از واقع مبلغ معامله ديگر در يك حساب به طوري كه مبلغ اشتباه در هر دو مورد يكسان باشد.
slide171
تصحيح اشتباهات و ثبت آنها

تصحيح اشتباهات با توجه به نوع اشتباه و تاريخ كشف آن به سه دسته تقسيم مي شود :

  • تصحيح اشتباهاتي كه در دورة مالي جاري انجام مي شوند و نيازي به ثبت آرتيكل جديد جهت اصلاح ندارند.
  • تصحيح اشتباهاتي كه در دورة مالي جاري انجام مي شوند و نياز به ثبت آرتيكل جديد جهت اصلاح دارند.
  • اشتباهاتي كه در دورة مالي بعد كشف مي شوند. ( خارج از مبحث كتاب مي باشد. )
slide172
تصحيح اشتباهاتي كه در دورة مالي جاري كشف مي شوند و نيازي به ثبت آرتيكل جديد ، جهت اصلاح ندارند
  • اشتباه در نام حساب ، يا مبلغ آن در آرتيكل ثبت شده در دفتر روزنامه ، كافيست براي اصلاح روي نام يا مبلغ را خط كشيده عنوان يا مبلغ صحيح نوشته شود.
  • اشتباه در نقل مبلغ از دفتر روزنامه به دفتر كل كه براي تصحيح آن ، روي مبلغ اشتباه در دفتر كل خط كشيده و مبلغ صحيح در بالاي آن نوشته مي شود.
slide173
مثال ( بند الف )

فرض مي كنيم كه در ثبت مربوط به خريد اثاثه به طور نقد به مبلغ 18700 ريال در دفتر روزنامه حسابدار اشتباهاً 17800 ريال را ثبت كرده باشد اصلاح حساب به فرم زير صورت مي گيرد :

slide174
مثال ( بند ب )

چنانچه حسابدار ثبت را دردفتر روزنامه به درستي انجام داده باشد اما در نقل به دفتر كل اشتباه كرده باشد ثبت اصلاحي زير را داريم :

slide175
تصحيح اشتباهاتي كه در دورة مالي جاري انجام مي شوند و نياز به ثبت آرتيكل جديد جهت اصلاح دارند
  • حسابدار اشتباهاً جابجايي در نام حساب داشته باشد.
  • حسابدار اشتباهاً نام حساب ديگري را ثبت نمايد.
  • حسابدار اشتباهاً مبلغي غير از مبلغ واقعي را ثبت نمايد.
slide176
158ـ مثال ( بند الف ) :

فرض مي كنيم در تاريخ 1/2/ ـ ـ 13 آموزشگاه احسان يك كامپيوتر به ارزشي معادل 000/400 ريال به طور نقد خريده باشد :

ثبت غلط :

slide178
مثال ( بند ب )

فرض مي كنيم در تاريخ 1/2/ ـ ـ 13 آموزشگاه احسان يك كامپيوتر به ارزشي معادل 000/400 ريال به طور نقد خريده باشد :

ثبت غلط :

slide180
مثال ( بند ج )

فرض مي كنيم در تاريخ 1/2/ ـ ـ 13 آموزشگاه احسان يك كامپيوتر به ارزشي معادل 000/400 ريال به طور نقد خريده باشد :

ثبت غلط :

slide182
فصل چهارم

حسابداري كالا

slide183
تقسيم بندي واحدهاي اقتصادي انتفاعي
  • واحدهاي اقتصادي انتفاعي تجاري
  • واحدهاي اقتصادي انتفاعي غير تجاري
slide184
واحدهاي انتفاعي تجاري

به فعاليتهايي از قبيل توليد ، خريد ، فروش كالا و غيره مي‌پردازند.

slide185
اقسام حسابداري خريد و فروش كالا در مؤسسات تجاري
  • روش نگهداري حساب كالا
  • روش نگهداري حسابهاي خريد كالا و فروش كالا به طور جداگانه
slide186
روش نگهداري حساب كالا

در اين روش حسابي تحت عنوان حساب كالا افتتاح مي شود و كلية عمليات خريدهاي كالا در ستون بدهكار و كلية عمليات فروشهاي كالا در ستون بستانكار آن ثبت مي شود. نگهداري چنين حسابي نمي تواند مطلوب باشد. زيرا هر گاه بخواهيم سود يا زيان ناويژة حاصل از خريد و فروش را محاسبه نماييم ماندة حساب مزبور نشاندهندة سود و زيان نخواهد بود. به بيان ديگر وقتي خريد كالايي صورت مي گيرد معادل قيمت خريد حساب كالا را بدهكار و موقع فروش كالا ، معادل مبلغ فروش حساب كالا را بستانكار مي نماييم.

slide187
مثال

شركت تجارتي اميد در 20 تير ماه مبلغ 000/200 ريال كالا به طور نقد خريداري مي نمايد. آرتيكل مربوطه در دفتر روزنامه عمومي مي بايست به شرح زير ثبت شود

slide188
مثال

شركت تجارتي اميد در 20 تير ماه مبلغ 000/200 ريال كالا به طور نقد خريداري مي نمايد. چنانچه قسمتي از همين كالا را در 30 تير ماه به مبلغ 000/300 ريال به طور نقد بفروشد. آرتيكل مربوطه در دفتر روزنامه عموميمي بايست به شرح زير ثبت شود :

slide189
نقايص روش نگهداري حساب كالا براي ثبت خريد و فروش
  • ماندة حساب كالا به دليل ثبت خريدها و فروشها بعضاً بدهكار و بستانكار مي گردند بنابراين به دليل نگهداري حساب جداگانه براي موجودي كالا در چنين روشي ماندة حساب كالا به تنهايي نمي تواند نمايانگر سود يا زيان ناويژة حاصل از عمليات خريد و فروش باشد.
  • به دليل آنكه احتمال دارد در طي دوره ، برگشت از خريد و فروش صورت گيرد كه لزوماً مي بايست برگشت از خريد را در بستانكار حساب كالا و برگشت از فروش را در بدهكار حساب كالا ثبت نمود ، لذا با حسابهاي خريد كالا و فروش كالا مخلوط مي گردند و تعيين خريد و فروش خالص در چنين روشي مقدور نخواهد بود.
slide190
روش نگهداري حسابهاي خريد كالا و فروش كالا به طور جداگانه

براي ثبت معاملات مربوط به خريد و فروش كالا در اين روش حسابهاي جداگانه اي براي خريد و فروش و حسابهاي وابسته به آن نگهداري مي شود.

slide191
حسابداري خريد كالا

مؤسساتي كه به خريد و فروش كالا اشتغال دارند ، كالاهايي را كه به منظور فروش خريداري مي كنند ، در حساب خريد ثبت مي نمايند. افزايش در اين حساب بدهكار و كاهش در آن بستانكار است به عبارتي صرف كردن وجه نقد به حساب مي آيد و مانند هزينه عمل مي كند. در نتيجه ماندة عادي حساب خريد ماندة بدهكار مي باشد.

slide192
نحوة ثبت خريد نقدي كالا

زمانيكه خريد نقدي صورت گيرد حساب خريد بدهكار و حساب صندوق (بانك ) بستانكار مي گردد.

slide193
نحوة ثبت خريد نسيه كالا

زمانيكه خريد نسيه صورت گيرد حساب خريد بدهكار و حساب حسابهاي پرداختني بستانكار مي گردد.

slide194
مثال ( حسابداري خريد نقدي كالا )

فرض كنيد كه فروشگاه رفاه در تاريخ 6 / 2 معادل مبلغ 000/000/3 ريال كالا از فروشگاه پيام به طور نقد خريداري نمايد. ثبت آن در دفتر روزنامه فروشگاه رفاه به شرح زير مي باشد :

slide195
مثال ( حسابداري خريد نسيه كالا )

فرض كنيد كه فروشگاه رفاه در تاريخ 6 / 2 معادل مبلغ 000/000/3 ريال كالا از فروشگاه پيام به طور نسيه خريداري نمايد. ثبت آن در دفتر روزنامه فروشگاه رفاه به شرح زير مي باشد :

slide196
تذكر

بايد توجه داشت كه با خريد يك دارايي ( ملزومات ، اثاثه و … ) حساب مربوط به همان دارايي بدهكار ميگردد و نه حساب خريد. زيرا اين حساب فقط اختصاص به خريد كالاهايي دارد كه به منظور فروش خريداري شده اند.

slide197
مثال

آقاي محمدي اقدام به خريد نقدي يك دستگاه ماشين آلات به مبلغ 000/500/3 ريال نمود نحوه ثبت آن به شرح زير است :

slide198
دفاتر روزنامه ويژة حساب خريد
  • دفتر روزنامه اختصاصي خريد
  • دفتر روزنامه پرداختهاي نقدي
slide199
دفتر روزنامه اختصاصي خريد

دفتر روزنامه اختصاصي خريد ، يك دفتر ثبت اوليه مي باشد كه به منظور ثبت خريدهاي نسيه طراحي گرديده است. در اين دفتر فقط خريد هاي نسيه ثبت مي گردد.

slide201
دفتر روزنامه پرداختهاي نقدي

اين دفتر روزنامه براي ثبت پرداختهاي نقدي مي باشد كه شامل ستونهاي حسابهاي پرداختني ، خريد نقدي ، حسابهاي متفرقه براي ثبت ارقام بدهكار و تخفيفات خريد و وجوه نقد براي ثبت ارقام بستانكار مي باشد.

slide203
هزينه هاي مستقيم خريد

هزينه هاي مستقيم خريد از قبيل : ( حقوق و عوارض گمركي ، هزينه حمل و نقل و غيره ) مي باشند و مانند هزينه افزايش آن در بدهكار نشان داده مي شود و ماندة عادي آن ماندة بدهكار است.

slide204
مثال ( هزينه هاي مستقيم خريد )

فرض كنيد فروشگاه رفاه ، جهت حمل كالاي خريداي شده خود مبلغ 000/50 ريال پرداخت كند اين فعاليت مالي به صورت زير ثبت مي گردد :

slide205
قيمت تمام شده كالاي خريداري شده

براي بدست آوردن قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده به طريق زير عمل مي نماييم :

  • خريد در طي دوره ***
  • اضافه مي شود : هزينة حمل كالاي خريداري شده ***
  • قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده ***
slide206
مثال

چنانچه شركت خزر خريد طي دوره اي معادل 000/520 ريال داشته و هزينه حمل آن 000/7 ريال و هزينه گمرك و و عوارض آن 000/12 ريال باشد قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده بصورت زير محاسبه مي شود :

هزينه هاي مستقيم خريد + خريد = قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده

( 000/7 + 000/12 ) + 000/520 = قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده

