SLAM TARH
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 198

İSLAM TARİHİ PowerPoint PPT Presentation


  • 343 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

İSLAM TARİHİ. İslamiyetin Doğuşu Sırasında Dünyanın Genel Durumu. ASYA: Asya’da varolan devletler şunlardı: Bizans İmparatorluğu Sasaniler Göktürkler Hindistan Çin Japonya. Justinyen dönemindeki en geniş sınırlar. Bizans İmparatorluğu.

Download Presentation

İSLAM TARİHİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


SLAM TARH


slamiyetin Douu Srasnda Dnyann Genel Durumu

  • ASYA: Asyada varolan devletler unlard:

  • Bizans mparatorluu

  • Sasaniler

  • Gktrkler

  • Hindistan

  • in

  • Japonya


Justinyen dnemindeki en geni snrlar


Bizans mparatorluu

  • Kavimler g sonrasnda Roma mparatorluu ikiye ayrld.Dou Roma mparatorluu, bakenti Bizansn adyla anlmaya baland.

  • En gl dnemi mparator Justinianos (527-565) zamannda yaand.

  • Hristiyanln Ortodoks mezhebine inanyorlard.


Sasaniler


Sasaniler (226-650)

  • randa Part mparatorluunun zayflamasyla Babek tarafndan kuruldu.

  • Bat Gktrk devleti ile anlaarak Akhunlar Devletine son verdiler.

  • pek Yolu ticareti,Gktrkler ile aralarnn almasna neden oldu.

  • Gktrkler,Sasanilere kar Bizans ile ittifak yaptlar.

  • Zerdtlk dinine inanyorlard.

  • Hz.mer dneminde devlet,zayflayarak ykld.


Gktrkler


Gktrkler

  • 552de Bumin Han tarafndan Orta Asyada kuruldu.

  • inin ykc faaliyetleri nedeniyle Dou-bat olmak zere ikiye ayrld.

  • slamiyetin domaya balad dnemde Gktrkler,Asyada nemli bir siyasi g olmaktan kmt.

  • Gk tanr dinine inanrlard.


Hindistan

  • Hindistann srekli istilalara ak olmas,bu lkede siyasi birliin kurulmasn engellemitir.

  • Hint halk arasnda bir kaynamann olmamasnn en nemli nedeni Kast Sistemidir.

  • En yaygn din Hinduizm idi.Budizm de Hindistanda yaylan bir dier dindi.


Kast Sistemi nedir?


in

  • slamiyetin doduu srada Dou ve Bat Gktrk Devletleri in egemenliine girmiti.

  • in,Orta Asyada tek g haline gelip yaylmac bir politika izlemeye balamt.

  • inde Konfyslk, Taoizm ve Budizm dinleri yaygnd.


Japonya

  • slamiyetin doduu srada Japonya, in etkisi altndayd.

  • Japon mparatoru,incede imparator anlamna gelen Tenno nvann kullanyordu.

  • Merkezi ynetim zayf olduu iin derebeylik dzeni hakimdi.

  • Budizm ve into (Tanrlarn Yolu) dini de halk arasnda yaygn dinlerdi.


Avrupa


Avrupa:

  • Bat Romann yklmasndan sonra yerine spanyada Vizigot,talyada Ostrogot ve Fransada Frank Krallklar kurulmutu.

  • Daha sonra Merovenj ve Karolenj mparatorluklar dneminde Avrupada bir sre iin siyasi birlik kuruldu.

  • Avrupada Normanlarn ve Macarlarn saldrlar sonucu siyasi birlik bozuldu.Krallar lkelerini koruyamaz duruma geldiler.Bunun sonucunda Feodalite (Derebeylik) denilen siyasi dzen ortaya kt.


  • Feodalite (Derebeylik) sistemi nedir?


  • Avrupada krallklarn zayflamasyla, byk toprak sahiplerinin, atolar ve kaleler yaptrarak, halk himaye etmeye baladklar ve halkn snflara ayrld, eitsizlie dayanan bir siyasi dzendir.


Feodal dzende himaye edenlere szeran,himaye edilen halka ise vassal denirdi.


Halk eitli snflara ayrlrd.Bunlar:

  • Soylular (Byk toprak sahipleri)

  • Rahipler: (Din adamlar)

  • Burjuvalar: (Sanat ve ticaretle

  • urap,vergi derlerdi.)

  • Kyller: (Serbest kyller ve serflerdi. Serbest kyller,topraklarn eker bierler,mallarn alr,satarlard. Serfler ise hibir hakka sahip deillerdi.Soylularn mal saylrlard.)


Afrika:

  • Kuzey Afrika kylar ,Bizans mparatorluu snrlar iindeydi.

  • Msr halk,Hristiyanln Arianizm mezhebini benimsemilerdi.

  • Habeistan (Etiyopya)da Aksum mparatorluu bulunuyordu. Hristiyanl benimseyerek,Msr kilisesine balanmt.


slamiyetin Yayl


slamiyet ncesi Arabistan Yarmadas

  • Arabistan,Asyann gney batsnda dalarla evrili,llerle kapl bir yarmadadr.Burada yaayanlar Sami rkndan saylp Arap adyla anlrlar.

  • En nemli yerleim merkezleri Mekke,Yesrib (Medine) ve Taif kentleridir.


slamiyetten nce Arabistan yarmadasnda byk bir devlet kurulamamtr.

