finanse mi dzynarodowe
Download
Skip this Video
Download Presentation
FINANSE MIĘDZYNARODOWE

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 166

FINANSE MIĘDZYNARODOWE - PowerPoint PPT Presentation


  • 853 Views
  • Uploaded on

FINANSE MIĘDZYNARODOWE. WYKŁADY Dr Piotr SZCZEPANKOWSKI. LITERATURA DO WYKŁADÓW. P. Kowalik, A. Pietrzak, Finanse międzynarodowe. Zbiór zadań , WN PWN, Warszawa 2005. E. Najlepszy, Zarządzanie finansami międzynarodowymi , PWE, Warszawa 2000

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' FINANSE MIĘDZYNARODOWE' - libby


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
finanse mi dzynarodowe

FINANSE MIĘDZYNARODOWE

WYKŁADY

Dr Piotr SZCZEPANKOWSKI

literatura do wyk ad w
LITERATURA DO WYKŁADÓW
  • P. Kowalik, A. Pietrzak, Finanse międzynarodowe. Zbiór zadań, WN PWN, Warszawa 2005.
  • E. Najlepszy, Zarządzanie finansami międzynarodowymi, PWE, Warszawa 2000
  • K. Zabielski, Finanse międzynarodowe, WN PWN, Warszawa 1994
  • K. Lutkowski, Finanse międzynarodowe. Zarys problematyki, WN PWN, Warszawa 2007.

Dr Piotr Szczepankowski

zakres materia u
ZAKRES MATERIAŁU
  • Międzynarodowe transfery finansowe i kapitałowe
  • Bilans płatniczy i bilans handlowy
  • Instrumenty zagranicznej polityki handlowej i finansowej
  • Kurs walutowy, rynki i systemy walutowe
  • Zarządzanie ryzykiem kursowym
  • Inwestycje zagraniczne – finansowanie inwestycji zagranicznych, ocena inwestycji zagranicznych
  • Finansowanie bieżących operacji zagranicznych
  • Rozliczanie transakcji zagranicznych
  • Międzynarodowe instytucje finansowe i międzynarodowe centra finansowe (off-shores)
  • Środowisko finansów międzynarodowych i zarządzania finansami międzynarodowymi

Dr Piotr Szczepankowski

temat 1 mi dzynarodowe przep ywy kapita u
Temat 1Międzynarodowe przepływy kapitału
  • Istota (pojęcie) międzynarodowych przepływów kapitału (MPK)
  • Cechy i główne rodzaje MPK
  • Szczegółowa klasyfikacja MPK i ich charakterystyka

FINANSE MIĘDZYNARODOWE badają rodzaje, kierunki i skutki ekonomiczne przepływów kapitałowych (m.in. ich wpływ na bilans płatniczy i handlowy kraju, poziom kursu walutowego itd.)

Dr Piotr Szczepankowski

poj cie mpk
Pojęcie MPK
  • MPK to transfer towarów, usług i kapitału za granicę, wskutek czego powiększają się należności i (lub) zobowiązania zagraniczne ujmowane w bilansie płatniczym kraju.
  • MPK tworzą m.in.:

a) zagraniczne kredyty handlowe i pożyczki finansowe

b) zakładanie przedsiębiorstw w jednym kraju przez rezydentów kraju drugiego

c) płatności odszkodowań z zagranicy

d) zakup i sprzedaż zagranicznych papierów wartościowych

Dr Piotr Szczepankowski

cechy mpk
Cechy MPK
  • ZWROTNOŚĆ – kraj przekazujący kapitał żąda jego zwrotu
  • ODPŁATNOŚĆ – jest otrzymywane wynagrodzenie za przekazanie pewnej wartości kapitału za granicę

Dr Piotr Szczepankowski

g wne rodzaje mpk
Główne rodzaje MPK

TRANSFERY NIEODPŁATNE I BEZZWROTNE

  • Są to tzw. jednostronne ruchy kapitału
  • Np. bezzwrotna pomoc materialna
  • Np. konieczność wyrównywania strat zawinionych przez kraj dokonujący transferu (np. odszkodowania wojenne)

Dr Piotr Szczepankowski

g wne rodzaje mpk c d
Główne rodzaje MPK (c.d.)

TRANSFERY NIEODPŁATNE I ZWROTNE

  • Nieoprocentowane pożyczki finansowe udzielane np. na cele rekonstrukcji gospodarki kraju, na rozwój ekonomiczny kraju itp.

TRANSFERY ODPŁATNE I BEZZWROTNE

  • Świadczenia bardzo rzadkie
  • To tzw. wieczny kredyt – np. brytyjskie konsole

Dr Piotr Szczepankowski

g wne rodzaje mpk c d1
Główne rodzaje MPK (c.d.)

TRANSFERY ODPŁATNE I ZWROTNE

  • Najbardziej typowe i występujące najczęściej
  • Są to m.in. kredyty międzynarodowe, lokaty majątkowe za granicą.

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owy podzia mpk
Szczegółowy podział MPK

Szczegółowa klasyfikacja MPK realizowana jest w oparciu o następujące kryteria:

  • Motywy przepływu kapitału
  • Okres przepływu kapitału
  • Podmioty sprawcze i sposoby przemieszczania się kapitału
  • Charakter przepływu kapitału
  • „Normalność” ruchu kapitału
  • Wpływ ruchu kapitału na równowagę bilansu płatniczego
  • Kierunek przepływu kapitału

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owa klasyfikacja mpk
Szczegółowa klasyfikacja MPK

I. Motywy przepływu kapitału:

  • Polityczne lub humanitarne
  • Ekonomiczne

II. Okres przepływu kapitału:

  • Transfery krótkoterminowe
  • Transfery długoterminowe

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owa klasyfikacja mpk1
Szczegółowa klasyfikacja MPK

III. Podmioty sprawcze i sposoby przemieszczania się kapitału:

  • Między krajowymi a zagranicznymi przedsiębiorstwami
  • Międzybankowe
  • Między instytucjami rządowymi
  • Między podmiotami krajowymi a międzynarodowymi instytucjami finansowymi
  • Między podmiotami krajowymi a zagranicznymi rynkami papierów wartościowych

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owa klasyfikacja mpk2
Szczegółowa klasyfikacja MPK

IV. Charakter przepływu kapitału:

  • Przepływy autonomiczne – dokonywane niezależnie od innych transakcji wyodrębnionych w bilansie płatniczym (np. ruch kapitału wywołany przez prywatnych przedsiębiorców, którzy inwestują kapitał za granicą w celu osiągnięcia wyższej stopy zwrotu)
  • Przepływy indukowane (wyrównawcze) –wszelkie transakcje, które stanowią pasywne dopasowanie określonych pozycji w bilansie kapitałowym do transakcji bieżących (np. transakcje dewizowe banku centralnego w celu wyrównania podaży i popytu na waluty).

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owa klasyfikacja mpk3
Szczegółowa klasyfikacja MPK

V. „Normalność” MPK:

  • Normalne – wolny kapitał kieruje się z kraju o niskich stopach procentowych do krajów o stopach wyższych
  • Anormalne – odwrotny kierunek MPK, np. wówczas, gdy w danym kraju jest recesja gospodarcza, obniża się kurs papierów wartościowych, spadają rezerwy walutowe. Są to symptomy, które mogą spowodować tzw. „ucieczkę” kapitału.

Dr Piotr Szczepankowski

szczeg owa klasyfikacja mpk4
Szczegółowa klasyfikacja MPK

VI. Wpływ ruchu kapitału na równowagę bilansu płatniczego:

  • Przepływy stabilizujące – z kraju o nadwyżce bilansu płatniczego do kraju o jego deficycie
  • Przepływy destabilizujące – z kraju o deficycie w bilansie płatniczym do kraju o nadwyżce bilansowej

Dr Piotr Szczepankowski

slide16
(7)

VII. Kierunek transferu kapitału:

  • Transfery aktywne – eksport kapitału
  • Transfery pasywne – import kapitału

Obroty kapitałowe netto =

= transfery aktywne – transfery pasywne

1) Kraj jest eksporterem netto kapitału, gdy:

transfery aktywne > transfery pasywne

2) Kraj jest importerem netto kapitału, gdy:

transfery aktywne < transfery pasywne

Dr Piotr Szczepankowski

temat 2 bilans p atniczy i handlowy
Temat 2Bilans płatniczy i handlowy
  • Istota bilansu płatniczego
  • Części bilansu płatniczego
  • Pozycje bilansu płatniczego
  • Równowaga i nierównowaga w bilansie płatniczym
  • Pojęcie i pozycje bilansu handlowego

Dr Piotr Szczepankowski

istota bilansu p atniczego
Istota bilansu płatniczego
  • Jest to usystematyzowane zestawienie transakcji ekonomicznych dokonanych w ściśle określonym czasie między krajowymi i zagranicznymi podmiotami gospodarczymi
  • Wyraża w sposób bezpośredni poziom i strukturę obrotów płatniczych z zagranicą.
  • Odzwierciedla:

a) więzi gospodarcze danego kraju z rynkami zagranicznymi

b) obroty z zagranicą, które określają stopień otwarcia gospodarki na zagranicę

c) strukturę obrotów z zagranicą, co wskazuje na rodzaj powiązań danego kraju z zagranicą

Dr Piotr Szczepankowski

typy transakcji ujmowanych w bilansie p atniczym
Typy transakcji ujmowanych w bilansie płatniczym
  • Odpłatne – kupno i sprzedaż towarów (usług) za gotówkę lub w kredycie, zamiana towarów i usług na inne towary lub usługi, wymiana jednego aktywa finansowego na inne (np. zakup obligacji zagranicznej za gotówkę z rachunku dewizowego)
  • Nieodpłatne – nieodpłatne pozyskanie lub dostarczenie towaru lub usługi, nieodpłatne otrzymanie lub przekazanie elementu finansowego (np. opłata składki na rzecz organizacji międzynarodowej)
  • Autonomiczne – dokonywane przez różne podmioty z motywów ekonomicznych
  • Przystosowawcze (wyrównawcze) – ruch kapitału krótkoterminowego, zmiany stanu zagranicznych rachunków bankowych i kredytu krótkoterminowego

Dr Piotr Szczepankowski

technika tworzenia bilansu p atniczego
Technika tworzenia bilansu płatniczego
  • Formalnie bilans płatniczy jest zawsze zgodny, ale ekonomicznie NIE
  • Formalnie każda transakcja zapisywana jest dwustronnie – po stronie „Winien” i po stronie „Ma”; przykładowo eksportowi towarzyszy wzrost rezerw dewizowych, importowymi towarzyszy spadek rezerw dewizowych lub wzrost zobowiązań zagranicznych
  • Po stronie „Wn” zapisuje się te transakcje, które powodują zwiększenie rzeczowych lub finansowych aktywów kraju (np. należności z tytułu importu)
  • Po stronie „Ma” zapisuje się te transakcje, które prowadzą do zmniejszenia aktywów rzeczowych i finansowych kraju (np. wartość eksportu, zmniejszenie rezerw dewizowych, wzrost zobowiązań zagranicznych)

Dr Piotr Szczepankowski

bilans p atniczy i jego cz ci
Bilans płatniczy i jego części

Można wyodrębnić dwie główne części bilansu płatniczego:

  • Bilans obrotów bieżących,
  • Bilans obrotów kapitałowych.

Dr Piotr Szczepankowski

sk adniki bilansu obrot w bie cych
Składniki bilansu obrotów bieżących
  • BILANS HANDLOWY obejmujący należności z tytułu eksportu i zobowiązania z tytułu importu towarów.
  • BILANS USŁUG  zestawienie obrotów zagranicznych wiążących się z usługami transportowymi, bankowymi, ubezpieczeniowymi, telekomunikacyjnymi, licencjami, patentami, prawami autorskimi, usługami turystycznymi itp.
  • BILANS PROCENTÓW I DYWIDEND obejmujący wszystkie należności i zobowiązania związane z bieżącą obsługą kapitału ulokowanego za granicą i kapitału obcego znajdującego się na obszarze danego kraju (oprocentowanie kredytów i pożyczek zagranicznych, zyski z ulokowanych za granicą inwestycji), przy czym nie wlicza się tutaj spłaty rat kredytów oraz wartości wycofywanych lokat bezpośrednich i portfelowych (są one uwzględnione w bilansie obrotów kapitałowych).
  • BILANS TRANSFERÓW NIEODPŁATNYCH dotyczy transakcji, które polegają na jednostronnym dostarczaniu zagranicznemu odbiorcy towaru, usługi lub kwoty pieniężnej bez rekompensaty (darowizny, przekazy pieniężne, spadki, stypendia dla cudzoziemców, renty i emerytury, dary rządowe, umorzenia długów zagranicznych i in.).