000/539 = قيمت تمام شدة كالاي خريداري شده

slide207
حساب برگشت از خريد

حساب برگشت از خريد زماني افتتاح مي شود كه كالايي به دليل معيوب بودن برگشت داده شود يا اينكه كالاي سفارش داده شده با كالاي دريافت شده تفاوت داشته باشد. اين حساب كاهندة حساب خريد بوده و ثبت مربوطه آن عكس خريد مي باشد.

slide210
مثال ( برگشت از خريد به صورت نقد )

فرض كنيد فروشگاه رفاه مبلغي معادل 000/500 ريال كالا خريده باشد كه مبلغ 000/50 ريال از كالا به دليل مطابقت نداشتن با سفارش برگشت داده شد وجه آن نقداً پرداخت ميگردد. اين فعاليت مالي به صورت زير ثبت ميگردد :

slide211
مثال ( برگشت از خريد )

فرض كنيد فروشگاه رفاه مبلغي معادل 000/500 ريال كالا خريده باشد كه مبلغ 000/50 ريال از كالا به دليل مطابقت نداشتن با سفارش برگشت داده شد و قرار شد وجه آن بعداً پرداخت گردد. اين فعاليت مالي به صورت زير ثبت مي گردد :

slide212
حساب تخفيفات نقدي خريد

ممكن است خريدار به علت عيب و نقص بخشي از كالاي خريداري شده ، تقاضاي تخفيف در قيمت را داشته باشد ، در اين صورت حساب تخفيفات نقدي خريد مانند برگشت از خريد عمل كرده و ماندة عادي آن بستانكار است. به عبارتي برگشت از خريد و تخفيفات نقدي خريد هر دو كاهندة حساب خريد مي باشند.

slide213
مثال ( تخفيفات نقدي خريد )

فرض كنيد شركت آلفا كالايي را به طور نسيه به مبلغ 000/12 ريال خريداري كرده است كه مبلغي معادل 000/1 ريال تخفيف نقدي خريد داشته است. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide215
مثال ( خريد خالص )

فرض كنيد بهاي تمام شده كالاي خريداري شده شركت آلفا 000/60 ريال باشد و برگشت از خريد و تخفيفات معادل 000/7 ريال و تخفيفات نقدي خريد معادل 000/2 ريال باشد.محاسبة خريد خالص به شرح زير است :

( تخفيفات نقدي خريد + برگشت از خريد و تخفيفات ) – قيمت تمام شده كالاي خريداري شده = خريد خالص

( 000/2 + 000/7 ) – 000/60 = خريد خالص

000/51 = خريد خالص

slide216
حسابداري فروش كالا

درآمد در مؤسساتي كه به خريد و فروش كالا اشتغال دارند ، از طريق فروش كالاي خريداري شده حاصلمي گردد. بنابراين حساب فروش همانند درآمد عمل كرده ، افزايش آن بستانكار و كاهش آن بدهكار مي شود. ماندة عادي حساب فروش ماندة بستانكار است.

slide217
فروش كالا به صورت نقد

زمانيكه فروش نقد كالا صورت مي گيرد حساب فروش بستانكار و حساب صندوق ( بانك ) بدهكار مي شود.

slide218
فروش كالا به صورت نسيه

زمانيكه فروش نسيه كالا صورت مي گيرد حساب فروش بستانكار و حساب ، حسابهاي دريافتني بدهكارمي شود.

slide219
مثال ( فروش نقد كالا )

فرض كنيد فروشگاه رفاه موجودي كالاي خود را معادل مبلغ 000/80 ريال به طور نقد به فروش رسانده است. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide220
مثال ( فروش نسيه كالا )

فرض كنيد فروشگاه رفاه موجودي كالاي خود را معادل مبلغ 000/80 ريال به طور نسيه به فروش رسانده است. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide221
حسابهايي كه در حسابداري فروش كالا مورد استفاده قرار مي گيرند
  • حساب فروش كالا
  • حساب برگشت از فروش
  • حساب تخفيفات نقدي فروش
  • فروش خالص
slide222
حساب برگشت از فروش

در صورت برگشت كالاي فروخته شده به جاي بدهكار كردن حساب فروش ، حساب برگشت از فروش بدهكار مي شود. اين حساب بر عكس حساب فروش عمل كرده و كاهندة فروش مي باشد و ماندة عادي آن ماندة بدهكار است.

slide225
مثال ( برگشت از فروش نقدي )

فرض كنيد در مؤسسه انوري قسمتي از كالاي فروخته شده را به مبلغ 000/200 ريال نقداً برگشت داده شده است. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide226
مثال ( برگشت از فروش نسيه )

فرض كنيد در مؤسسه انوري قسمتي از كالاي فروخته شده را به مبلغ 000/200 ريال برگشت داده شده است كه وجه آن بعداً پرداخت مي گردد. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide227
حساب تخفيفات نقدي فروش

اين تخفيف كه توسط فروشنده به خريدار داده مي شود در دفاتر فروشنده تحت عنوان تخفيفات نقدي فروش ثبت مي گردد. اين حساب مانند برگشت از فروش ماندة عادي آن بدهكار مي باشد.

slide228
مثال ( تخفيفات نقدي فروش )

فرض كنيد شركت آلفا كالايي را به طور نسيه به مبلغ 000/12 ريال فروخته است كه مبلغي معادل 000/1 ريال تخفيف نقدي فروش داشته است. فعاليت مالي مزبور به صورت زير ثبت مي گردد :

slide229
فروش خالص

فروش خالص

=

فروش در طي دورة مالي

( تخفيفات نقدي فروش + برگشت از فروش و تخفيفات )

slide230
مثال ( فروش خالص )

فرض كنيد شركت خزر مبلغي معادل 000/000/2 ريال فروش در طي دورة مالي داشته باشد و برگشت از فروش و تخفيفات معادل 000/40 ريال و تخفيفات نقدي فروش معادل 000/20 ريال باشد. فروش خالص عبارتند از :

( 000/20 + 000/40 ) – 000/000/2 = فروش خالص

000/940/1 = فروش خالص

slide231
فرم گزارشي تهيه فروش خالص

فروش ناخالص ****

كسر مي شود :

برگشت از فروش و تخفيفات **

تخفيفات نقدي فروش **

( ** )

فروش خالص ***

slide232
دفترروزنامه اختصاصي فروش

يك دفتر ثبت اوليه است كه به منظور ثبت فروشهاي نسيه طراحي گرديده است.

slide234
دفتر روزنامه دريافتهاي نقدي

اين دفتر روزنامه براي ثبت دريافتهاي نقدي يك مؤسسه مورد استفاده قرار مي گيرد.

slide236
هزينه حمل كالاي فروش رفته

در برخي موارد مؤسسه بايد پرداخت هزينه حمل كالا تا مؤسسه خريدار را تقبل نمايد. اين هزينه با هزينه حمل كالاي خريداري شده فرق دارد. زيرا هزينة حمل كالاي خريداري شده در محاسبة قيمت تمام شده كالاي خريداري شده تأثير دارد در حاليكه هزينه حمل كالاي فروش رفته جزء هزينه هاي فروش بوده و در صورت سود و زيان و براي محاسبة سود ويژة عملياتي برآورد مي گردد

slide237
مثال ( هزينه حمل كالاي فروش رفته )

فرض كنيد در شركت نويد قيمت تمام شده كالاي فروش رفته 000/000/9 ريال و هزينه حمل كالاي فروش رفته آن معادل 000/200 ريال باشد. سود ويژة شركت از فروش كالايش به شرح زير است :

هزينه حمل كالاي فروش رفته – قيمت تمام شده كالاي فروش رفته = سود ويژة شركت

000/200 – 000/000/9 = سود ويژة شركت

slide238
انواع تخفيفات در مؤسسات تجاري

مهمترين نوع تخفيفات در مؤسسات تجاري عبارتست از :

  • تخفيفات تجاري
  • تخفيفات بر اساس توافق طرفين
  • تخفيفات به دليل عيب و نقص كالا
  • تخفيفات نقدي خريد يا فروش
slide239
تخفيفات تجاري

معمولاً ، مؤسسات تجاري براي بالا بردن ميزان فروش ، در زمانهاي مختلف تخفيفاتي براي مشتريان خود در نظرمي گيرند. به عبارتي اين تخفيفات در فروشهاي بالا براي مشتريان صورت مي گيرد و متفاوت مي باشد. تخفيفات تجاري در دفاتر ثبت نمي گردند زيرا فعاليتهاي مالي به قيمت تمام شده در دفاتر ثبت مي شوند و نه به قيمت روز در بازار.

slide240
تخفيفات بر اساس توافق طرفين

گاهي خريدار و فروشنده بر سر قيمتي با يكديگر توافق مي كنند. اين نوع تخفيفات نيز به همان دليلي كه در مورد تخفيفات تجاري گفته شد ، در دفاتر ثبت نمي گردند.

slide241
تخفيفات به دليل عيب و نقص كالا

گاهي خريدار پس از دريافت كالاي خريداري شده متوجه عيب و نقصي در آن مي شود و يا در مي يابد كه با نمونة سفارش داده شده مطابت ندارد. در اين صورت كالا برگشت داده مي شود ، در نتيجه تخفيفي نيز در حساب برگشت از خريد ثبت مي گردد. به همين دليل اين حساب را برگشت از خريد و تخفيفات گويند.

slide242
مثال ( برگشت از خريد و تخفيفات )

مؤسسه مرند قسمتي از كالايي را كه طي سفارشي از فروشگاه پيام خريداري نمود بدليل عدم مطابقت برگشت داده و در عوض تخفيفي معادل 000/200 ريال نقداً دريافت مي دارد. ثبت اين فعاليت مالي به شرح زير است :

slide243
تخفيفات نقدي خريد و فروش

گاهي اوقات مؤسسات تجاري براي پرداخت زودتر از موعد و پيشگيري از عدم پرداخت به موقع از تخفيفات نقدي استفاده مي كنند. اين تخفيفات در دفاتر خريدار در بستانكار حسابي به نام تخفيفات نقدي خريد و در دفاتر فروشنده در بدهكار حسابي به نام تخفيفات نقدي فروش به ثبت مي رسد. ماندة عادي حساب برگشت از خريد بستانكار و ماندة عادي حساب برگشت از فروش بدهكار است.

slide244
شرط فروش

در فروش نسيه ، فروشندگان كالا مدتي را براي دريافت طلب ناشي از فروشكالا به طور نسيه براي مشتريان خود تعيين مي نمايند ، كه به آن شرط فروش گفته مي شود.

