B l m i
Download
1 / 47

BÖLÜM I - PowerPoint PPT Presentation


  • 122 Views
  • Uploaded on

BÖLÜM I. TEMEL KAVRAMLAR. İnsan İhtiyaçları, Ekonomik Uğraşılar ve Üretim. İnsan İhtiyaçları. Bireylerin organizmalarından ya da toplumsal ilişkilerinden kaynaklanan eksikliklerdir. Birincil İhtiyaçlar: yeme, içme, giyinme, barınma, vb.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' BÖLÜM I' - lawrence-bullock


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
B l m i

BÖLÜM I

TEMEL KAVRAMLAR


Nsan htiya lar ekonomik u ra lar ve retim
İnsan İhtiyaçları, Ekonomik Uğraşılar ve Üretim


Nsan htiya lar
İnsan İhtiyaçları

  • Bireylerin organizmalarından ya da

    toplumsal ilişkilerinden kaynaklanan

    eksikliklerdir.

    • Birincil İhtiyaçlar: yeme, içme, giyinme, barınma, vb.

    • İkincil İhtiyaçlar: sevme, sevilme, arkadaşlık kurma, fedakârlık, beğenilme, üstün insan olma,vb.


Abraham maslow un htiya lar hiyerar isi kuram
Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı

  • Fizyolojik İhtiyaçlar

  • Güvenlik İhtiyaçları

  • Sosyal İhtiyaçlar

  • Psikolojik İhtiyaçlar

  • Kendini Gerçekleştirme İhtiyaçları


Talep: İhtiyaç sahiplerinin satınalma gücü ile

desteklenmiş isteklerinin kendilerine en fazla

fayda sağlayacağı umulan ürüne yönelik

açıklanmış şeklidir.

Arz: Talebi karşılamak için faydalı mal ve

hizmet ortaya konulması ve sunulması

faaliyetidir.



Ekonomik u ra lar
Ekonomik Uğraşılar

  • Talep edilen mal ve hizmetlerin üretilmesi ve değişimi için toplum bireylerinin kişisel veya örgütlü çabaları sonucu ortaya çıkan faaliyetlerdir.


  • Fayda: Ekonomik uğraşılar sonucu üretilen

    mal ve hizmetlerin ihtiyaçları gidermesi

    nedeniyle sağlanan tatmindir.

  • Ekonomik Mal ve Hizmetler: Ekonomik uğraşılar sonucu ortaya çıkarılan, tatmin sağlayan ve faydalı olan mal ve hizmetlerdir.


Bir mal veya hizmetin ekonomik mal ve hizmet olarak nitelendirilebilmesi i in
Bir mal veya hizmetin ekonomik mal ve hizmet olarak nitelendirilebilmesi için;

  • Bu mal ve hizmetler kıtlık konusu oluştururlar.

  • Ürünlerin kişi ihtiyaçlarını gidererek sonuçta faydalı olmaları beklenir. Fayda, ekonomik mal ve hizmetlerin ikinci özelliğidir.

  • Ekonomik mal ve hizmetlerin değişim konusu oluşturmaları ve bir değişim değerine sahip olmalarıdır.


Üretim: nitelendirilebilmesi için; Ekonomik mal ve hizmetlerin ortaya

konulması, yaratılması için yapılan

faaliyetlerdir.

  • Şekil Faydası Yaratma

  • Yer Faydası Yaratma

  • Zaman Faydası Yaratma

  • Mülkiyet ve Değişim Faydası Yaratma

  • Bilgi Faydası Yaratma


Retim fakt rleri
Üretim Faktörleri nitelendirilebilmesi için;

  • Mal ve hizmetlerin üretiminde yararlanılan tüm kaynaklardır. Bunlar:

    • Doğal kaynaklar

    • İnsan kaynakları (işgücü)

    • Sermaye kaynakları

    • Bilgi kaynakları

    • Girişimci


Retim ekonomik fakt rleri ve aralar ndaki li kiler
Üretim (Ekonomik)Faktörleri ve nitelendirilebilmesi için;Aralarındaki İlişkiler


Piyasa ve t ketim li kileri
Piyasa ve Tüketim İlişkileri nitelendirilebilmesi için;


Letme
İşletme nitelendirilebilmesi için;

  • İhtiyaç duyulan ekonomik mal ve hizmetleri üretmek ve/veya pazarlamak, böylece var olan talebi tatmin ederek fayda yaratmak, dolayısıyla kâr elde etmek için faaliyette bulunan ekonomik kuruluştur.