Dr Piotr Szczepankowski

sk adniki bilansu obrot w kapita owych
Składniki bilansu obrotów kapitałowych
  • KAPITAŁY  obejmuje inwestycje bezpośrednie, inwestycje portfelowe oraz inne kapitały (wartość zagranicznych kredytów kupieckich, bankowych i rządowych, krótko i długoterminowych).
  • REZERWY DEWIZOWE  obejmujące: złoto monetarne, dewizy banku centralnego, SDR (specjalne prawa ciągnienia, czyli substytut złota, jednostka rozliczeniowa państwa przyznana mu darmowo przez MFW), rezerwy w MFW (kredyt będący do dyspozycji danego kraju).

Dr Piotr Szczepankowski

cz ci bilansu p atniczego wg wzorca nbp
Części bilansu płatniczego wg wzorca NBP
  • RACHUNEK BIEŻĄCY:

a) Towary: wpływy z eksportu (wg cen FOB, czyli bez kosztów dostawy i ubezpieczenia poza granicami kraju) i wydatki na import (wg cen CIF) wg statystyk celnych

b) Usługi: wpływy z usług za granicą i wydatki na usługi zagraniczne (fracht, ubezpieczenie, transport)

c) Dochody: wpływy i wydatki związane z podróżami zagranicznymi, dochody z inwestycji zagranicznych, dochody z papierów wartościowych

d) Inne obroty bieżące: prywatne i rządowe transfery nieodpłatne, wydatki dyplomatyczne

Dr Piotr Szczepankowski

cz ci bilansu p atniczego c d
Części bilansu płatniczego (c.d.)

B. RACHUNEK KAPITAŁOWY I FINANSOWY:

a) Inwestycje bezpośrednie

b) Inwestycje portfelowe

c) Krajowe należności za granicą

d) Krajowe zobowiązania wobec zagranicy

e) Pochodne instrumenty finansowe

C. SALDO BŁĘDÓW I OPUSZCZEŃ

D. POZYCJE FINANSUJĄCE:

a) Oficjalne aktywa rezerwowe

b) Kredyty z MFW

Dr Piotr Szczepankowski

r wnowaga i nier wnowaga w bilansie p atniczym
Równowaga i nierównowaga w bilansie płatniczym
  • Równowaga ekonomiczna w bilansie płatniczym występuje wtedy, gdy zapisane są w nim tylko transakcje autonomiczne oraz podstawowe
  • Deficyt bilansu płatniczego jest wtedy, gdy transakcje autonomiczne i podstawowe wykazują saldo ujemne
  • Transakcje podstawowe to: bieżące obroty handlowe i usługowe z zagranicą oraz ruch kapitału długoterminowego
  • W wielu krajach rozmiary deficytu bilansu płatniczego w ujęciu ekonomicznym określa się jako sumę następujących pozycji:

a) zmniejszenie rezerw dewizowych i rezerw złota w banku centralnym

b) zmniejszenie płynnych zagranicznych należności netto sektora banków komercyjnych

c) zmniejszenie nie wykorzystywanej transzy rezerwowej w MFW

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki zak caj ce r wnowag w bilansie p atniczym
Czynniki zakłócające równowagę w bilansie płatniczym
  • Zmiany w strukturze i rozmiarze dochodu narodowego
  • Zmiana relacji cen krajowych i zagranicznych
  • Zmiany wzajemnych cen towarów eksportowanych i importowanych przez dany kraj (terms of trade)
  • Zmiany stopy procentowej za granicą w stosunku do stopy krajowej
  • Klęski naturalne
  • Przyczyny polityczne
  • Zmiany w popycie zagranicznym na eksportowane produkty

Dr Piotr Szczepankowski

jak ogranicza deficyt w bilansie p atniczym
Jak ograniczać deficyt w bilansie płatniczym?
  • Przez subwencje eksportowe
  • Przez ograniczanie importu (cła, kontyngenty, podatki graniczne)
  • Reglamentację dewiz
  • Przez dewaluację pieniądza krajowego
  • Przez obniżanie stóp procentowych – presja inwestycyjna na produkcję eksportową

Dr Piotr Szczepankowski

bilans handlowy
Bilans handlowy
  • Bilans obrotów towarowych z zagranicą.
  • Zestawienie eksportu i importu, sporządzane najczęściej za okres roku, obejmujące wartość towarów (czasami z kosztami transportu i ubezpieczenia) wg cen FOB (eksport) lub wg cen CIF (import)
  • Bilans handlowy stanowi część bilansu płatniczego
  • Gdy eksport przewyższa import, mówimy o nadwyżce w bilansie handlowym lub o dodatnim saldzie w obrotach bieżących. Jest to tzw. czynny (aktywny) bilans handlowy
  • Gdy import jest większy od eksportu, mówimy o deficycie bilansu handlowego lub o deficycie w obrotach bieżących, lub o ujemnym saldzie w bilansie handlowym. Jest to tzw. bierny (pasywny) bilans handlowy

Dr Piotr Szczepankowski

temat 3 instrumenty polityki handlowej
Temat 3Instrumenty polityki handlowej
  • Istota i cele polityki handlowej
  • Środki zagranicznej polityki ekonomicznej
  • Typy polityki handlowej
  • Instrumenty polityki handlowej

Dr Piotr Szczepankowski

istota polityki handlowej
Istota polityki handlowej
  • Polityka handlowa to kształtowanie przez państwo obrotów towarowych z zagranicą poprzez użycie instrumentów pośredniego i bezpośredniego oddziaływania na wielkość i wartość wymiany towarowej.
  • Główne cele polityki handlowej:

- właściwe ukształtowanie stosunków gospodarczych danego kraju z zagranicą,

- osiągnięcie odpowiedniego salda obrotów bieżących wykazywanych w bilansie płatniczym oraz w bilansie handlowym kraju.

Dr Piotr Szczepankowski

cele cz stkowe polityki handlowej
Cele cząstkowe polityki handlowej

Celami cząstkowymi polityki handlowej są:

  • wzrost eksportu,
  • równowaga płatnicza kraju,
  • poprawa struktury wymiany towarowej,
  • wzrost udziału kraju w handlu światowym,
  • ułatwienie podmiotom wejścia na nowe rynki,
  • obsługa zadłużenia zagranicznego kraju,
  • pozyskiwanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI).

Dr Piotr Szczepankowski

grupowanie cel w polityki handlowej
Grupowanie celów polityki handlowej

Cele polityki handlowej mogą być:

  • Ilościowe dążenie do ukształtowania pożądanych rozmiarów handlu zagranicznego, inwestycji zagranicznych itp., co ma doprowadzić do zachowania właściwego salda bilansu handlowego,
  • Jakościowe takie jak np.: wydłużanie serii produkcji, poprawa jakości produkcji, poprawa terms of trade.

Dr Piotr Szczepankowski

grupowanie cel w polityki handlowej1
Grupowanie celów polityki handlowej

Ze względu na horyzont czasu osiągania korzyści z polityki handlowej wyróżniamy cele:

  • Krótkookresowe np. poprawa salda bilansu handlowego, poprawa terms of trade,
  • Średniookresowe  np. poprawa produkcji na potrzeby eksportu, ułatwienie importu licencji, technologii, zwiększenie wolumenu FDI,
  • Długookresowe np. zmiany strukturalne w gospodarce, poprawa salda bilansu płatniczego.

Dr Piotr Szczepankowski

typy polityki handlowej
Typy polityki handlowej

Wyróżnia się dwa typy polityki handlowej:

  • Polityka wolnego handlu:
  • państwo nie ingeruje w sferę stosunków gospodarczych z zagranicą
  • nastawienie kraju na działanie sił rynkowych
  • handel zagraniczny jest wolny od wszelkiego rodzaju ograniczeń taryfowych oraz ekonomicznych (np. polityki kursowej, fiskalnej, budżetowej)

Dr Piotr Szczepankowski

typy polityki handlowej c d
Typy polityki handlowej (c.d.)

2. Polityka protekcjonizmu państwo aktywnie, pośrednio i bezpośrednio wpływa na współpracę z zagranicą posługując się w tym celu całą gamą instrumentów ekonomicznych i decyzji administracyjnych.

Zalety:

  • Ochrona bilansu płatniczego przed nierównowagą,
  • Ochrona rynku wewnętrznego przed konkurencją zagraniczną,
  • Przeciwdziałanie bezrobociu.

Wady:

  • Utrzymywanie nieefektywnej struktury produkcji,
  • Braki w rozwoju postępu technicznego,
  • Tendencje do ukształtowania gospodarki autarkicznej.

Dr Piotr Szczepankowski

rodki zagranicznej polityki ekonomicznej
Środki zagranicznej polityki ekonomicznej
  • Środki polityki handlowej to wyrażone wartościowo lub rzeczowo zasoby czynników produkcji służące państwu do osiągania celów zagranicznej polityki ekonomicznej.
  • Środki polityki handlowej dzieli się na:

a) pośrednie są to środki zasilające podmioty gospodarcze i zwiększające ich konkurencyjność na rynkach międzynarodowych (np. subwencje eksportowe, ulgi kredytowe itp.)

b) bezpośrednie  dotyczą jedynie tej sfery gospodarki i tych podmiotów, które są własnością państwa.

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty polityki handlowej
Instrumenty polityki handlowej

Instrumenty polityki handlowej dzieli się na:

  • TARYFOWE są to cła, czyli instrument wpływający na cenę importowanego lub eksportowanego towaru,
  • NIETARYFOWE  które dzielą się na instrumenty:

a) parataryfowe – działają podobnie jak cła, a więc służą ograniczaniu wymiany przez podwyższenie ceny dobra, np. podatki importowe, subsydia eksportowe

b) pozataryfowe – nie wpływają na cenę towaru, regulują natomiast wolumen i strukturę obrotów z zagranicą, np. kontyngenty.

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty taryfowe c a
Instrumenty taryfowe - cła
  • Cło jest opłatą pobieraną od towaru zagranicznego w związku z przekroczeniem przez niego granicy celnej.
  • Jest to najstarszy instrument protekcjonizmu państwowego.
  • Jest dochodem budżetu państwa.

Dr Piotr Szczepankowski

funkcje c a
Funkcje cła
  • Ochronna – polega na tym, że obłożone cłem towary importowane stają się droższe, a zatem mniej konkurencyjne na rynku krajowym, przez co chroniony jest podobny wyrób krajowy,
  • Fiskalna – cło dostarcza budżetowi państwa dochodów (w Polsce jest to ok. 8-10% wpływów do budżetu),
  • Ochrony bilansu płatniczego – cło zwiększa cenę importowanego dobra, zmniejszając dzięki temu popyt na nie, co powoduje w konsekwencji spadek importu i poprawę salda obrotów bieżących.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce
Rodzaje ceł

I. Charakter zagranicznej polityki ekonomicznej:

  • Cła autonomiczne wprowadzane decyzją danego państwa,
  • Cła umowne  uzgadniane między państwami, określające poziom cła, czas jego obowiązywania, asortyment produktów, których cło dotyczy.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce c d
Rodzaje ceł (c.d.)

II. Wysokość cła:

  • Cła minimalne stosowane w handlu z krajami, które otrzymały tzw. klauzulę najwyższego uprzywilejowania,
  • Cła maksymalne stosowane wobec państw bez klauzuli najwyższego uprzywilejowania.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce c d1
Rodzaje ceł (c.d.)

III. Siła oddziaływania cła:

  • Cła preferencyjne stosowane w grupie krajów unii celnej czy też strefy wolnego handlu,
  • Cła dyskryminacyjne  występujące w kilku odmianach:

a) cła retorsyjne stosowane jako odwet za nieprzyjazne ekonomiczne działanie innego kraju,

b) cła wyrównawcze są stosowane w celu neutralizacji efektu subsydiów eksportowych stosowanych przez inny kraj,

c) cła antydumpingowe  wprowadzone w celu zniwelowania importu dóbr sprzedawanych na rynkach zagranicznych poniżej kosztu ich wytworzenia.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce c d2
Rodzaje ceł (c.d.)