  • Bu durumun nedenleri neler olabilir?


  • Araplarn kabileler halinde yaamalar ve siyasi birlik kuramamalar

  • Gebe Arap kabileleri arasndaki rekabet ve kan davalar

  • Bizans ve Sasani devletlerinin basklar

  • ok eitli dinsel inanlarn bulunmas (Putperestlik, Hristiyanlk, Yahudilik )


  • Araplar kabileler halinde yaarlar, gebe hayvanclk ve ticaretle urarlard. Gebe Araplara Bedevi denirdi.

  • Arap yarmadasnn tarih ynnden en nemli ehirleri Hicaz blgesinde bulunan Mekke ve Medinedir.


Bedeviler


Kabe


MEKKE

  • nemli bir ticaret merkezidir.zellikle Hint okyanusundan gemilerle gelen ticaret kervanlar Mekke zerinden nasyaya ulard.

  • Bu ticaret Arabistan dndaki gelimelerden haberdar olmalarna neden olmutur.

  • Hz.brahim tarafndan yaptrld varsaylan Kabenin Mekkede bulunmas kutsal ehir olmasn salamtr.

  • Arap kabileleri her yl Mekkeye gelir,Kabeyi ziyaret eder, aralarndaki kan davalarn unuturlard.Bu dneme Haram Aylar denirdi.

  • Suk-u Ukaz denilen panayrlar kurulur,elenceler ve spor karlamalar dzenlenir,iirler okunurdu.Yaplan iir yarmalar Arap kltrnn yaratlmasnda etkili olmutur.


MEDNE

  • Mekkeden sonra Hicazn en byk ehridir.

  • Tarm ve hayvanclk gelimitir.

  • Filistinden g eden Yahudilerle Araplar i ie yayorlard.


Mescid-i Nebevi


Hz.Muhammed Dnemi


  • Hicret Olay:

    Srekli bask altnda olan Mekkeli Mslmanlarn, Medinelilerin daveti zerine 622 ylnda Medineye g etmelerine Hicret Olay denir.


  • Medineliler Hz.Muhammedi ve mslmanlar neden ehirlerine davet etmilerdir?


  • Birlikte yaadklar Yahudilerin tek tanr inancn tantmalar

  • Mekkelilerin Medinelileri hor grmeleri

  • Medinedeki i karklklarn Hz.Muhammedin nderliinde zleceine inanmalar


Hicretin Sonular

  • Mslmanlar, Mekkelilerin bask ve iddetinden kurtulmulardr.

  • slamiyet serbeste yaylma olana bulmutur.

  • Medine ehrinin tarihi nemi artmtr.

  • 622 yl Hicri takvimin balang yl olmutur.


  • Bedir Sava(624):

    Nedeni:

    Hicret olayndan sonra Mekkede el konulan mallarna karlk, mslmanlarn, amdan dnen bir ticaret kervann ele geirmek ve Mekke ticaretine darbe vurmak istemeleri


Sonucu:

Bedir kuyusu civarnda yaplan

sava mslmanlar kazanmtr.


nemi:

  • Mslmanlarn ilk askeri zaferidir.

  • lk kez askerler arasnda ganimet paylatrlmtr.Bylece savalarda askerlere ganimet verilmesi usul olmutur.


  • Uhud Sava (625):

    Nedeni:

    Mekkelilerin Bedir Sava yenilgisinin

    intikamn almak ve slamiyeti yok

    etmek istemeleri.


Sonucu:

Hz.Muhammedin nerileri dinlenmemi

ve Mslmanlarn yenilgisiyle

sonulanmtr.


nemi:

  • Uhud Sava ile mslmanlar, komutann emirlerine uymamann ne kadar olumsuz sonular dourabileceini renmilerdir.

  • Mekkelilerde mslmanlar yenebilecekleri dncesi olutu.


  • Hendek Sava (627):

    Nedeni:

    Mekkelilerin,says gn getike

    artan ve byk gce ulaan

    mslmanlara kesin darbeyi vurmak

    amacyla Medineye saldrmalar.


Sonucu:

  • Mslmanl yeni kabul eden ranl Selman- Farisinin nerisiyle Medinenin etrafna hendek kazlmas sonucunda sava yaplamam,Mekkeliler isteklerine ulaamamlardr.


nemi:

  • slamiyet Arap kabileleri arasnda hzla yaylmaya balamtr.

  • Mekkeliler bu olaydan sonra savunma durumuna gemi, saldrya geen taraf mslmanlar olmutur.


  • Hudeybiye Bar (628):

    Hz.Muhammed 628 ylnda Kabeyi

    ziyaret etmek amacyla mslmanlarla

    birlikte Mekkeye doru hareket etti.

    Yeni bir sava gze alamayan

    Mekkeliler Hudeybiye kuyusu

    etrafnda bir bar anlamas yaptlar.


