materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl
Download
Skip this Video
Download Presentation
Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 26

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl - PowerPoint PPT Presentation


  • 138 Views
  • Uploaded on

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl' - laird


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
materia y pochodz z platformy edukacyjnej portalu www szkolnictwo pl

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

mapa wiata

MAPA ŚWIATA

Justyna Drop

wielkie l dy na ziemi
Wielkie lądy na Ziemi
  • Kiedy patrzymy na mapę świata możemy dostrzec, że na jej powierzchni znajdują się duże, choć nieregularnie rozmieszczone obszary lądów i oceanów.
  • Powierzchnię lądów tworzy 7 wyraźnych bloków zwanych kontynentami.
  • Kontynent podstawowa, obok oceanów, jednostka podziału świata. Odnosi się do olbrzymich pod względem powierzchni (rzędu kilku mln km2) obszarów lądu na Ziemi.

Obejmują także przybrzeżne wyspy znajdujące się na tym samym cokole kontynentalnym

Rozkład kontynentów i oceanów na świecie

1cm – 1000km

kontynenty
Kontynenty

W kolejności od największego do najmniejszego są to:- Azja – 44,4 mln km2,- Afryka – 30,3 mln km2,- Ameryka Północna – 24,2 mln km2,- Ameryka Południowa – 17,8 mln km2,- Antarktyda – 13,3 mln km2,- Europa – 10,5 mln km2,- Australia z Oceanią – 8,5 mln km2.

Leżące obok siebie kontynenty Afryki, Europy i Azji określane są czasami wspólnym mianem Starego Świata. Europa wygląda jak wielki półwysep Azji, dlatego oba te kontynenty bywają nazywane Eurazja. Ich umowną granicę stanowi m.in. Wschodnie podnóże gór Ural. Między Afryką a Azją taką umowną granicą jest Kanał Sueski. Ameryka Północna i Ameryka Południowa rozciąga się z północy na południe po zachodniej stronie Ziemi. Obie Ameryki razem wzięte mają powierzchnię porównywalną do powierzchni Azji. Umowną granicę między Amerykami, zaliczanymi do tzw. Nowego Świata, stanowi Przesmyk Panamski.

Antarktyda i Australia oddzielone są od innych kontynentów i od siebie wodami oceanów. Te kontynenty też należą do Nowego Świata. Do Australii włącza się również wyspy Pacyfiku, zwane Oceanią. Antarktyda jest jedynym niezamieszkałym na stałe przez ludzi kontynentem. Jest pokryta grubą warstwą lodu i leży wokół bieguna południowego.

stary wiat i nowy wiat
„Stary Świat” i „ Nowy Świat”
  • Stary Świat - określenie wprowadzone w Europie w okresie wielkich odkryć geograficznych dla kontynentów znanych Europejczykom bezpośrednio lub z relacji, już od starożytności, czyli Europy, Azji i Afryki. Jego użycie związane było z odkryciem Ameryki, czyli Nowego Świata, do którego zaliczono później także Australię i Oceanię wraz z Antarktydą.
  • Na Stary Świat składa się największy ląd świata: Eurazja z Afryką oraz otaczające je wyspy. Tradycyjne nazwy trzech tworzących go kontynentów zostały wprowadzone już przez starożytnych Greków - w odróżnieniu od lądów Nowego Świata, których nazwy ukuli nowożytni odkrywcy i kartografowie. Stary Świat nie tylko został pierwszy opisany i poznany, ale także wcześniej zaludniony. Tu także pojawiły się najstarsze cywilizacje świata, a liczba ludności trzech jego kontynentów jeszcze w XVII wieku stanowiła ponad 96% zaludnienia ziemi. Dziś wciąż zamieszkuje Stary Świat ok. 85% populacji ziemskiej.

Znany Europejczykom Stary Świat na XV-wiecznej mapie wenecjanina Fra Mauro.

zmiany wygl du ziemi
Zmiany wyglądu Ziemi

Obszary lądowe stale się przemieszczają. Jednak są to ruchy bardzo powolne i praktycznie nie do zauważenia ( kilka centymetrów rocznie).

