Ret m s stemler 2
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 145

ÜRETİM SİSTEMLERİ 2 PowerPoint PPT Presentation


  • 195 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ÜRETİM SİSTEMLERİ 2. Üretim-Ürün Sistem Örgüt Üretim Sistemi Tasarım Değerlendirme. Çözümleme Modelleme Yönetim Akış-Kuyruk Benzetim EĞİLİMLER. ÜRETİM SİSTEMLERİ. ÜRETİM SİSTEMLERİ. ÜREME (Doğal, kendiliğinden …) ÜRE T ME (Bilinçli, Yönlendirme ile …) ÜRET İM

Download Presentation

ÜRETİM SİSTEMLERİ 2

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


ÜRETİM SİSTEMLERİ 2


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


ÜRETİM SİSTEMLERİ

ÜREME

(Doğal, kendiliğinden …)

ÜRETME

(Bilinçli, Yönlendirme ile …)

ÜRETİM

(Belli bir SİSTEM’e göre ..)


ÜRETİMİ

  • Yapan

  • Yaptıran

  • Yararlanan

  • (Zarar gören)

    İNSAN


İNSAN ve ÜRETİM

(İnsanı anlamaya çalışmak)

İnsan Davranışını Açıklamaya Çalışan

YAKLAŞIMLAR

  • Freud (Sağlıksız yapı),

  • Pavlov (Şartlı refleks),

  • MASLOW(Başarılı kişiler)


MASLOW’unYAKLAŞIMI

  • İYİMSER

  • HİYERARŞİK

  • İspatlanmış DEĞİL

  • AMA çok yaygın


MASLOW ve GÜDÜLER

GÜDÜ

Bir şeyler yapmaya zorlayan İÇ KUVVET

  • Önce en alt düzeyde ihtiyaçlar,

    Fizyolojik (sıcaklık, hava, su, gıda, …)

    Güvenlik (yırtıcı hayvan, düşman, …)

  • Bunlar karşılanırsa daha üst istekler

    (Ait Olma-Sevgi, İtibar, …)


MASLOW’un

İHTİYAÇLAR HİYERARŞİSİ

Kendine Yetme-Aşma

Kendini Geliştirme

Temel İstekler

Aşkın

Kendini

İfade

Estetik

Anlama

İtibar

Ait Olma-Sevgi

Güvenlik

Fizyolojik


GÜDÜLER ve TALEP

  • Temel ihtiyaçlar karşılanmalı

    (Gıda, Giyim, Barınma, …)

  • Bunlar karşılanırsa, sıra

    daha üst (lüks) isteklere gelir.

  • Bu da çeşit-çeşit

    MAL ve HİZMET demektir.


TALEP ve ÜRETİM

  • İSTEK duyuluyorsa,

  • Ödeme gücü varsa,

  • Ödeme NİYETİ olursa 

    TALEP

    Talep varsa Üretmeye değer


ÜRETİLECEK OLAN NEDİR ?

ÜRÜN(Talebi olan META’)

  • MAL(ekmek, buzdolabı, motor yağı)

    (Gözle görülen, elle tutulan)

  • HİZMET(tedavi, savunma, eğlendirme)

    (Maddi olmayan ancak tatmin sağlayan)

  • Hem MAL, hem de HİZMET

    (hamburger)


ÜRÜN-MAL-HİZMET


***ÜRÜN’de 3 Ayrı BOYUT

  • Çekirdek Ürün

    (İhtiyaç karşılama, prestij)

    Doyum Sağlar

    Ekmek, giyim, otomobil

  • Somut Ürün (Tamamlayan Nitelikler)

    Kalite, şekil, marka, ambalaj

  • Zenginleştirilmiş Ürün

    Garanti, Satış Sonrası Hizmet


ÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ

  • Ürünü isteyen kim ?

    MÜŞTERİ(velinimet)

    İÇ ( ! ) ve Dış müşteri

    veya İmalatçının bizzat kendisi

  • Müşteri ne istiyor / ürün nasıltanımlanır?

    ŞARTNAME


TANIM(nasıl olmalı?)

  • Efradını cami,

    (onunla ilgili HERŞEYİ İÇEREN)

  • ağyarını mani.

    (İLGİSİZ HİÇBİR şeye yer vermeyen)

    LAF KALABALIĞI DEĞİL !


ÜRÜNÜ KİM TANIMLAR ?

KULLANACAK Olan

Özellikle bir başka malın üretiminde yararlanacak olan

Fonksiyon NE olacak? (Şartname)

YAPACAK Olan

Fonksiyon NASIL sağlanacak? (Tasarım)


ÜRÜN NASILTANIMLANIR?

İSİM(Taraflar aynı şeyi anlıyor mu?)

Ürünün NİTELİKLERİÖRNEK(Dosya kağıdı)

  • Ölçü A4 (210 x 297 mm)

  • Kalınlık (Bir m 2 si kaç g ?)

  • Kalite (1. hamur)

  • Renk (Beyaz ?)

    mm, g, 1. hamur nedir? Beyaz nasıl ölçülür?


ÜRÜN NASIL TANIMLANIR?

NİTELİKLER ÖRNEK(Ampul)

  • Gerilim(220 / 110 / 24 / 6 / 1.5 V)

  • Güç(10, 20, 30, 60, 100, 500, 1000 W)

  • Aydınlatma(25, 80, 120 Lümen)

  • Işık rengi(Sarı, Gün ışığı, 1600 K)

  • Bağlanacağı yer(Standart, mum, halojen)

    Volt, Watt, Lümen, Kelvin nedir? Duy şekli, ölçüleri? Diğer donanım (balast, starter,vb.)?