Anlamaya gre;

  • ki taraf da on yl sreyle birbirleriyle savamayacaklar,

  • Mslmanlar o yl Kabeyi ziyaret etmeyecekler, ertesi yl gn sreyle ziyaret edebilecekler,

  • Mekkeli reit olmayan bir kimse mslman olursa,velisinin istei zerine geri verilecek, ancak bir mslman Mekkeye snrsa geri verilmeyecek,

  • Hem Mekkeliler hem de Medineli mslmanlar istedikleri Arap kabilesi ile anlama yapabilecekler,ancak her iki taraf da kabilelere askeri yardm yapmayacakt.


nemi:

  • Yaplan anlamayla Mekkeliler mslmanln siyasi varln tanm oldular.


  • Hayber Kalesinin Fethi (629):

    Nedeni:

    Uhud Savandan sonra,Medineden

    karlan Yahudilerin,Medinenin

    Kuzeyindeki Hayber Kalesine

    yerleerek, Mekkelilerle ibirlii

    yapmalar ve ticareti engellemeleri


Sonucu:

  • Medine am ticaret yolu gvence altna alnm oldu.

  • Yahudi sorunu zmlenmi oldu.

  • slamiyetin yaylmas hzlanmtr.


  • Mute Sava (629):

    Nedeni:

    Bizans egemenliindeki Gassanilerin,

    bir mslman keif kolunu pusuya

    drmeleri.


Sonucu:

  • Mslmanlar,Mutede Bizansllar ve Gassaniler ile yaptklar savata yenilgiye uradlar.


nemi:

  • Mslmanlar ile Bizansllar arasnda yaplan ilk sava olmas bakmndan nemlidir.


  • Mekkenin Fethi (630):

    Nedeni:

  • Mekkelilerin kendi korumas altnda olan kabilelere askeri yardmda bulunarak bar bozmalar,

  • Mekkenin putperestlerin elinden alnarak,slamiyetin yaylmasnn salanmas


Sonucu:

  • Mekke atmasz olarak ele geirilmitir.

  • Kabe putlardan temizlenmitir.


nemi:

  • slamiyet byk bir hzla Arabistan yarmadasna yaylmaya devam etmi,mslmanlarn ekonomik gc artmtr.


  • Huneyn Sava (630):

    Nedeni:

    Putperestlerin Mekkeyi tekrar ele

    geirerek putlarn krlmalarn

    nlemek istemeleri.


Sonucu:

Putperestler ar yenilgiye

uramtr.


nemi:

Mekkenin fethinden sonra

slamiyetin karlat ilk byk

tehlike ortadan kalkmtr.


  • Taif Seferi (630):

    Nedeni:

    Hz.Muhammedin Huneyn Savanda,

    putperestlerin yannda savaan

    Taiflileri yenilgiye uratarak, Taif

    ehrini ele geirmek istemesi.


Sonucu:

Taifin ok dalk bir blge olmas

ve Taiflilerin kenti ok iyi savunmalar

nedeniyle baar salanamamtr.


  • Tebk Seferi (631):

    Nedeni:

    Bizansn Arabistan zerine

    yapaca bir saldr sylentisi.


Sonucu:

Bizans mparatoru Herakliusun

Arabistana zerine yrd

haberi duyulunca Hz.Muhammed

ordusuyla Suriyeye doru hareket

etmi,Tebke geldiinde haberin

aslsz olduu anlalmtr.


nemi:

  • Tebk yolu zerindeki kaleler alnmtr.

  • Bizansa bal olan Gassaniler mslman olmutur.

  • Tebk Seferi Hz.Muhammedin son seferidir.


Hz.Muhammedin lm ve slam tarihindeki yeri:

Hz.Muhammed 632 ylnda byk

bir toplulukla Medineden Mekkeye

gelerek Kabeyi ziyaret etmi ve

Veda Hutbesi olarak bilinen son

konumasn mslmanlara

yapmtr.632 ylnda vefat etmitir.


  • slamiyeti yayarak Arabistanda ilk kez siyasi birlii salamtr.

  • Mslmanl yaymak ve savaa katlanlarn ekonomik durumunu dzeltmek,askerleri tevik etmek iin savata elde edilen ganimetin 4/5inin savaa katlanlar arasnda paylatrlmas usuln ilk kez uygulamtr.(Bedir Sava)


Kutsal Emanetler


Hz.Muhammedin klcnn kabzas


Hrka-y erifin Sakland Sandk


Hz.Muhammedin ayak izi


Kabenin eski kaps


Hz.Muhammedin yalanc peygamperlere gnderdii mektup


Drt Halife Dnemi


  • Halife ne demektir?


Hz.Muhammedden sonra gelen,onun

gibi din ve devlet adam, slam

aleminin ba imam ve ba komutan

olan kiiye halife, bu dini kuruma da

halifelik denir.


Hz.Muhammedin lmnden sonra mslmanlarn bana srasyla;

  • Hz.Ebubekir

  • Hz.mer

  • Hz.Osman

  • Hz.Ali

    gemitir.


  • Bu dneme slam tarihinde neden Cumhuriyet Dnemi denilmitir?


  • Halifeler seimle ibana geldikleri iin bu dnem Cumhuriyet Devri olarak adlandrlr.


Hz. Ebubekir Dnemi

(632 - 634)


Dnemin zellikleri ve Olaylar

  • Yalanc peygamberler sorunu zld.

  • slamiyetten dnen ve zekat vermek istemeyen Arap kabilelerini itaat altna almtr.

  • Kuran- Kerim ilk kez kitap haline getirilmitir.

  • lk kez Arabistan dnda fetihlere giriilmitir.