Giri im
Girişim nitelendirilebilmesi için;

  • İşletme ile girişim kavramları çoğu kez aynı anlamda kullanılmaktadır. Bu kavramları farklı şekilde yorumlayan görüşler de vardır. Bunlar;

  • Bir görüşe göre, girişim, başkalarının ihtiyacını sürekli olarak karşılamak üzere, pazarı olan ve pazarda fiyatı oluşan ekonomik mal ve hizmetleri ortaya koymak ve sahibine kâr sağlamak amacını güden bir işletmedir. Bu görüşe göre, işletme geniş anlamda bir kuruluş olarak değerlendirilmekte, teşebbüs ise dar anlamda işletme tanımına uygun bir kuruluş olarak ele alınmaktadır.

  • Bir diğer görüş, girişim ile işletmeyi birbirine bağlı ayrı iki varlık olarak kabul etmektedir. Bu görüş sahiplerine göre işletme, ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi işlevini ortaya koyan, daha ziyade teknik bir birimdir. Girişim ise, daha üst düzeyde yer alan ve bir veya birden çok sayıdaki işletmeyi bünyesinde toplayarak, örgütleyen, yöneten, finanse eden ve bunlara sahip olan bir kuruluştur.

  • Başka bir görüş ise, işletme ve girişimi birbirinden farklı iki varlık olarak ele almayıp, aynı kuruluşun değişik işlevlerini üstlenmiş birimleri olarak kabul etmektedir. Bu görüş sahiplerine göre, işletme ekonomik mal ve hizmetlerin üretimine yönelik işlevleri yaparken, teşebbüs ise, finansman, örgütleme, yönetim ve pazarlama ile ilgili işlevleri üstlenecektir.


Giri imci ve y netici
Girişimci ve Yönetici nitelendirilebilmesi için;

Girişimci: Ekonomik mal ve/veya hizmet üretmek ve/veya pazarlamak için üretim faktörlerini ele geçirip, düzenli bir biçimde bir araya getiren, kâr amacı güden ve girişimlerinin sonucu doğabilecek tüm risklere katlanan kişidir.

Yönetici: Kâr ve risk başkaları­na ait olmak üzere ekonomik mal ve/veya hizmet üretmek ve/veya pazarlamak için üretim faktörlerini ele geçirip, düzenli bir biçimde bir araya getiren ve böylece ku­rulan veya faaliyette olan işletmeyi amaçlarına uygun çalıştırma ve yönetme yetkisini girişimciden alan ve sorumluluk üstlenen kişidir.


Giri imci ve y netici1
Girişimci ve Yönetici nitelendirilebilmesi için;

  • Girişimci bir işletmenin hem kurucusu ve sahibi hem de yöneticisi olabilir.

  • Girişimci, işletmeye sermaye koymakta, dolayısıyla faaliyet sonuçlarına göre kâr elde etmekte ya da risklere katlanmaktadır. Yöneticinin ise, sermaye koymama ve işletmeye ortak olmaması durumlarında, kâr’dan pay alması ya da risk üstlenmesi söz konusu değildir.


Letme y netimi
İşletme Yönetimi nitelendirilebilmesi için;

  • Belirli amaç ya da amaçlara ulaşmak için, işletmede çalışanların tüm uğraşlarını planlamak, örgütlemek, yöneltmek ve denetlemek, bu arada insan dışı tüm diğer kaynakların da en verimli bir şekilde amaca uygun kullanılmalarını sağlamak sürecidir.


Letmecilik bilgisi
İşletmecilik Bilgisi nitelendirilebilmesi için;

  • Bir işletmenin kuruluş ve faaliyet amaçları doğrultusunda ne tür faaliyetler yapması gerektiğinin analizi,

  • Bir işletmenin başarılı bir işletmecilik modeli ortaya koyabilmesi için gerekli teknikleri ve yöntemleri geliştirme,

  • Başarılı bir işletme yönetimi sistemi çerçevesinde, sürekli uygulanabilecek ilkeleri saptama,

  • İşletmelerde karar alma ve uygulama yetenek ve olanaklarını geliştirme,

  • İşletme içi ve dışı sorun ve ilişkileri birlikte değerlendirerek, işletme yaşamını uzun dönemli kılacak kararlara varma,

  • İşletme sisteminin, amaçlarının ve sorunlarının kavranmasını, benimsenmesini ve tüm çalışanlarca öğrenilmesini sağlama.


  • İşletmecilik Bilgisi ve Ekonomi nitelendirilebilmesi için;

  • İşletmecilik Bilgisi, Matematik ve İstatistik

  • İşletmecilik Bilgisi ve Davranış Bilimleri

  • İşletmecilik Bilgisi ve Hukuk


Letmelerin genel ama lar
İşletmelerin Genel Amaçları nitelendirilebilmesi için;

  • Kâr (uzun önemli) elde etmek

  • Toplumsal fayda sağlamak

  • İşletmenin yaşamını sürekli kılmak


Letmenin genel ama lar aras denge
İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge nitelendirilebilmesi için;


Letmelerin zel ama lar
İşletmelerin Özel Amaçları nitelendirilebilmesi için;