MARKALAR STANDARTLAR

Adını vermek yeterli mi?

Satıcı- alıcı aynı şeyi mi kast ediyor?

Şöyle yuvarlak, kırmızı bir şey, üstünde benekler var, biraz da yumuşakça dense..

Tanım mı, tasvir mi, bulmaca mı?

  • Firma(Murat, Etimek, Kola Turka, Kot)

  • Ulusal(TS 88, DIN, BS, NF, GOST, ASA, JIS)

  • Uluslar arası(Windows, ISO 9000)


Ürünü Belirtirken,

  • Tanımın tanımına uyulmazsa,

    TASVİR(betimleme) olur.

  • Bu da iletişim bozukluğu demektir.

    (Müşterinin ne istediği,

    üreticinin ne vereceğiaçık değildir)


Tanımlayıcı Belgeler

Standart ve ŞARTNAME,

ürünü “açıkça” TANIMLAR !

  • Standart genel maksatlı

  • Şartname ürüne yönelik


Tanımlayıcı Belgeler

  • Standart da, Şartname de aynı yapıda belgelerdir.

  • Bir ürünü, süreci, yöntemi, uygulamayıilgililerin anlayacağı şekilde ve

    taraflar arasında anlaşmazlığa ve tereddüde yer bırakmayacak

    açıklık ve kesinlikte tanımlarlar.


Specify: Açıkça belirtmek,

  • Özellikle ve kesin olarak isimlendirmek,

  • Belirgin bir özellik atfetmek,

  • Şart olarak öne sürmek,

  • Tanımlamak, işaret etmek, göstermek,

  • Ayrıntılarıyla yazmak,

  • Listeye özel bir madde olarak koymak.

    Dar anlamda

    (KK’da tek bir değer  ASL, ÜSL)


Geniş anlamda

  • Ürünü,

  • çeşitlerini,

  • ürünün kendisi ve üretimi ile ilgili

  • kavramları, terimleri,

  • malzemesini, yapısını, özelliklerini,

  • bu özelliklerin nasıl kontrol edileceğini

  • ve -varsa-diğer istekleribelirten

    ayrıntılı belge (ve ekleri)


ŞARTNAME

  • ÜRETİM Şartnamesi (İçe yönelik)

  • Satın Alma Şartnamesi (Dışa yönelik)

    -Teknik Şartname

    • İdari Şartname

  • Diğer(Tasarım, deney, bakım, vb)


ŞARTNAME (imalat)

  • Tasarımcı NE düşündü ?

  • Atölye NE yapacak ?

    İLETİŞİM ARACI

  • Makine parçaları için Teknik Resim

    Malzeme, biçim, ölçüler, toleranslar,

    yüzey kalitesi, diğer parçalarla ilgisi

  • Yetmezse ayrıca yazılı açıklamalar


ŞARTNAME (Satın alma)

Üretimde (tüketimde)NE kullanılacak?

  • Tedarikçileri REKABET’e zorlar,

  • Sözleşmenin TEMELİ olan belgedir,

  • Teslim almada ESAS teşkil eder,

  • Anlaşmazlık halinde DELİL olur.


Şartnamenin Hazırlanması

  • Gereksinimin Hissedilmesi 

  • İmkanların Araştırılması 

  • İsteklerin Anlaşılması 

  • Ürün Kavramının Şekillenmesi 

  • Yapma- Satın Alma Kararı 

    İmalat ya da Satın Alma Şartnamesi


Satın Alma Şartnamesinin Kullanılması

  • Piyasa Araştırması

  • Şartnamenin Hazırlanması

  • İHALE’ye Çıkma

  • TEKLİF’lerin Değerlendirilmesi

  • Tedarikçilerden Biriyle

    SÖZLEŞME imzalanması

  • Teslim Alma

  • Anlaşmazlık Hali (mahkemelik olma)


ŞARTNAME (Satın alma)

Yazarken NELERE dikkat edilir ?

  • İstenen NEdir?

  • Gereken her özelliği açıkça belirt

    (Yoksa gelecek ürün işe yaramaz)

  • Gerekmeyen hiçbir şeyden bahsetme

    (Gereksiz yere maliyet artar)

  • Tedarikçiyi İMA etme(Ahlaki değil)


Satın alma şartnamesi

  • Alınacak üründen NELER bekleniyor?

     İSTEK ve ÖZELLİKLER

  • Beklenenleri sağlayacağı NASIL anlaşılır ?

     MUAYENE ve DENEYLER

  • Bu ürüne/satın almaya yönelik AYRICA belirtilmesi gereken hususlar var mı ?

     MÜTEFERRİK HÜKÜMLER


Her İSTEK-ÖZELLİK için

bir MUAYENE-DENEY

  • Malzemenin, deneyin, düzeneğin, yöntemin Standardı VARSA,

  • veya bu şartlar başka bir belgede geçiyorsa

    TEKRARLAMA,

    Sadece ATIF’ta Bulun.


  • Malzemenin,

  • Deneyin,

  • Düzeneğin,

  • Yöntemin

    Standardı YOKSA

  • Bunlarla ilgili tüm ayrıntıları

    (Neyle, nasıl, kaç, ne zaman, ne kadar, vd.)

    AÇIKÇA belirt.

    Bulanık nokta kalmasın !


KONU,

KAPSAM,

TANIMLAR

  • Şartname neden söz ediyor,

  • neleri içeriyor,

  • şartnamede geçen terimlerin tanımı


İSTEK VE ÖZELLİKLER

Neler isteniyor,

Ürün hangi özellikleri taşıyacak

  • Görünüş,

  • ölçü,

  • malzeme,

  • kalite,

  • performans,

  • duyarlık, vd.)