slide245
مثال شرط فروش نسيه

نسيه 30 روزه ، 2% تخفيف به شرط پرداخت تا روز دهم : ( ن / 30 ، 2% / 10 )

slide246
نحوة ثبت تخفيف شرطي در دفتر روزنامه عمومي فروشنده

مثال : فرض كنيد ، تجارتخانة سهند در تاريخ دوم تير كالايي را با شرط فروش ( ن / 60 ، 2% / 10 ) به قيمت 000/000/3 به تجارتخانة نويد بفروشد.

slide247
نحوة ثبت تخفيف شرطي در دفتر روزنامه عمومي خريدار

طبق مثال فوق نحوة ثبت در دفتر روزنامه خريدار به شرح زير است :

slide248
در مثال فوق چنانچة تجارتخانة نويد در تاريخ 12 تير ماه بدهي خود را به تجارتخانة سهند بپردازد آنگاه ثبت زير را داريم :
slide249
ارزيابي موجودي كالا در پايان دوره

به طور كلي دو روش براي محاسبة موجودي كالا مورد استفاده قرار مي گيرد :

  • روش محاسبة دايمي موجودي كالا
  • روش محاسبة ادواري موجودي كالا
slide250
روش محاسبة دايمي موجودي كالا

در اين روش حسابي به نام موجودي كالا در دفاتر افتتاح مي گردد و كلية خريدهاي كالا در بدهكار اين حساب به ثبت مي رسند. همچنين در اين روش حسابهايي مانند برگشت از خريد و تخفيفات نقدي خريد نيز نگهداري نمي شوند بلكه هزينه هاي مستقيم خريد در بدهكار حساب موجودي كالا و برگشت از خريد و تخفيفات و تخفيفات نقدي در بستانكار حساب موجودي كالا ثبت مي شوند. در هر لحظه تعداد و ارزش موجودي كالا مشخص بوده ، نيازي به ارزيابي نمي باشد. اين روش براي مؤسساتي كه تعداد كالاي مورد معاملة آنها كم ولي داراي ارزش زياد مي باشند مناسب است. اما در مؤسساتي كه حجم خريد و فروش بسيار زياد دارند مانند سوپر ماركت قابل استفاده نيست.

slide252
روش محاسبة ادواري موجودي كالا

در اين روش كلية خريدهاي كالا ، در حسابي به نام خريد ثبت مي شود. همچنين حسابهاي جداگانه اي براي هزينه هاي مستقيم خريد ، برگشت از خريد و تخفيفات و تخفيفات نقدي خريد نگهداري مي شود. ( عكس روش دايمي )

slide253
عمده ترين روشهاي قيمت گذاري موجودي كالا ( روش ادواري )
  • روش اولين صادره از اولين وارده ( FIRST IN – FIRST OUT ) FIFO
  • روش اولين صادره از آخرين وارده ( LAST IN – FIRST OUT ) LIFO
  • روش ميانگين با اعمال ضريب ( ميانگين موزون )
  • روش اقل قيمت تمام شده يا قيمت روز يا بازار
first in first out fifo
روش اولين صادره از اولين وارده( FIRST IN – FIRST OUT ) FIFO

مفهوم اين روشاين است كه كالاهايي كه اول وارد انبار شده اول از انبار خارج گردد و در نتيجه كالاهايي كه در پايان دوره در انبار باقي مي ماند همان كالاهايي هستند كه آخر وارد انبار شده و با قيمت جديد نيز خريداري شده است

slide255
مثال ( روش FIFO )

موجودي يكي از اقلام انبار مؤسسه ارمغان در پايان دوره 500 عدد مي باشد اطلاعات ديگر در مورد اين كالا به شرح زير است :

slide256
اگر بخواهيم قيمت 500 عدد موجودي پايان دوره را طبق روش فايفو اولين صادره از اولين وارده تعيين كنيم بر اساس اين فرضيه قيمت موجودي باقيمانده به شرح زير محاسبه مي شود :

00/16 = 4 * 400

500/2 = 25 * 100

ارزش موجودي پايان دوره 500/18 = 500/2 + 000/16

ارزش كالاي مصرف شده 500/8 = 500/18 – 000/27

last in first out lifo
روش اولين صادره از آخرين وارده ( LAST IN – FIRST OUT ) LIFO

مفهوم اين روشاين است كه كالاهايي كه اول وارد انبار شده اول از انبار خارج گردد و در نتيجه كالاهايي كه در پايان دوره در انبار باقي مي ماند همان كالاهايي هستند كه آخر وارد انبار شده و با قيمت جديد نيز خريداري شده است.

slide258
مثال ( روش LIFO )

موجودي يكي از اقلام انبار مؤسسه ارمغان در پايان دوره 500 عدد مي باشد اطلاعات ديگر در مورد اين كالا به شرح زير است :

slide259
اگر بخواهيم قيمت 500 عدد موجودي پايان دوره را طبق روش لايفو اولين صادره از آخرين وارده وارده تعيين كنيم بر اساس اين فرضيه قيمت موجودي باقيمانده پايان دوره و ارزش كالاي مصرف شده به شرح زير محاسبهمي شود :
  • 000/6 = 20 * 300
  • 000/5 = 25 * 200
  • ارزش كالاي پايان دوره 000/11 = 000/5 + 000/6
  • ارزش كالاي مصرف شده 000/16 = 000/11 – 000/27
slide260
روش ميانگين موزون

در اين روش ميانگين قيمت هر واحد ، از تقسيم قيمت تمام شدة كالاي آماده براي فروش به تعداد كالاهاي آماده براي فروش محاسبه مي گردد. حاصل اين تقسيم بهاي ميانگين موزون هر واحد كالا را مشخص مي نمايد كه براي محاسبة ارزش موجودي پايان دوره و قيمت تمام شدة كالاي فروش رفته مورد استفاده قرار مي گيرد.

slide261
روش اقل بهاي تمام شده يا قيمت بازار

در اين روش حسابدار از دو قيمت تمام شدة كالا و قيمت بازار هر كدام كه كمتر بود مبناي قيمت گذاري قرار مي دهد.

slide262
قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

براي به دست آوردن قيمت تمام شدة كالاي فروش رفته بايستي بعد از ارزشيابي موجودي پايان دوره طبق روشهاي ارزشيابي از قيمت تمام شدة كالاي آماده براي فروش كسر گردد :

  • قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش ****
  • كسر مي شود : موجودي كالاي پايان دوره ( ** )
  • قيمت تمام شده كالاي فروش رفته **
slide263
چگونگي افتتاح حساب موجودي كالا و اصلاح اين حساب ( در سيستم ادواري)

هر گاه يك مؤسسه تجاري آغاز به كار نمايد ، در پايان اولين دورة مالي ، حسابي به نام موجودي كالا در دفاتر افتتاح مي كند ، كه ارزش موجودي كالا پس از ارزيابي از يك طرف در بدهكار آن و از طرف ديگر در بستانكار حساب خلاصه سود و زيان به ثبت مي رسد. نتيجة اين حساب به عنوان سود و زيان ويژة دوره مالي به حساب سرمايه انتقال مي يابد.

slide264
نحوة بستن حساب موجودي كالا و افتتاح آن در سال جديد

ابتدا فعاليت موجودي كالاي ارزيابي شده را در دفتر روزنامه شركت ثبت كرده ، در مرحله دوم حساب موجودي كالاي ابتداي دوره به خلاصه حساب سود و زيان بسته مي شود و در مرحله سوم ثبت حساب موجودي كالاي پايان دوره ارزيابي شده با خلاصه حساب سود و زيان متقابل مي شود.

slide265
مثال ( انتقال موجودي كالا به خلاصه حساب سود و زيان )

مرحله اول ـ

فرض كنيد در پايان سال ـ ـ 13 فروشگاه اميد موجودي كالا به ميزان 000/000/2 ريال ارزيابي گرديده باشد. در اين تاريخ آرتيكل زير جهت ثبت موجودي كالا در دفتر روزنامه عمومي فروشگاه نوشته مي شود :

slide266
مرحله دوم ـ

حساب فوق در طي سال بدون تغيير باقي مي ماند. در پايان سال پس از ارزيابي موجودي كالا ارزش آن معادل 000/000/5 ريال تعيين گرديد. در اين تاريخ آرتيكلهاي زير به ثبت مي رسند تا از يك طرف موجودي كالاي ابتداي دوره بسته شود و از طرف ديگر ، موجودي كالاي ارزيابي شده در پايان دوره ثبت گردد.

slide267
مرحله سوم ـ

پس از نقل اين آرتيكلها به حساب موجودي كالا در دفتر كل حساب مذكور به صورت زير خواهد بود :

موجودي كالا

شماره حساب : 14

slide268
چگونگي محاسبة سود ناويژه و ويژه در مؤسسات تجاري

صورتحساب سود و زيان به دو شكل وجود دارد :

  • صورتحساب سود و زيان شركت خدماتي
  • صورتحساب سود و زيان شركت تجاري
slide269
فرم صورتحساب سود و زيان شركت هاي خدماتي

شركت خدماتي …..

صورتحساب سود و زيان

براي سال مالي منتهي به ……

درآمد ***

كسر مي شود :

هزينة حقوق **

هزينة آب و برق **

هزينة نظافت **

جمع هزينه ها (**)

سود خالص **

slide270
فرم صورتحساب سود و زيان شركت هاي بازرگاني

شركت بازرگاني …..

صورتحساب سود و زيان

براي سال مالي منتهي به ….

فروش در طي دوره ***

كسر مي شود : برگشت از فروش (**)

تخفيفات نقدي فروش (**)

(**)

فروش خالص ***

slide271
قيمت تمام شده كالاي فروش رفته :

موجودي كالاي اول دوره **

خريد طي دوره **

اضافه مي شود : هزينه حمل كالا **

قيمت تمام شده كالاي خريداري شده **

كسر مي شود : برگشت از خريد (**)

تخفيفات نقدي خريد (**)

(**)

خريد خالص **

slide272
قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش **

كسر مي شود : موجودي كالاي پايان دوره (*)

قيمت تمام شده كالاي فروش رفته **

سود ناخالص **

كسر مي شود : هزينه هاي عملياتي :

( هزينه حقوق ، هزينه فروش ، هزينه بيمه ) **

جمع هزينه ها (**)

سود خالص عملياتي **

slide273
مثال ( صورتحساب سود و زيان شركت خدماتي )

اطلاعات زير از شركت خدماتي اميد در دست مي باشد :

  • درآمد هاي شركت اميد 000/000/8 ريال
  • هزينه حقوق 000/400 ريال
  • هزينه آب و برق 000/200 ريال
  • هزينه بيمه 000/50 ريال
  • هزينه نظافت 000/50 ريال

مطلوبست محاسبة صورتحساب سود و زيان شركت :

slide274
شركت خدماتي …..