Obecne rozmieszczenie kontynentów ukształtowało się już kilka milionów lat temu. Na podstawie teorii tektoniki płyt można dziś - z dużym prawdopodobieństwem - odtworzyć zmiany, jakim ulegała skorupa ziemska w ciągu ostatnich 600 mln lat. Według teorii tektoniki płyt wędrówka (dryf) kontynentów odbywa się już od co najmniej 2,5 mld lat.

Można zauważyć np. jak kontur zachodniej linii brzegowej Afryki prawie idealnie pasuje do konturu wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej. Jeszcze kilkaset milionów lat temu wszystkie dzisiejsze kontynenty stanowiły jedną całość.

200 mln lat temu

135 mln lat temu

Obecnie

zr nicowanie linii brzegowej
Zróżnicowanie linii brzegowej
  • Linia brzegowa kontynentów jest zróżnicowana a jej przebieg jest urozmaicony wieloma elementami zarówno części lądowej , jak i po stronie wód. Ilość tych elementów pozwala na określenie stopnia rozwinięcia linii brzegowej. Rozwiniętą liczbę brzegową charakteryzuje występowanie dużej ilości różnorodnych form: wysp, półwyspów, archipelagów, zatok itp.
  • Przebieg współczesnej linii brzegowej wykazuje bardzo duże zróżnicowanie. Charakterystyczne jest słabe urozmaicenie linii brzegowej na półkuli południowej (w Afryce, Australii, Ameryce Pd.) oraz bardzo silne na półkuli północnej (w Europie, Azji, Ameryce Pn.).

Współczynnik rozwinięcia linii brzegowej dla poszczególnych kontynentów:

Ameryka Płn – 4,9

Europa – 3,5

Azja – 3,2

Ameryka Płd – 2,0

Australia – 2,0

Afryka – 1,6

Dla Australii współczynnika tego w zasadzie się nie oblicza, gdyż linia brzegowa pokryta jest lodem.

elementy linii brzegowej
Elementy linii brzegowej

* Zdjęcia nie ukazują rzeczywistych obrazów poszczególnych elementów linii brzegowej.

wybrane wyspy wed ug kontynent w
Wybrane wyspy według kontynentów
  • EUROPA

Wyspa Niedźwiedzia, Jan Mayen, Islandia, Wielka Brytania, Irlandia, Wyspa Man, Zelandia, Fionia, Rugia, Bornholm, Uznam, Wolin, Olandia, Gotlandia, Ibiza, Majorka, Minorka, Sardynia, Korsyka, Sycylia, Malta, Kreta, Rodos

  • AZJACejlon, Sumatra, Jawa, Borneo, Celebes, Timor, Mindanao, Hajnan, Tajwan, Kiusiu, Sikoku, Honsiu, Hokkaido, Sachalin, Wyspa Wrangla
  • AFRYKAMadera, Wyspa Wniebowstąpienia, Wyspa Świętej Heleny, Madagaskar, Reunion, Mauritius
  • AMERYKA PÓŁNOCNAGrenlandia, Ziemia Baffina, Kodiak, Vancouver, Wyspa Wiktorii, Wyspa Banksa, Kuba, Jamajka, Haiti, Portoryko, Nowa Fundlandia
  • AMERYKA POŁUDNIOWAZiemia Ognista, Trynidad Południowy, Sao Paulo
  • ANTARKTYDAWyspa Bouveta, Wyspa Aleksandra, Wyspa Berknera, Georgia Południowa, Heard, Wyspa Roosevelta, Wyspa Scotta
  • AUSTRALIA i OCEANIATasmania, Nowa Gwinea, Nowa Kaledonia, Nowa Brytania, Midway, Johnston, Wyspa Bożego Narodzenia, Tahiti, Pitcairn, Wyspa Campbella, Wake, Wyspa Wielkanocna
wybrane archipelagi wed ug kontynent w
Wybrane archipelagi według kontynentów
  • EUROPA

Nowa Ziemia, Svalbard (Spitsbergen), Ziemia Franciszka Józefa, Lofoty, Wyspy Owcze, Szetlandy, Orkady, Hebrydy, Wyspy Normandzkie, Wyspy Fryzyjskie, Wyspy Alandzkie, Baleary, Wyspy Toskańskie, Wyspy Liparyjskie, Wyspy Dalmatyńskie, Wyspy Jońskie, Cyklady, Sporady