MUAYENE ve DENEYLER

İstek ve Özelliklerin

sağlandığı nasıl anlaşılacak ?

  • her bir özellik için numune alma,

  • test düzeneği,

  • deney prosedürü,

  • sağlanması istenen değerler, vb.)


TESLİM ALMA

NİCELİK Kontrolü (Sayma)

NİTELİK KONTROILU

Muayene-Deney-Test Ayrımı

Kabul Örneklemesi

Tek-çok katlı muayene planları (KK konusu)

Tahribat(lı/sız) Muayene

TEHLİKELİ DENEY !

(patlama, zehirlenme, elektrik çarpması)


Muayene-Deney

  • Gözle Muayene (hafif dokunmak ?)

    (Renk, pürüz, döküm hatası)

  • Ölçü Kontrolü (kumpas, masdar, vd)

    (Teknik resme, numuneye göre)

  • Çatlak Kontrolü (Ultrason, rontgen,…)

  • Matalürjik kontrol

    (yüzey hazırlama, mikroskop, analiz)

  • Mekanik deneyler (çekme, sertlik)


Diğer Deneyler (ÖRNEK)

Basınca Dayanıklılık Deneyi (Suyla yap)

Çalışma basıncının 1.5 kat gibi üstünde bir basınçta patlamayacak

-Hepsini deneme,

-Deneneni kullanma (deformasyon)

Sızdırmazlık Deneyi

Çalışma basıncında havayla doldur,

-Belli bir süre (24 saat) basınç düşmeyecek

-Su dolu kaba daldır(hava kabarcığı görülmeyecek)


TEST (son ürüne)

  • Motorun verimi (giren-çıkan enerjiyi ölç)

  • Otomobilin çarpma testi (kadavrayla)

  • Radyatörün ısı gücü (ısıl ölçümler)

  • Klimanın gürültü düzeyi (ses ölçümü)

  • Şalterin ömrü(100 000 kez aç-kapa)

  • Tüketim malının sağlamlık testi

    (belli bir yükseklikten at)

  • Çocuk güvenliği testi

    (açma-koparma-yutma)


DİĞER ŞARTLAR

Yukarıda belirtilmemiş olan istekler (Özellikle ayrı bir idari şartname yoksa)

  • Numune verme, (kendine, imalatçıya, notere)

  • Prototip, (önce bir tane yapıp dene)

  • Teslimat ve ödeme planı, (nakit akışı)

  • Ambalaj, (sevk ve koruma için)

  • Sigorta,

  • Anlaşmazlık hali (yetkili mahkeme) gibi…


EKLER

  • makine parçaları için teknik resimler,

  • idari şartname,

  • ürün çeşitlerini belirten listeler,

  • Diğer şartname ve(ya) standartlar,

  • numuneler veya

  • başka belgeler eklenebilir.


ŞARTNAME (Yapısı)

ATIFLAR

Şartname,

başka şartnamelere ve

standartlara atıfta bulunabilir

  • Kapaklar TŞX253’e,

  • Malzeme TS…’e,

  • Muayene MIL…’e göre olacak gibi…


Satın alma şartnamesi

  • Bu şartname ile alınacak ürün, kendi ürettiğiniz ürününyapısında yer alacak,

  • Hem imalatın sağlıklı yürümesi, hem de ürününüzün performansı için hayati önemi var.

  • Bağlanacağı yere uymalı, işlev görmeli, kendisinden beklenenleri yerine getirmeli.


ÜRÜNLE ilgiliDİĞER KONULAR

  • Ürün yaşam çevrimi (dönemler)

  • Ürün ağacı (x malzeme listesi)

  • Değer analizi (gereksiz ayrıntı?)

  • Ürün karması (miktarlar)


Ürün yaşam çevrimi

Satışlar

Kar

DOYMA

Gerileme

Ürün Geliş-

tirme

Olgunluk

Giriş- Tanıtım

Gelişme

Zaman

Yatırım


Ürün ağacı

  • Ürün hangi parçalardan oluşuyor?

    (Malzeme Listesi)

    Hangi Parçadan Kaç Tane?

    Hangi malzemeden ne miktarda ?)

  • +Hiyerarşik yapı

    (Nereye Bağlanıyor)

    Komple, Alt-komple, Bileşen, Parça


Ürün ağacı

0. A

1. B

2. E

2. F

3. D

3. C

1. C

1. D

A.B.F.C

A.C


Değer analizi

  • Maliyeti Arttıran

    AMA

  • Değeri Arttırmayan

    Neler VAR?

    Malzeme, öğe (feature), işlem

    ONLARI AT !


Değer analizi

YOK ET, DEĞİŞTİR, BİRLEŞTİR

  • Gereksiz Parçalar,

  • Pahallı malzemeler,

  • Faydasız şekil özellikleri,

  • Dar toleranslar,

  • Değer katmayan işlemler


Ürün karması

Ürün yelpazesi

  • Hangi üründen KAÇ TANE yapılacak ?

DİYET PROBLEMİ

Eldeki Malzeme

Mevcut İşgücü

Tezgah Kapasiteleri

k. a.

Enb KAR


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


NESNE ve SİSTEM

  • NESNE(object)“ŞEY” demek

    (Madde veya kavram olabilir)

  • SİSTEM(dizge)

    (Anlamlı bir şekilde

    bir araya gelen nesnelerden oluşur).