IV. Kierunek ruchu towarów:

  • Cła importowe są nakładane na towary przywożone do danego kraju w celu ochrony bilansu handlowego i płatniczego, poziomu cen krajowych lub ochrony produkcji krajowej przed konkurencją zagraniczną,
  • Cła eksportowe  służą państwu do kształtowania wielkości i kierunków wywozu produktów, które są deficytowe na rynku wewnętrznym,
  • Cła tranzytowe są nakładane na towary przywożone przez terytorium danego kraju (aktualnie już nie obowiązują – zakaz międzynarodowy).

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce c d3
Rodzaje ceł (c.d.)

V. Funkcje pełnione przez cło:

  • Cła ochronne
  • Cła fiskalne

VI. Czas obowiązywania:

  • Cła ustalone na czas nieograniczony
  • Cła sezonowe

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ce c d4
Rodzaje ceł (c.d.)

VII. Sposób ustalania stawek celnych:

  • Cła wartościowe ustalane od wartości towaru,
  • Cła ilościowe  ustalane od ilości sprowadzanego towaru,
  • Cła kombinowane naliczane częściowo od wartości i częściowo od ilości towaru (np. 20% od wartości, ale minimum 10 USD za tonę).

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty parataryfowe
Instrumenty parataryfowe
  • Cechują się większą skutecznością od ceł, bowiem są stosowane selektywnie.
  • Zalicza się do nich: opłaty wyrównawcze, opłaty specjalne, podatki graniczne, subsydia eksportowe, depozyty importowe, podwyższenie podstawy wymiaru cła, kontyngenty taryfowe, inne (np. opłaty sanitarne).

Dr Piotr Szczepankowski

op aty wyr wnawcze
Opłaty wyrównawcze
  • Jest to opłata wnoszona przez importera równa różnicy między ceną towaru importowanego a gwarantowaną przez państwo ceną takiego samego towaru wytwarzanego w kraju,
  • Cechy opłat wyrównawczych:

a) zmienność wysokości,

b) stosowanie łącznie z cłem lub zamiast cła,

c) wysoka skuteczność stosowania.

Dr Piotr Szczepankowski

op aty specjalne
Opłaty specjalne
  • Opłaty fiskalne dla dóbr luksusowych, których nie produkuje się w kraju importera,
  • Inne opłaty, np. administracyjne, konsularne, stemplowe, statystyczne itp.

Dr Piotr Szczepankowski

subsydia eksportowe
Subsydia eksportowe
  • Jest to świadczenie ze strony państwa na rzecz przedsiębiorstw produkujących i sprzedających swoje towary za granicą.
  • Są to m.in. premie, ulgi i inne ułatwienia, które mają spowodować obniżenie ceny dobra eksportowanego.
  • Są to dopłaty do różnicy w cenach: wyższej dobra eksportowanego i niższej na rynku zagranicznym.
  • Mogą być przyznane w formie:

a) bezpośredniej  dotacje gotówkowe,

b) pośredniej  np. finansowanie badań nad nowym produktem, ulgi podatkowe, preferencyjne kredyty eksportowe.

Dr Piotr Szczepankowski

depozyty importowe
Depozyty importowe
  • Obciążenie importera przez państwo obowiązkiem wpłaty na specjalny, nieoprocentowany rachunek kwoty proporcjonalnej do wielkości importu.
  • Pozostaje ona na tym rachunku na z góry określony czas, po czym zostaje importerowi zwrócona.

Dr Piotr Szczepankowski

inne instrumenty parataryfowe
Inne instrumenty parataryfowe
  • Kontyngenty taryfowe  likwidacja lub obniżka stawki celnej do pewnego poziomu importu lub importu ze wskazanych krajów,
  • Podatki graniczne
  • Podwyższenie wymiaru cła
  • Opłaty sanitarne i związane z ochroną środowiska

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty pozataryfowe
Instrumenty pozataryfowe

KONTYNGENTY

  • To ilościowe ograniczenia importu, rzadziej eksportu (limity dopuszczalnej wielkości importu lub eksportu).
  • Mogą mieć charakter:

a) wartościowy np. dopuszczalny import marynarek do wartości 100 tys. USD,

b) ilościowy  np. import w ciągu roku 30 tys. sztuk samochodów.

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty pozataryfowe c d
Instrumenty pozataryfowe (c.d.)

Przyczyny wprowadzania kontyngentów:

  • Ochrona produkcji krajowej
  • Skierowanie popytu z towarów importowanych na krajowe
  • Przeciwdziałanie deficytowi obrotów bieżących z zagranicą
  • Względy bezpieczeństwa
  • Względy sanitarne i medyczne

Skutki wprowadzania kontyngentów:

  • Zmniejszenie podaży dóbr importowanych
  • Wzrost cen na rynku

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty pozataryfowe c d1
Instrumenty pozataryfowe (c.d.)

LICENCJE IMPORTOWE

  • Zezwolenia wydawane przedsiębiorcom przez władze państwowe na przywóz określonej ilości konkretnego towaru.

DOBROWOLNE OGRANICZENIA EKSPORTU

  • Dotyczą na ogół tzw. towarów wrażliwych i są zawierane między eksporterem a importerem na z góry określony czas. Eksporter ogranicza w porozumieniu z importerem sprzedaż danego dobra na określony rynek.

Dr Piotr Szczepankowski

instrumenty pozataryfowe c d2
Instrumenty pozataryfowe (c.d)

OGRANICZENIA DEWIZOWE

  • Całkowite lub częściowe zniesienie swobody obrotów dewizowych z zagranicą.
  • Wyrazem tego jest obowiązek odsprzedania upoważnionym bankom dewiz zarobionych z eksportu po z góry określonym kursie.
  • Przedsiębiorcy ratują się wtedy transakcjami barterowymi (towar za towar), kompensacyjnymi (grupa towarów za grupę towarów) i clearingowymi (wzajemne rozliczanie należności eksportowych i zobowiązań importowych bez udziału dewiz).

ZAKUPY RZĄDOWE

  • Preferowanie przy zakupach publicznych produktów krajowych, nawet wtedy, gdy są one droższe od sprowadzanych z zagranicy.

Dr Piotr Szczepankowski

temat 4 i 5 kurs walutowy i rynki walutowe
Temat 4 i 5Kurs walutowy i rynki walutowe
  • Pojęcie kursu walutowego
  • Rodzaje kursów walutowych
  • Czynniki kształtujące kurs walutowy
  • Pojęcia aprecjacji (rewaluacji) i deprecjacji (dewaluacji)
  • Model współzależności między kursem walutowym, stopami procentowi i stopami inflacji – w tym międzynarodowy efekt Fishera
  • Transakcje na rynkach walutowych
  • Uczestnicy rynku walutowego

Dr Piotr Szczepankowski

poj cie waluty
Pojęcie waluty

WALUTA  inaczej dewizy, to:

  • krótkoterminowe należności denominowane w obcych środkach pieniężnych,
  • instrumenty finansowe denominowane w obcych środkach płatniczych o najwyższym stopniu płynności,
  • obce środki pieniężne posiadające natychmiastową zdolność płatniczą w obrocie międzynarodowym (obce banknoty, monety i rachunki a vista w walucie niekrajowej).

Dr Piotr Szczepankowski

poj cie kursu walutowego
Pojęcie kursu walutowego
  • Kurs walutowy to stosunek wymiany określonej ilości danej waluty za jednostkę innej waluty (np. ile złotych za 1 USD lub ile centów za 1 PLN).
  • Kurs walutowy to cena pieniądza zagranicznego wyrażona w pieniądzu krajowym.
  • Kurs walutowy to liczba jednostek danej waluty, jaka może być kupiona za jednostkę innej waluty.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje kurs w walutowych
Rodzaje kursów walutowych

I. PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA MOŻLIWOŚĆ WAHAŃ KURSÓW:

  • Kurs płynny (zmienny, elastyczny) – kształtowany pod wpływem popytu i podaży na rynku walutowym; może być kursem „brudnym” (stabilizowany przez interwencję banku centralnego) lub kursem „czystym” (ukształtowany na rynku bez interwencjonizmu banku centralnego)
  • Kurs sztywny – ustalany przez władze monetarne kraju,
  • Kurs pełzający – zbliżony do kursu sztywnego, ale korygowany skokowo przez państwo.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje kurs w walutowych1
Rodzaje kursów walutowych

II. PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA ZAKRES OBOWIĄZYWANIA:

  • Kurs zróżnicowany – może być zróżnicowany przedmiotowo (inny dla obrotów towarowych, inny dla usług niehandlowych), podmiotowo (inny dla firm, inny dla osób fizycznych), geograficznie (inny dla walut różnych grup krajów),
  • Kurs jednolity – jednakowy dla wszelkich form transakcji dewizowych.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje kurs w walutowych2
Rodzaje kursów walutowych

III. PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA OPERACJE BANKOWE:

  • Kurs kasowy (spot) – w kontraktach z natychmiastową zapłatą,
  • Kurs terminowy (future) – gdy zapłata następuje po upływie określonego czasu
  • Kurs terminowy – kurs kasowy > 0 waluta jest notowana terminowo z premią (tzw. report)
  • Kurs terminowy – kurs kasowy < 0 waluta jest notowana terminowo z dyskontem (tzw. deport)
  • Kurs terminowy – kurs kasowy = +/- wartość swapu (marży kursowej)
  • Stopa swapu (marży kursowej, premii, dyskonta waluty krajowej) w skali rocznej =

(wartość swapu / kurs kasowy) * (360 / t)

  • Kurs terminowy sprzedaży – kurs kasowy sprzedaży  podawane jest w pkt terminowych.

1pkt terminowy = 0,0001 PLN

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje kurs w walutowych3
Rodzaje kursów walutowych

IV. PODZIAŁ Z WZGLĘDU NA SPOSÓB PREZENTACJI KURSU:

  • Kurs bezpośredni – liczba jednostek waluty krajowej potrzebnych do zakupu jednej jednostki waluty zagranicznej,
  • Kurs pośredni – liczba jednostek waluty obcej potrzebnych do zakupy jednostki waluty krajowej,
  • Kurs krzyżowy – wyznaczenie kursu walutowego na podstawie znanych kursów dwóch różnych walut wg zasady:

PLN/LIT = PLN/USD * USD/LIT

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje kurs w walutowych4
Rodzaje kursów walutowych

V. INNE RODZAJE KURSÓW:

  • Kurs kupna (bid)
  • Kurs sprzedaży (offer)
  • Kurs „offer” – kurs „bid” = spread
  • Stopa spread = spread / kurs „bid”
  • Kurs nominalny – z inflacją
  • Kurs realny
  • Kurs podwartościowy – kurs rynkowy niższy od oficjalnego banku centralnego
  • Kurs nadwartościowy – kurs na rynku wyższy od oficjalnego banku centralnego

Dr Piotr Szczepankowski

zadania na kursy walutowe
Zadania na kursy walutowe
  • Kurs 1 USD w PLN wynosi 3,2635. Ile wynosi kurs złotego wyrażony w USD?
  • Dane są kursy: 4,005 PLN/EUR oraz 0,3889 CHF/PLN. Proszę obliczyć kurs:

a) CHF/EUR

b) EUR/CHF

  • Dane są kursy:

a) 106,6019 JPY/USD oraz 0,1127 USD/CZK. Proszę obliczyć kurs JPY/CZK oraz CZK/JPY.

b) 0,01480 HUF/PLN oraz 2,9686 PLN/CAD. Proszę obliczyć kurs HUF/CAD oraz CAD/HUF.

Dr Piotr Szczepankowski

podstawowe poj cia zwi zane z kursem walutowym
Podstawowe pojęcia związane z kursem walutowym
  • Aprecjacja waluty – wzrost rynkowego kursu pieniądza krajowego, czyli rynkowe umacnianie jego wartości; albo wzmacnianie na rynku wartości waluty zagranicznej
  • Deprecjacja waluty – rynkowy spadek wartości pieniądza krajowego, albo spadek kursu danej waluty na rynku dewizowym
  • Dewaluacja waluty – jednorazowe („skokowe”) urzędowe obniżenie wartości waluty krajowej, zazwyczaj wymuszone na władzy monetarnej wskutek długotrwałego deficytu bilansu obrotów bieżących i/lub odpływu kapitału
  • Rewaluacja waluty – wzrost oficjalnego kursu waluty krajowej w stosunku do walut obcych, następujący na skutek decyzji władz monetarnych danego kraju.