صورتحساب سود و زيان

براي سال مالي منتهي به ……

درآمدها 000/000/8

كسر مي شود :

هزينة حقوق 000/400

هزينة آب و برق 000/200

هزينة بيمه 000/50

هزينة نظافت 000/50

جمع هزينه ها (000/700 )

سود خالص 000/300/7

slide275
مثال ( صورتحساب سود و زيان شركت تجاري )

شركت اميد طي فروش سالانه خود درآمدي معادل 000/000/9 ريال كسب كرده ، تخفيفات نقدي فروش معادل 000/20 ريال ، موجودي كالاي اول دوره شركت معادل 000/000/6 ريال ، هزينه حمل كالاي خريداري شده معادل 000/300 ريال ، برگشت از خريد معادل 000/100 ريال ، موجودي كالاي پايان دوره معادل 000/000/2 ريال ، هزينه حقوق معادل 000/200 ريال ، هزينه آب و برق معادل 000/10 ريال مي باشد. مطلوبست : تهيه صورتحساب سود و زيان شركت :

slide276
شركت بازرگاني اميد

صورتحساب سود و زيان

براي سال مالي منتهي به 29/12

slide278
فرم محاسبة سود ناويژة دوره مالي

سود ناويژه دوره مالي

=

قيمت تمام شدة كالاي فروش رفته طي دورة مالي

-

درآمد حاصل از فروش طي دورة مالي

slide279
فرم محاسبة سود ويژة دوره مالي

سود ويژه دوره مالي

=

هزينه هاي عملياتي در طي دورة مالي

سود ناويژة دوره مالي

slide280
مثال ( محاسبه سود ناويژه )

فرض كنيد شركت پيام در طي دورة مالي درآمد حاصل از فروش آن معادل 000/500/2 ريال مي باشد ،قيمت تمام شده كالاي فروش رفته معادل 000/000/2 ريال ، هزينه حمل و نقل كالاي خريداري شده معادل 000/20 ريال مي باشد. سود ناويژة دوره مالي به شرح زير مي باشد :

  • 000/000/2 – 000/500/2 = سود ناويژة دوره مالي
  • 000/500 = سود ناويژة دوره مالي
slide281
مثال ( محاسبه سود ويژه )

فرض كنيد شركت پيام در طي دورة مالي درآمد حاصل از فروش آن معادل 000/500/2 ريال مي باشد ،قيمت تمام شده كالاي فروش رفته معادل 000/000/2 ريال ، هزينه حمل و كالاي خريداري شده معادل 000/20 ريال ، هزينه فروش معادل 000/30 ريال مي باشد. سود ويژة دوره مالي به شرح زير مي باشد :

  • 000/000/2 – 000/500/2 = سود ناويژة دوره مالي
  • 000/500 = سود ناويژة دوره مالي
  • 000/30 – 000/500 = سود ويژة دوره مالي
slide282
تقسيم‌بندي صورت سود و زيان يك مؤسسه تجاري
  • قسمت فروش
  • قسمت قيمت تمام شدة كالاي فروش رفته
  • قسمت هزينه هاي عملياتي
slide283
هزينه هاي فروش

به آن دسته از هزينه هايي گفته مي شود كه مربوط به قسمت فروش مؤسسه مي باشند. هزينه هايي كه مستقيماً و به طور كامل در ارتباط با عمليات فروش كالا هستند. اين هزينه ها جزء هزينه هاي عملياتي شركت محسوب شده و در محاسبة سود خالص شركت بكار مي روند.

slide284
برخي از انواع هزينه هاي فروش عبارتند از

هزينه حقوق فروشندگان ، هزينه لوازم التحرير مصرفي فروشگاه ، هزينه آب و برق فروشگاه ، هزينه حمل كالاي فروش رفته و هزينه هاي متفرقه فروش.

slide285
هزينه هاي عملياتي

هزينه هايي كه جهت انجام عمليات يك مؤسسه تجاري ، اعم از عمليات فروش و يا اداري انجام مي گردد.

slide286
هزينه هاي عمومي

آن دسته از هزينه هايي كه مربوط به ادارة امور مؤسسه بوده ، ارتباطي به عمليات فورش ندارند. هزينه هاي عمومي ناميده مي‌شوند.

slide287
برخي از انواع هزينه هاي عمومي عبارتند از

هزينه حقوق كارمندان اداري ، هزينه لوازم التحرير مصرفي عمومي ، هزينه آب و برق دفتر كار و هزينه هاي متفرقه عمومي.

slide288
هزينه هاي متفرقه

آن دسته ازهزينه هاي جزيي و اتفاقي كه قابل طبقه بندي و ثبت در حسابهاي عادي هزينة يك مؤسسه نيستند.

slide289
مثال ( هزينه هاي عملياتي )

فرض كنيد شركت آذري هزينه هايي به شرح زير داشته باشد :

هزينة حقوق 000/300 ريال ، هزينه متفرقه 000/50 ريال ، هزينه حمل كالا 000/20 ريال ، هزينه حمل كالاي فروش رفته 000/5 ريال ، هزينه آب و برق 000/30 ريال. مجموع هزينه هاي عملياتي اين شركت به شرح زير مي باشد :

هزينه هاي عملياتي :

هزينه حقوق 000/300

هزينه حمل كالاي فروش رفته 000/5

هزينه آب و برق 000/30

هزينه متفرقه 000/50

مجموع هزينه هاي عملياتي 000/385

slide290
قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

=

خريد خالص طي دورة مالي

+

موجودي كالاي اول دورة مالي

  • اطلاعات زير در دست است

اگر فروش خالص يك مؤسسه 000/500 ريال و خريد خالص آن 000/300 ريال و موجودي كالاي اول دوره 000/90 ريال و موجودي كالاي پايان دوره 000/80 ريال باشد. قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش ، قيمت تمام شده كالاي فروش رفته ، مبلغ موجودي كالا در ترازنامه پايان دوره و سود ناويژه فروش به شرح زير است :

slide291
محاسبة قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

=

خريد خالص

+

موجودي كالاي اول دوره

000/390 = 000/300 + 000/90 = قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

slide292
محاسبة قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

=

موجودي كالاي پايان دوره

قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش

000/310 = 000/80 – 000/390 = قيمت تمام شده كالاي فروش رفته

slide293
مبلغ موجودي كالا در ترازنامه پايان دوره

مبلغ 000/80 ريال موجودي كالاي پايان دوره دارد زيرا موجودي كالاي اول دوره در ترازنامه پايان دوره بسته خواهد شد و صفر مي شود.

slide294
محاسبة سود ناويژه

سود ناويژه

=

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته

فروش خالص

000/190 = 000/310 – 000/500 = سود ناويژه

slide295
مثال ( خريد خالص )

شركت مازندران 000/600 ريال خريد داشته است و 000/50 ريال هزينه حمل كالاي خريداري شده پرداخت نمود و 000/100 ريال تخفيفات نقدي خريد دريافت نمود و 000/70 ريال برگشت ازخريد و تخفيفات داشته است. خريد خالص شركت مازندران به شرح زير محاسبه مي شود :

( برگشت از خريد و تخفيفات + تخفيفات نقدي خريد ) – هزينه حمل كالاي خريداري شده

000/480 = ( 000/70 + 000/100 ) – 000/50 + 000/600 = هزينه حمل كالاي خريداري شده

slide296
مثال ( محاسبة موجودي كالاي پايان دوره )

فرض كنيد شركتي قيمت تمام شده كالاي فروش رفته آن 000/700 ريال و قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش معادل 000/850 ريال باشد آنگاه موجودي كالاي پايان دوره به شرح زير است :

000/700 = x – 000/850

000/150 = x

slide297
مثال ( درآمد حاصل از فروش طي دوره مالي )

فرض كنيد شركتي سود ناويژه طي دوره مالي آن معادل 000/800 ريال و قيمت تمام شده كالاي فروش رفته آن معادل 000/700 ريال باشد. درآمد حاصل از فروش طي دوره مالي به شرح زير است :

بهاي تمام شده كالاي فروش رفته + سود ناويژه = درآمد حاصل از فروش طي دوره مالي

000/500/1 = 000/700 + 000/800 = درآمد حاصل از فورش طي دوره مالي

slide298
فصل پنجم

انجام تعديلات ، تهية كاربرگ ، تهية صورتهاي مالي طبقه بندي شده ، بستن حسابها

slide299
تقسيم‌بندي فعاليتهاي مالي انجام شده توسط يك مؤسسه اقتصادي
  • فعاليتهاي مالي بيروني
  • فعاليتهاي مالي دروني
slide300
فعاليتهاي مالي بيروني

فعاليتهاي مالي بيروني همان فعاليتهايي هستند كه بين مؤسسه مورد نظر و ساير مؤسسات انجام مي پذيرند. مانند قراردادي كه براي بيمه ساختمان با شركت بيمه منعقد مي شود.

slide301
فعاليتهاي مالي دروني

فعاليتهاي مالي دروني همان فعاليتهايي هستند كه به منظور تعديل ماندة بعضي از حسابها و به دست آوردن ماندة واقعي آنها در دفاتر مؤسسه انجام مي پذيرند. مانند تعديل ماندة حساب پيش پرداخت بيمه ساختمان در پايان دوره مالي.

slide302
تقسيم‌بندي حسابهاي موجود در يك مؤسسه
  • حسابهاي دايمي
  • حسابهاي موقتي
  • حسابهاي مخلوط
slide303
حسابهاي دايمي

اين حسابها فقط مربوط به يك دورة مالي نبوده ، ماندة آنها به دوره مالي بعد انتقال مي يابد. حسابهايترازنامه اي از نوع حسابهاي دايمي مي باشند. در پايان هر دورة مالي ، حسابهاي دايمي مانده گيري شده سپسمانده هاي جديد در ترازنامه پايان دوره منعكس گرديده ، به دورة مالي بعد منتقل مي گردند. نام ديگر حسابهاي دايمي ، حسابهاي واقعي نيز مي باشد.

slide304
حسابهاي موقتي

اين حسابها كه حسابهاي اسمي نيز خوانده مي شوند با پايان يافتن دورة مالي بسته شده ، در نتيجه مانده آنها به دورة مالي بعد انتقال نمي يابد. كلمة موقتي ، توصيف كننده خوبي براي اين حسابهاست. زيرا آنها فقط در طي دورة مالي و به منظور طبقه بندي و محاسبة تغييرات حاصله در حساب حقوق صاحبان سرمايه افتتاح گرديده در طي اين مدت تنها افزايش را نشان مي دهند و نمي توانند كاهش را نشان دهند و سرانجام در پايان دوره بسته مي شوند. حسابهاي مربوط به صورتحساب سود و زيان جزء حسابهاي موقتي مي باشند. و مانده اين حسابها به خلاصه حساب سود و زيان بسته مي شود.