  • Satış gelirlerini artırmak ve en yüksek düzeye çıkarmak,

  • Yeni buluş ve düşüncelere dayalı mal ve hizmetler yaratmak,

  • Tüketicilere daha kaliteli mal veya hizmet sunmak,

  • Ucuza mal edip, ucuza satmak,

  • İstihdam olanağı sağlamak,

  • Büyümek ve gelişmek,

  • Topluma ve devlete yardımcı olmak ve hizmet etmek,


Letmelerin zel ama lar1
İşletmelerin Özel Amaçları nitelendirilebilmesi için;

  • İşletmede çalışanları gözeterek, onlara iyi ücret vermek, güvenli bir iş ortamı sağlamak kazançtan pay almalarını sağlamak,

  • Bir düşünce veya bir varlığın işlenmesini gerçekleştirmek,

  • Ulusal ya da Uluslararası bir işletme olmak,

  • İyi bir imaja sahip olmak ve çağdaş bir görünüm kazanmak,

  • Uluslararası ilişkileri güçlendirmek.


Letme gelirleri
İşletme Gelirleri nitelendirilebilmesi için;

  • Ana Faaliyet (İşleyiş) ve Satış Geliri

  • Diğer Gelirler

    • İkincil veya Yan Gelir

    • İştirak ve Faiz Geliri

    • Kira Geliri

    • Hurda veya Atık Madde Geliri

    • Bağış Geliri


Letme giderleri
İşletme Giderleri nitelendirilebilmesi için;

  • Sabit Maliyetler

  • Değişken Maliyetler

  • Toplam Maliyetler

  • Ortalama Maliyetler

  • Marjinal Maliyetler

  • Alternatif Maliyetler

  • Doğrudan ve Dolaylı Maliyetler


Letmeler n t rler
İŞLETMELERİN TÜRLERİ nitelendirilebilmesi için;


Faaliyet alanlar na g re letme t rleri
Faaliyet Alanlarına Göre İşletme Türleri nitelendirilebilmesi için;

  • Üretim işletmeleri,

  • Ticari işletmeler,

  • Her iki tür faaliyeti birlikte yürüten işletmeler.


T ketici t rlerine g re letme t rleri
Tüketici Türlerine Göre İşletme Türleri nitelendirilebilmesi için;

  • En son (nihai) tüketiciler,

  • Örgütsel tüketiciler.


Retilen mal veya hizmet e itlerine g re letme t rleri
Üretilen Mal veya Hizmet Çeşitlerine Göre İşletme Türleri

  • Mal veya Hizmetlerin Kullanım Sürelerine Göre İşletme Türleri

    • Dayanıklı mallar (veya dayanıklı hizmetler) ve bunları üreten işletmeler,

    • Dayanıksız mallar (veya dayanıksız hizmetler) ve bunları üreten işletmeler,

  • Mal veya Hizmetlerin Ait Olduğu Sektörlere Göre İşletme Türleri

    • Tarımsal mal üreten işletmeler,

    • Endüstriyel mal üreten işletmeler,

    • Hizmet üreten işletmeler.


Retim ara lar n n m lkiyet bi imlerine g re letme t rleri
Üretim Araçlarının Mülkiyet Biçimlerine Göre İşletme Türleri

  • Özel işletmeler

  • Kamu işletmeleri

  • Karma işletmeler


B y kl klerine g re letme t rleri
Büyüklüklerine Göre İşletme Türleri İşletme Türleri

  • Nicelik belirten somut (kantitatif) ölçütler

  • Nitelik belirten soyut (kalitatif) ölçütler


Letmeler n evres ve evre fakt rler
İŞLETMELERİN ÇEVRESİ VE ÇEVRE FAKTÖRLERİ



Letme evresi ve sistemi
İşletme İç Çevresi ve Sistemi ÇEVRE FAKTÖRLERİ

Sistem: Aralarında karşılıklı ilişki olan parçaların birbirleriyle

ilişkilerinin belirlenmesi ve düzenlenmesi sonucu ortaya çıkan

bir bütündür.

İşletme Sistemi Ögeleri: -Girdi

- Süreç

- Çıktı

- Geri Bildirim ve Kontrol




Model bir letmenin levsel yap s
Model Bir İşletmenin İşlevsel Yapısı (Fonksiyonları)

  • Genel İşlev (Evrensel İşlev): Yönetim

  • Türsel İşlevler

    • 2.1.Temel İşlevler (Temel Amaca Doğrudan Yönelen İşlevler)

      • 2.1.1. Üretim İşlevi

      • 2.1.2. Pazarlama İşlevi

    • 2.2. Kolaylaştırıcı (Destek) İşlevler

      • 2.2.1. Finans İşlevi

      • 2.2.2. İnsan Kaynakları (Personel) İşlevi

  • 3. Diğer (Çok Çeşitlilik Gösteren) İşlevler

    • 3.1. Halkla İlişkiler İşlevi

    • 3.2.Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) İşlevi

    • 3.3. Muhasebe İşlevi

    • 3.4. Tedarik (Satın Alma) İşlevi

    • 3.5. Çevre Koruma ve Çevre Mühendisliği İşlevi, v.b.