Dr Piotr Szczepankowski

stopy deprecjacji i aprecjacji
Stopy deprecjacji i aprecjacji
  • Stopa deprecjacji waluty krajowej względem waluty obcej:

(So – S1) / S1 = (1/S1 – 1/So) / 1/So

kurs bezpośredni – kurs pośredni

  • Stopa aprecjacji waluty zagranicznej względem waluty krajowej:

(S1 – So) / So = (1/So – 1/S1) / 1/S1

kurs bezpośredni – kurs pośredni

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki wp ywaj ce na poziom kurs w walutowych
Czynniki wpływające na poziom kursów walutowych

I. CZYNNIKI EKONOMICZNE:

1. Czynniki koniunkturalne:

- poziom dochodu narodowego

- stopa inflacji

- stopa procentowa

2. Czynniki strukturalne:

- infrastruktura gospodarki

- konkurencyjność gospodarki

- sytuacja w bilansie płatniczym

- poziom rozwoju techniczno – technologicznego

II. CZYNNIKI POZAEKONOMICZNE:

- czynniki polityczne

- czynniki psychologiczne

- częstotliwość i motywy interwencjonizmu banku centralnego na rynku walutowym

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki ekonomiczne wp ywaj ce na poziom kursu walutowego i
Czynniki ekonomiczne wpływające na poziom kursu walutowego (I)

Poziom kursu walutowego w danym kraju zależy od podaży walut zagranicznych oraz od popytu na nie. To z kolei zależy od eksportu i importu, inflacji i poziomu stopy procentowej.

WPŁYW EKSPORTU I IMPORTU NA KURS WALUTOWY

  • Podaż walut zagranicznych w danym kraju zależy od popytu na krajowe dobra i usługi na rynkach zagranicznych, od popytu na krajowe aktywa finansowe oraz od poziomu realizowanych FDI.

Im większy jest popyt na dobra, usługi i instrumenty finansowe danego kraju poza jego granicami (większy eksport), tym większa będzie podaż walut zagranicznych i tym niższy będzie kurs walutowy, czyli nastąpi aprecjacja pieniądza krajowego lub deprecjacja walut obcych.

  • Popyt na walutę zagraniczną zależy od popytu na produkty i usługi z zagranicy oraz od popytu na aktywa finansowe denominowane w walucie obcej.

Im większy jest popyt na dobra importowane, tym większy staje się popyt na waluty zagraniczne, rośnie wówczas kurs walutowy, czyli następuje deprecjacja waluty krajowej lub aprecjacja walut zagranicznych.

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki ekonomiczne wp ywaj ce na poziom kursu walutowego ii
Czynniki ekonomiczne wpływające na poziom kursu walutowego (II)

WPŁYW INFLACJI

Wysoka inflacja w kraju w stosunku do stopy inflacji za granicą (innego kraju) powoduje, że dobra krajowe są droższe na rynkach zagranicznych, a więc mniej konkurencyjne cenowo. Skutkuje to spadkiem popytu na nie, maleje eksport, ale za to rośnie import tańszych produktów z zagranicy – wywołuje to wzrost kursu walutowego i słabnięcie pieniądza krajowego.

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki ekonomiczne wp ywaj ce na poziom kursu walutowego iii
Czynniki ekonomiczne wpływające na poziom kursu walutowego (III)

WPŁYW POZIOMU STÓP PROCENTOWYCH

Wyższa w danym kraju stopa procentowa w stosunku do stopy procentowej za granicą (stopy innego kraju) powoduje napływ kapitału spekulacyjnego i wzrost podaży walut zagranicznych – kurs walutowy słabnie, czyli aprecjonuje waluta krajowa.

Dr Piotr Szczepankowski

r d a poda y walut zagranicznych
ŹRÓDŁA PODAŻY WALUT ZAGRANICZNYCH

Źródła te zwiększając podaż walut zagranicznych powodują aprecjację pieniądza krajowego. Zalicza się do nich:

  • Wpływy z eksportu towarów i usług,
  • Wydatki w kraju podróżnych zagranicznych,
  • Odsetki otrzymywane z lokat i inwestycji finansowych za granicą,
  • Dywidendy z udziałów w firmach zagranicznych,
  • Prywatne i oficjalne transfery z zagranicy
  • Kredyty pozyskiwane za granicą lub kredyty walutowe pozyskiwane w kraju,
  • Napływ kapitału spekulacyjnego,
  • FDI i inwestycje portfelowe osób zagranicznych w kraju,
  • Spadek walutowych rezerw dewizowych – sprzedaż dewiz przez bank centralny.

Dr Piotr Szczepankowski

r d a popytu na waluty
ŹRÓDŁA POPYTU NA WALUTY

Źródła te zwiększając popyt na waluty zagraniczne powodują deprecjację pieniądza krajowego. Zalicza się do nich:

  • Wydatki na import towarów i usług,
  • Wydatki za granicą podróżnych krajowych,
  • Odsetki płacone od zadłużenia zagranicznego,
  • Wypłaty dywidend inwestorom zagranicznym przez podmioty krajowe,
  • Kredyty udzielone zagranicy,
  • Odpływ kapitału spekulacyjnego i inwestycyjnego,
  • FDI i inwestycje portfelowe podmiotów krajowych za granicą,
  • Wzrost rezerw dewizowych – skup walut przez bank centralny.

Dr Piotr Szczepankowski

model wsp zale no ci kurs w walut st p procentowych i inflacji
Model współzależności kursów walut, stóp procentowych i inflacji

Efekt parytetu stopy procentowej

Względne różnice w stopie procentowej =

= względne różnice między kursem kasowym i terminowym

[(Ih – If) / (1 + If)] = [(Fo – So) / So]

czyli kurs terminowy wynosi:

Fo = So * [(1 + Ih) / (1 + If)]

Fo – kurs terminowy (waluta kraj. / waluta zagr.)

So – kurs kasowy (waluta kraj. / waluta zagr.)

Ih – krajowa stopa procentowa

If – stopa procentowa za granicą (w kraju waluty zagr.)

Dr Piotr Szczepankowski

model wsp zale no ci kurs w walut st p procentowych i inflacji1
Model współzależności kursów walut, stóp procentowych i inflacji

Efekt parytetu siły nabywczej

Względne różnice w oczekiwanej stopie inflacji =

= przewidywane zmiany w kursie kasowym

[(Ph – Pf) / (1 + Pf)] = [(St – So) / So]

Czyli terminowy kurs kasowy (kurs kasowy w terminie „t” wyniesie):

St = So * [(1 + Ph) / (1 + Pf)]

St – przewidywany kurs kasowy w terminie „t”

So – bieżący kurs kasowy

Ph – oczekiwana stopa inflacji w kraju

Pf – oczekiwana stopa inflacji za granicą

Dr Piotr Szczepankowski

model wsp zale no ci kurs w walut st p procentowych i inflacji2
Model współzależności kursów walut, stóp procentowych i inflacji

Efekt teorii oczekiwań

Przewidywane zmiany w kursie kasowym = względne różnice między kursem kasowym i terminowym

[(Fo – So) / So] = [(St – So) / So]

czyli wynika z tego, że przewidywany kurs kasowy w terminie „t” równa się aktualnie wyznaczanemu kursowi terminowemu (St = Fo)

Dr Piotr Szczepankowski

model wsp zale no ci kurs w walut st p procentowych i inflacji3
Model współzależności kursów walut, stóp procentowych i inflacji

Międzynarodowy efekt Fishera

Przewidywane zmiany w kursie kasowym = względne różnice w stopie procentowej

[(St – So) / So] = [(Ih – If) / (1 + If)]

Czyli terminowy kurs kasowy (kurs kasowy w terminie „t” wyniesie):

St = So * [(1 + Ih) / (1 + If)]

Dr Piotr Szczepankowski

przyk ad 1 na model wsp zale no ci
Przykład 1 na model współzależności

Przedsiębiorstwo Podeszwa jest eksporterem wyrobów obuwniczych. Odbiorca zagraniczny pochodzi z Niemiec. W dniu 9 grudnia Podeszwa sprzedała swemu kontrahentowi kalosze o łącznej wartości 300.000 EUR. Zapłata za towar ma być dokonana za 3 m-ce. W tym czasie mogą zajść niekorzystne zmiany na rynku walutowym. W związku z tym Dyr.Fin. zdecydował się na sprzedaż EUR na rynku terminowym. Jaki będzie terminowy kurs sprzedaży EUR, jeśli stopa % w kraju wynosi 6,86% rocznie, a w sferze euro wynosi 2,94% w skali rocznej? Aktualny kurs na rynku kasowym wynosi 3,98 PLN/EUR.

Dr Piotr Szczepankowski

przyk ad 2 na model wsp zale no ci
Przykład 2 na model współzależności

GGT jest importerem gazu płynnego. Z przeprowadzonych analiz planu zakupów wynika, że za miesiąc spółka będzie musiała zapłacić rosyjskim dostawcom około 1 mln USD za dostarczony gaz. Bieżący kurs kupna USD wyrażony w złotych wynosi 3,005. Spółka skontaktowała się z dealerami walutowymi w celu ustalenia kursu terminowego zakupu USD. Zaoferowany kurs wyniósł 3,050 zł/USD. Proszę określić, czy należy dokonać transakcji na rynku terminowym, jeśli banki proponują następujące warunki lokowania depozytów i zaciągania jednomiesięcznych kredytów:

  • dla PLN – lokata (bid) 6,43%, kredyt (offer) – 7,88%
  • dla USD – lokata (bid) 1,00%, kredyt (offer) – 1,91%

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje transakcji na rynku walutowym
Rodzaje transakcji na rynku walutowym
  • Transakcje natychmiastowe (spot) – około 47%
  • Transakcje swapowe – około 39%
  • Transakcje terminowe forward – około 7%
  • Transakcje opcyjne – około 5%
  • Transakcje futures – około 2%

Dr Piotr Szczepankowski

uczestnicy rynku walutowego
Uczestnicy rynku walutowego
  • Bankowi i niebankowi dealerzy walutowi – w tym samym czasie kupują waluty zagraniczne po kursie nabycia (bid) i sprzedają je po kursie sprzedaży (offer)
  • Klienci indywidualni (osoby fizyczne i przedsiębiorstwa) – grupa ta obejmuje głównie importerów i eksporterów, zagranicznych inwestorów giełdowych, firmy międzynarodowe
  • Spekulanci i arbitrażyści – wykorzystują rynki walutowe wyłącznie jako źródło zwiększenia swoich dochodów

Dr Piotr Szczepankowski

uczestnicy rynku walutowego c d
Uczestnicy rynku walutowego (c.d.)
  • Bank centralny i skarb państwa – wykorzystują rynek walutowy do tworzenia lub upłynniania rezerw dewizowych, spłaty zadłużenia zagranicznego kraju, interwencjonizmu w celu stabilizacji pieniądza krajowego
  • Brokerzy walutowi – pośrednicy dokonujący na zlecenie innych uczestników rynku walutowego transakcji kupna – sprzedaży walut zagranicznych
  • Asekuratorzy – uczestnicy działający głównie na terminowym rynku walutowym, kupujący walutowe kontrakty terminowe w celu zabezpieczenia przyszłych transakcji przed ryzykiem kursowym

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 6 ryzyko kursowe i jego formy
Tematyka 6Ryzyko kursowe i jego formy
  • Istota ryzyka kursowego
  • Rodzaje ryzyka kursowego
  • Znaczenie ryzyka kursowego w podejmowaniu decyzji finansowych
  • Pozycje walutowe przedsiębiorstwa a ryzyko kursowe

Dr Piotr Szczepankowski

istota ryzyka walutowego kursowego
Istota ryzyka walutowego (kursowego)
  • Jeżeli zmiany stóp procentowych i inflacji nie dostosowują się w zadawalającym stopniu do warunków parytetu wymiany na rynku pieniężnym danego kraju, uczestnicy rynku walutowego nie mają pewności co do utrzymania się wartości walut zagranicznych w przyszłości
  • Dlatego transakcje dewizowe narażone są na ryzyko zmiany wartości walut – jest to sens ryzyka walutowego, czyli niemożności przewidzenia kierunku i skali zmian kursów w następnych okresach

Dr Piotr Szczepankowski

istota ryzyka kursowego c d
Istota ryzyka kursowego (c.d.)
  • W krótkim okresie ryzyko kursowe przejawia się w postaci mniejszych realizowanych należności (np. z tytułu eksportu) i wzrostu zobowiązań (np. z tytułu importu) w przeliczeniu na walutę krajową.
  • W dłuższym okresie ryzyko kursowe wynika z możliwości realnego zagrożenia planowanych przez podmioty w przyszłości transakcji zagranicznych w postaci utraty oczekiwanej wartości przepływów pieniężnych (zmniejszenia przyszłych dochodów i wzrostu kosztów). Ponadto zmiany kursów wpływają na wartość księgową aktywów i pasywów, które w bilansie są przeliczane po nowym kursie na koniec okresu sprawozdawczego.