SİSTEM KURAMI(Bir düşünme şekli)

  • Yeni sistem tasarımı veya yeniden yapılanmada yardımcı olabilir,

  • Seçeneklerin etkilerini kestirebilir,

  • Satışı kolaylaştırır,

  • Karar sürecini etkilemez,


SİSTEM KURAMI (Bir düşünme şekli)

  • Amaç ortaya koymaz,

  • Geleceği belirlemez,

  • Örgütü yapılandırmaz,

  • Hiçbir şeyin yerini almaz,

  • Ancak kapsamı genişletir, derinleştirir,

  • Yeni boyutlar katabilir.


Alt Sistem-SİSTEM-Süper Sistem

  • Doğal Sistem

    Atomaltı-ATOM-Molekül

    İnce Yapı-Hücre-Doku-SİSTEM-Organizma

    Ekoloji-Toplum

  • Yapay Sistem

    İnsan-Makine

    Çiftlik-ŞehirAşiret-Millet-Uluslar arası

    İmalat-Hizmet-Bilişim


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


MAKSAT (purpose)

  • Var Olma Sebebi

  • Raison d’etre, mission

    Canlılar varlıklarını sürdürmeye çalışırlar

  • Düşmandan kaçar

  • Temel ihtiyaçlarını karşılar

  • Ölmemeye çalışır

  • Yerine yeni kuşaklar bırakır

    ÖRGÜTLER DE ÖYLE !


ÖRGÜT’lerMAKSATLI SİSTEMLERdir.

MAKSAT (Var Olma Sebebi)

  • KAR

  • KAMU YARARI


ÖRGÜT-İŞLETME-GİRİŞİM

  • Maksatlı SistemÖRGÜT

  • Kar AMACI GÜDEN Örgüt

    İŞLETME

    İŞLETME~GİRİŞİM (Teşebbüs)

    Interference x Enterprise


İŞLETMEDEALT SİSTEMLER

  • SATIŞ

  • MALİ İŞLER

  • ÜRETİM


İŞLETMEDEALT SİSTEMLER

  • İNSAN KAYNAKLARI

  • LOJİSTİK

  • AR-GE


İŞLETMEDEALT SİSTEMLER

  • SATIŞ

  • MALİ İŞLER

  • ÜRETİM


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


ÜRETİM SİSTEMİ

ÇIKTI

GİRDİ 

KARA KUTU GÖSTERİMİ


Dış ortam

  • Birey:

    Kültür, ihtiyaç, inanç, istek, tahsil,vb.

  • Toplum:

    Kurumlar, kanun, ekonomi, sosyal durum

  • Teknoloji:

    Sanayileşme, yenilikçilik, araştırma

  • Devlet:

    Merkezi, yerel, uluslar arası


İç ortamda Örgütlenme

Biçimsel örgütlenme:

  • Karar verme (planlama + kontrol),

  • Bilişim sistemi (eşgüdüm + iş bölümü)

    Yarı biçimsel örgütlenme:

  • İş tanımları,

  • İlişkiler,

  • Faaliyetler,

  • Etkileşimler


İç ortamda Örgütlenme

Biçimsel olmayan örgütlenme:

  • Duygular,

  • Etkileşimler,

  • Roller,

  • Konumlar,

  • Durumlar

  • (teamül)


Kuvvet-İç Ortam İlişikisi

Sistemde DENGE

iç ve dış darbelerin sönümlenmesi.

KARŞILIKLILIK

  • Birleşen,

  • eklenen,

  • çekişen kuvvetler.


ÜRETİM SİSTEMİ

GİRDİ

ÇIKTI

DÜZELTME

GERİ BİLDİRİM(Kendini yönlendirme, Kararlılık)


PLANLAMA ve KONTROL

(Bilişim Sistemi)

KARAR VERİCİ

Ayrıntılı Gösterim

  • ÇIKTI

  • (ÜRÜNLER)

    • MAL,

  • Bitmiş ürün

  • Yan ürün

  • Atık

  • Zararlı madde

    • HİZMET

GİRDİ

(ÜRETİM FAKTÖRLERİ)

Girişim,

Bilgi,

* Arazi,

* İşçilik,

* Sermaye,

Donanım,

Hammadde

  • DÖNÜŞÜM

  • (SÜREÇLER)

    • Sürekli,

    • Kesikli

    • Proje

    • Diğer


İnsanın

zihni

ruhi ve

fiziki

yetenekleri,

Sermaye

hisse,

kredi,

yatırım,

vergi,

bağış

(Fiziki birimlerle veya

TL ile ölçülürler)

GİRDİLER


GİRDİLERle ilgili olarak

İkame:

(işgücü  sermaye gibi)

Kısa dönemde:

  • SABİT ve

  • DEĞİŞKEN MALİYETLER

    (Uzun dönemde, hepsi değişir)


ÇIKTILAR

Müşteriye ya da topluma

(Mal, hizmet, bilgi, enerji, atık, tatmin)

Standart x Ismarlama

(posta, ulaşım, tedavi, gözlük, savunma, vb.)

Birden fazla ürün?

İşin başı ŞARTNAME


ÇIKTILAR

DİĞER KONULAR

  • Talep analizi

    (hangisinden, kaç tane satabiliriz?)

  • Prototip

    (Yapabilir miyiz?, nasıl yaparız?)

  • Atık

    (ÇEVRE Duyarlılığı, yükümlülükleri)


DÖNÜŞÜM:(Yapı, şekil, durum, konum, mülkiyet)

  • Sürekli

    (belli sıraatlama, geri dönme YOK. Bekleme?)

    Montaj hattı, kimya, hamburger

  • Kesikli

    (düşük hacim, farklı rota, kafileler)

    Atölye, hastane, dişçi

  • Proje

    (tek ürün, büyük kaynak, tek süreç)

    İnşaat, yeni ürün


HER DÖNÜŞÜMDE:Görev, akış, stok VAR

  • Görev:Girdiyi, çıktıya biraz daha

    benzetecek değişiklik, eklenti vb.