slide305
حسابهاي مخلوط

اين حسابها همانطوري كه از نامشان پيداست مخلوطي از حسابهاي دايمي و موقتي مي باشند. بدين ترتيب در پايان دوره با استفاده از تعديلات ، حسابهاي موقتي ( سود و زياني ) بسته شده و حسابهاي دايمي ( ترازنامه اي ) به دوره مالي بعد انتقال مي يابند. حسابهاي مخلوط مانند پيش پرداختها ، هزينه و پيش دريافت هاي درآمد.

slide306
تعديل حسابها

تمامي حسابها نيازي به تعديل ندارند بلكه حسابهاي مخلوط و آن دسته از هزينه ها و درآمدهايي كه ثبت نگرديده اند ، بايد تعديل شوند. با تعديل حسابها اشتباهات مربوط به ثبت فعاليتهاي مالي در دفتر روزنامه و نقل آن به دفتر كل و مانده گيري ها تصحيح نمي گردند.

slide307
روش حسابداري نقدي

در روش حسابداري نقدي ، پس از دريافت و يا پرداخت وجه مربوط به درآمد و هزينه آرتيكل مربوط به آن ثبت نمي گردد. در نتيجه نيازي به ثبت تعديلات در پايان دورة مالي نمي باشد. روش حسابداري نقدي جزء اصول پذيرفته شده حسابداري نمي باشد.

slide308
روش حسابداري تعهدي

در روش حسابداري تعهدي ، با قطعي شدن هر درآمد و يا هزينه ثبت مربوط به آن در دفاتر انجام مي پذيرد. و ثبت آرتيكلهاي درآمد و هزينه صورت مي گيرد.

slide309
تقسيم‌بندي ثبت هاي اصلاحي در پايان دوره جهت تعديلات حسابها
  • پيش پرداختهاي هزينه
  • پيش دريافتهاي درآمد
  • هزينه هاي ثبت نشده
  • درآمدهاي ثبت نشده
slide310
پيش پرداخت هزينه و تعديلات مربوط به آن

مخارجي كه مؤسسه پرداخت مي نمايد ، اما منافع مربوط به آن در بيش از يك دورة مالي عايد مي گردد. مانند پيش پرداخت اجاره.

slide311
روش‌هاي ثبت يش پرداخت هزينه در زمان پرداخت وجه نقد
  • روش به حساب دارايي منظور كردن (استفاده از حساب دايمي)
  • روش به حساب هزينه منظور كردن (استفاده از حساب موقت )
slide312
روش ثبت پيش پرداخت زمانيكه به حساب دارايي منظور مي شود
slide313
روش ثبت پيش پرداخت زمانيكه به حساب هزينه منظور مي شود
slide314
مثال ( پيش پرداخت با استفاده از حساب دايمي )

مؤسسه اميد در تاريخ 1/1/1380 مبلغ 000/480 ريال بابت بيمه سه سال آينده پرداخت نمود. ثبت روزنامه در زمان پرداخت وجه و اصلاحات پايان سال به شرح زير است :

slide315
در پايان سال حساب پيش پرداخت بيمه يك حساب مختلط بوده و بايد بين هزينه و دارايي تفكيك شود :
slide317
مثال ( پيش پرداخت با استفاده از حساب موقت )

مؤسسه اميد در تاريخ 1/1/1380 مبلغ 000/480 ريال بابت بيمه سه سال آينده پرداخت نمود. ثبت روزنامه در زمان پرداخت وجه و اصلاحات پايان سال به شرح زير است :

slide318
در پايان سال بخشي از هزينه بيمه هنوز تحقق نيافته است.
slide319
پيش دريافت درآمد

مبالغي كه مؤسسه بابت فروش كالا يا ارايه خدمات به مشتريان دريافت مي كند ، تا بعداً كالايي را تحويل دهد و يا خدمتي را ارايه نمايد.

slide320
صورت‌هاي پيش دريافت درآمد
  • روش به حساب بدهي منظور كردن (استفاده از حساب دايمي)
  • روش به حساب درآمد منظور كردن (استفاده از حساب موقت)
slide321
روش ثبت پيش دريافت زمانيكه به حساب بدهي منظور مي شود
slide322
روش ثبت پيش دريافت زمانيكه به حساب درآمد منظور مي شود
slide323
مثال ( پيش دريافت با استفاده از حساب دايمي )

در تاريخ 1/12/1380 مؤسسه اميد 000/120 ريال اجاره بابت يك سال آيندة ساختمان را دريافت نمود. ثبت دريافت وجه نقد و اصلاح حسابها در دفتر روزنامه به شرح زير است :

slide324
مثال ( پيش دريافت با استفاده از حساب موقت )

در تاريخ 1/12/1380 مؤسسه اميد 000/120 ريال اجاره بابت يك سال آيندة ساختمان را دريافت نمود. ثبت دريافت وجه نقد و اصلاح حسابها در دفتر روزنامه به شرح زير است :

slide325
ثبت معكوس

معمولاً حسابداران به طور اختياري براي ساده كردن عمليات حسابداري در دورة مالي بعد و اعمال روشي يكنواخت ، در اولين روز دورة مالي بعد با يك ثبت معكوس حسابهاي اصلاحي را در دو روش ثبت دريافتها و پرداختها در حسابهاي درآمد و هزينه معكوس مي نمايند.

slide328
هزينه هاي ثبت نشده ( بدهيهاي ثبت نشده )

براي اجراي دقيق اصل مطابقت هزينه ها و درآمدهاي دوره بايستي هزينه هايي كه طي دورة مالي وقوع يافته ولي هنوز پرداخت نشده اند ، شناسايي و در حسابها منعكس گردند. مانند هزينه آب و برق و هزينه دستمزد كارگران.

slide329
مثال ( هزينه هاي ثبت نشده )

مؤسسه خزر به دليل عدم نقدينگي كافي در اسفند ماه حقوق يكي از كاركنان را به ميزان 000/200 ريال پرداخت نكرده است ثبت اصلاحي آن به شرح زير است :

slide330
درآمدهاي ثبت نشده

به درآمدهايي گفته مي شود كه طي دورة مالي تحقق يافته اند ( خدمت ارايه گرديده و يا كالا تحويل مشتري داده شده است ) اما تا پايان دوره مالي به دليل آنكه هنوز وصول نشده و يا صورتحسابي بابت آنها فرستاده نشده نسبت به ثبت آنها اقدام نگرديده است. لذا لازم است در پايان دوره مالي با يك ثبت اصلاحي چنين درآمدهايي را از طرفي بعنوان يك طلب و از طرف ديگر بعنوان يك درآمد در دفاتر ثبت نماييم. درآمدهاي ثبت نشده مانند حق الزحمه ها و خدمات ارايه شده و يا هر گونه درآمدي كه تحقق يافته ولي وصول نشده.

slide331
مثال ( درآمدهاي ثبت نشده )

در مؤسسه خدماتي ارمغان طي سال 1381 مدت 70 ساعت كار توسط يكي از مشتريان از قرار ساعتي 1000 ريال انجام شده است كه تا پايان اسفند ماه در حسابها انعكاس نيافته است. ثبت اصلاحي آن به شرح زير مي باشد :

slide332
ساير اصلاحات كه بر اثر برآورد و تخمين تعيين مي شود

آن دسته از عملياتي كه براي تسهيم بخشي از بهاي تمام شده برخي از اقلام دارايي به حساب هزينه جاري واحد تجاري صورت مي گيرد را شامل مي شود. مانند منظور نمودن هزينه استهلاك روي برخي داراييها.

slide333
استهلاك انباشته

حسابي است كه مجموع مبالغ هزينه استهلاك منظور شده براي يك دارايي ثابت را از زمان تحصيل نشانمي دهد. اين حساب يك حساب كاهندة دارايي است.

slide334
ارزش دفتري

ماشين آلات ***

استهلاك انباشته ***

ارزش دفتري ***

slide335
مثال ( استهلاك انباشته )

فرض كنيد ماشين آلات يك كارخانه در تاريخ 1/1/80 به بهاي 100 ميليون ريال تحصيل شده و عمر مفيد آن پنج سال برآورد شده است. بنابراين سالانه 20 ميليون ريال در اثر استفاده به هزينه تبديل مي شود :

slide336
در مثال فوق محاسبه ارزش دفتري پس از چهار سال به صورت زير مي باشد :

ماشين آلات 000/000/100

استهلاك انباشته 000/000/80

ارزش دفتري 000/000/20

slide337
روشهاي محاسبة استهلاك
  • روش خط مستقيم يا اقساط مساوي
  • روش نزولي با نرخ ثابت
  • روش جمع ارقام سالها
slide338
روش خط مستقيم

در اين روش فرض بر اين است كه دارايي در طي عمر مفيد خود به صورت يكنواخت مورد استفاده است. لذا براي محاسبه استهلاك درهر دوره از فرمول زير استفاده مي شود :

سالهاي عمر مفيد / بهاي تمام شده دارايي = استهلاك سالانه

slide339
محاسبه هزينه استهلاك

استهلاك سالانه

=

بهاي تمام شده دارايي

-

سالهاي عمر مفيد /ارزش اسقاط دارايي

slide340
مثال
  • استهلاك در صورتيكه ارزش اسقاط دارايي مذكور در پايان عمر مفيد صفر باشد. :
  • چنانچه بهاي تمام شدة اثاثه اداري 000/000/1 ريال و عمر مفيد آن 5 سال باشد مطلوبست تعيين هزينه استهلاك اثاثه اداري :

000/200 = 5 ÷ 000/000/1 = سالهاي عمر مفيد ÷ بهاي تمام شده دارايي = هزينة استهلاك

slide341
مثال

استهلاك در صورتيكه ارزش اسقاط دارايي مذكور در پايان عمر مفيد 000/100 ريال باشد :

سالهاي عمر مفيد ÷ ( ارزش اسقاط - بهاي تمام شده دارايي ) = هزينة استهلاك

000/180 = 5 ÷ (000/100 - 000/000/1 )

slide342
روش ماندة نزولي

دراين روش هزينة استهلاك هر سال نسبت به سال قبل در طي عمر مفيد دارايي كاهش مي يابد و براي محاسبة آن كافي است كه ارزش دفتري دارايي ثابت ضربدر نزخ ثابتي كه براي آن دارايي تعيين شده است به دست آيد. هزينه استهلاك به شرح زير است :

نرخ استهلاك * ( ذخيره استهلاك – بهاي تمام شدة دارايي ) = هزينة استهلاك

slide343
مثال ( روش ماندة نزولي )