  • AZJALakkadiwy, Malediwy, Andamany, Archipelag Malajski, Filipiny, Wyspy Riukiu, Wyspy Japońskie, Kuryle, Wyspy Nowosyberyjskie, Ziemia Północna
  • AFRYKAWyspy Kanaryjskie, Wyspy Zielonego Przylądka, Komory, Amiranty, Seszele, Wyspy Czagos
  • AMERYKA PÓŁNOCNAWyspy Królowej Elżbiety, Aleuty, Wielkie Antyle, Małe Antyle, Bahamy, Bermudy
  • AMERYKA POŁUDNIOWAWyspy Żółwie (Galapagos), Wyspy Juan Fernandez, Falklandy (Malwiny)
  • ANTARKTYDASzetlandy Południowe, Orkady Południowe, Sandwich Południowy, Wyspy Księcia Edwarda,
  • AUSTRALIA i OCEANIAHawaje, Mariany, Karoliny, Wyspy Salomona, Wyspy Fidżi, Wyspy Tonga, Nowe Hebrydy, Wyspy Samoa, Nowa Zelandia, Wyspy Bounty, Wyspy Antypodów,, Markizy, Wyspy Towarzystwa, Wyspy Cooka,
wybrane p wyspy wed ug kontynent w
Wybrane półwyspy według kontynentów
  • EUROPA

Kanin, Oneski, Kolski, Skandynawski, Jutlandzki, Normandzki, Bretoński,

Kornwalijski, Iberyjski (Pirenejski), Apeniński, Bałkański, Istria, Peloponez, Krym

  • AZJAArabski, Indyjski, Malajski, Indochiński, Koreański, Kamczatka, Czukocki, Tajmyr,

Gydański, Jamał

  • AFRYKASomalijski
  • AMERYKA PÓŁNOCNALabrador, Alaska, Kalifornijski, Jukatan, Floryda, Nowa Szkocja
  • ANTARKTYDAAntarktyczny
  • AUSTRALIA i OCEANIAJork, Ziemia Arnhem, Ptasia Głowa
wybrane przyl dki wed ug kontynent w
Wybrane przylądki według kontynentów
  • EUROPA

Arkona, Matapan, Rozewie, Roca

  • AZJA

Czeluskin, Czukocki, Baba, Południowy ( Kamczatka)

  • AFRYKA

Biały, Przylądek Dobrej Nadziei, Igielny, Lopez, Zielony

  • AMERYKA PÓŁNOCNA

Przylądek Wrangla, przylądek Północno – Wschodni, Cabo San Lucas

  • AMERYKA POŁUDNIOWA

Froward, Horn, Sao Rocue

  • AUSTRALIA

Jork, Północno Wschodni,

wybrane cie niny wed ug kontynent w
Wybrane cieśniny według kontynentów
  • EUROPA

Bosfor, Cieśnina Gibraltarska, Dardanele, Duńska, Kaletańska, Kanał La Manche, Mały Bełt, Świna

  • AZJA

Bab al-Mandab, Cieśnina Beringa, Łaptiewa, Karskie Wrota, Malakka, Ormuz

  • AFRYKA

Bab al-Mandab, Cieśnina Gibraltarska, Cieśnina Sycylijska ,Cieśnina Tirańska

  • AMERYKA PÓŁNOCNA

Beringa, Jukatańska, Kanał Jamajski, Martynika, Zawietrzna

  • AMERYKA POŁUDNIOWA

Drake’a, Magellana, Smoków, Żmij

  • AUSTRALIA

Bassa, Cooka,Teressa

wybrane morza wed ug kontynent w
Wybrane morza według kontynentów
  • EUROPA

Barentsa, Białe, Grenlandzkie, Norweskie, Północne, Bałtyckie, Irlandzkie, Szkockie,

Śródziemne, Liguryjskie, Tyrreńskie, Jońskie, Adriatyckie, Egejskie, Marmara, Czarne, Azowskie,

Kaspijskie (nazywane morzem ze względu na znaczne rozmiary; zaliczane do jezior z uwagi na brak połączenia z wszechoceanem)

  • AZJA Kaspijskie, Czarne, Śródziemne, Czerwone, Arabskie, Południowochińskie, Jawajskie, Celebes,