    (değer arttırır)

  • Akış:Konum değişimi

    ( malzeme, araç, insan, bilgi)

    Bilgi akışı (rapor, talimat, kayıt, belge)

  • Stok:Görev ve akışın olmadığı durumlar


SÜREÇ:

  • görev,

  • akış ve

  • stoklar dizisi olarak

    AKIŞ DİYAGRAMLARIYLA modellenir.

    Üretim Yönetimi

    + Teknoloji (Sürece özel)

    + Yöntembilim (evrensel)


İmalatta AMAÇ

  • İstenen işi görecek,

  • göze hoş gelen,

  • çevreye zarar vermeyen,

  • satın alınabilecek (fiyatta),

  • çok güvenli ve

  • en yüksek kalitede mallar üretmek


Üretim Sistemi:

Birbiriyle bağlantılı,

  • GÖREV,

  • MALZEME,

  • KAYNAK,

  • ÜRÜN,

  • PLAN ve

  • OLAY kümelerinden oluşur.


Hiyerarşik yapı

  • Kuruluş,

  • Bölüm,

  • İş merkezi,

  • Makine


ÜS Tipleri

  • Proje: Sadece bir tane yapılacak ürünler

    (inşaat, prototip)

  • İş*: Tek tek gelen farklı işler

    (tamir, sipariş)

  • Parti: Kafileler halinde üretilen ürünler

    (dünya üzerindeki en yaygın tip budur)

  • Hat:Akış, seri üretim,

    (otomobil parçaları)

  • Sürekli*: Dökme ürünler(çimento,un…)


Süreç Seçimi (ÜRÜN ‘e göre)


Süreç Seçimi (Yatırım-Maliyet açısından)


Süreç Seçimi (Süreç Özelliği açısından)


Süreç Seçimi (Süreç Özelliği açısından)


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


Bir şey(ler) üretin ve maliyetinin üzerinde bir fiyatla satın.

Bir İŞLETMENİN KURULMASI ve YÖNETİLMESİ için SADECE bunları bilmeniz yeterlidir.

TABii, Birkaç Milyon KÜÇÜK AYRINTI ile Birlikte


İŞLETMENİN KURULMASI

  • İŞLETME Fikrinin Doğuşu

  • Ön araştırma

  • Yapılabilirlik (fizibilite)

  • Proje

  • Gerçekleştirme

  • Üretime Geçme


Üretim Sistemlerinin TASARIMI

PLANLAMASÜREÇLER

TASARIM  SİSTEMLER


Planlama-Belirleme

STRATEJİ’yi Belirle

TEDARİK ET

ÜretimHacmini Belirle

Malzemeyi Planla

Kapasiteyi Seç

TASARLA

(Ürün)

GELİŞTİR

Süreci Planla

İMAL ET

DENE

(Test)

SEVK ET


TASARIM

  • Problemleri tanımlama,

  • Amaçları belirleme,

  • Çözüm yolları geliştirme,

  • Bu yolları değerlendirme,

  • Birini benimseme,

  • Ayrıntılı tasarım

    Üretim Sistemi GeliştirmeTasarım+Uygulama


TASARIM

  • Mevcut sistemin planlanıp kontrolü

    Kaynakların günü gününe izlenmesi

  • Yeni bir sistemin kurulması

    Sabit kaynaklara ve

    kısıtların giderilmesine yönelik


KAVRAMSAL DÜZEYDE

İlkeler

Otomasyon Düzeyi

Malzeme Akışı

Örgütlenme şekli

AYRINTI DÜZEYİNDE

Tedarikçiler

Donanım

Süreç

TASARIM=Seçim


MEVCUT-İYİLEŞTİRİLMİŞ-YENİ

Mevcut Sistem(Hiç değişiklik yok)

İyileştirilmiş Sistem

Bir miktar teknik tadilat(yeni sisteme göre az)

Yeni Sistem

  • Yoğun teknik tasarım(donanım, yerleşim, akış)

  • Örgütlenmede tekniğe paralel değişiklikler

  • Önceki deneyime dayanmayan yeni bir tesis


Kısmi Kuramlar

Kaynak Tahsisi

Yerleşim Düzenlemesi

Akış Düzenleme

Tampon Kapasite Planlaması

Bütünleşik Kuramlar

Stratejik Planlama

Teknik-Yöntem Kümeleri (JIT,CIM,TPM)

Tasarım Felsefeleri (Yalın, Çevik, Esnek Üretim)

Sistem Mühendisliği

TASARIM YAKLAŞIMLARISanayide(Deneme-Yanılma)AKADEMİK YAKLAŞIMLAR


ÜS TASARIMında sorulacak sorular

  • HANGİ tezgâhları seçeyim?

    (Sık arıza yapan, ucuz) ya da (Seyrek arızalı, pahalı)

  • KAÇ tezgâh kullanayım?

    (Tek ve büyük) ya da (Çok sayıda ve küçük)

  • Tezgâhları NASIL düzenleyeyim?

    (Akış hattı, İş atölyesi, İkisinin arası)

  • TAMPON düşüneyim mi?

    (Kaç tane, nerelere, ne büyüklükte)

    DENETLEME STRATEJİSİ nasıl olsun?

    (Sabit hızla?, çizelgeye/atölyenin durumuna göre)


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


Değerlendirmede GENEL Ölçütler

  • Kapasite:

    Bir zaman aralığındaki üretim miktarı

  • Verim(lilik):

    Çıktının değeri / Girdinin değeri>1 ?