Letmenin d evresi ve d evreyle li kileri
İşletmenin Dış Çevresi ve (Fonksiyonları)Dış Çevreyle İlişkileri

  • İşletmelerin dış çevreleri Ulusal sınırlar dikkate alındığında 2 aşamalı olarak incelenebilir:

    • İşletmelerin Makro Dış Çevresi ve Dış Çevre Faktörleri,

    • İşletmelerin Mikro Dış Çevresi ve Dış Çevre Faktörleri.



Makro d evre fakt rleri
Makro Dış Çevre Faktörleri (Fonksiyonları)

  • Demografik Çevre

  • Kültürel ve Sosyal Çevre

  • Ekonomik Çevre

  • Politik ve Hukuki Çevre

  • Teknolojik Çevre

  • Doğal Çevre


Mikro d evre fakt rleri
Mikro Dış Çevre Faktörleri (Fonksiyonları)

  • Yakın Mikro Çevre

    • İşletme Sahipleri (Girişimciler) ve Ortaklar

    • Yönetici ve Çalışanlar

    • Tüketiciler (ve Müşteriler)

    • Tedarikçiler

    • Aracılar

    • Rakipler

  • Genel Mikro Çevre

    • Merkezi ve Yerel Yönetimler

    • Mesleki Kuruluş ve Örgütler

    • Demokratik Kitle Örgütleri ve Kamu Oyu


Letmelerin uluslararas evresi
İşletmelerin Uluslararası Çevresi (Fonksiyonları)

  • İşletmelerin ekonomik ve ticari faaliyetlerini uluslararası düzeyde yürütmelerinde değişik amaçları olabilir.

    • Değişik piyasalara yönelerek satış ve kazanç olanaklarını artırmak,

    • Değişik ülkelerin sağladığı işletmecilik maliyetlerini azaltıcı imkânlardan yararlanmak,

    • Rekabet güçlerini artırarak, yeni teknoloji ve işletmecilik bilgilerine ulaşmak, vb.


Letmelerin uluslararas evresi1
İşletmelerin Uluslararası Çevresi (Fonksiyonları)

  • İşletmelerin uluslararası piyasalara çıkışı değişik şekillerde olabilir:

    • Dış ticaret (ihracat ve ithalat),

    • Sözleşmeli dışa açılma ve stratejik işbirliği (lisans, ortak girişim, üretim ve yönetim sözleşmeleri),

    • Başka ülkelerde yatırım yapma,

    • Uluslararası E-ticaret.

  • İşletmelerin uluslar arası çevresi;

    • Tüm dünyayı kapsayan "küresel (global) çevre"

    • “Her yabancı ülke çevresi“

      olmak üzere ikili bir yaklaşımla ele alınabilir.


Letmelerde et k
İŞLETMELERDE ETİK (Fonksiyonları)

  • İşletmelerin genellikle benimsenmiş toplumsal normlara uygun olan veya olmayan karar ve uygulamalarının yaratacağı etkiler "etik veya etik olmayan davranışlar" şeklinde değerlendirilmektedir.


  • İşletmelerde etik bilincinin gelişmesi için benimsenmesi gereken yaklaşımlar:

  • Birinci Yaklaşım:

    • İşletmenin değişik yönetsel düzeylerinde bulunan yöneticiler alacakları kararları ve olası sonuçlarını sürekli etik yönlü değerlendirmelidirler:

      • Konuyla ilgili gerçek ve güncel bilgiler toplanmalı;

      • Bu bilgiler, ahlaki değerlerle ilişkileri kurularak analiz edilmeli;

      • Nihayet ön görülen karar ve faaliyetler "doğru veya yanlış" temelli bir etik değerlendirmeye de tabi tutulmalıdır.


  • İşletmelerde etik bilincinin gelişmesi için benimsenmesi gereken yaklaşımlar:

  • İkinci Yaklaşım: İşletme karar ve uygulamalarının etkileri dört kriter çerçevesinde sorgulanmalıdır. Bunlar:

    • Faydacılık: Karar ve uygulamalardan etkilenecek kişi ve çevreler için fayda en iyi düzeyde midir?

    • Haklar: Karar ve uygulamalar yasalara ve insan haklarına ne denli uygundur?

    • Adalet: Karar ve uygulamalar ne denli tarafsız ve adildir?

    • Sorumluluk: Karar ve uygulamalar tüm tarafların birbirlerine yönelik beklenti ve sorumlulukları ile uyumlu mudur?


ad