  • Araplarn Suriyeye egemen olmaya balamas Bizans endielendirdi.Bizans ile ilk kez Ecnadeyn Sava yapld. Bylece mslmanlar Suriyeye doru ilerlemeye balad.


Devrin nemi:

  • Hz.Ebubekir ,slamiyeti tehlikeye drecek,belki de dalmasna neden olacak olaylar kknden zmlemitir.


Hz. mer Dnemi

(634 - 644)


Devrin zellikleri ve Olaylar

  • Arabistan Yarmadas dnda byk fetihler yaplm,slamiyet hzla yaylmaya balamtr.

    Yermk Sava(636) Bizans ile yaplm,am ele geirilmitir. Kuds kuatlm,halk teslim olmutur.


Kadisiye Sava (636) ile Sasaniler

yenilgiye uratlarak Irak ele geirildi.

Nihavend Sava (642) ile Sasanilerin

bakenti Medain ele geirildi.ran ve

Azerbaycann fethi tamamland.

Msr fethedilerek, Fustat ehri kuruldu.

Bingazi ve Trablusgarp evresi ele

geirildi.

Bylece lke snrlar douda Horasana,batda

Libyaya,kuzeyde Kafkasyaya kadar geniledi.


  • Hz.mer dnemi,devletin rgtlenme dnemi olarak bilinmektedir.

    lk kez adliye rgt kuruldu.

    Mahkemeler alarak,kadlar tayin edildi.

    Fethedilen yerler illere ayrlarak,

    dorudan halifeye bal valiler atand.

    lk kez devlet hazinesi (Beytl- mal)

    oluturuldu.

    Hicri takvim dzenlendi.


Devrin nemi:

  • slamiyetin Arabistan yarmadas dnda yaylmaya balad dnemdir.

  • slam devletinin tekilatland dnemdir.


Hz. Osman Dnemi

(644 - 656)


Devrin zellikleri ve Olaylar

  • Hz.Osmann st makamlara kendi soyundan olan Emevileri getirmesi huzursuzluklara neden olmutur.

  • Kuzey Afrikada Tunus fethedilmitir.

  • Suriye valisi Muaviye byk bir donanma kurarak Kbrs fethetmitir.


  • Kuran- Kerim oaltlarak slam merkezlerine gnderilmitir.

  • Harzem, Horasan ve Ceyhun nehrine kadar olan topraklar alnm, Trklerle Araplar arasndaki ilk savalar balamtr.(Hazarlar)


Devrin nemi:

  • Mslmanlar arasnda ilk ayrlklarn balad dnemdir.

  • Kuran- Kerimin yok olmas nlenerek,bugne kadar tam ve doru olarak ulamas salanmtr.


Kuran-Kerimin bilinen en eski kopyas


Hz. Ali Dnemi

(656 - 661)


Devrin zellikleri ve Olaylar

  • Hz.Osmann ldrlmesinde Hz.Alinin ilgisi olduu gerekesiyle Hz.Alinin halifeliine Hz.Muhammedin yaknlar kar ktlar.


Cemel Sava (Deve Olay):

Nedeni:

Hz.Aliye kar olan Hz.Ayenin ve

bir grup mslmann, Basraya

giderek kuvvet toplamas.


Sonucu:

  • Sava Hz.Ayenin bindii devenin etrafnda olduu iin bu savaa Cemel Vakas (Deve olay) ad verildi.Yaplan sava Hz.Ali taraftarlar kazanmtr.

  • Hz.Aye, Medineye gnderildi.

  • Bu olaydan sonra Hz.Ali,devletin merkezini Irakn Kufe kenti yapt.


  • Sffn Sava (657):

    Nedeni:

    am Valisi Muaviyenin Hz.Alinin

    halifeliini kabul etmeyerek ordu

    toplamas.


nemi:

  • Mslmanlar arasnda olan ilk byk savatr.


  • Hakemler Olay :

    Halifelik sorununu zmek amacyla

    seilen hakemler,uzun grmelerden

    sonra Hz.Ali ve Muaviyenin halife

    olamayacaklarna karar verdiler.Fakat

    Muaviyenin hakemi,karara uymayarak

    Muaviyeyi halife ilan etti.Bylece slam

    dnyasnda ilk byk ayrlklar balad.


nemi:

  • Bu olaydan sonra slam dnyas dnce ve siyasi bakmdan deiik gruba ayrld:

    Hz.Ali taraftarlar

    Muaviye yanllar (Emeviler)

    Hariciler (Hz.Ali ve Muaviyeyi

    desteklemeyenler)


  • slam dnyasnda ilk mezhep ayrlklar balamtr.


Sonucu:

  • Yaplan sava sonusuz kalm, halifelik sorununu zmek iin hakemlere bavurulmutur.


Drt Halife Dneminin slam Tarihindeki nemi:

  • slam Devletinin rgtlenme dnemidir.

  • slamiyet Arabistan yarmadas dnda da yaylmaya balamtr.

  • Bu dnemde Kuran-Kerimin kitap haline getirilerek,oaltlmas yok olmasn engellemitir.


EMEVLER DNEM

(661-750)


Emeviler


Muaviye Dnemi (661-750)

  • Kendisinden sonra olu Yezidi veliaht olarak ilan ederek, halifeliin babadan oula geen bir saltanat ekline dnmesine neden olmutur.