  • Kar(lılık): Kar / Yatırım Miktarı


Değerlendirmede GENEL Ölçütler

  • Etkinlik: Gerçekleşen x Planlanan

    Vaktindelik, Kalite, Miktar

  • Esneklik,

  • Yenilikçilik,

  • Katılımcılık,

  • Rekabetçilik,

  • İş Hayatının Kalitesi


TEKNİK Ölçütler

  • Üretim hızı (Hü)

    (birim zamanda kaç ürün çıkıyor?)

  • Üretim Tedarik Süresi (ÜTS)

    (içeride ne kadar kalıyor)

  • Yarı Mamul Miktarı (YMM)

    (içeride kaç parça var?)


Başarı Parametreleri (Akış tipi )

Akış demek:

  • Tezgahlar ARDIŞIK yerleşmiş ve

    • Bazı tezgahlar atlanabilir

    • Geri dönüşler olabilir

  • Hareket EŞZAMANLI demektir.


Teo

T01

T02

Til

T03

3 252 4

Başarı Parametreleri (Akış tipi )

  • (Satın Almada) Tedarik Süresi

  • Üretim Tedarik Süresi (İmalatta)ÜTS

    Tezgah sayısı: nm

    Enbüyük İşlem Süresi:Teo

    İletim Süresi:Til

    Akış tipi üretimde

  • ÜTS = nm (Teo+ Til )

    ÜTS = 3*(5 + 2) = 21[dk]


İşlem süresinin(To)bileşenleri:

  • İşleme süresi Tm

    (kesici takımın parça ile temas ettiği süre)

  • Aktarma süresi Th

    (parçanın bağlanması, sökülmesi için geçen süre)

  • Takım aktarma süresi Tth

    (kesici ucun parçaya yaklaşması, uzaklaşması için geçen süre)

  • To = Tm + Th + Tth


Bir önceki örnekte 5[dakika] sürenen uzun işlem gerçekte3 bileşenden oluşmakta:

1. Malzemenin Aktarılması

  • tezgaha bağlama ve sökme

    2. Takımın aktarılması

  • parktan başlangıca,

  • 3 kez boşa alıp başlangıca,

  • parka alma

    3. İşleme (takım ve parça arasında fiili temas)

  • 3 paso


MALZEME AKTARMA

  • Parçanın tezgaha bağlanması:

    50[saniye]

  • Parçayı tezgahtan sökme:

    10 [saniye]

    Toplam aktarma süresi:

    Th = (50 + 10) / 60 = 1[dak]


TAKIM AKTARMA

  • Kalemin başlangıç noktasına gelişi:

    30[saniye]

  • Her paso sonunda kalemin boşa alınıp

    başa getirilmesi: 20 [saniye]

  • Üçüncü pasodan sonra kalemin

    bekleme noktasına alınması: 30[saniye]

    Toplam takım aktarma süresi:

    Tth = (30 + 3*20 + 30) / 60 = 2[dak]


İŞLEME ve İŞLEM

  • Her paso için

    40[saniye]talaş kaldırma süresi

  • Toplam işleme süresi:

    Tm = (3*40) / 60 = 2[dak]

  • İŞLEM Süresi:

    To = Th + Tth + Tm = 1 + 2 + 2 = 5[dak]


1

7

5

4

3

6

8

2

Başarı Parametreleri (Parti tipi)

Tezgah indisi:i=1, 2,…, nm

Ayar Süreleri: Tsui

Parti Büyüklüğü: Q

İşlem Süreleri: Toi

İşlem Dışı Süreler: Tnoi

Parti tipi üretimde

  • ÜTS =  ( Tsui+ Q Toi + Tnoi )


ÖRNEK:

Üretim hızı 2[pç/saat] olan bir parça için,

yarı mamul miktarı,

180 [pç] olarak belirlenmiştir.

Parti büyüklüğüQ=10[pç/pt] dir.

Hazırlık ve işlem süreleri de

yandaki çizelgede verilmektedir.

  • Bu ürün için

    ortalama işlem dışı süreyi (Tno) hesaplayın.


ÇÖZÜM:ÜTS, 2 ayrı yoldan hesaplanıp, eşitlenirse:

ÜTS = YMM / Hü= 180 [pç] / 2[pç/saat] = 90[saat]

Diğer yandan:

  • ÜTS =  Tsui+  Q Toi +  Tnoi

  • ÜTS = (1.5+2.0+2.5+0.5) + (10/60)(5+6+7+3) +  Tnoi

    İki değer eşitlenirse:

  • ÜTS = 10 +  Tnoi = 90 

    Tno = (90 – 10) / 4 = 20[saat]


Başarı Parametreleri (Ortalama Değerler)

  • Her Tezgah için

  • Ayarlama | hazırlama

  • Qadet parçayı işleme

  • Bekleme | Taşıma

Ortalama Tezgah Sayısı: nm

Ortalama Ayar Süresi: Tsu

Ortalama Parti Büyüklüğü: Q

Ortalama İşlem Süresi: To

Ortalama İşlem Dışı Süre: Tno

Ortalama Değerler için:

ÜTS = nm ( Tsu + Q To + Tno )

Bunları

Tezgah Sayısı kadar TEKRARLA


ÖRNEK:

Banyo armatürleri yapan bir atölyede,

karakteristik bir parça

5 işlemden geçerek

150’lik partiler halinde üretilmektedir.

  • Ortalama ayar süresi: Tsu = 12[dak/pt],

  • Ortalama işlem süresi: To = 2[dak/pç] dır.

  • Bir partinin

    iki tezgah arasında taşınmak veya boş durmakla geçirdiği ortalama süre de:

    25[saat/pt] olarak tahmin edilmektedir.