Dr Piotr Szczepankowski

istota ryzyka kursowego c d1
Istota ryzyka kursowego (c.d.)
  • Ryzyko kursowe powstaje z chwilą, gdy ujęte w bilansie danego podmiotu zagraniczne aktywa i zobowiązania muszą być przeliczane lub wyceniane wg kursu kasowego na koniec okresu obrotowego.

Dr Piotr Szczepankowski

rodzaje ryzyka kursowego
Rodzaje ryzyka kursowego

Wyróżnia się trzy formy ryzyka kursowego:

  • Ryzyko konwersji (księgowe),
  • Ryzyko transakcyjne (krótkoterminowe),
  • Ryzyko ekonomiczne (długoterminowych operacji).

Dr Piotr Szczepankowski

ryzyko konwersji
Ryzyko konwersji
  • Pojawia się w momencie przeliczania i konsolidacji sprawozdań finansowych zagranicznych podmiotów zależnych (filii zagranicznych) na walutę jednostki macierzystej oraz w momencie tworzenia sprawozdań finansowych, w których aktywa i pasywa są denominowe w walutach obcych (jest to ryzyko wyceny bilansowej)
  • Wycena ryzyka kursowego ma charakter formalny i retrospektywny (historyczny). Wyznacza się tzw. różnice przeliczeniowe lub różnice kursowe, które są ujmowane w rachunku zysków i strat oraz w bilansie. W tym ostatnim przypadku wylicza się także różnice kursowe w każdej pozycji należności i zobowiązań walutowych (po kursie średnim w dniu zamknięcia bilansu).

Dr Piotr Szczepankowski

ryzyko transakcyjne
Ryzyko transakcyjne
  • Pojawia się wtedy, gdy wyniki rozliczenia należności i zobowiązań z tytułu bieżących operacji zagranicznych przyczyniają się do pogorszenia rachunku zysków i strat
  • Przykładowo – eksporter będzie wykazywał straty z różnic kursowych, gdy nastąpi aprecjacja waluty krajowej, a importer – gdy wystąpi deprecjacja waluty krajowej
  • Ryzyko to obniża zyski i zmniejsza stopień rentowności zaangażowanego kapitału

Dr Piotr Szczepankowski

ryzyko ekonomiczne
Ryzyko ekonomiczne
  • Wynika ono z niepewności sytuacji dotyczącej możliwości zrealizowania w przyszłości oczekiwanych zysków z transakcji dewizowych zawieranych w długim okresie przez podmioty gospodarcze, szczególnie transakcji FDI.
  • Wycena tego ryzyka polega na uwzględnieniu możliwego spadku wartości oczekiwanych przepływów pieniężnych w działalności operacyjnej podmiotów w długim okresie – dotyczy to zarówno zysków, jak i zmian w kapitale obrotowym, wartości aktywów trwałych itp.

Dr Piotr Szczepankowski

znaczenie ryzyka kursowego w podejmowaniu decyzji finansowych
Znaczenie ryzyka kursowego w podejmowaniu decyzji finansowych

Punktem wyjścia w zarządzaniu ryzykiem kursowym jest:

  • Zdefiniowanie typu ryzyka kursowego,
  • Zgromadzenie informacji umożliwiających wycenę ryzyka kursowego, czyli kwoty różnic kursowych,
  • Uzyskanie wiarygodnej prognozy trendu przyszłych zmian kursów walutowych,
  • Określenie zakresu „bezpiecznych” zmian kursów walutowych,
  • Zaprojektowanie właściwej strategii zabezpieczenia pozycji walutowej przedsiębiorstwa.

Dr Piotr Szczepankowski

znaczenie ryzyka kursowego w podejmowaniu decyzji finansowych1
Znaczenie ryzyka kursowego w podejmowaniu decyzji finansowych

Ważne jest zbadanie i ustalenie, czy:

  • Przy sprzedaży eksportowej wpływy pieniężne mogą się zwiększyć w efekcie poprawy konkurencyjności eksportu na skutek deprecjacji waluty krajowej,
  • Przy sprzedaży krajowej wpływy pieniężne mogą zwiększyć się w rezultacie dewaluacji waluty krajowej (pogorszenia się konkurencyjności towarów importowanych),
  • Wielkość sprzedaży osiągana przez dostawców krajowych i wynikające stąd wpływy pieniężne mogą ulec zmniejszeniu, na skutek procesów deflacyjnych, towarzyszących deprecjacji waluty krajowej,
  • Koszty importu zaopatrzeniowego mogą wzrosnąć w następstwie deprecjacji waluty krajowej,
  • Koszty zaopatrzenia ze źródeł krajowych mogą ulec zwiększeniu w następstwie obniżenia kursu waluty krajowej,
  • Konieczny będzie wzrost wartości kapitału obrotowego i aktywów trwałych w efekcie deprecjacji waluty krajowej.

Dr Piotr Szczepankowski

pozycje walutowe firmy a ryzyko kursowe
Pozycje walutowe firmy a ryzyko kursowe

Wyróżnia się trzy rodzaje pozycji walutowych przedsiębiorstw:

  • Pozycję domkniętą, kiedy aktywa (należności) i zobowiązania denominowane w obcych walutach są takie same,
  • Długą otwartą pozycję walutową, kiedy należności są większe od zobowiązań dewizowych,
  • Krótką otwartą pozycję walutową, kiedy należności są mniejsze od zobowiązań dewizowych.

Dr Piotr Szczepankowski

pozycje walutowe firmy a ryzyko kursowe1
Pozycje walutowe firmy a ryzyko kursowe
  • Podmiot z domkniętą pozycją walutową nie jest narażony na ryzyko kursowe, szczególnie transakcyjne,
  • Podmiot z otwartą długą pozycją walutową (np. eksporter, udzielający kredytów dewizowych itp.) jest narażony na ryzyko związane z aprecjacją waluty krajowej,
  • Podmiot z otwartą krótką pozycją walutową (np. importer, czy zaciągający kredyt dewizowy) jest narażony na ryzyko związane z deprecjacją waluty krajowej.

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 7 metody zabezpieczania podmiot w przed ryzykiem kursowym
Tematyka 7Metody zabezpieczania podmiotów przed ryzykiem kursowym
  • Metody naturalne
  • Metody wewnętrzne
  • Metody zewnętrzne
  • Pochodne instrumenty finansowe z zabezpieczaniu przed ryzykiem kursowym

Dr Piotr Szczepankowski

metody naturalne
Metody naturalne
  • Metody naturalne zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym (tzw. hedging naturalny) polegają na ograniczaniu ryzyka kursowego bez stosowania finansowych instrumentów zabezpieczających (pochodnych).

Dr Piotr Szczepankowski

metody hedgingu naturalnego
Metody hedgingu naturalnego
  • Świadome pozostawienie otwartej pozycji walutowej – dobra strategia, gdy firma posiadającą długą otwartą pozycję walutową przewiduje wzrost kursu labo gdy ma krótką pozycję i przewiduje spadek kursu walutowego,
  • Zmiana terminu płatności zobowiązań walutowych lub terminu inkasowania należności – wydłużenie terminu spłaty zobowiązań lub przyspieszanie ściągania należności, gdy następuje wzrost kursu oraz skracanie płatności zobowiązań lub wydłużanie okresu kredytowania odbiorców, gdy następuje spadek kursu walutowego. Można to także odczytać odwrotnie, gdy firma chce zminimalizować straty na ryzyku kursowym,

Dr Piotr Szczepankowski

metody hedgingu naturalnego c d
Metody hedgingu naturalnego (c.d.)
  • Domykanie pozycji walutowej – zaciąganie zobowiązań walutowych (np. kredytów dewizowych) w takiej walucie, w jakiej rozliczane są transakcje eksportowe lub ustalenie płatności należności w takiej walucie, w jakiej powstają zobowiązania importowe,
  • Zakupy materiałów do produkcji w kraju, który później odbiera produkcję eksportową,
  • Przenoszenie produkcji do kraju, który był dotychczas importerem tych dóbr.

Dr Piotr Szczepankowski

metody wewn trzne
Metody wewnętrzne
  • Przyspieszanie i opóźnianie płatności (leads and lags) – importerzy eksponowani na ryzyko wzrostu kursu i przewidujący deprecjację waluty krajowej będą przyspieszać swoje płatności; eksporterzy eksponowani na ryzyko spadku kursu i przewidujący aprecjację waluty krajowej będą chcieli opóźniać inkasowanie należności (i odwrotnie),
  • Klauzule waloryzacyjne – klauzule w kontraktach o zmianie ceny towaru w takich proporcjach, w jakich zmieni się kurs tej waluty zagranicznej w stosunku do waluty krajowej od chwili zawarcia umowy do momentu zapłaty,
  • Kompensata wewnętrzna – równoważenie otwartej pozycji walutowej.

Dr Piotr Szczepankowski

metody zewn trzne
Metody zewnętrzne
  • Ubezpieczanie ryzyka w towarzystwie ubezpieczeniowym
  • Dyskonto weksli handlowych
  • Forfaiting – zakup należności eksportowych
  • Faktoring – sprzedaż należności eksportowych

Dr Piotr Szczepankowski

zabezpieczanie pozycji walutowej pochodnymi instrumentami finansowymi
Zabezpieczanie pozycji walutowej pochodnymi instrumentami finansowymi
  • Walutowe kontrakty forward typu NDF (Non-Delivery Forward),
  • Giełdowe kontrakty futures
  • Opcje walutowe typu call i put

STRATEGIE:

  • Dopasowanie pochodnych transakcji zabezpieczających do poszczególnych rozliczeń walutowych, zarówno co do daty, jak i kwoty rozliczeń – strategia najprostsza, ale najdroższa,
  • Strategia zabezpieczenia różnicy między należnościami a zobowiązaniami w danej walucie – strategia trudna do wykonania, bowiem mogą być odmienne terminy inkasa należności i regulowania zobowiązań,
  • Strategia pozycji walutowej – zabezpieczenie różnicy między należnościami a zobowiązaniami o tych samych terminach wymagalności i zapadalności.

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 8 analiza kursowego ryzyka konwersji i ryzyka ekonomicznego
Tematyka 8Analiza kursowego ryzyka konwersji i ryzyka ekonomicznego
  • Przypomnienie pojęcia ryzyka konwersji
  • Metody rachunku różnic kursowych
  • Standardy rachunkowe wykorzystywane w konsolidacji sprawozdań finansowych
  • Identyfikacja ryzyka ekonomicznego
  • Ekonomiczne skutki zmiany kursu walut
  • Analiza kursowego ryzyka ekonomicznego

Dr Piotr Szczepankowski

poj cie ryzyka konwersji
Pojęcie ryzyka konwersji
  • Kursowe ryzyko konwersji (ryzyko księgowe) pojawia się w momencie określania dewizowej wartości aktywów i zobowiązań, przychodów oraz wydatków, w związku z koniecznością prowadzenia przez przedsiębiorstwo rachunkowości w walucie krajowej.
  • Dotyczy ono operacji gospodarczych wyrażanych w walutach obcych i wykazanych w księgach rachunkowych wg obowiązujących kursów kupna-sprzedaży banku, z którego podmiot korzysta, a także pozostałych aktywów i pasywów, ujmowanych w bilansie po obowiązującym kursie walutowym w momencie ich przeliczania na walutę krajową.