چنانچه بهاي تمام شدة اتومبيلي 000/000/7 ريال و نرخ استهلاك آن 25% و استهلاك انباشته آن 000/000/2 ريال و ارزش اسقاط اتومبيل 000/500/2 ريال پيش بيني شود ، هزينه استهلاك به شرح زير است :

000/250/1 = 25% * ( 000/000/2 – 000/000/7 ) = هزينه استهلاك

slide344
روش جمع ارقام سنوات

در اين روش قيمت تمام شدة دارايي با استفاده از ارقام سنوات عمر مفيد آن تقسيم به نسبت مي شود. مثلاً اگر عمر مفيد يك دارايي 5 سال باشد جمع ارقام سنوات عمر مفيد آن 15 سال خواهد بود ( 15 = 5 + 4 + 3 + 2 + 1 ).

slide345
مثال

استهلاك ماشين آلاتي با ارزش 000/30 ريال به شرح زير است :

  • 000/10 = 000/30 * 15/5 = استهلاك سال اول
  • 000/8 = 000/30 * 15/4 = استهلاك سال دوم
  • 000/6 = 000/30 * 15/3 = استهلاك سال سوم
  • 000/4 = 000/30 * 15/2 = استهلاك سال چهارم
  • 000/2 = 000/30 * 15/1 = استهلاك سال پنجم
slide346
كاربرگ

پس از انجام اصلاحات و قبل از ثبت در دفاتر روزنامه و كل به منظور كشف اشتباهات احتمالي كاربرگ تهيه مي گردد. اين عمل موجب مي شود ، در صورتي كه اشتباهي در ثبتهاي اصلاحي رخ داده باشد ، قبل از ثبت در دفاتر قانوني اصلاح گردد.

slide347
مزاياي استفاده از كاربرگ
  • باعث تسريع در تهية صورتهاي مالي و ارايه به موقع آن ميشود.
  • باعث تقليل اشتباهاتي كه ممكن است در حين عمليات مربوط به اصلاح حسابها شود مي گردد.
  • امكان تهية ثبتهاي اصلاحي و بستن حسابها قبل از ثبت در دفاتر را به طور پيش نويس فراهم مي آورد.
  • كلية مانده هاي دفتر كل و تراز آنها را نمايش مي دهد.
  • كلية حسابها و ارقام صورتهاي مالي پايان دوره را فراهم مي آورد.
slide348
فرم كاربرگ

مؤسسه ….

كاربرگ

براي سال منتهي به …

slide350
انواع طبقات دارايي
  • داراييهاي جاري
  • سرمايه گذاري هاي بلند مدت
  • اموال ، ماشين آلات و تجهيزات ( داراييهاي ثابت )
  • داراييهاي نامشهود
  • ساير داراييها
slide351
داراييهاي جاري
  • صندوق
  • سرمايه گذاريهاي كوتاه مدت
  • حسابهاي دريافتني
  • اسناد دريافتني
  • موجوديها
  • پيش پرداختهاي هزينه
slide352
داراييهاي غير جاري

سرمايه گذاريهاي بلند مدت را داراييهاي غير جاري گويند زيرا سريع نقد نمي شوند.

slide353
داراييهاي ثابت

داراييهايي با عمري طولاني كه غير از زمين همگي داراي استهلاك مي باشند. متداولترين داراييهاي ثابت زمين ، ساختمان و تجهيزات مي باشند.

slide354
داراييهاي نامشهود

اين داراييها نشاندهندة حقوق قانوني و يا ارتباط اقتصادي خاصي است ، كه وجود فيزيكي نداشته ، منافعي را براي صاحب آن در آينده به دنبال دارد. مانند سرقفلي ، حق الاختراع ، حق امتياز توليد فرانشيز ( استفاده از علايم تجاري شركتها ).

slide355
ساير داراييها

هر گاه مؤسسه اي دارايي داشته باشد كه نتواند آن را در يكي از گروههاي فوق طبقه بندي كند از عنوان ساير داراييها استفاده ميكند.

slide356
انواع بدهي
  • بدهيهاي جاري
  • بدهيهاي بلند مدت
slide357
دلايل فرآيند بستن حسابهاي موقت
  • در پايان دوره مالي ، كليه حسابهاي ترازنامه اي داراي مانده پايان دوره مي باشند ، در حاليكه حساب حقوق صاحبان سرمايه مانده اول دوره را داراست و ماندة ناشي از تأثير نتايج فعاليتهاي مالي را نشان نمي دهد. و به منظور انتقال سود يا زيان به حساب حقوق صاحبان سرمايه در پايان دوره مالي بسته مي شوند.
  • مانده حسابهاي درآمد و هزينه به صفر برسد.
slide358
نحوة بستن حسابهاي موقت
  • كليه حسابهاي موقتي كه داراي ماندة بستانكار هستند مانند فروش ، درآمد حق العمل ، درآمد اجاره ، درآمد بهره ، برگشت از خريد و تخفيفات و تخفيفات نقدي خريد به بستانكار حساب خلاصه سود و زيان بسته مي شوند.
  • كليه حسابهاي موقتي كهداراي مانده بدهكار هستند مانند خريد ، هزينه هاي مستقيم خريد ، برگشت از فروش و تخفيفات ، تخفيفات نقدي فروش و كليه حسابهاي هزينه به بدهكار حساب خلاصه سود و زيان بسته مي شوند.
slide360
نحوة بستن حساب خلاصه سود و زيان

پس از بستن حسابهاي موقتي به حساب خلاصه سود و زيان مانده گيري مي شود ، ماندة بدهكار اين حساب نشاندهنده زيان ويژه و مانده بستانكار آن نشاندهنده سود ويژه مي باشد كه به حساب سرمايه بسته مي شود.

slide361
بستن حساب خلاصه سود و زيان در صورت داشتن ماندة بستانكار
slide362
بستن حساب خلاصه سود و زيان در صورت داشتن ماندة بدهكار
slide363
مثال ( بستن حسابهاي موقت به حساب خلاصه سود و زيان )

( در صورتيكه موجودي كالاي اول دوره 000/250/1 ريال و پايان دوره 000/900 ريال باشد ) ماندة قسمتي از حسابهاي مؤسسه تجاري نويد پس از تعديلات به شرح زير است :

فروش 000/000/4 ريال

خريد 000/000/2 ريال

تخفيفات نقدي خريد 000/40 ريال

درآمد بهره 000/300 ريال

slide366
بستن حساب برداشت

برداشت عبارت است از وجوه نقد ، كالا يا اموالي كه صاحب مؤسسه از داراييهاي مؤسسه به منظور مصارف شخصي بر مي دارد. برداشت جزء هزينه محسوب نمي شود بلكه بايد به حساب سرمايه بسته شود.

slide368
مثال ( بستن حساب برداشت )

فرض كنيد در مؤسسه تجاري مرند ماندة حساب برداشت در تاريخ 29/12 مبلغ 000/400 ريال باشد. آرتيكل مربوط به بستن اين حساب به شرح زير است :

slide369
حساب تراز اختتامي

حسابي است واسطه كه براي بستن حسابهاي دايمي در پايان دوره مالي به وجود مي آيد و بلافاصله بستهمي شود.

slide370
تراز آزمايشي اختتامي

پس از بستن حسابهاي موقتي ، حسابداران به منظور دست يابي به وسيله اي جهت كنترل صحت ثبت عمليات مربوط به بستن حسابها در دفتر روزنامه عمومي و نقل اقلام ثبت شده به حسابهاي دفتر كل ، اقدام به تهيه يك تراز آزمايشي از ماندة حسابهاي باقيمانده كه در واقع ماندة حسابهاي دايمي مي باشند مي نمايند. اين تراز آزمايشي را تراز آزمايشي اختتامي مي گويند.

slide371
فرآيند بستن حسابهاي دايمي

ماندة حسابهاي دايمي از يك سال به سال بعد انتقال مي يابند. در پايان هر سال كليه حسابهاي دايمي بسته شده در سال جديد مجدداً افتتاح مي گردند.

slide372
روش‌هاي فرآيند بستن حسابهاي دايمي در پايان دوره
  • كليه حسابهايي را كه داراي ماندة بدهكار هستند با حسابهايي كه ماندة بستانكار دارند بست.
  • از دو حساب واسطه به نامهاي حساب تراز اختتامي و حساب تراز افتتاحي كمك گرفت. تراز اختتامي براي بستن حسابهاي دايمي در پايان دوره و تراز افتتاحي براي افتتاح حسابهاي دايمي در ابتداي دوره مالي جديد مي باشد.
slide373
روش الف

نمونه اي از بستن حسابهاي دايمي در پايان دوره مالي جاري :

slide374
روش ب

نمونه اي از بستن حسابهاي دايمي در پايان دوره مالي جاري :

slide375
حساب تراز افتتاحي

حسابي است واسطه كه براي افتتاح حسابهاي دايمي در آغاز دوره مالي جديد به وجود مي آيد و بلافاصله بسته مي شود.

slide376
نمونه اي از روش افتتاح حسابهاي دايمي در ابتداي دوره مالي جديد
slide377
نمونه اي از روش افتتاح حسابهاي دايمي در ابتداي دوره مالي جديد
slide379
كدام يك از موارد زير جزء فعاليت هاي مالي مي باشد؟

الف ) تغيير در دارايي

ب ) تغيير در بدهي

ج ) تغيير در سرمايه

د ) هر سه مورد

slide380
كدام يك از موارد زير جزء تقسيم بندي واحدهاي انتفاعي در ايران مي باشد ؟

الف ) مؤسسات انفرادي ، شركتهاي سرمايه ، مؤسسات غير تجاري

ب ) مؤسسات حسابرسي ، كسبه

ج ) شركت تضامني ، شركت نسبي ، شركت مختلط

د ) شركت هاي سهامي ، شركت هاي دولتي و غير سهامي

slide381
كدام يك از موارد زير جزء مفروضات حسابداري مي باشد ؟

الف ) قيمت تمام شده

ب ) قابليت مقايسه

ج ) تداوم فعاليتهاي مالي ، فرض دوره مالي

د ) تمام موارد

slide382
كدام يك از مباني زير خط جدايي بين يك واحد اقتصادي و مالكين آن مي باشد ؟

الف ) فرض وجود واحد اندازه گيري

ب ) فرض داشتن شخصيت حقوقي جداگانه

ج ) فرض تداوم فعاليتهاي مالي

د ) فرض دوره مالي

slide383
كدام گزينه زير نشان دهنده اصول مهم حسابداري مي باشد ؟

الف ) اصل وضع هزينه هاي يك دوره از درآمدهاي يك دوره

ب ) اصل قابليت مقايسه

ج ) اصل افشاء ، اصل قابل اعتماد بودن

د ) تمام موارد فوق

slide384
كدام گزينه زير نشان دهنده قابل اعتماد بودن اطلاعات مندرج در صورتهاي مالي مي باشد ؟