Bu durumda bir parti malınatölyeye girdiği andan bitmiş ürün olarak çıktığı an arasında geçen süre ne kadardır?

ÜTS = nm ( Tsu + Q To + Tno )

ÜTS = 5 (12 / 60 + 150*2 / 60 + 25) =

151 [saat] 1[ay]


Başarı Parametreleri

Üretim hızı  birim zamanda hattan çıkan parça sayısı

  • Bir partinin bir tezgahta harcadığı süre:

    Tsu + Q To

    veya(Tsu + Q To ) / (1-q)(q:ıskarta oranı)

    1 parça için:Tü = (Tsu +Q To) / { Q (1 - q) }

  • Tersi, ÜRETİM HIZIHü = 1 / Tü


ÖRNEK:

Önceki ÜTS Örneğinde,

parti büyüklüğü (Q = 10)10 kat artarsa,

ilk tezgahtaki(Tsu=1.5[saat], To =5[dak])

üretim hızı (Hü)kaç kat artar?


ÇÖZÜM:

Tü = (Tsu + Q To) / [Q ( 1 – q ) ]

(Bozuk parça oranı q = 0)

  • Tü = (1.5 * 60 + 10* 5) / 10 = 14[dak / pç]

  • Hü = 1 / Tü = 1 / 14 [pç / dak]

  • Tü’ = (1.5*60 + 100* 5) / 100= 5.9[dak / pç]

  • Hü’ = 1 / Tü = 1 / 5.9 [pç / dak]

    Artış: 14 / 5.9 =2.37 kat


Başarı Parametreleri

  • Kapasite: K = W ∙ Sw ∙ h ∙ Hü

    Her ürün nm tezgahtan geçerse:

    K= W ∙ Sw ∙ h ∙ Hü/ nm

  • KKO = U = Çıktı / K

  • Yararlanabilirlik: (AAOZ - OTS) /AAOZ

  • YMM = { (K ∙ U) / (Sw ∙ h ) } * ÜTS(1.Kanun)

  • ÇTS = W ∙ U { Q ∙ To/( Tsu+ Q ∙ To ) }

  • YMO = YMM / ÇTS(50:1 !),

  • SO = ÜTS / (nm ∙ To)(20:1 !)


Maliyet

Tsu+QTo+Tno

MoTü+Mno

( MoTü+Mno)

ÜTS

Mm

Zaman

ÜTS’nin Maliyeti ve YMM


ÜTS sonunda erişilen maliyet:

M1 = nm ( MoTü+ Mno)

Maliyet

Elde Tutma Maliyeti

nm ( MoTü+Mno)

Mm

ÜTS

Zaman

t

ÜTS’nin Maliyeti ve YMM


ÜTS’nin Maliyeti ve YMM

  • ÜTS sonunda erişilen maliyet:

    M1= nm ( MoTü+Mno)

  • t anındaki toplam maliyet:

    Mm + M1 t / ÜTS

    ve h = faiz oranı + ambarlama maliyeti

    Mpç= Mm + M1 + 0ÜTS [Mm+ (M1 t / ÜTS)] h dt

    Mpç = Mm + M1 + [(Mm + M1 / 2) h (ÜTS)]


Üretim-Ürün

Sistem

Örgüt

Üretim Sistemi

Tasarım

Değerlendirme

Çözümleme

Modelleme

Yönetim

Akış-Kuyruk

Benzetim

EĞİLİMLER

ÜRETİM SİSTEMLERİ


ÜRETİM:Girdi ile Çıktı arasındaki ilişkidir.

ÜRETİM (DÖNÜŞÜM) FONKSİYONU:

Ç = f(G){Gidiler: G1, G2, ... ,Gn},

Kısa dönemde:

G1SABİT, diğerleri değişken olabilir.

(Alan sabit, yeni adam al üretim artar).

Uzun dönemde, HEPSİ DEĞİŞKEN (!)


SABİTMaliyetler ve ÖLÇEK EKONOMİSİ

BÜYÜME (Üretim Artışı)

  • Daha çok üretim 

    Sabit maliyetlerindaha çok ürüne dağıtılması

  • Birim Maliyetlerin düşmesi

    Kar ve Rekabet Gücünün Artması


AZALAN KAZANÇLAR KANUNU

(Kazanç Artışı önce hızlı, sonra yavaş)

  • Uzun dönemde ölçekli dönüş

  • Dönüş ölçeği (sabit, artan, azalan)

    BÜYÜME SONSUZA KADAR DEĞİL (!)

  • Hem talep, teknoloji, yönetim sınırlı,

  • Hem de bir doyma noktası var

    (Azalan Kazançlar Kanunu)


Üretim Fonksiyonu fikri

Örgütlerin

  • tasarımı,

  • işletilmesi,

  • planlanması ve

  • kontrolü için iyi bir araç

    Her ölçekte uygulanabilir

    (İş, bölüm, süreç, örgüt)


ÜRETİM FONKSİYONU MODELLERİ

Y = f(K, L)(Genel)

Y = Enk( K / k, L / ℓ)

Sabit katsayılı(Leontief)

Y : Üretim,

K : Sermeye,

L : Emek,

k :1 [birim] üretim için gereken sermeye,

ℓ :1 [birim] üretim için gereken emek,


ÜRETİM FONKSİYONU MODELLERİ

Y = a K LCobb-Douglas

(Wicksel)

Y = [ K(-1)/ L(-1)/ ]  /(-1)

(Sabit ikame esnekliği)

a=ao e ct: Teknolojinin zamanla gelişmesi,

ao ve c : Sabit,

t: Zaman,

 ve : Sermaye ve emek esnekliği (+=1),

 ve: Teknolojik durum parametreleri,

: İkame esnekliği sabiti


ÜRETİM FONKSİYONU, teknolojiye bağlı !.