Żółte, Japońskie, Ochockie, Beringa, Czukockie, Wschodniosyberyjskie, Łaptiewów, Karskie

  • AFRYKA

Śródziemne, Czerwone

  • AMERYKA PÓŁNOCNA

Beringa, Karaibskie, Sargassowe, Grenlandzkie, Labradorskie, Baffina, Beauforta

  • AMERYKA POŁUDNIOWA

Karaibskie

  • AUSTRALIA

Arafura, Tasmana, Koralowe, Fidżi, Timor, Salomona, Nowogwinejskie

wybrane zatoki wed ug kontynent w
Wybrane zatoki według kontynentów
  • EUROPA

Peczorska, Oneska, Biskajska, Botnicka, Fińska, Ryska, Gdańska, Pomorska, Lwia, Genueńska,

  • AZJA

Adeńska, Perska, Bengalska, Tajlandzka, Szelichowa

  • AFRYKA

Gwinejska, Adeńska

  • AMERYKA PÓŁNOCNA

Alaska, Kalifornijska, Meksykańska, Św. Wawrzyńca, Hudsona

  • AMERYKA POŁUDNIOWA

Zatoka Guanabara, Wenezuelska

  • AUSTRALIA

Wielka Zatoka Australijska, Karpentaria

oceany
Oceany

Ocean światowy

Wszechocean światowy, czyli ogół wód morskich na Ziemi tworzą 4 oceany wraz z morzami położonymi w ich obrębie.

Ocean Spokojny (Pacyfik, Ocean Wielki)

Ocean Atlantycki (Atlantyk)

Ocean Indyjski

Ocean Arktyczny (Morze Arktyczne, Ocean Lodowaty Północny).

Niektóre źródła uwzględniają jeszcze Ocean Południowy, okalający Antarktydę.

2

3

5

4

1

1 Ocean Spokojny

2 Ocean Atlantycki

3 Ocean Indyjski

4 Ocean Arktyczny

5 Ocean Południowy

granice mi dzy oceanami
Granice między oceanami

Ocean Spokojny

Granice między oceanami mają charakter umowny.Wokół Antarktydy, gdzie oceany łączą się ze sobą, granicami są południki biegnące od najdalej na południe wysuniętych punktów:- Ameryki Południowej (Przylądek Horn) – granica między Oceanem Spokojnym i Atlantyckim,- Afryki (Przylądek Igielny) – granica między Oceanem Atlantyckim i Indyjskim,- Australii/Tasmanii (Przylądek Południowo-Wschodni) – granica między Oceanem Indyjskim i Spokojnym.Pozostałe granice przebiegają przez:- Cieśninę Beringa – granica między Oceanem Arktycznym a Spokojnym,- południowo-zachodnie wybrzeża Archipelagu Malajskiego – granica między Oceanem Indyjskim a Spokojnym,- Morze Norweskie, Szetlandy, Wyspy Owcze, Islandię, Grenlandię do Półwyspu Labradorskiego – granica między Oceanem Arktycznym a Atlantyckim.Warto zauważyć, że wody dwóch oceanów – Arktycznego i Indyjskiego – nie mają ze sobą bezpośredniego połączenia

Ocean Arktyczny

Ocean Atlantycki

Ocean Spokojny

Ocean Indyjski

udzia ocean w w powierzchni wszechoceanu
Udział Oceanów w powierzchni Wszechoceanu

Ocean - wielka część hydrosfery ziemskiej, stanowiąca rozległy obszar słonej wody.

Oceany pokrywają w sumie blisko 3/4 (70,8%) Ziemi. Powierzchnia oceanów wynosi ok. 361 mln km²,

Największy z oceanów, Ocean Spokojny, swoją powierzchnią przewyższa obszar wszystkich lądów na Ziemi. Powierzchnia 178, 8 km2, tj. prawie 50% powierzchni oceanu światowego.

49,5%

rozmieszczenie i udzia procentowy l d w i ocean w
Rozmieszczenie i udział procentowy lądów i oceanów

Na północy:

lądy - 39,4%

oceany - 60,6%

N

Na wschodzie:

lądy – 36,4%

oceany – 63,6%

W

E

Na zachodzie:

lądy – 18,3%

oceany – 81,7%

S

Na południu:

lądy – 19%

oceany - 81%

ad