  • Donanmaya nem verilerek,ilk kez stanbul mslmanlar tarafndan kuatlm,ancak alnamamtr.


Yezit Dnemi (680-683)

  • Kerbela Olay (680) :

    Hz.Alinin olu Hseyinin halifelii ele geirmesini nlemek amacyla Yezitin ordular tarafndan Kerbelada katledildii olaydr.

nemi:

  • slamiyette mezhep ayrl kesinlemitir.


  • Fas ve Cezayir fethedildi.

    Abdlmelik Dnemi

    (685 705)

  • Yezitin lmyle balayan karklklara son verdi.

  • Horasan ve Anadolu zerine ordular gnderdi.


Velid Dnemi

  • Emevi ordularnn Avrupada fetihlere balad dnemdir.

  • 711 ylnda Tark Bin Ziyad ,spanyaya karak Vizigotlar yenilgiye uratt.Emevi ordular ksa srede spanyay ele geirdi.

  • spanyaya Endls ad verildi.


  • Puvatya Sava (732):

    Nedeni:

    Emevilerin spanyadan Fransaya

    geerek,Avrupada fetihler yaparak,

    slamiyeti yaymak istemeleri.


Sonucu:

  • Avrupa krallklar birleerek slam ordularn yenilgiye uratmlar ve slam ordular spanyaya geri ekilmitir.


nemi:

  • Puvatya Sava slamiyetin batdaki ilerlemesinin son snrn izmitir.


Emevi Devleti ksa sreli bir devlet olmutur.Bu durumun nedenleri neler olabilir?


Emevilerin ksa zamanda yklmasnn nedenleri:

  • Arap milliyetilii politikas izlemeleri

  • Arap olmayan mslmanlara deer vermemeleri

  • Hz.Ali yanllarnn ynetimi ele geirme abalar

  • nemli grevlere Emevi soyundan olanlar getirmeleri

  • Hz.Muhammedin amcas Abbasn soyundan gelenlerin Emevilere kar olmalar

  • Fetihlerin durmas


  • 745 ylnda Horasanda Ebu Mslimin Emevilere kar balatt ayaklanma ksa srede geliti.Sonunda Ebu Mslim, Abbasioullarndan Ebul Abbas Abdullah halife ilan etti.(750)

  • Son Emevi halifesi Mervan,Abbasi taraftarlar ile yapt savata yenildi .


Emeviler Dneminde Trk-Arap likileri

  • Hz.Osman zamannda mslmanlarn Horasan ve Harzemi ele geirdikleri srada,Gktrk Devleti yklm ve yerine Trgi Devleti kurulmutu.

  • Trklerle Araplar arasnda ilk byk savalar Emeviler dneminde balad.


  • Araplar ,Ceyhun rman ap Maverannehire girdiler.Araplar Trk illerinde yaayan halka sert ve acmasz davrandlar.

  • Bu srada Trgilerin banda bulunan Su-lu Han,kar saldrya geerek Trk kentlerini geri ald.

  • Onun lmnden sonra Araplar Maverannehiri ele geirdiler.


Endls Emevi Devleti

(756-1031)

  • Abbasilerden kaan bir ksm Emevi Kuzey Afrikaya ,oradan da spanyaya geerek bakenti Kurtuba olan Endls Emevi Devletini kurdular.

  • spanyada kltr ve uygarlk alannda ok nemli katklar olmutur.

  • Hristiyanlarn saldrlar sonucu paraland ve yerinde kk devletler kuruldu.


  • Endls Emevilerinden sonra kurulan en nemli devlet Beni Ahmer Devleti olmutur.250 yldan fazla yaam bir devlettir.

  • 16.yyda Kastilya kraliesi sabella ile Aragon kral Ferdinandn evlenmesiyle spanya birlii kurulmutur.1492de Bakent Grnatann spanya kralna teslim olmasyla Beni Ahmer Devleti sona erdi.


Endls Emevilerine ait su kemeri


El- Hamra Saray


El-Hamra Sarayndan bir grn


ABBASLER DNEM

(750-1258)


  • Emeviler bir Arap devleti zellii gsterirken,Abbasiler bir slam devleti olmutur.

  • Abbasilerin ilk byk halifesi Ebu Cafer Mansur olmutur.

  • Bu dnemde byk bir kltr hareketi balatld.Eski Yunan eserleri Arapaya evrildi.

  • Badat ehri kurularak,bakent yapld.


  • ranl yneticiler bu dnemde yksek grevlere getirildiler.ran etkisiyle yeni kurumlar oluturuldu.Bunlardan en nemlisi vezirlik kurumudur.


  • Abbasilerin en parlak dnemi halife Harun Reit zamandr.

  • Bu dnemde Bizans zerine yaplan seferlere nem verildi.

  • Trkler slam devletinde nemli grevler almaya baladlar.

  • Bizans snrndaki kentler( Antakya, Mara,Tarsus,Adana,Malatya) avasm ad verilen bir eyalet olarak birletirildi.Bu savunma ehrine Trkler yerletirildi.


  • Harun Reitin ocuklar Emin,Memun ve Mutasm dnemlerinde bilim,kltr ve sanat alannda byk gelimeler oldu.