  • Aynı ürün,

    farklı süreç, makine ve yöntemle

    ve hatta bazı girdilerin ikamesiyle üretilebilir.

    Karmaşık yönetim kararları !

  • Hangi üretim fonksiyonu kullanılacak?

  • Girdilerin elde edilebilirliği?


TEKNOLOJİ

  • Fikirler,

  • buluşlar,

  • teknikler,

  • yöntemler,

  • malzemeler


Gözden geçirme,

yeniden düzenleme,

ekleme, - çıkarma,

yerine koyma

Üretkenliği arttırma fırsatı (!)

Maliyet düşürme,

ürün geliştirme,

rakibe karşılık verme,

süreç iyileştirme,

akış düzgünleştirme,

hizmet iyileştirme,

vb.

TEKNOLOJİ Değişimi


Üretim veÜRETKENLİK

  • Ekonomik başarının anahtarı

  • Örgütün kıt kaynakları kullanma becerisi

    (İşçi, Firma, Sanayi Dalı ve Ülke’nin de)

  • Örgütün zaman boyunca değerlendirilmesi için

  • Bir zaman aralığında, belli bir çıktı için, ne kadar girdi gerekiyor?(sürekli iyileşme)


Üretkenlik:

  • İşgücünün verimliliği,

  • Yönetimin etkinliği,

  • Teknolojinin düzeyinin

    • Mekanizasyon,

    • Otomasyon,

    • Daha iyi araçlar,

    • Bilgisayar

      Sonucu


Üretkenlik Artarsa

  • Enflasyon yavaşlar,

  • Yaşam seviyesi yükselir,

  • Dış rekabet gücü artar.

    Üretkenliği belirleyen:

  • Teknoloji,

  • Çalışma yöntemleri,

  • Donanım-işgören seçimi,

  • Yönetim


Üretkenlik problemleri :

  • Finans ve pazarlamadan çok işletmeye yönelik

  • Sebepten çok sonuç

  • Buzdağının altında örgütün yapısal vestratejik problemleri

    (Stratejik KONUM)

  • Stratejik probleme, stratejik çözüm

  • Bir örgütteki karar düzeylerinin bütünleştirilmesi çok önemlidir.

    (Aşırı irilik, dağıtılmış yapı)


Üretkenlik ölçümü

Adam-saatçok kullanılan bir birim

(1 Adam-saatlekaç TL’lik mal üretiliyor?)

Yıllık kazançlar :

  • Konjüktüre,

  • Teknolojik atılımlara,

  • Hükümet politikaları,

  • Buhranlar, vb. bağlı

    Pek fikir vermez.


Üretkenlik ölçümü

Uzun dönemde,

  • Diğer örgüt,

  • Sanayi dalı ve

  • Ülkelerlekarşılaştırmak gerekir.

    Yıldan yıla %kaçartış?

    kaynak tasarrufu


Üretkenlik İndeksi

(Makro düzeyde ölçüm için)

Toplam (malzeme + hizmet)

Üretkenlik = -------------------------------------------

(İşgücü + malzeme + enerji + sermaye)

  • TL cinsinden ifade,

  • Enflasyona göre düzeltme

  • Alt düzeylerdeki hesaplar çok çeşitli !


Üretkenlik İndeksi

HİZMET Emek yoğun

verimlilik artışı ZOR

  • yoğun sermeye kullanımı,

  • daha iyi usuller,

  • çizelgeleme,

  • yeni araçlar,

  • mekanizasyon,

  • bilgisayar

    Marifet, işi ek maliyet getirmeden,

    daha iyi yapmak !


  • Daha verimli yöntemler,

  • Azalan israf,

  • Daha iyi örgütlenme,

  • Gelişmiş araçlar,

  • Tempo artışı

    ÜRETKENLİĞİ ARTTIRIR!


Öğrenme Eğrisi

  • Hemen başlanabilen,

  • Yeni öğrenilen,

  • Çok tekrarlanan işlerde:

    Tekrar arttıkça 

    VERİMLİLİK de ARTAR


Öğrenme Eğrisi

  • Tekrar sayısı 2 katına çıktığında,

  • birim başına harcanan süre

  • belli bir oranda düşer.

    (Bu durum, tesisin uzun dönemdeki kapasitesine de etki eder)


Öğrenme Eğrisi

İlk gemi

  • 100 000adam-saatle inşa edildiyse,

    o seriden

  • İkinci gemi 80 000adam-saatle,

  • Dördüncüsü64 000adam-saatleinşa edilebilir.

    Bu durumda p = 64/80 = 80/100 = 0.8

    (öğrenme hızı)


Öğrenme Eğrisi mn = m0 nr

  • Burada:

    n : Üretilen parça sayısı,

    m0 : İlk parçanın üretiminde geçen süre,

    mn : n. parçanın üretimi için gereken süre,

    r : ℓn p / ℓn 2

  • p = %80 öğrenme hızı ve m0 = 100 000 için:

    r = ℓn 0.8 / 0.693 = - 0.322

    3. Gemi:

    m = 100 000 (3) - 0.322 = 70 200 adam-saat


Birim İşçilik

UNUTMA Eğrisi

(önce hızlı, sonra yavaş)

Gerçek Eğri

Öğrenme

Düzlüğü

Kaldığı yerden devam

Doğal Değişkenlik

Atılım

Üretim

YOK

Kuramsal Eğri

Zaman

Öğrenme Eğrisi


  • Login