الف ) صحيح ، قابل تأييد و تصويب

ب ) كامل و جامع

ج ) گزينه الف و ب

د ) هيچكدام

slide385
كدام گزينه نشان دهنده تقسيم بندي رشته هاي حسابداري مي باشد ؟

الف ) حسابداري مالي عمومي ، دولتي

ب ) حسابداري دولتي و خصوصي

ج ) حسابداري واحد انتفاعي و غير انتفاعي

د ) حسابداري مالي ، دولتي ، صنعتي ، مالياتي ، بودجه اي ، حسابرسي ، حسابداري سيستم ، اجتماعي ، غير انتفاعي

slide386
اموال و حقوق مالي متعلق به هر مؤسسه كه قابل تقويم بهپول و دارايي منافع آتي باشد چه گويند ؟

الف ) دارايي

ب ) سرمايه

ج ) بدهي

د ) برداشت

slide387
كدام رويداد زير باعث افزايش در يك دارايي و كاهش در دارايي ديگر مي شود ؟

الف ) خريد نسيه كالا

ب ) دريافت وجه نقد از مشتريان بدهكار

ج ) پرداخت هزينه آگهي

د ) برداشت كالا از انبار

slide388
كدام رويداد زير باعث افزايش در يك دارايي و افزايش در سرمايه مي شود ؟

الف ) خريد اثاثه اداري به طور نسيه

ب ) دريافت وجه نقد از مشتريان به طور نقدي

ج ) پرداخت هزينه اجاره

د ) هيچكدام

slide389
كدام يك از صورتحساب هاي زير وضع مؤسسه را در يك دوره مالي نشان مي دهد ؟

الف ) ترازنامه

ب ) صورت گردش وجوه نقد

ج ) صورت سرمايه ، سود و زيان ، سود انباشته

د ) سود و زيان

slide390
آقاي علي با سرمايه گذاري به مبلغ 000/000/3 ريال در 1/1 يك كتاب فروشي تأسيس كرده باشد در صورتي سرمايه گذاري مجدد 000/800/1 ريال ، سود ويژه دوره مالي 000/450 ريال ، برداشت وي 000/360 ريال باشد سرمايه پايان دوره كدام گزينه است ؟

الف ) 000/90 ريال

ب ) 000/890/4 ريال

ج ) 000/800/4 ريال

د ) 000/400 ريال

slide391
درآمد و هزينه هاي مهر ماه تعميرگاه جوادي به شرح زير است سود ويژه كدام مي باشد؟
  • حق الزحمه تعميرات تلويزيون 000/820 ريال
  • حق الزحمه تعميرات راديو 000/360 ريال
  • هزينه دستمزد 000/500 ريال
  • هزينه اجاره 000/160 ريال
  • هزينه تلفن 000/16 ريال
  • هزينه آب و برق 000/24 ريال

الف ) 000/180/1 ريال

ب ) 000/480 ريال

ج ) 000/700 ريال

د ) 000/680 ريال

slide392
در سئوال قبل درآمد تعميرگاه كدام گزينه است ؟

الف ) 000/680 ريال

ب ) 000/480 ريال

ج ) 000/180/1 ريال

د ) 000/700 ريال

slide393
اگر در يك مؤسسه خدماتي درآمد دوره مالي بيشتر از هزينه هاي دوره مالي باشد نتيجه كدام گزينه مي باشد ؟

الف ) زيان

ب ) سود ويژه

ج ) سود ناويژه

د ) سود و زيان

slide394
اگر در يك مؤسسه خدماتي درآمد دوره مالي كمتر از هزينه هاي دوره مالي باشد نتيجه كدام گزينه مي باشد ؟

الف ) زيان

ب ) سود ويژه

ج ) سود ناويژه

د ) سود و زيان

slide395
در اصطلاح حسابداري ثبت رقمي در سمت راست يك حساب ثبت رقمي در سمت چپ يك حساب معمولاً چه مي گويند ؟

الف ) بدهكار ـ بستانكار

ب ) بستانكار ـ بدهكار

ج ) گزينه الف و ب

د ) هيچكدام

slide396
آقاي محمدي تجارتخانه خود را اول مهر افتتاح مي نمايد اختصاص مبلغ 000/600/3 ريال جهت سرمايه مؤسسه تجزيه و تحليل اين ثبت كدام گزينه مي باشد ؟

الف ) موجودي وجه نقد دارايي افزايش مي يابد

ب ) سرمايه افزايش مي يابد

ج ) بدهي افزايش مي يابد

د ) گزينه الف و ب

slide397
پرداخت حقوق كارگران به مبلغ 000/000/1 ريال كدام حساب بدهكار مي شود ؟

الف ) هزينه حقوق پرداختني

ب ) صندوق

ج ) حسابهاي پرداختني

د ) هزينه حقوق

slide398
كدام يك از حسابهاي زير جزء حساب سرمايه مي باشد ؟

الف ) موجودي كالا

ب ) برداشت

ج ) اسناد دريافتني

د ) حسابهاي پرداختني

slide399
كدام يك از حسابهاي زير اسمي مي باشد ؟

الف ) الف حسابهاي دريافتني

ب ) صندوق

ج ) درآمد و هزينه

د ) حسابهاي پرداختني

slide400
حسابهايي كه مانده آنها از يك دوره مالي به دوره مالي بعد انتقال مي يابد چه حسابي هستند ؟

الف ) حسابهاي موقتي

ب ) حسابهاي اسمي

ج ) حسابهاي موقتي و اسمي

د ) حسابهاي دايمي و حقيقي

slide401
ارسال صورتحسابي به مبلغ 000/400 ريال براي مشتريان كه خود وجه دريافت نشد كدام ثبت زير صحيح است ؟

الف ) بانك 000/400 -- پيش دريافت000/400

ب ) حسابهاي دريافتني000/400 -- درآمد000/400

ج ) بانك 000/400 -- حسابهاي دريافتني000/400

د ) بانك000/400 -- درآمد000/400

slide402
دريافت مبلغي بابت خدماتي كه در ظرف سه ماه به مشتريان ارايه خواهد شد. چه حسابي بدهكار مي شود ؟

الف ) صندوق

ب ) پيش دريافت

ج ) حسابهاي دريافتني

د ) درآمد

slide403
شركت نهاوند در تاريخ 4 / 2 كالايي را به طور نسيه 60 روزه با شرط 20 روزه 2% تخفيف به مبلغ 000/200 ريال خريداري مي كند و در تاريخ 20/4 مبلغ آن را پرداخت مي كند در تاريخ 4 / 2 شركت چه ثبتي بابت اين رويداد مي زند ؟

الف ) خريد 000/200 ريال بستانكار

ب ) تخفيفات نقدي خريد 000/4 ريال بدهكار

ج ) حسابهاي پرداختني 000/196 ريال بدهكار

د ) حسابهاي پرداختني 000/196 ريال بستانكار

slide404
با توجه به سئوال 1 (؟كدام سوال)كدام گزينه زير در مورد ثبت در تاريخ 20/4 صحيح مي باشد ؟

الف ) حسابهاي پرداختني 000/196 ريال بدهكار

ب ) صندوق 000/196 ريال بستانكار

ج ) حسابهاي پرداختني 000/200 ريال بدهكار

د ) حسابهاي پرداختني 000/196 ريال بستانكار

slide405
چنانچه شركت مازندران مبلغ 000/500 ريال فروش داشته باشد و 000/55 ريال برگشت از فروش و تخفيفات و 000/30 ريال تخفيفات نقدي فروش داشته باشد. فروش خالص شركت چقدر خواهد بود ؟

الف ) 000/530 ريال

ب ) 000/415 ريال

ج) 000/555 ريال

د ) 000/585 ريال

slide406
خريد اثاثه اداري به طور 50% نقد و 50% نسيه به مبلغ 000/300 ريال توسط شركت شازند به چه صورت در دفاتر ثبت خواهد شد؟

الف ) اثاثه اداري 000/150 ريال بدهكار

ب ) صندوق 000/150 ريال بستانكار

ج ) اثاثه اداري 000/150 ريال بدهكار

د ) حسابهاي پرداختني 000/300 ريال بستانكار

slide407
اگر شركت مهتاب معادل 000/400 ريال فروش به طور نسيه با شرط ن / 60 ، 2 / 10 در تاريخ 1/3 داشته باشد و در تاريخ 20/3 مبلغ آن را دريافت نمايد. كدام گزينه در مورد ثبت در تاريخ 1/3 صحيح است ؟

الف ) فروش 000/400 ريال بدهكار

ب ) فروش 000/392 ريال بستانكار

ج) فروش 000/400 ريال بستانكار

د ) صندوق 000/400 ريال بدهكار

slide408
شركتي مبلغ 000/150 ريال كالا خريداري كرده است ولي به دليل معيوب بودن كالا مبلغ 000/20 ريال از كالاي مزبور را برگشت داده است. ثبت مربوط به برگشت كالا كدام است ؟

الف ) خريد 000/20 -- برگشت از خريد000/20

ب ) صندوق يا دريافتني000/20-- برگشت از خريد000/20

ج ) برگشت از خريد 000/20--صندوق000/20

د ) برگشت از خريد 000/20--خريد000/20

slide409
آرتيكل اصلاحي مربوط به موجودي كالاي اول دوره خريد هر گاه موجودي اول دوره 000/200 ريال و موجودي پايان دوره 000/150 ريال باشد. كدام مورد زير صحيح است ؟

الف ) موجودي كالا 000/200 -- خلاصه حساب سود و زيان000/200

ب ) خلاصه حساب سود و زيان000/150 -- موجودي كالا 000/150

ج ) خلاصه حساب سود و زيان000/200 -- موجودي كالا000/200

د ) موجودي كالا000/150 -- خلاصه حساب سود و زيان 000/150

slide410
در كدام يك از روش هاي تعيين قيمت تمام شده موجودي كالا در پايان دوره بر اساس قيمت آخرين خريدها خواهد بود ؟

الف ) روش ميانگين

ب ) روش اولين صادره از اولين وارده ( FIFO )

ج ) روش اولين صادره از آخرين وارده ( LIFO )

د ) روش اقل قيمت تمام شده

slide411
شركت خزر در طي سال مبلغي معادل 000/16 ريال خريد خالص داشته است. با توجه به اينكه موجودي كالاي پايان دوره 000/2 ريال و قيمت تمام شده كالاي آماده براي فروش 000/23ريال باشد. موجودي كالاي اول دوره چقدرمي باشد ؟