  • Mutasm,Trklerin dier uluslarla karmasn ve sava zelliklerinin kaybolmasn nlemek amacyla Badat yaknlarndaki Samarra kentini kurarak onlar yerletirdi.

  • Harun Reit ve oullarndan sonra zayflamaya balayan Abbasileri ayakta tutan en byk g Trkler olmutur.


Samarra Camii


El Askari Camii


  • 9.yydan sonra tmyle paralanan Abbasi Devletinin yerine baz devletler kuruldu. Bunlara Tavaif-i Mlk denirdi.Bu devletler:

  • Kuzey Afrika ve Msrda :

    drisoullar,Tolunoullar,Ihidiler,Fatimiler

  • Irak,ran ve Horasanda:

    Saffariler,Samanoullar,Bveyhoullar


  • 945 ylnda Badat ele geiren Bveyhoullar,Abbasi halifesini bask altna aldlar.

  • 1055te Badata giren Seluklu hkmdar Turul Bey,halifeyi Bveyhoullarnn basksndan kurtard.


  • Bylece slam dnyasnn siyasi liderlii Seluklulara gemi oldu.Halife sadece dinsel bakan olarak kald.


  • 1258 ylnda Moollarn istilas srasnda Abbasi Devleti tamamen yklmtr.

  • Mool katliamndan kurtulup Msra snan Abbasi soyundan Mustansr,Memlk Sultan Baybars tarafndan halife ilan edilmitir.

  • Halifelik,Yavuz Sultan Selimin 1517de Msr ele geirmesiyle Osmanl padiahlarna gemitir.


slam Kltr ve Uygarl


Genel zellikleri

  • slam kltr ve uygarlnn

    temeli Kuran- Kerimdir.

  • slam kltr ve uygarl yalnz

    Arap toplumunun deil,dier

    mslman topluluklarn birlikte

    yarattklar ortak eserdir.zellikle

    Trklerin bu uygarln geliiminde

    ok byk katklar olmutur.


  • slam uygarlnn douunda ve

    ykseliinde en ok eski Yunan ve

    Hellenistik uygarl eserlerinden

    yararlanlmtr.

  • slam uygarl Ortaa boyunca

    bat toplumlarn etkilemi, bu

    durum Rnesans hareketlerinin

    balamasnda etkenlerden biri

    olmutur.


Devlet Ynetimi

  • Hicret Olay ile Medinede slam devletinin temelleri atlmtr.

  • Hz.Muhammed,slam devletinin yneticisi,bakomutan,bahakimi ve baimam olmutur.


  • Drt halife dneminde;halifeler seimle ibana gelmitir.

  • Fetihlerin artmas ve topraklarn genilemesi sonucunda Hz.mer dneminde devlet tekilatlanmas tamamlanmtr.

  • Fethedilen topraklar idari ynden illere ayrld.Dorudan halifeye bal valiler atand.


  • Fetihlerle birlikte devletin gelirleri artnca bir hazineye gereksinim duyuldu.Bu amala,Hz.merilk devlet hazinesi olan Beytl-mal kurdu ve bana hazinedar nvanyla bir grevli atad.

  • lk adli tekilat kurulmu, mahkemelere kadlar tayin edilmitir.


  • Emeviler dneminde; halifelik babadan oula geen bir saltanat ekline dnmtr.

  • Devlet merkezi am olmutur.

  • lke snrlar ok genilemi,lke ynetim asndan Amillik ad verilen byk eyaletlere ayrlmtr.

  • Posta rgt kurulmutur.


  • Abbasiler dneminde; bakent Badata tanmtr.

  • Halifeye devlet ilerinde yardmc olmak zere vezirlik makam kuruldu.

  • Devlet ileri divan denilen bir mecliste grlmeye baland. Devlet ilerinin grld ayr divanlar vard.


Bu divanlar unlard:

  • Divanl-cey: Askerlik ileriyle ilgilenirdi.

  • Divanl-mezalim: Kadlardan ve devlet grevlilerinden ikayeti olanlarn davalarna baklrd.

  • Divanl-darp:Devletin para basma ilerini yrtrd.

  • Divanl-berid: Posta ilerine bakard.


Ordu

  • Hz.Muhammed dneminde dzenli bir ordu yoktu.

  • Savata kazanlan tanr mallara ganimet denir.Ganimetin 1/5i devlete,geri kalan askerlere ayrlrd.


  • lk dzenli ordu Hz.mer dneminde oluturuldu.

  • Askeri ve idari bir kurum olarak Ikta sistemi dzenlendi.


  • Ikta sistemi nedir?


  • Devlete ait topraklarn gelirlerinin,hizmet ve maalarna karlk olmak zere asker ve sivil yneticilere verilmesidir.


  • Emeviler ve Abbasiler dneminde ordu daha da byd ve glendi.

  • Abbasiler dneminde Trklerden oluan ordular kuruldu. Ordu komutanlklarna ounlukla Trkler getirildi.


  • lk slam donanmas,Hz.Osman zamannda am valisi Muaviye tarafndan kuruldu.

  • Emeviler zamannda Suriye, Msr ve Kuzey Afrikada byk donanma bulunuyordu.

  • Donanma komutanna

    Emirl-ma denirdi.