Dr Piotr Szczepankowski

kto analizuje ryzyko konwersji
Kto analizuje ryzyko konwersji?
  • Przedsiębiorstwa międzynarodowe dla swoich filii zagranicznych.
  • Jednostki zagraniczne zależne od firmy międzynarodowej  w celu konsolidacji sprawozdań finansowych jednostka zależna przelicza pozycje ze swoich sprawozdań finansowych na walutę podmiotu dominującego.

Dr Piotr Szczepankowski

skutek ryzyka konwersji
Skutek ryzyka konwersji
  • Powstają tzw. różnice kursowe (dodatnie lub ujemne) albo inaczej zyski lub straty kursowe po konwersji
  • Różnica kursowa jest definiowana jako różnica między całkowitą wartością denominowanych w walutach obcych składników aktywów a całkowitą wartością denominowanych w walutach obcych zobowiązań.
  • Nie ma jednolitego podejścia do wyznaczania i podawania różnic kursowych. Należy jedynie podać podstawę wg której nastąpiło przeliczenie.

Dr Piotr Szczepankowski

metody rachunku r nic kursowych
Metody rachunku różnic kursowych
  • Metoda aktywów bieżących – trwałych
  • Metoda aktywów pieniężnych – niepieniężnych
  • Metoda czasowa
  • Metoda kursu bieżącego

Dr Piotr Szczepankowski

metoda aktyw w bie cych trwa ych
Metoda aktywów bieżących - trwałych
  • Wszystkie składniki aktywów obrotowych i zobowiązań bieżących wyceniane są po kursie bieżącym z dnia sprawozdania finansowego. Aktywa trwałe, zobowiązania długoterminowe i kapitały własne (podstawowe) wyceniane są po kursie historycznym (tj. po kursie z dnia nabycia aktywa i zaciągnięcia zobowiązania.
  • Ryzyko konwersji odzwierciedlone jest w różnicach między walutowymi aktywami bieżącymi a walutowymi zobowiązaniami bieżącymi.
  • Pozycje rachunku zysków i strat są przeliczane wg średnich kursów walut z danego okresu sprawozdawczego. Jedynie pozycje kosztów i przychodów, które wiążą się z wykorzystywanymi aktywami trwałymi (amortyzacja, odsetki itp.) oraz długookresowymi zobowiązaniami (odsetki od zaciągniętych kredytów i pożyczek) są przeliczane wg kursów walut, jakie wykorzystano do przeliczania odpowiednich składników aktywów i pasywów.

Dr Piotr Szczepankowski

metoda aktyw w pieni nych niepieni nych
Metoda aktywów pieniężnych - niepieniężnych
  • Wszystkie aktywa pieniężne (gotówka, należności, papiery wartościowe) oraz pasywa pieniężne (zobowiązania bieżące, kredyty i pożyczki) przeliczane są po kursie bieżącym. Pozostałe aktywa i pasywa przeliczone są po kursie historycznym.
  • Pozycje rachunku zysków i strat ujmowane są wg średnich kursów z okresu sprawozdawczego, z wyjątkiem takich pozycji jak amortyzacja oraz kosztów uzyskania przychodów, które są związane z wykorzystaniem niepieniężnych składników aktywów i pasywów.

Dr Piotr Szczepankowski

metoda czasowa
Metoda czasowa
  • Podobna do metody aktywa pieniężne – niepieniężne, z tym, że dodatkowo zapasy przelicza się po kursie średnim. Reszta bez zmian.

Dr Piotr Szczepankowski

metoda kursu bie cego
Metoda kursu bieżącego
  • Wszystkie aktywa i wszystkie zobowiązania przeliczane są po kursie bieżącym. Natomiast jedynie kapitały własne (podstawowy, rezerwowy i zapasowy) podawane są wg kursu historycznego.
  • Pozycje w rachunku zysków i strat przeliczane są po średnim kursie z okresu sprawozdawczego.
  • W tej metodzie przy deprecjacji waluty krajowej daje zyski z różnic kursowych, a aprecjacja – straty.

Dr Piotr Szczepankowski

metody konwersji podsumowanie
Metody konwersji (podsumowanie)
  • Korekty wartości aktywów i pasywów bilansu z tytułu różnic kursowych nakładają na firmę obowiązek ich ujawniania w postaci oddzielnej pozycji w bilansie sprawozdawczym – konkretnie w pozycji „kapitały własne” ze znakiem „plus” lub „minus”
  • Ryzyko konwersji objawia się zatem na ewentualnym zmniejszeniu kapitałów własnych (aktywów netto) filii zagranicznej firmy macierzystej. Chociaż niekorzystny wynik tej korekty nie może wpłynąć na rzeczywistą (rynkową) wartość firmy, to pogarsza jej wskaźnikową sytuację ekonomiczną (np. wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych), co może utwierdzić inwestorów o rosnącym ryzyku finansowym w tej firmie i objawić się spadkiem jej wartości na rynku (wzrost kosztu kapitału własnego).

Dr Piotr Szczepankowski

standardy rachunkowo ci wykorzystywane w konsolidacji sprawozda finansowych
Standardy rachunkowości wykorzystywane w konsolidacji sprawozdań finansowych
  • Najpopularniejszym standardem rachunkowym jest metoda konwersji kursów bieżących. Stosuje ją większość krajów, w tym także Polska.
  • W naszym kraju obowiązuje jedynie zasada, że różnice kursowe wykazywane są w przychodach finansowych (różnice dodatnie) lub kosztach finansowych (różnice ujemne) i poprzez zysk (stratę) netto trafiają do bilansu, do pozycji „kapitały własne”.

Dr Piotr Szczepankowski

standardy rachunkowe c d
Standardy rachunkowe (c.d.)
  • Standardy rachunkowe wprowadziły nowe nazwy dla walut:

WALUTA FUNKCJONALNA waluta pierwotnego otoczenia ekonomicznego, w którym podmiot zagraniczny bezpośrednio prowadzi swoją działalność gospodarczą (waluta filii zagranicznej, waluta kraju inwestycji).

WALUTA SPRAWOZDAWCZA  waluta kraju macierzystego (korporacji międzynarodowej, inwestora).

Dr Piotr Szczepankowski

konwersja sprawozda przyk ady
Konwersja sprawozdań - przykłady

Dr Piotr Szczepankowski

ustalenia matematyczne strat zysk w kursowych po konwersji
Ustalenia matematyczne strat (zysków) kursowych po konwersji

WZÓR I:

SKK = (AZKo – PZKo) * [(1/et – 1/eo)/(1/eo)]

gdzie:

AZKo – konwertowane aktywa zagraniczne (wg danych początkowych w walucie zagranicznej)

PZKo – konwertowane pasywa zagraniczne (wg danych początkowych w walucie zagranicznej)

et – kurs na koniec roku (bezpośredni dla waluty krajowej),

eo – kurs na początek roku (bezpośredni dla waluty krajowej).

Dr Piotr Szczepankowski

ustalenia matematyczne strat zysk w kursowych po konwersji1
Ustalenia matematyczne strat (zysków) kursowych po konwersji

WZÓR II:

SKK = 1/eo * (AZKo – PZKo) * (eo – et)/et

gdzie:

AZKo – konwertowane aktywa zagraniczne (na początek okresu w walucie krajowej),

PZKo – konwertowane pasywa zagraniczne (na początek okresu w walucie krajowej),

pozostałe oznaczenia jak w poprzednim wzorze.

Dr Piotr Szczepankowski

ograniczenie straty kursowej z konwersji kontraktem terminowym forward
Ograniczenie straty kursowej z konwersji kontraktem terminowym forward

Wartość kontraktu forward = przewidywane straty kursowe w walucie sprawozdawczej / (pośredni kurs terminowy waluty krajowej – prognozowany pośredni kurs kasowy waluty krajowej)

Dr Piotr Szczepankowski

techniki os onowe bilansu i rachunku wynik w przed ryzykiem konwersji
Techniki osłonowe bilansu i rachunku wyników przed ryzykiem konwersji

MOŻLIWA DEPRECJACJA WALUTY KRAJOWEJ:

  • Zaciągać pożyczki na rynku krajowym,
  • Sprzedawać walutę krajową w kontraktach terminowych,
  • Zmniejszać poziom gotówki i inwestycji krótkoterminowych w walucie krajowej,
  • Zwiększać poziom należności w walucie zagranicznej,
  • Opóźniać ściąganie należności zza granicy,
  • Opóźniać spłatę zobowiązań krajowych,
  • Przyspieszać wypłatę dywidend i opłat licencyjnych w walucie zagranicznej,
  • Przyspieszać spłatę zobowiązań w walucie zagranicznej,
  • Fakturować sprzedaż towarów eksportowych w walucie zagranicznej, a zakup towarów importowych w walucie krajowej.

Dr Piotr Szczepankowski

techniki os onowe bilansu i rachunku wynik w przed ryzykiem konwersji1
Techniki osłonowe bilansu i rachunku wyników przed ryzykiem konwersji

MOŻLIWA APRECJACJA WALUTY KRAJOWEJ:

  • Spłacaj pożyczki zaciągnięte na rynku krajowym,
  • Kupuj walutę krajową w kontraktach terminowych,
  • Zwiększaj poziom gotówki i wartość krótkoterminowych papierów wartościowych w walucie krajowej,
  • Zmniejszaj poziom należności w walucie zagranicznej,
  • Szybciej ściągaj należności w walucie krajowej,
  • Przyspieszaj spłatę zobowiązań bieżących w walucie krajowej,
  • Opóźniaj wypłatę dywidend i opłat licencyjnych w walutach zagranicznych,
  • Opóźniaj spłatę zobowiązań bieżących w walucie zagranicznej,
  • Fakturuj sprzedaż eksportową w walucie krajowej, a zakup towarów importowych w walucie zagranicznej.

Dr Piotr Szczepankowski

identyfikacja ryzyka ekonomicznego
Identyfikacja ryzyka ekonomicznego
  • Kursowe ryzyko ekonomiczne obejmuje część ryzyka transakcyjnego, wynikającego z już zawartych, ale jeszcze nie rozliczonych transakcji kupna – sprzedaży oraz długoterminowe ryzyko operacyjne.
  • Nierozliczone w danym okresie sprawozdawczym transakcje kupna-sprzedaży (należności i zobowiązania dewizowe) z wcześniej zawartych kontraktów odzwierciedlane są w przychodach i kosztach przyszłych okresów, i stanowią właśnie ryzyko ekonomiczne.
  • Przy planowaniu przyszłych operacji zagranicznych trzeba uwzględnić istnienie realnego zagrożenia dla osiąganych w przyszłości dochodów i ponoszonych kosztów (wydatków) w rezultacie nieoczekiwanych zmian kursów walut. To też jest ryzyko ekonomiczne.
  • Pomiar ryzyka ekonomicznego wymaga najpierw obliczenia realnego kursu wymiany, związanego z tempem inflacji w poszczególnych krajach.

Dr Piotr Szczepankowski

pomiar realnego kursu waluty
Pomiar realnego kursu waluty

Kurs realny w okresie t = kurs nominalny w okresie t * [(1 + infl.zagr.) / (1 + infl.kraj.)]

Zgodnie z formułą, zmiany w poziomie nominalnego kursu walutowego nie mają żadnego wpływu na przyszłe przepływy pieniężne firmy, jeśli w całości są kompensowane przez odpowiednie zmiany w stopach inflacji zagranicznej i krajowej.

Dopiero w przypadku zróżnicowania się tych stóp inflacji nastąpi zmiana realnego kursu walutowego, która spowoduje zmiany w wartości przychodów i kosztów. Zmienią się bowiem relacje cen krajowych w stosunku do cen zagranicznych, co wpłynie na poziom konkurencyjności towarów importowanych na rynek krajowy i eksportowanych na rynku międzynarodowe.