الف ) 000/9 ريال

ب ) 000/21 ريال

ج ) 000/7 ريال

د ) 000/14 ريال

slide412
اطلاعات زير از شركت احسان در دست است :
  • نسبت سود ناويژه به فروش 37%
  • سود ناويژه 000/100/1 ريال
  • هزينه هاي مستقيم خريد 000/40 ريال

فروش خالص چقدر مي باشد ؟

الف ) 000/407 ريال

ب ) 973/972/2 ريال

ج ) 865/864/2 ريال

د ) 973/932/2 ريال

slide413
اطلاعات زير در دست است :
  • نسبت سود ناويژه به فروش 40%
  • فروش طي دوره 000/200/3 ريال
  • برگشت از فروش 000/200 ريال

سود ناويژه چقدر است ؟

الف ) 000/280/1 ريال

ب ) 000/200/1 ريال

ج ) 000/500/7 ريال

د ) 000/000/8 ريال

slide414
در شركت آژند موجودي كالاي ابتداي دوره 000/30 ريال و موجودي ارزيابي شده در پايان دوره 000/33 ريال مي باشد. ثبت اصلاحي مربوط به بستن موجودي كالاي اول دوره كدام است ؟

الف ) موجودي كالا 000/33 -- خلاصه حساب سود و زيان000/33

ب ) خلاصه حساب سود و زيان000/33 -- موجودي كالا 000/33

ج ) خلاصه حساب سود و زيان000/30 -- موجودي كالا000/30

د ) موجودي كالا000/30 -- خلاصه حساب سود و زيان000/30

slide415
طبق سئوال 12(؟سوال 12 چيست) ثبت ارزيابي موجودي كالاي پايان دوره و انتقال مانده موجودي به دوره بعد كدام است ؟

الف ) موجودي كالا000/33 خلاصه حساب سود و زيان000/33

ب ) خلاصه حساب سود و زيان000/30موجودي كالا000/30

ج ) خلاصه حساب سود و زيان 000/33 موجودي كالا000/33

د ) موجودي كالا000/30 خلاصه حساب سود و زيان000/30

slide416
تجارتخانه فارس ، ساختماني به قيمت 000/000/4 ريال در ابتداي سال خريداري نمود. عمر مفيد ساختمان20 سال مي باشد و اگر ارزش اسقاط ساختمان مذكور 000/500 ريال باشد در پايان سال آرتيكل اصلاحي مربوطه كدام گزينه است ؟

الف) هزينه استهلاك ساختمان 000/100

ساختمان 000/100

ب) هزينه استهلاك ساختمان 000/175

استهلاك انباشته ساختمان 000/175

ج) هزينه استهلاك ساختمان 000/200

استهلاك انباشته ساختمان 000/200

د) هزينه استهلاك ساختمان 000/175

ساختمان 000/175

slide417
اگر تجارتخانه شمال 000/200 حق بيمه دو ساله در تاريخ 1/7 پرداخت نموده باشد در پايان سال چه ثبت اصلاحي لازم است ؟

الف) هزينه بيمه 000/100

پيش پرداخت بيمه 000/100

ب) هزينه بيمه 000/50

صندوق 000/500

ج) هزينه بيمه 000/50

پيش پرداخت بيمه 000/50

د) هيچكدام

slide418
شركت آژند صنعت 000/150 ريال ملزومات خريداري كرده باشد و در پايان سال پس از موجودي گيري مشخص شود كه 000/45 ريال از موجودي ملزومات باقي مانده است كدام گزينه در رابطه با ثبت اصلاحي ملزومات در پايان دوره صحيح مي باشد؟

الف) ملزومات 000/45 ريال بدهكار

ب) ملزومات 000/45 ريال بستانكار

ج) هزينه ملزومات 000/105 ريال بدهكار

د) هزينه ملزومات 000/45 ريال بدهكار

slide419
شركت البرز بابت ارائه خدمات قراردادي يك ساله با شركت آذر در تاريخ 1/7 منعقد نموده و 000/300 ريال وجه نقد دريافت نمود ثبت اصلاحي مربوط به پايان سال كدام گزينه است ؟

الف) پيش دريافت درآمد 000/300

صندوق 000/300

ب) پيش دريافت درآمد 000/150

درآمد 000/150

ج) پيش دريافت درآمد 000/150

صندوق 000/150

د) پيش دريافت درآمد 000/300

درآمد 000/300

slide420
شركت خدمات فارس در تاريخ اول بهمن ماه XX13 وام يك ساله اي معادل 000/000/3 ريال دريافتمي دارد. بهره اين وام 12% است كه بهره آن هر شش ماه يكبار پرداخت مي شود كدام گزينه در مورد آرتيكل اصلاحي مربوط به پايان دوره صحيح است ؟

الف) هزينه بهره 000/60

بهره پرداختني 000/60

ب) هزينه بهره 000/120

بهره پرداختني 000/120

ج) هزينه بهره 000/60

وام 000/60

د) هزينه بهره 000/120

وام 000/120

slide421
هزينه هايي كه براي اداره يك موسسه و تحصيل سود در طي يك دوره مالي انجام مي پذيرد چه نام دارند ؟

الف) هزينه هاي عمليات

ب) هزينه هاي فروش

ج) هزينه هاي عمومي

د) هزينه هاي اداري

slide422
حساب خلاصه سود و زيان در پايان دوره بعد از اصلاحات مربوط به چه حسابي بسته مي شود ؟

الف) دارايي

ب) بدهي

ج) سرمايه

د) هيچكدام

slide423
حساب برداشت در پايان سال به چه حسابي بسته مي‌شود؟

الف) خلاصه سود و زيان

ب) سرمايه

ج) برداشت

د) هيچكدام

slide424
كداميك از حساب هاي زير با تراز اختتامي بسته مي شوند؟

الف) حساب هاي دائمي

ب) حساب هاي موقت

ج) حساب هاي مختلط

د) هيچكدام

slide425
درپايان دوره هنگام بستن حساب هاي موقت حساب فروش به چه صورت و به چه صورت و به چه حسابي بسته مي شود ؟

الف) فروش بدهكار وبه حساب سرمايه بسته مي شود

ب) فروش بستانكار و به حساب خلاصه سود و زيان بسته ميشود

ج) فروش بدهكار وبه حساب خلاصه سود و زيان بسته ميشود

د) فروش بستانكار و به حساب سرمايه بسته مي شود

slide426
براي بستن حساب هاي موقت از چه حسابي استفاده مي گردد ؟

الف) تراز اختتامي

ب) تراز افتتاحي

ج) خلاصه سود و زيان

د) هيچكدام

slide427
براي بستن حساب خلاصه سود وزيان با مانده بستانكار … و … مي شود ؟

الف ) سرمايه بستانكار و حساب خلاصه سود و زيان بدهكار

ب) سرمايه بدهكار و حساب خلاصه سود و زيان بستانكار

ج) درآمد بستانكار و خلاصه سود و زيان بدهكار

د) هيچكدام

slide428
براي افتتاح حساب هاي بدهي در ابتداي دوره مالي جديد، ثبتي به صورت … انجام مي پذيرد ؟

الف) تراز افتتاحي بدهكار، تراز افتتاحي بستانكار

ب) تراز افتتاحي بدهكار، بدهي ها بستانكار

ج) تراز اختتامي بدهكار، بدهي ها بستانكار

د) تراز افتتاحي بدهكار، تراز اختتامي بستانكار

slide429
ثبت آرتيكل اصلاحي مربوط به استهلاك در پايان دوره مالي كدام يك از گزينه هاي زير بدهكار مي شود ؟

الف) استهلاك انباشته

ب) هزينه استهلاك

ج) پيش پرداخت استهلاك

د) هزينه

slide430
در سئوال 17(؟كدام سوال) كدام حساب بستانكار مي گردد؟

الف) هزينه استهلاك

ب) استهلاك دارائي نامشخص

ج) استهلاك انباشته

د) استهلاك انباشته دارائي غيرجاري

slide431
اگر موسسه مازند گستر ساختمان محل كار خود را به قيمت 000/800/6 ريال خريداري كند عمر مفيد 20 سال قابل استفاده باشد تاريخ خريد 1/1/79 ثبت اصلاحي در پايان دوره مالي 79 كدام گزينه است ؟

الف) دارائي 000/800/6

استهلاك انباشته 000/800/6

ب) پيش پرداخت 000/800/6

دارائي بستانكار 000/800/6

ج) هزينه استهلاك ساختمان 000/240

استهلاك انباشته 000/240

د) هزينه استهلاك ساختمان 000/340

استهلاك انباشته ساختمان 000/340

slide432
موسسه مازند گستر در تاريخ اول خرداد ماه ساختمان محل كار خود را با پرداخت 000/480 ريال براي مدت دو سال در مقابل آتش سوزي بيمه نمايد كدام گزينه ثبت در مورخ 1/3/79 مي باشد؟

الف) بيمه ساختمان 000/480

بانك 000/480

ب) پيش پرداخت بيمه ساختمان 000/480

بانك 000/480

ج) هزينه بيمه بدهكار 000/200

پيش پرداخت بيمه 000/300

د) پيش پرداخت بيمه 000/200

هزينه بيمه 000/200

slide433
در سئوال قبل در پايان سال 79 ثبت اصلاحي كدام حساب بدهكار مي شود ؟

الف) پيش پرداخت بيمه 000/200

ب) بانك 000/200

ج) هزينه بيمه ساختمان 000/200

د) هر سه مورد

slide434
اگر موجودي ابتداي دوره 000/800 موجودي پايان دوره 000/900 ريال كدام موجودي درپايان دوره در ترازنامه مي آيد ؟

الف) 000/800 ريال

ب) 000/100 ريال

ج) 000/900 ريال

د) 000/700/1 ريال

slide435
اگر مانده خلاصه سود و زيان مبلغ 000/208/1 ريال بستانكار مي باشد. در پايان دوره كدام گزنيه براي بستن بدهكار يا بستانكار مي گردد ؟

الف) برداشت بدهكار 000/208/1

ب) سرمايه بدهكار 000/208/1

ج) سرمايه بستانكار 000/208/1

د) سود خالص بدهكار 000/208/1

slide436
براي بستن حساب سرمايه چه ثبتي انجام مي پذيرد ؟

الف) حساب سرمايه بدهكار، حساب هاي دارائي بستانكار

ب) حساب سرمايه بدهكار، حساب تراز افتتاحي بستانكار

ج) حساب سرمايه بدهكار، حساب تراز اختتامي بستانكار

د) هيچكدام

slide437
هزينه بيمه كالا جزء… مي باشد ؟

الف) هزينه هاي فروش

ب) هزينه هاي عمومي

ج) هزينه هاي ثبت نشده

ج) هيچكدام

ad