Msr tarznda yaplm bir Arap yelkenlisi


Din ve nan

  • slamiyet,mslmanlarn bir inan sistemi olmasnn yannda,sosyal yaam dzenleyen bir hukuk sistemi getirmiti.

  • Zamanla, Kur an ve hadislerle zlmesi mmkn olmayan sorunlarn zmnde cma ve kyas yollarna bavurulmaya baland.


  • cma: Kuran ve snnette ak bir kuraln bulunmamas durumunda, slam hukuku bilginlerinin bir sorun konusunda gr birliine varmalardr.

  • Kyas:Bir olayla ilgili olarak Kuran ve snnette aka belirlenmi olan yargdan hareketle,buna benzeyen bir baka olayda da ayn yargya varmaktr.


  • Devletin snrlarnn genilemesi sonucu farkl kltrlere sahip topluluklar yer almaya baladlar.

  • slamiyetin yorumlanmasnda ortaya kan farkl dnce ve grler, zamanla eitli mezheplerin ortaya kmasna neden oldu.


Sosyal ve Ekonomik Yaam

  • slamiyet,btn mslmanlar eit ve karde kabul etmesine ramen, Emeviler dneminde Araplar, dier mslmanlardan stn grlm, Arap olmayan mslmanlara Mevali (kle) denirdi.


  • Mevali uygulamasnn Emevi devleti zerindeki etkisi ne olmutur?


  • Emevilerin ksa srede yklmasnda en nemli nedenlerden biri olmutur.


  • Toplumda dier bir sosyal snf Zmmiler (gayrimslimler) idi.

  • Gayrimslimler kendilerini korumasna kar devlete cizye denilen bir vergi derlerdi.

  • Abbasilerin ynetime gemesiyle, mevalinin durumu deiti. Mslman olmak kouluyla her milletten kiiler,nemli grevlere gelmeye baladlar.


  • Ekonomik yaamda tarm nemli yer tutmuyordu.Fetihler sonrasnda tarm geliti.

  • Abbasiler dneminde tarmn gelimesi iin sulamaya nem verildi.Buday, arpa, pirin en ok yetitirilen rnler oldu.


  • Hayvanclk nemli bir gelir kayna idi.Arabistanda deve,at;

    randa koyun, kei ve deve;

    Trkistanda koyun,sr,deve ve at yetitiriliyordu.

  • Sanayi ilk zamanlar tarma dayanyordu.Yn pamuk,keten, ipek gibi dokuma sanayi hammaddeleri olduka boldu.


  • Horasan ve Maverannehirde hal;

  • Irak,Msr ve spanyada pamuklu dokuma sanayi gelimiti.

  • Kuyumculuk, seramik, cam ve eker sanayi de gelimiti.

  • Abbasiler dneminde kat sanayi de gelimiti.in dnda ilk kez,751 ylnda yaplan Talas Savandan sonra Semerkantta gerekletirildi.

  • Harun Reit zamannda Badatta bir kat fabrikas ald.


  • slam Devletinin topraklar pek ve Baharat Yollar zerinde bulunuyordu.Ticareti gelitirmek iin yollar zerinde kuyular ald ve kervansaraylar yapld.

  • Ticaretin gelimesiyle ,byk kentlerde bankaclk sistemi ortaya kt.


  • nceleri ran,Msr,Bizans gibi devletlerin paralarn kullanan Araplar ilk kez Emeviler dneminde I.Abdlmelik zamannda zeri Arapa yazl altn ve gm paralar bastrlmtr.

  • Altn paraya dinar, gm paraya dirhem denirdi.


Emeviler dnemine ait gm paralar


  • Abbasiler dneminde ekonomik yaam gelime gsterdi.Devletin tm gelirleri Beytl-mal denilen devlet hazinesinde toplanrd.


Devletin balca gelir kaynaklar unlard:

  • r:Mslmanlardan alnan toprak vergisi

  • Hara ve Cizye:Mslman olmayanlardan alnan toprak vergisine hara,askerlik karl gayrimslim erkeklerden alnan vergiye de cizye denirdi.


  • Zekat:Mslmanlardan mallarnn krkta birinin alnp fakirlere verilmesidir.

  • Ganimet:Savalarda elde edilen ganimetin bete biri hazineye aitti.

  • Gmrk,maden,orman ve tuzlalardan alnan vergiler.

  • Yabanc devletlerin gnderdikleri vergi ve hediyeler


Yaz,Dil ve Edebiyat

  • Sami dilerinden olan Arapa, slamiyetin yaylmasyla slam dnyasnda nem kazand.

  • Emeviler dneminde Arapa resmi dil olarak kabul edildi.

  • Zamanla gelierek bilim ve kltr dili durumuna geldi.


  • slamiyet ncesi Araplar arasnda szl edebiyat tr olan iir gelenei yaygnd.

  • Emeviler dneminde Hz.Muhammedin yaamn anlatan eserler yazlmaya baland.Bu durum slam tarihiliinin de balangcn oluturur.


  • Bu dnemde yetien airlerden Cemil, ilk Leyla ve Mecnun mesnevisini yazd.

  • 10.yyda El-CahiyariBinbir Gece Masallarn oluturdu.

  • Abbasiler dneminde ran, Yunan, Helen ve Hint eserleri Arapaya evrildi.


Bilim ve Sanat

  • Bilim:slam dnyasnda bilim alannda gelime ,zellikle fen,tp ve felsefede olmutur.