Dr Piotr Szczepankowski

ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przep yw w pieni nych firmy krajowej
Ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przepływów pieniężnych firmy krajowej

PRZYCHODY:

  • SPRZEDAŻ EKSPORTOWA:

- popyt elastyczny i deprecjacja waluty krajowej  duży wzrost CF; popyt elastyczny i aprecjacja waluty krajowej  silny spadek CF,

- popyt nieelastyczny i deprecjacja waluty krajowej  mały wzrost CF; popyt nieelastyczny i aprecjacja waluty krajowej  mały spadek CF

Dr Piotr Szczepankowski

ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przep yw w pieni nych firmy krajowej c d
Ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przepływów pieniężnych firmy krajowej (c.d.)

PRZYCHODY:

  • SPRZEDAŻ KRAJOWA:

- słaba konkurencja importu i deprecjacja waluty krajowej  duży spadek CF; słaba konkurencja importu i aprecjacja waluty krajowej  silny wzrost CF,

- silna konkurencja importu i deprecjacja waluty krajowej  mały spadek CF; silna konkurencja importu i aprecjacja waluty krajowej  mały wzrost CF.

Dr Piotr Szczepankowski

ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przep yw w pieni nych firmy krajowej c d1
Ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przepływów pieniężnych firmy krajowej (c.d.)

KOSZTY OPERACYJNE (BEZ AMORTYZACJI):

  • KOSZTY OPERACYJNE KRAJOWE:

- niski udział importu i deprecjacja waluty krajowej  duży spadek CF; niski udział importu i aprecjacja waluty krajowej  duży wzrost CF;

- wysoki udział importu i deprecjacja waluty krajowej  mały spadek CF; wysoki udział importu i aprecjacja waluty krajowej  mały wzrost CF.

Dr Piotr Szczepankowski

ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przep yw w pieni nych firmy krajowej c d2
Ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przepływów pieniężnych firmy krajowej (c.d.)

KOSZTY OPERACYJNE (BEZ AMORTYZACJI):

  • KOSZTY OPERACYJNE IMPORTOWE:

- mały rynek krajowy i deprecjacja waluty krajowej  CF bez zmiany; mały rynek krajowy i aprecjacja waluty krajowej  CF bez zmiany,

- duży rynek krajowy i deprecjacja waluty krajowej  mały spadek CF; duży rynek krajowy i aprecjacja waluty krajowej  mały spadek CF.

Dr Piotr Szczepankowski

ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przep yw w pieni nych firmy krajowej c d3
Ekonomiczne skutki zmiany kursu waluty krajowej dla przepływów pieniężnych firmy krajowej (c.d.)

AMORTYZACJA:

- deprecjacja waluty krajowej  spadek wartości CF o stopę deprecjacji,

- aprecjacja waluty krajowej  wzrost wartości CF o stopę aprecjacji.

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 9 metody pomiaru i os ony przed ryzykiem transakcyjnym
Tematyka 9Metody pomiaru i osłony przed ryzykiem transakcyjnym
  • Ryzyko transakcyjne to zyski i straty powstałe z rozliczenia istniejących zobowiązań i należności finansowych, które zostały wyrażone w obcych walutach.
  • Ryzyko transakcyjne powstaje zatem w przypadku:

- kupna czy sprzedaży towarów na rynkach zagranicznych,

- udzielenia lub zaciągnięcia pożyczki dewizowej,

- nabycia lub sprzedaży aktywów finansowych denominowanych w obcych walutach.

Dr Piotr Szczepankowski

pomiar ryzyka transakcyjnego
Pomiar ryzyka transakcyjnego

Minus należności zagraniczne zaksięgowane po kursie So

Plus należności zagraniczne rozliczane po kursie S1

__________________________________

= zyski (straty) kursowe z należności eksportowych

Dr Piotr Szczepankowski

pomiar ryzyka transakcyjnego1
Pomiar ryzyka transakcyjnego

Plus zobowiązania zagraniczne zaksięgowane po kursie So

Minus zobowiązania zagraniczne rozliczane po kursie S1

_________________________________

= zyski (straty) kursowe z należności eksportowych

Dr Piotr Szczepankowski

zabezpieczanie si przed ryzykiem transakcyjnym
Zabezpieczanie się przed ryzykiem transakcyjnym
  • Instrumenty pochodne: forward, NDF, futures, opcje walutowe,
  • Matching, czyli dopasowywanie kwot i terminów płatności zagranicznych,
  • Leads and lags, czyli opóźnianie lub przyspieszanie płatności zagranicznych,
  • Risk sharing, czyli klauzule waloryzacyjne,
  • Transfer pricing, czyli ceny transferowe,
  • Exposure netting, czyli kompensata ryzyka kursowego przez domykanie pozycji walutowej.

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 10 polityka kr tkookresowego finansowania zagranicznego firmy
Tematyka 10Polityka krótkookresowego finansowania zagranicznego firmy
  • Czynniki kształtujące strategie krótkookresowego finansowania zagranicznego
  • Źródła finansowania transakcji bieżących
  • Kalkulacja kosztów alternatywnych źródeł finansowania bieżącego
  • Finansowanie handlu zagranicznego

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki kszta tuj ce strategie kr tkookresowego finansowania zagranicznego
Czynniki kształtujące strategie krótkookresowego finansowania zagranicznego
  • Dostęp do walutowych kontraktów terminowych jeżeli możliwe jest zawieranie transakcji terminowych na rynku walutowym, to w kalkulacji kosztów finansowania można pominąć wpływ ryzyka kursowego,
  • Efekt oddziaływania ryzyka kursowego na aktywa i zobowiązania firmy szczególnie wtedy, gdy nie istnieje lub jest słaby rynek walutowych kontraktów terminowych

Dr Piotr Szczepankowski

czynniki kszta tuj ce strategie kr tkookresowego finansowania zagranicznego1
Czynniki kształtujące strategie krótkookresowego finansowania zagranicznego
  • Stopień awersji do ryzyka eliminowanie ryzyka kursowego wiąże się z ponoszeniem wyższych kosztów finansowych, związanych z wyborem określonej techniki osłonowej
  • Asymetria podatkowa występuje wtedy, gdy lokalne prawo podatkowe w odmienny sposób traktuje zyski i straty kursowe z operacji zagranicznych i z kontraktów terminowych; wynika z tego konieczność oszacowania kosztów źródeł finansowania, po uwzględnieniu opodatkowania oszczędności wynikających z różnic kursowych
  • Ryzyko polityczne

Dr Piotr Szczepankowski

r d a finansowania transakcji bie cych
Źródła finansowania transakcji bieżących
  • Pożyczki firm zagranicznych czynnikami branymi pod uwagę w tym przypadku są: lokalne koszty kredytów, zasady opodatkowania, waluta pożyczki, oczekiwane zmiany kursu walutowego w okresie spłaty kredytu
  • Pożyczki w walutach lokalnych banków komercyjnych dobre, gdy tańsze od pożyczek od firmy macierzystej oraz wtedy, gdy ryzyko kursowe jest istotne; pożyczki te mogą przybrać formę: kredytów obrotowych i w rachunku bieżącym, linii kredytowych, overdraftu, kredytu rewolwingowego, dyskonta weksli handlowych

Dr Piotr Szczepankowski

r d a finansowania transakcji bie cych1
Źródła finansowania transakcji bieżących
  • Kredyt obrotowy i w rachunku bieżącym może to być kredyt otwarty lub kasowy
  • Linia kredytowa umożliwia ona finansowanie, w umownym okresie i w granicach określonych limitów, szeregu następujących po sobie, powtarzalnych transakcji handlowych, bez obowiązujących terminów i kwot wykorzystania kredytu
  • Overdraft odmiana linii kredytowej; finansowanie niezbędnych wydatków bieżących firmy w przypadku powstania debetu na rachunku bieżącym kredytobiorcy

Dr Piotr Szczepankowski

r d a finansowania transakcji bie cych2
Źródła finansowania transakcji bieżących
  • Kredyt rewolwingowy jest to forma odnawialnej linii kredytowej; bank zobowiązuje się do odnawiania linii kredytowej po każdym wygaśnięciu dotychczasowej umowy, na warunkach pierwotnej umowy kredytowej; firmy płacą także odsetki od niewykorzystanej części środków finansowych (od 0,125% do 1%); po upływie 2-ch lub 3-ch lat umowa jest przez bank renegocjowana
  • Dyskonto weksli handlowych lub ciągnionych na dany bank

Dr Piotr Szczepankowski

r d a finansowania transakcji bie cych3
Źródła finansowania transakcji bieżących
  • Krótkoterminowe papiery wartościowe weksle komercyjne
  • Euroweksle przedrostek „euro” ma wskazywać, iż weksle komercyjne są wystawione w obcej walucie i sprzedawane poza granicami kraju wystawcy; są emitowane przez większe korporacje międzynarodowe

Dr Piotr Szczepankowski

kalkulacja koszt w alternatywnych r de finansowania bie cego
Kalkulacja kosztów alternatywnych źródeł finansowania bieżącego
  • Analiza polega na porównaniu efektywnych kosztów źródeł finansowania
  • Istotą rachunku jest zbadanie wpływu oczekiwanej dewaluacji (lub rewaluacji) waluty lokalnej na efektywne koszty krajowych pożyczek krótkoterminowych oraz porównanie ich z kosztami zaciągnięcia ekwiwalentnych kredytów w innej walucie (bez oceny możliwości zabezpieczenia ryzyka walutowego)
  • Są dwa warianty rachunku kalkulacyjnego: (a) bez uwzględnienia obowiązującego w kraju opodatkowania dochodów firmy, (b) z uwzględnieniem krajowej stopy opodatkowania dochodów firmy.

Dr Piotr Szczepankowski

kalkulacja koszt w alternatywnych r de finansowania bie cego1
Kalkulacja kosztów alternatywnych źródeł finansowania bieżącego

WARIANT I – BEZ PODATKÓW

Efektywny koszt zaciągnięcia ekwiwalentnej pożyczki zagranicznej w walucie lokalnej:

Rz = Rk * (1 – d) – d

gdzie:

Rk – oprocentowanie ekwiwalentnej pożyczki krajowej,

d – stopa dewaluacji waluty lokalnej [= (eo – e1) / eo]

Stopa dewaluacji, przy której koszt pożyczki zagranicznej i krajowej byłyby takie same:

d* = (Rz – Rk) / (1 + Rz)

Dr Piotr Szczepankowski

kalkulacja koszt w alternatywnych r de finansowania bie cego2
Kalkulacja kosztów alternatywnych źródeł finansowania bieżącego

WARIANT II – Z PODATKIEM

Efektywny koszt zaciągnięcia ekwiwalentnej pożyczki zagranicznej w walucie lokalnej:

Rz = Rk * (1 – d) * (1 – Tk) – d

gdzie:

Rk – oprocentowanie ekwiwalentnej pożyczki krajowej,

d – stopa dewaluacji waluty lokalnej [= (eo – e1) / eo]

Tk – krajowa stopa podatku dochodowego

Stopa dewaluacji, przy której koszt pożyczki zagranicznej i krajowej byłyby takie same:

d* = (Rz – Rk) / (1 + Rz)

Dr Piotr Szczepankowski

komentarz do granicznej stopy dewaluacji
Komentarz do „granicznej” stopy dewaluacji
  • Jeżeli dewaluacja na rynku będzie większa od „granicznej” stopy dewaluacji (d*), to wówczas należałoby finansować działalność kredytem w walucie lokalnej (krajowej),
  • Jeżeli dewaluacja na rynku będzie mniejsza od „granicznej” stopy dewaluacji (d*), to wówczas należałoby finansować działalność kredytem w walucie obcej (zagranicznej),
  • Jeżeli dewaluacja na rynku będzie róna „granicznej” stopie dewaluacji (d*), to wówczas koszt kredytu lokalnego jest taki sam jak kredytu dewizowego.

Dr Piotr Szczepankowski

przyk ad
Przykład

Firma polska rozważa zaciągnięcie rocznego kredytu obrotowego na sfinansowanie swojej produkcji eksportowej. Kredyt mógłby być udzielony w PLN lub w EUR. Oprocentowanie kredytu złotowego wynosi aktualnie 15% rocznie, a kredytu dewizowego 8% rocznie. Bieżący kurs kasowy EUR wynosi 4,35 PLN. Roczny kurs terminowy EUR określony jest na 4,45 PLN. Stopa podatkowa wynosi 19%. Jaki jest efektywny koszt zaciągnięcia pożyczki dewizowej? Przy jakiej stopie dewaluacji złotego koszt kredytu złotowego byłby taki sam jak kredytu dewizowego?