  • Abbasiler dneminde tp,astronomi, fizik,kimya,matematik ve mantk gibi bilimlerde eviriler yapld.

  • Badat ve Kurtuba kentleri,dnyann nemli bilim merkezleri durumuna geldi.


  • slam dnyasnda bilimin gelimesinde Trklerin de nemli katklar oldu.Farabi,bni Sina ve Biruni gibi bilim adamlar btn dnyada n sahibi oldular.


  • MSLMAN BLM ADAMLARINDAN BAZILARI

  • 1) bn'n-Nefis2) Sabit bin Kurra3) bn-i Sina4) el-Kindi5) Ebu'l Kasm Zehravi6) Muhammed Ebu Bekir Zekeriya Razi7) Ali Kuu8) Battani


1) El-Haskafi tarafndan tasarlanm olan ve deien su seviyesini lmekte kullanlan alet.2) Mslman bilim adamlarnn Gne ve Ay tutulmalarn hesaplamak iin kullandklar izimler.3) bn-i Sina'nn almalarn not ald defteri, am Milli Mzesi'nde bulunmaktadr.4) Mslman tp adamlar tarafndan tasarlanan, kan basncn lmek iin kullanlan alet.5) Gzn anatomisi zerine yaplan bu alma el-Mutadibih'e aittir.

Mslman Bilim Adamlarnn almalarndan rnekler


  • Bilgi seviyesi olduka yksek olan Mslman tp adamlarnn almalar, Avrupa'nn drt bir yannda temel bavuru kayna olarak kullanld. Altta Mslman bilim adamlarnn krk-kk tedavisinde kullandklar yntemleri gsteren ema yer almaktadr. Sol stte ve altnda Mslman tp adamlarnn insann anatomisi zerine yaptklar ve sindirim ve dolam sistemini gsteren izimler grlmektedir.


  • slam kltr ve uygarlnda bilimler,genel olarak iki gruba ayrlr:

    slami Bilimler:

    Tefsir: Kuran ayetlerini yorumlamaktr.

    Hadis: Peygamberin eitli konulardaki szleri ve yapt ilerdir


Fkh:slam hukukudur,temeli

Kuran ve hadislerdir.

Kelam:slam felsefesidir.mann

esaslarn ortaya koyan ve savunan

bilim daldr.

Pozitif Bilimler:

Tp,matematik,kimya,felsefe ve

astronomi gibi bilimlerdir.


Eitim retim:

  • Eitim retim alannda ilk gelimeler Abbasiler denminde balad.

  • Halife Memun dneminde Badatta Beytl-Hikme (Bilgelik Evi) kurulmutur.Buras,ktphanesi ve rasathanesi ile byk bir kltr merkezi idi.


  • slam dnyasnda ilk byk medreseyi Trkler at.Alparslann emriyle vezir Nizamlmlk tarafndan Badatta bir medrese kuruldu.(Nizamiye Medresesi)

  • Endls Emevi Devletinde eitim ve retim olduka ileriydi. Kordoba Medresesi en byk medreseleridir.


  • Sanat:

  • slam uygarl mimari,ssleme, seramik,dokuma ve inicilik alanlarnda byk gelime gstermitir.

  • slam sanat,zaman iinde Bizans,ran ve Trk sanatnn etkisine kalmtr.


  • slam mimarisi ilk kez Emeviler dneminde byk gelime gstermitir.

  • Bu dnemde en nemli eserler Kudste yaptrlm olan Kubbets-Sahra ve Mescid-iAksa ile amdaki meyye Camileridir.


Kubbet-s Sahra


Mescid-i Aksa


Mescid-i Aksa ve Kubbet-s Sahra


am meyye Camii


  • Abbasiler dneminde, slam mimarisi ran sanatndan etkilendi.Trklerin devlet hizmetine girmesiyle,slam sanatnda Trk etkisi grlmeye baland. Tolunolu Ahmet Camii, bu etkinin yansmas olmutur.


Tolunolu Ahmet Camii


  • spanyada Endls Emevilerinin yaptklar Kurtuba Camii ve Grnatadaki Elhamra Saray, slam mimarisinin en gzel rnekleridir.


El-Hamra Saray


  • Mslmanlar tarafndan Granada'da ina ettirilen El-Hamra Saray, Endls'n en nl eserlerindendir.


Kurtuba Ulu Camii


Kurtuba Ulu Camii


  • slam inancna gre resim ve heykelcilik gnah sayldndan hat sanat gelimi,bunlarn yan sra oymaclk,kakmaclk,minyatr denilen ssleme sanatlar gelimitir.


Hat sanatndan rnekler


slam Sanatndan rnekler


  • Mslmanlar mimarinin yannda giyim kalitesi ve zevki asndan da dnyann en ilerisiydiler. Mslmanlarn tekstil tezgahlarnda, o gne kadar grlmemi gzellikte kumalar retiliyordu. Avrupallarn giysileri, slam dnyasnn rnleri karsnda ok snk kalyordu. Bu nedenle Mslmanlar tarafndan yaplan giysi ve kumalar, Avrupallar arasnda en byk lks ve stat sembolyd.


Abbasi ssleme sanat

Hakan-Halife Saray


  • Samarra-Evler

Samarra-Evler


  • Login