Dr Piotr Szczepankowski

metody finansowania handlu zagranicznego
Metody finansowania handlu zagranicznego
  • Zapłata gotówką
  • Akredytywa dokumentowa
  • Weksel ciągniony (trata)
  • Inkaso dokumentowe
  • Konsygnata  wysłanie towaru do składu handlowego importera, sprzedaż ich przez importera i rozliczanie się ze zrealizowanej sprzedaży
  • Rachunek otwarty, czyli wpłata zaliczki przez importera
  • Faktoring i forfaiting
  • Handel wiązany  kompensata towarowa (barter), kompensata finansowa (kupno towarów na rynkach zagranicznych za sprzedaż na nich eksportowanych wyrobów), sprzedaż zwrotna (dostarczenie za granicę towarów, które zostały wytworzone z wykorzystaniem importowanych komponentów)

Dr Piotr Szczepankowski

wady i zalety wybranych form finansowania handlu zagranicznego
Wady i zalety wybranych form finansowania handlu zagranicznego

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 11 przep ywy finansowe w firmie mi dzynarodowej
Tematyka 11Przepływy finansowe w firmie międzynarodowej

Do głównych czynników różnicujących charakter przepływów finansowych w firmie działającej w skali międzynarodowej zalicza się:

  • Zróżnicowanie lokalnych systemów podatkowych,
  • Wpływ ryzyka politycznego,
  • Koszty transakcyjne,
  • Ryzyko kursowe.

Dr Piotr Szczepankowski

kana y transferu rodk w finansowych z filii zagranicznej do firmy macierzystej
Kanały transferu środków finansowych z filii zagranicznej do firmy macierzystej

Na wybór odpowiedniego kanału transferu środków finansowych wpływ mają następujące kryteria:

  • sieć powiązań finansowych z zagranicą,
  • wielkość obrotów zagranicznych,
  • typ własności filii,
  • zakres produkcji filii,
  • lokalne regulacje prawne.

Dr Piotr Szczepankowski

kana y transferu rodk w finansowych
Kanały transferu środków finansowych
  • Wypłata dywidend,
  • Opłaty licencyjne i za usługi menedżerskie,
  • Ceny transferowe,
  • Manipulowanie terminami płatności,
  • Pożyczki fasadowe,
  • Przymusowe reinwestycje.

Dr Piotr Szczepankowski

wyp ata dywidend
Wypłata dywidend
  • Ten kanał transferu stanowi w skali globalnej ponad 50% wypłat realizowanych przez filie swoim jednostkom macierzystym,
  • Czynniki wpływające na wybór tego kanału transferu to:
  • podatki,
  • rezerwy finansowe i brak możliwości inwestycyjnych lub możliwości inwestycyjne, ale możliwe do pokrycia innym niż wewnętrzny i tańszym kapitałem,
  • ryzyko kursowe i ograniczenia dewizowe,
  • stosowany przez firmę macierzystą współczynnik wypłat dywidend.

Dr Piotr Szczepankowski

op aty za us ugi licencyjne mened erskie i inne
Opłaty za usługi licencyjne, menedżerskie i inne
  • Opłaty licencyjne (royalities) są procentowo od zysków brutto lub kwotowo określoną płatnością za prawo do wykorzystywania znaku firmowego, patentów, technologii itp., które pochodzą od firmy macierzystej,
  • Opłaty menedżerskie są wynagrodzeniem zatrudnionych w filii menedżerów pochodzących z firmy macierzystej oraz opłatami za konsulting, szkolenie kadry lokalnej itp.
  • Opłaty te są wygodnym kanałem transferu, szczególnie, że nie są kwestionowane przez władze lokalne (m.in. skarbowe), nie podlegają też restrykcjom dewizowym.

Dr Piotr Szczepankowski

ceny transferowe
Ceny transferowe
  • Cena transferowa to cena ustalona przez korporację do wymiany towarowej wewnątrzkorporacyjnej,
  • Cena transferowa umożliwia: redukcję podatków, obniżenie płaconych ceł, przezwyciężenie ograniczeń dewizowych.
  • Motyw obniżenie podatków dla eksportu towarów z filii do firmy macierzystej:

a) W przypadku, gdy stopa podatkowa w kraju firmy macierzystej jest większa od stopy podatkowej w kraju działania filii, to ceny transferowe być jak najwyższe, bo wtedy filia jako eksporter ma duże przychody, z których płaci mały podatek, a firma macierzysta jako importer ma wysokie koszty, które obniżą jej wysoki podatek,

b) W przypadku, gdy stopa podatkowa w kraju firmy macierzystej jest mniejsza od stopy podatkowej w kraju filii, to ceny transferowe powinny być jak najmniejsze, bo wtedy firma macierzysta jako importer produktów filii ma niskie koszty, ale i tak płaci mniejszy podatek, a filia ma małe przychody, z których zapłaci niski podatek.

Dla importu produktów przez filię z firmy macierzystej należy powyższe uwagi odczytać odwrotnie.

Dr Piotr Szczepankowski

manipulowanie terminami p atno ci
Manipulowanie terminami płatności
  • Jest to kanał dość efektywny, a przy tym „dyskretny”
  • Polega na opóźnianiu lub przyspieszaniu płatności bieżących zobowiązań powstających w obrotach między filiami a korporacją transnarodową,
  • Opóźnianie płatności stosowane jest wtedy, gdy stopa procentowa w kraju macierzystym jest wyższa od stopy w kraju filii,
  • Przyspieszanie jest stosowane, gdy stopa procentowa w kraju filii jest wyższa od stopy procentowej w kraju macierzystym.

Dr Piotr Szczepankowski

po yczki fasadowe
Pożyczki fasadowe
  • Pożyczka fasadowa polega na tym, że firma macierzysta deponuje fundusze w wybranym banku międzynarodowym, który z kolei kredytuje działalność wskazanej filii zagranicznej do wysokości złożonego depozytu
  • Odsetki od depozytu są niższe od kosztu pożyczki udzielonej filii, co ma zastąpić prowizję bankową; poza tym należy pamiętać o różnicach podatkowych.

Dr Piotr Szczepankowski

po yczki fasadowe1
Pożyczki fasadowe

KORZYŚCI:

  • Oszczędności odsetkowe  powstające dzięki finansowaniu filii w krajach o wysokich stopach procentowych,
  • Oszczędności podatkowe,
  • Zaplanowanie transferu planowanych spłat odsetek i rat kapitałowych,
  • Uzyskanie dostępu do zablokowanych funduszy pieniężnych w sytuacji występowania restrykcji dewizowych.

Dr Piotr Szczepankowski

przymusowe reinwestycje
Przymusowe reinwestycje
  • Stosowane wtedy, gdy są restrykcje dewizowe związane z transferem funduszy z danego kraju,
  • Filia inwestuje wtedy w aktywa finansowe na rynku lokalnym, z których osiąga dodatkowe zyski, które finansują potem kolejne inwestycje rzeczowe.

Dr Piotr Szczepankowski

tematyka 12 mi dzynarodowe rynki finansowe
Tematyka 12Międzynarodowe rynki finansowe
  • Międzynarodowe rynki finansowe są skoncentrowane wokół tzw. międzynarodowych centrów finansowych (MCF).
  • Zadaniem MCF jest transfer zagranicznych funduszy pieniężnych od inwestorów krajowych i zagranicznych do pożyczkobiorców (użytkowników kapitału) w zamian za obietnicę uzyskania wyższej stopy zwrotu w rezultacie międzynarodowej alokacji tych funduszy.
  • Główne MCF świata to: Nowy Jork, Tokio i Londyn, bowiem rynki te spełniają wszystkie kluczowe funkcje finansowe MCF,
  • Mniej ważne MCF to Paryż, Zurych, Genewa, Frankfurt, Amsterdam, Singapur, Hongkong.

Dr Piotr Szczepankowski

kluczowe funkcje mcf
Kluczowe funkcje MCF
  • Transfer lokalnych (krajowych) funduszy pieniężnych, zgromadzonych przez lokalnych inwestorów do krajowych pożyczkobiorców,
  • Dostarczanie zagranicznych funduszy krajowym podmiotom ekonomicznym,
  • Transfer krajowych funduszy do zagranicznych pożyczkobiorców,
  • Transfer funduszy do tzw. offshore.

Dr Piotr Szczepankowski

istota i zadania centrum finansowego typu offshore
Istota i zadania centrum finansowego typu offshore
  • Centrum finansowe, które przyjmuje depozyty od nieznanych inwestorów prywatnych i instytucjonalnych oraz lokuje je w wybrane przedsięwzięcia.
  • Najbardziej znane offshore świata to: Jersey, Wyspa Man, Luksemburg, Kajmany, Bahama, Antyle Holenderskie, Bahrajn i Kuwejt.

Dr Piotr Szczepankowski

rynki mrf
Rynki MRF
  • MRF oparty jest na systemie eurowalutowym, czyli na każdej walucie wymienialnej, którą zdeponowano w banku działającym poza granicami kraju pochodzenia tej waluty oraz na papierach wartościowych denominowanych w walutach wymienialnych sprzedawanych poza granicami krajów ich emisji,
  • MRF obejmuje międzynarodowy rynek obligacji (tzw. euroobligacje), międzynarodowy rynek akcji oraz międzynarodowy rynek kredytowy.

Dr Piotr Szczepankowski

rynek eurokredyt w
Rynek eurokredytów
  • Eurokredyty obejmują pożyczki bankowe denominowane w walutach, które nie są rodzinnymi walutami banków udzielających tych pożyczek. Są udzielane innym bankom, przedsiębiorstwom oraz rządom innych krajów.
  • Największy udział na rynku mają pożyczki eurodolarowe, bowiem od depozytów dolarowych poza USA nie są wymagane rezerwy obowiązakowe.
  • Eurokredyty są na ogół udzielane w formie kredytów konsorcjalnych.

Dr Piotr Szczepankowski

kredyt konsorcjalny
Kredyt konsorcjalny
  • Udzielany przez grupę banków na duże przedsięwzięcia inwestycyjne podejmowane przez korporacje międzynarodowe lub rządy wielu krajów.
  • Grupa konsorcjalna składa się z:
  • Banku wiodącego organizatora konsorcjum, przygotowującego prospekt pożyczkowy, w którym określa się oczekiwania kredytowe, oprocentowanie, harmonogram spłaty, sytuację ekonomiczną pożyczkobiorcy; bank ten daje około 10% funduszy; prospekt jest adresowany do wybranych banków, które wybiera potencjalny pożyczkobiorca lub bank wiodący,
  • Banku zarządzającego dającego najwięcej funduszy, bo aż 75%,
  • Banku partycypacyjnego daje ok. 15% funduszy

Dr Piotr Szczepankowski

kredyt konsorcjalny koszty
Kredyt konsorcjalny - koszty
  • Spłaty w formie tzw. spłat balonowych – małych najpierw, coraz większych później,
  • Prowizje:
  • przygotowawcza,
  • od zaangażowania środków (od niewykorzystanych środków),
  • Agencyjna
  • Inne opłaty: za konieczność podniesienia rezerw, wstępna opłata agregacyjna, za prospekt itp.

Dr Piotr Szczepankowski

segmenty mi dzynarodowych rynk w obligacji
Segmenty międzynarodowych rynków obligacji
  • Rynek euroobligacji rynek papierów dłużnych emitowanych w kluczowych walutach międzynarodowych, zawsze poza granicami kraju emitenta. Są to:
  • papiery na okaziciela,
  • odsetki są zazwyczaj wolne od podatku od zysków kapitałowych,
  • są na ogół emitowane przez KTN, duże firmy krajowe, rządy, banki i instytucje finansowe,
  • przygotowaniem ich emisji i sprzedażą zajmują się konsorcja subskrypcyjne (złożone z banków inwestycyjnych)

Dr Piotr Szczepankowski

segmenty mi dzynarodowych rynk w obligacji1
Segmenty międzynarodowych rynków obligacji

II. Rynek obligacji zagranicznych to rynek papierów dłużnych emitowanych przez zagranicznych pożyczkobiorców i sprzedawanych na danym krajowym rynku kapitałowym, denominowanych w walucie lokalnej kraju plasowania emisji.

Dr Piotr Szczepankowski

ad